Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΓΑΠΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΓΑΠΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

17 Οκτωβρίου 2026

«ΑΓΑΠΗΣΕ Ο ΑΔΑΜ ΤΗΝ ΕΥΑ Ή ΑΓΑΠΗΣΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ;»

Από Inchiostronero Συντακτικό Επιτελείο

Η αγάπη πηγάζει από την αναγνώριση ή από την ικανότητα να αποδεχόμαστε αυτό που δεν είναι δικό μας;


«ΑΓΑΠΗΣΕ Ο ΑΔΑΜ ΤΗΝ ΕΥΑ Ή ΑΓΑΠΗΣΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ;»

Από το πλευρό της Γένεσης μέχρι τον πλατωνικό μύθο του χαμένου μισού: ίσως αγαπάμε αληθινά μόνο όταν σταματάμε να ψάχνουμε τον εαυτό μας στον άλλον.

Inchiostronero Συντακτικό Επιτελείο


Ο Αδάμ κοιτάζει την Εύα και λέει έναν από τους πιο δυνατούς στίχους στη Γένεση: «Αυτό επιτέλους είναι οστό από τα οστά μου και σάρκα από τη σάρκα μου». Είναι μια δήλωση αγάπης, αλλά περιέχει επίσης μια βαθιά ασάφεια. Ο Αδάμ αναγνωρίζει την Εύα επειδή αισθάνεται ότι είναι μέρος του εαυτού του. Αλλά αν αγαπάμε κάποιον επειδή βρίσκουμε κάτι από τον εαυτό μας σε αυτόν, αγαπάμε πραγματικά τον άλλον ή την αντανάκλασή μας; Από τον Πλάτωνα μέχρι τον μύθο του Νάρκισσου, μέχρι τις σύγχρονες σχέσεις που βασίζονται όλο και περισσότερο στη συμβατότητα, την αναγνώριση και την αμοιβαία επιβεβαίωση, η αγάπη φαίνεται να ταλαντεύεται συνεχώς ανάμεσα στην επιθυμία για τον άλλον και την ανάγκη να ανακαλύψει κανείς ξανά τον εαυτό του. Ίσως το πρόβλημα δεν είναι ότι κάθε αγάπη γεννιέται με ένα ναρκισσιστικό στοιχείο. Η πραγματική δοκιμασία έρχεται αργότερα: όταν το αγαπημένο πρόσωπο παύει να είναι το «πλευρό» μας, σκέφτεται διαφορετικά, επιθυμεί διαφορετικά και επιβεβαιώνει την αμετάβλητη ετερότητά του. Ίσως τότε να ξεκινά πραγματικά η αγάπη.

Καὶ εἶπεν ὁ Θεός· ἐξαγαγέτω ἡ γῆ ψυχὴν ζῶσαν κατὰ γένος, τετράποδα καὶ ἑρπετὰ καὶ θηρία τῆς γῆς κατὰ γένος. καὶ ἐγένετο οὕτως.

καὶ ἔπλασεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον, χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς, καὶ ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχὴν ζῶσαν.

Γεν. 1 ,26

καὶ εἶπεν ὁ Θεός· ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ᾿ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ᾿ ὁμοίωσιν, καὶ ἀρχέτωσαν τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης καὶ τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῶν κτηνῶν καὶ πάσης τῆς γῆς καὶ πάντων τῶν ἑρπετῶν τῶν ἑρπόντων ἐπὶ γῆς γῆς.

καὶ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον, κατ᾿ εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν, ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς.

καὶ ᾠκοδόμησεν ὁ Θεὸς τὴν πλευράν, ἣν ἔλαβεν ἀπὸ τοῦ Ἀδάμ, εἰς γυναῖκα καὶ ἤγαγεν αὐτὴν πρὸς τὸν Ἀδάμ.

καὶ εἶπεν Ἀδάμ· τοῦτο νῦν ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων μου καὶ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκός μου· αὕτη κληθήσεται γυνή, ὅτι ἐκ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ἐλήφθη αὕτη·

ἕνεκεν τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὴν μητέρα καὶ προσκολληθήσεται πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν.

07 Οκτωβρίου 2026

Να μη μετράς τα λάθη που έκανες, αλλά τις καρδιές που ζέστανες...



Κάποτε θα καταλάβεις πως η ζωή δεν είναι οι μέρες που πέρασαν, αλλά οι άνθρωποι που άφησαν φως μέσα σου.

Να αγαπάς… γιατί η αγάπη είναι η μόνη προσευχή που ακούγεται χωρίς λόγια. Να συγχωρείς… γιατί η καρδιά που κρατάει θυμό δεν βρίσκει ποτέ γαλήνη. Και να ελπίζεις…

Μην ψάχνεις την ευτυχία στα μεγάλα και στα σπουδαία. Κρύβεται σε ένα βλέμμα που σε καταλαβαίνει, σε ένα χέρι που σε κρατά όταν λυγίζεις, σε μια αγκαλιά που σου θυμίζει πως δεν είσαι ποτέ μόνος.

Οι πληγές δεν είναι το τέλος της ιστορίας σου. Είναι τα σημάδια που άφησε η ζωή για να σου θυμίζει πόσο δυνατή έγινε η ψυχή σου. Γιατί κάθε δάκρυ που κύλησε με πίστη, έγινε κάποτε χαμόγελο που άνθισε από μέσα σου.

Κι αν ο δρόμος σου σκοτεινιάσει, μην φοβηθείς. Τα αστέρια φαίνονται μόνο μέσα στη νύχτα και τα πιο όμορφα λουλούδια ανθίζουν ύστερα από την βροχή.

Μη σπαταλάς την ζωή προσπαθώντας να αποδείξεις ποιος είσαι. Εκείνοι που αγαπούν αληθινά, βλέπουν την αξία σου χωρίς να τους τη φωνάξεις.
Και όταν ένα βράδυ γείρεις το κεφάλι στο μαξιλάρι, εύχομαι η ψυχή σου να είναι ήρεμη.

04 Οκτωβρίου 2026

Κυριακή Βʼ Λουκά: Η τέλεια αγάπη (Αγ. Νικόλαος Βελιμίροβιτς)



(Λουκ. στ’ 31-36)

Όταν οι άνθρωποι έχουν παντοτινή επίγνωση της φιλανθρωπίας του Θεού προς αυτούς, θα είναι φιλάνθρωποι κι ο ένας προς τον άλλον. Δεν υπάρχει τίποτ’ άλλο που να κάνει τους ανθρώπους άσπλαχνους προς τους άλλους, όσο η πεποίθηση πως κανένας δε θέλει να δώσει και στους ίδιους. Κανένας; Και πού είναι ο Θεός τότε; Δε μας αποζημιώνει κάθε μέρα και κάθε νύχτα ο Θεός με την ευσπλαχνία Του, σε αντίθεση μ’ εμάς που είμαστε άσπλαχνοι; Δεν είναι πιο σπουδαίο για μας να μας ευεργετήσει ο Βασιλιάς στην αυλή Του με την ευσπλαχνία Του, αντί να μας ευεργετούν οι δούλοι Του; Τί μας ωφελεί αν μας ευεργετούν όλοι οι δούλοι Του, αλλά ο Βασιλιάς είναι συγκρατημένος απέναντι μας;

Οι άνθρωποι γίνονται ανελεήμονες όταν περιμένουν από τους άλλους να τους ελεήσουν, ενώ οι άλλοι περιμένουν το ίδιο απ’ αυτούς. Σ’ αυτήν την αμοιβαία αναμονή, στο να περιμένει δηλαδή ο ένας από τον άλλον να τον ελεήσει, όλοι οι άνθρωποι, σαν ένας γενικός κανόνας, γίνονται άσπλαχνοι κι ανελεήμονες. Η ελεημοσύνη όμως δεν είναι παθητική αρετή, αλλά ενεργητική. Πώς θα γνώριζαν οι άνθρωποι τη φιλανθρωπία, αν ο Θεός δεν την είχε πρώτος ασκήσει σ’ αυτούς; Η φιλανθρωπία του Θεού απαιτεί τη φιλανθρωπία των ανθρώπων. Αν ο Θεός δεν είχε πρώτος δείξει τη φιλανθρωπία Του, ο κόσμος δε θα ήξερε τι ήταν.
Εκείνος που κατανοεί πως η φιλανθρωπία είναι ενεργητική αρετή κι όχι παθητική, κι αρχίσει να την εφαρμόζει μ’ αυτόν τον τρόπο, σύντομα θα διαπιστώσει πως ο ουρανός κι η γη αποκαλύπτονται μπροστά του με νέα χρώματα. Σύντομα θα κατανοήσει τόσο του Θεού τη φιλανθρωπία όσο και του ανθρώπου.

Η φιλανθρωπία είναι όπως η θραύση πέτρας με πέτρα, που πάντα παράγει σπινθήρα. Αυτός που παράγει το σπινθήρα αυτόν κι ο άλλος που τον δέχεται, νιώθουν κι οι δυο τους την παρουσία του Θεού. Τη στιγμή εκείνη νιώθουν το χέρι του Θεού να θωπεύει τις καρδιές τους. Γι’ αυτό είπε ο Κύριος: «Μακάριοι οι ελεήμονες, ότι αυτοί ελεηθήσονται» (Ματθ. ε’ 7).

Η ευσπλαχνία είναι ανώτερη από τη συμπόνια, που οι ινδουιστές θεωρούν ως τη μεγαλύτερη αρετή. Ο άνθρωπος μπορεί να νιώσει συμπόνια για έναν επαίτη, αλλά και να τον προσπεράσει. Ο φιλάνθρωπος όμως θα νιώσει συμπάθεια για τον επαίτη και θα τον βοηθήσει. Το να δείξεις φιλανθρωπία στον επαίτη δεν είναι ούτε το πιο δύσκολο ούτε το ανώτερο πράγμα στο Νόμο του Χριστού. Μεγάλο πράγμα είναι να δείξεις αγάπη στους εχθρούς σου. Η ελεημοσύνη είναι ανώτερη από τη συχώρεση των προσβολών. Η συχώρεση των προσβολών είναι το πρώτο μισό του δρόμου προς το Θεό. Η τέλεση έργων αγάπης είναι το δεύτερο μισό.

Είναι απαραίτητο να το πούμε πως η αγάπη είναι ανώτερη από την κοσμική δικαιοσύνη; Αν δεν υπήρχε η αγάπη, όλοι οι άνθρωποι θα ήταν θύματα της κοσμικής νομικής δικαιοσύνης. Χωρίς αγάπη ο νόμος δεν μπορεί να περιφρουρήσει αυτό που ήδη υπάρχει. Η αγάπη όμως δημιουργεί καινούργια και μεγάλα έργα στον κόσμο. Ολόκληρο τον κόσμο τον δημιούργησε η αγάπη. Γι’ αυτό και είναι καλλίτερο στους ανθρώπους ν’ ασκούνται από τη παιδική τους ηλικία στη γνώση της γλυκύτητας που προσφέρει η αγάπη κι η φιλανθρωπία, παρά να μάθουν τη σκληρότητα του νόμου. Το νόμο τον μαθαίνει κανείς οποτεδήποτε. Όταν όμως η καρδιά σκληρυνθεί, είναι δύσκολο να ξαναγυρίσει και να γίνει σπλαχνική. Όταν οι άνθρωποι είναι ελεήμονες δε θ’ αμαρτήσουν ενάντια στο νόμο. Όταν όμως τηρούν το νόμο αλλά τους λείπει η φιλανθρωπία, διακινδυνεύουν να χάσουν το στεφάνι της δόξας που υποσχέθηκε ο Κύριος στους φιλάνθρωπους.

23 Σεπτεμβρίου 2026

μ. Θεόκτιστος ο Κρης

«Έρχονται πολλά νέα παιδιά και με ρωτούν: «Πάτερ, γιατί η Εκκλησία λέει να μην έχουμε σχέσεις πριν από τον γάμο; Τι κακό κάνουμε, αφού αγαπιόμαστε;». Και πολλές φορές βλέπω ότι περιμένουν ένα «μη». Σαν να κάθεται ο Θεός και να σημειώνει ποιος φίλησε, ποιος άγγιξε, ποιος κοιμήθηκε με ποιον.

Ε, δεν είναι έτσι ο Θεός.

Ο Χριστός δεν περπάτησε ανάμεσα στους ανθρώπους κρατώντας κατάλογο με τις αμαρτίες τους. Ούτε όμως είπε ότι κάθε επιθυμία γίνεται καλή επειδή την αισθανθήκαμε. Πήγαινε βαθύτερα. Από την πράξη στον λογισμό, από τον νόμο στην καρδιά, από το «τι επιτρέπεται» στο «ποιος γίνεσαι όταν αγαπάς».

Για τις προγαμιαίες σχέσεις, όπως τις ονομάζουμε σήμερα, δεν μίλησε με τη δική μας ορολογία. Μίλησε όμως για κάτι μεγαλύτερο. Θύμισε τον πρώτο λόγο της Γραφής: οι δύο γίνονται «σάρκα μία».

Προσέξτε. Δεν είπε ότι δύο σώματα συναντήθηκαν.

Είπε «σάρκα μία».

Γιατί ο άνθρωπος δεν κόβεται σε κομμάτια. Δεν βγάζει την ψυχή του απέξω και μπαίνει μόνο με το σώμα του σε μια ερωτική σχέση. Μπαίνει ολόκληρος. Μπαίνουν η μνήμη του, οι φόβοι του, η ανάγκη να αγαπηθεί, οι πληγές του, η προσδοκία του, ακόμη και πράγματα που ο ίδιος δεν γνωρίζει καλά μέσα του.

Η Εκκλησία λοιπόν δεν φοβάται το σώμα.

12 Σεπτεμβρίου 2026

Ο Ντοστογιέφσκι, ο Σταυρόγκιν, η Ματριόσα, ο Οκτάβιο Πας και το κατάντημα του έρωτα σε μια ‘’εξομολόγηση μόλις 2.500 λέξεων’’

Του Δημήτρη Βασιλειάδη 

       Καθώς αυτές τις μέρες άκουγα και διάβαζα απόψεις πάνω στο εξομολογητικό κείμενο των 2.500 λέξεων που έγραψε μια γυναίκα για να περιγράψει τους βιασμούς της –όπως η ίδια ισχυρίζεται- από άνδρα, γνωστό, φημισμένο και μεγαλόσχημο στο πολιτικό του χώρο όπως λένε, ο οποίος αγωνίζεται (ο χώρος, και ο ίδιος βέβαια)  για έναν κόσμο με ειρήνη και ισότητα παντού, που χαίρει θαυμασμού και ‘’που αβρές μαθητριούλες τον αγαπούν και σιωπηροί ποιητές’’ όπως λέει κι ο ποιητής, στο μυαλό μου άρχισε να τριγυρνάει η ιστορία της 11χρονης Ματριόσα και του Σταυρόγκιν των ‘’Δαιμονισμένων’’ του μέγα Ντοστογιέφσκι.

 Κι αυτό έγινε γιατί άρχισα να καταλαβαίνω ότι υπάρχουν πολλά κοινά στις δύο ιστορίες αλλά και διαφορές σημαντικές, τέτοιες, που είναι αρκετές για να σε βάλουν σ΄ ένα παιχνίδι σκέψεων και συγκρίσεων. Στο μυαλό ακόμα ήρθε και ο έρωτας έτσι όπως τον απογειώνει ο μέγας Οκτάβιο Πας στο ‘’Διπλή φλόγα : Έρωτας και Ερωτισμός’’, στο οποίο, καταρρίπτεται το αξίωμα αυτών των πολιτικών χώρων που λέει ότι η ηθική κι ο έρωτας ανάμεσα στα δύο φύλλα είναι μικροαστικές συνθήκες και ότι η συνεύρεση ενός άνδρα με μια γυναίκα υπάρχει μακριά από αισθήματα, και μόνο για ‘’εξυπηρετηθεί’’ το γενετήσιο ένστικτο του ανθρώπου (αυτό ακριβώς είδαμε στη πιο χυδαία εκδοχή του μέσα στο κείμενο των μόλις 2.500 λέξεων). Πάνω σ΄ αυτό το ζήτημα όμως, ο μέγας Οκτάβιο λέει :

15 Ιουλίου 2026

Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής: Περί Αγάπης (1-100)




1. Η αγάπη είναι μια αγαθή διάθεση της ψυχής, η οποία την κάνει να μην προτιμά κανένα από τα όντα περισσότερο από τη γνώση του Θεού. Είναι όμως αδύνατο να φτάσει ν’ αποκτήσει σταθερά αυτή την αγάπη όποιος έχει κάποια εμπαθή κλίση σε κάτι από τα γήινα.

2. Την αγάπη την γεννά η απάθεια. την απάθεια την γεννά η ελπίδα στον Θεό. την ελπίδα, η υπομονή και η μακροθυμία. Αυτές τις γεννά η καθολική εγκράτεια. την εγκράτεια, ο φόβος του Θεού. το φόβο του Θεού τον γεννά η πίστη.

3. Εκείνος που πιστεύει στον Κύριο, φοβάται την κόλαση. Κι εκείνος που φοβάται την κόλαση, εγκρατεύεται από τα πάθη. Εκείνος που εγκρατεύεται από τα πάθη, υπομένει όσα θλίβουν. Εκείνος που υπομένει όσα θλίβουν, θα αποκτήσει την ελπίδα στον Θεό. Η ελπίδα στο Θεό απομακρύνει το νου από κάθε εμπαθή κλίση προς τα γήινα. Και όταν χωριστεί από αυτήν ο νους, θα αποκτήσει την αγάπη προς τον Θεό.

4. Εκείνος που αγαπά το Θεό, πάνω από όλα τα κτίσματά Του προτιμά την γνώση Του κι αδιάλειπτα με πόθο την προσμένει.

5. Αν όλα τα όντα έγιναν από το Θεό και για το Θεό, και ο Θεός είναι καλύτερος από τα δημιουργήματά Του, εκείνος που εγκαταλείπει το Θεό και στρέφεται στα χειρότερα, φανερώνεται ότι προτιμά περισσότερο τα δημιουργήματα από το Θεό.

6. Εκείνος που έχει προσηλωμένο το νου του στην αγάπη του Θεού, καταφρονεί όλα τα ορατά, και το σώμα του ακόμη, σαν να είναι ξένο.

7. Αφού η ψυχή είναι ανώτερη από το σώμα, και ασυγκρίτως ανώτερος από τον κόσμο ο Δημιουργός Θεός, εκείνος που προτιμά το σώμα από την ψυχή και τον κόσμο από το Θεό που τον δημιούργησε, αυτός δε διαφέρει διόλου από αυτούς που λατρεύουν τα είδωλα.

16 Ιουνίου 2026

Η ΠΡΟΔΟΣΙΑ ΩΣ "ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ" ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ

Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη 

Για χρόνια πίστευα ότι η προδοσία τραυματίζει μόνο εκείνον που την υφίσταται. Πίστευα πως ο πόνος ανήκει αποκλειστικά στον προδομένο. Ότι εκείνος είναι που χάνει την εμπιστοσύνη του, που αμφισβητεί τη ζωή του, που βλέπει τον κόσμο του να καταρρέει.

Και χρειάστηκε νομίζω πολύς καιρός για να καταλάβω ότι η προδοσία αφήνει ένα διαφορετικό, αλλά εξίσου βαθύ αποτύπωμα και σε εκείνον που την διαπράττει. Δεν αναφέρομαι στις συνήθεις συνέπειες, στους καβγάδες, στους χωρισμούς ή στις ενοχές.

Μιλώ για κάτι βαθύτερο. Μιλώ για τη στιγμή που συνειδητοποιείς ότι δεν τραυμάτισες απλώς έναν άνθρωπο. Τραυμάτισες έναν κόσμο. Και κάποτε υπήρξα κι εγώ ο άνθρωπος στον οποίο κάποιος εμπιστεύτηκε τις πιο ευάλωτες εκδοχές του εαυτού του.
Υπήρξα το πρόσωπο στο οποίο κάποιος παρέδωσε τις ελπίδες του, τους φόβους του, τα όνειρά του. Υπήρξα μέρος μιας κοινής πατρίδας. Και κάποια στιγμή πρόδωσα αυτή την πατρίδα.

Και σήμερα υποψιάζομαι πως η προδοσία, τις περισσότερες φορές, ξεκινά από κάτι πολύ πιο πεζό. Από τη δειλία, από τη σύγχυση, από τη ναρκισσιστική αυταπάτη ότι οι πράξεις μας αφορούν μόνο εμάς. Από την ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να παραβιάσουμε έναν δεσμό χωρίς να πληγώσουμε τον κόσμο που έχει χτιστεί γύρω του. 

Κι ύστερα έρχεται η στιγμή της επίγνωσης. Η στιγμή που αρχίζεις να βλέπεις τη ζημιά. Όχι μόνο στα μάτια του άλλου, αλλά και μέσα στην ίδια τη δική σου μνήμη. Ξαφνικά επιστρέφεις σε παλιές στιγμές και τις βλέπεις αλλιώς. Θυμάσαι υποσχέσεις που έδωσες, βλέμματα που συνάντησες, λόγια που είπες ψευδή και καθησυχαστικά, όνειρα που σχεδιάστηκαν από κοινού και καταλαβαίνεις ότι όλα αυτά υπήρξαν μέσα σε ένα πλαίσιο εμπιστοσύνης που εσύ αργότερα διέψευσες.

15 Ιουνίου 2026

ΦΙΛΑΥΤΙΑ 1



Από την τρυφερότητα προς τον εαυτό έως την αγάπη κατά τον άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή

«Αλίμονο σε μένα, επειδή γράφω αυτά...»

IRÉNÉE HAUSHERR S. I.
Καθηγητής στο Ποντιφικό Ινστιτούτο Ανατολικών Σπουδών

ORIENTALIA CHRISTIANA ANALECTA, 137

ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ

I. — Προσωρινή δικαιολόγηση της λέξης


Philautia. Σχεδόν καθόλου ξένη λέξη. Έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που τα δύο συστατικά της στοιχεία μεταφυτεύθηκαν από τον κήπο των ελληνικών ριζών στο παγκόσμιο λεξιλόγιο: phil-autie, όπως phil-atélie και όπως autonomie.

Αλλά είναι μια παράξενη λέξη. Ή μάλλον θα φανεί παράξενο να αναζητεί κανείς ένα νέο όνομα για κάτι τόσο παλαιό όσο η φιλαυτία ή ο εγωισμός.

Εγωισμός; Όχι ακριβώς. Αυτός ο όρος, όπως και όλα τα ξαδέλφια του σε -ισμός, πρόσφατης πολιτογράφησης, έχει ένα μικρό ύφος σχολαστικισμού, μια οσμή συστήματος που τον συγγενεύει με τον σεκταρισμό ή τον υπαρξισμό. Υπάρχουν λίγοι εγωιστές· επειδή χρειάζεται να στερείται κανείς εκπληκτικά νοημοσύνης και κρίσης ή ευγένειας —δηλαδή και πάλι νοημοσύνης, νοημοσύνης ψυχής!— για να αναγάγει σε συνειδητό σύστημα την αφελή αυθορμησία της φιλαυτίας. Ο εγωισμός αντιπροσωπεύει μια τερατολογική περίπτωση της φιλαυτία.

Γιατί να μη λέμε απλούστατα amour-propre, αγάπη προς τον εαυτό; Πρώτα απ’ όλα επειδή ο τροχός γυρίζει:

Multa renascentur quae nunc cecidere cadentque
Quae nunc sunt in honore vocabula, si volet usus
Πολλές λέξεις που τώρα έχουν πέσει θα ξαναγεννηθούν, και θα πέσουν εκείνες που τώρα βρίσκονται σε τιμή, αν το θελήσει η χρήση.

Η μόδα γερνά και ξανανιώνει τα ενδύματα και τα έθιμα. Από το πολύ γέλιο για τα καπέλα του παρελθόντος, η φιλαρέσκεια καταλήγει να ονειρεύεται έναν «δημιουργό» που θα εμπνευστεί από αυτά για να φτιάξει κάτι νέο. Έτσι και με τις λέξεις.

Διότι είναι πολύ παλαιά αυτή η νέα λέξη, φιλαυτία. Ο Αριστοτέλης και πλήθος αρχαίων συγγραφέων τη χρησιμοποιούν ως όρο κοινής χρήσης στη γλώσσα τους. Ο Κικέρων τη χρησιμοποιεί στην οικειότητα με τον φίλο του Atticus· και είναι εμφανώς ευτυχής που βρίσκει αυτή την εξωτική ονομασία για να δηλώσει μια καθολική ιδιότητα, και πάντως κικερώνεια. «Τα Ακαδημαϊκά μου έχουν βγει τόσο ωραία —εκτός αν με απατά η κοινή φιλαυτία— ώστε ακόμη και στους Έλληνες δεν υπάρχει τίποτε παρόμοιο»¹. Μήπως ένα coryza (συνάχι) δεν έχει κάτι πιο διακεκριμένο από ένα κρυολόγημα του κεφαλιού; Μήπως το Taraxacum dens leonis δεν ηχεί καλύτερα από το pissenlit; Αν η παθολογία αναζητεί το λεξιλόγιό της στη γλώσσα του Γαληνού και του Ιπποκράτη, δεν είναι μόνο από αγάπη προς τα ελληνικά —τα οποία συχνά βγαίνουν από εκεί τόσο κακοποιημένα όσο ένας ασθενής από την αίθουσα χειρουργείου—· είναι επίσης κάπως για να εντυπωσιάζει λιγότερο ή καλύτερα τους ασθενείς. Η φιλαυτία, λοιπόν, είναι μια συγγενής παθολογική πάθηση, απελπιστικά δύσκολη στη θεραπεία. Και όλοι μας έχουμε προσβληθεί από αυτήν, ακόμη κι αν είχαμε τη μετριοφροσύνη του Κικέρωνα. Ας δώσουμε λοιπόν, όπως αυτός ο λεπτός άνθρωπος, στην αγάπη μας προς τον εαυτό ένα ωραίο ελληνικό όνομα, ολοκαίνουργιο χάρη στην αρχαιότητά του. Όπως ο συγγραφέας των Ακαδημαϊκών, έτσι θα δυσκολευθούμε λιγότερο να το ομολογήσουμε.
Αν όμως η υπερηφάνειά σας —η αγάπη προς τον εαυτό;— αντιδρά στην πρόταση να καμουφλάρουμε κάτω από μια ωραία ετικέτα ένα άσχημο εμπόρευμα, θα έχετε σε λίγο με τι να κατευνάσετε την αγανάκτησή σας, όταν θα έχετε συλλάβει τη διαφορά ανάμεσα στο amour-propre και τη φιλαυτία.

09 Ιουνίου 2026

Η ΠΙΟ ΚΡΥΦΗ ΜΟΡΦΗ ΑΓΑΠΗΣ



Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη 

Υπάρχει μια μορφή αγάπης που μάλλον δεν τραγουδιέται, που δεν γράφουν γι' αυτήν οι ποιητές, που δεν φαίνεται στις φωτογραφίες ή στα δώρα, που δεν γράφεται σε ερωτικά μηνύματα και σε στιχάκια, που δεν ξέρει από μεγάλα λόγια και αιώνιες υποσχέσεις. 

Είναι μάλλον μια ήσυχη μορφή αγάπης. Είναι η στιγμή που κάποιος κοιτάζει τις πληγές του και αποφασίζει να μην τις φορτώσει σε εκείνον που αγαπά. Είναι η στιγμή που λέει: «Δεν θέλω να συνεχίσω να σε πληγώνω με όσα δεν έχω θεραπεύσει μέσα μου.». Είναι η στιγμή που αναλαμβάνει την ενήλικη ευθύνη του πόνου του. Όχι για να το παίξει δυνατός, τέλειος ή θύμα, αλλά ΑΠΟ αγάπη. 

Οι πιο πολλοί μπαίνουμε σε σχέσεις κρατώντας ακόμη στα χέρια μας τα συντρίμμια παλιών ιστοριών. Φόβους, εγκαταλείψεις, ταπεινώσεις, απώλειες, μειονεξίες, ανεπάρκειες, συναισθηματικές στερήσεις, δυσπιστίες. 
Και χωρίς να το καταλαβαίνουμε, ζητάμε από τον άλλον να τα κουβαλήσει μαζί μας. Να πληρώσει τα χρέη που δεν δημιούργησε.
Να αποδείξει ξανά και ξανά ότι δεν θα φύγει, να μας προσφέρει ό,τι δεν μας χάρισε η μάνα μας και ο πατέρας μας. Να μας φροντίσει, να θεραπεύσει πληγές που άνοιξαν άλλοι. Να γίνει μητέρα, πατέρας, σωτήρας και καταφύγιο.

Όμως ο έρωτας δεν είναι για να επανορθώνει διαρκώς το παρελθόν. Δεν είναι ένα συνεργείο συνεχούς επισκευής κακομεταχειρισμένων αυτοκινήτων που "βγάζουν" μόνο προβλήματα. Ο έρωτας δεν είναι η χαρά του φαναρτζή. 

Ο έρωτας ανθίζει όταν δύο άνθρωποι αναλαμβάνουν την ευθύνη της δικής τους ιστορίας. Όταν μπορούν να πουν: «Αυτό είναι δικό μου. Δεν θα στο φορτώσω για να το κουβαλήσεις εσύ.»

Υπάρχει κάτι βαθιά ερωτικό σε έναν άνθρωπο που δουλεύει με τον εαυτό του και δεν το κάνει από ναρκισσισμό, ούτε από καποια εμμονή με την αυτοβελτίωση. Γιατί δεν υπάρχει κάτι πιο αγαπητικό από το να θέλεις να γίνεις πιο ασφαλής τόπος για τον άνθρωπο που αγαπάς. Να γίνεις (και) για χάρη του πιο αληθινός, πιο παρών, πιο διαθέσιμος 

09 Μαρτίου 2026

Για την ασκητική της μεταξύ μας αγάπης




από π. Νικόλαος Λουδοβίκος



Για την ασκητική της μεταξύ μας αγάπης ομιλία στην Σύναξη Δουρούτης, Πανεπιστημίου Ιωαννίνων την Τετάρτη 3 Μαρτίου.

Aυτοκτονία, Howard Storm, Nτοστογιέφσκυ, Άγιος Μάξιμος, ασκητική, γυναίκα, Μοιχαλίδα, Πόλεμος, συναίσθημα, υπερηφάνια, φθόνος, φιλαυτία

ΠΗΓΗ:https://youtu.be/jpNlO4u6T48?is=s9ovmovYHrMZrKBk
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

17 Ιανουαρίου 2026

Πώς ν' αντέξουμε το βάρος της σχέσης...

Του Μάνου Λαμπράκη 

Εμφανίζεται μια στιγμή στη ζωή του ανθρώπου, η οποία δεν έρχεται πάντα νωρίς και δεν κάνει θόρυβο, που καταλαβαίνει ότι το πρόβλημα δεν είναι πως δεν βρίσκει ανθρώπους, αλλά πως δεν αντέχει πια το βάρος που γεννά η συνάντηση. 
Ότι δεν είναι η μοναξιά που τον πονά, αλλά η αδυναμία της παραμονής. 
Ότι δεν είναι η έλλειψη αγάπης, αλλά η δυσκολία να σταθεί μέσα σε αυτήν χωρίς να φύγει ή να μικρύνει.




Η εποχή μας δεν είναι εποχή έλλειψης σχέσεων. Είναι εποχή εξαντλημένης εγγύτητας. Οι άνθρωποι πλησιάζουν εύκολα, μιλούν ανοιχτά, αγγίζονται γρήγορα, αλλά αποσύρονται μόλις κάτι αρχίσει να βαραίνει. Έχουμε μάθει να θεωρούμε το βάρος ένδειξη λάθους. Αν κουράζεσαι, αν δυσκολεύεσαι, αν πρέπει να επιμείνεις, τότε μας είπαν κάτι δεν πάει καλά. Κάτι δεν είναι «υγιές».

Και όμως, η ζωή βαραίνει.
Όχι επειδή είναι εχθρική, αλλά επειδή είναι αληθινή.

Το βάρος δεν εμφανίζεται στην αρχή. Δεν βρίσκεται στο πρώτο βλέμμα, ούτε στην πρώτη ένταση. Έρχεται όταν ο άλλος παύει να είναι ενδεχόμενο και γίνεται παρουσία. 
Όταν ο χρόνος εγκαθίσταται ανάμεσα σε δύο ανθρώπους και δεν φεύγει. 
Όταν η σχέση παύει να είναι συναίσθημα και γίνεται ρυθμός ζωής. Εκεί που δεν μπορείς να κρυφτείς πίσω από την επιθυμία.

Όλοι θέλουν σχέση.
Το λέμε όλοι.
Αλλά σχεδόν κανείς δεν θέλει βάρος.

28 Δεκεμβρίου 2025

ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΝΔΟΥΛΙΔΑΚΗΣ - "Φίλα με"


Επιμέλεια – Παρουσίαση Χριστίνα Λαμπούση 

Ακούγεται το κεφάλαιο 1.8.

 "Φίλα με" από το βιβλίο του Αντώνη Ανδρουλιδάκη "ΤΟ ΔΩΡΟ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ" (εκδ. Manifetsto)

 “Ο κόσμος μας εξαρτάται από την βαρύτητα, που έχει ένα μοναδικό χαρακτηριστικό σε σύγκριση με τις άλλες δυνάμεις στο σύμπαν: η βαρύτητα δεν έχει διττή φύση, δηλαδή μόνο έλκει, δεν απωθεί. Βάλτε τώρα στη θέση της λέξης «Βαρύτητα» την λέξη «Σύνδεση», ή την λέξη «Αγάπη», ή την λέξη «Έρωτας», ή την λέξη «Σχέση», και θα καταλάβετε τι θέλω να πω. Η αγάπη έλκει, δεν απωθεί. Ο έρωτας έλκει, δεν απωθεί. Η σχέση έλκει, δεν απωθεί. Είναι ένα δώρο ζωής, ένα υπαρξιακό δώρο, διαθέσιμο στον καθένα μας κάθε στιγμή.

 Κι έχει λίγο πλάκα και μπόλικη θλίψη, ότι στην κοινωνία της στέρησης του δώρου, στην κοινωνία της μη-σχέσης που ζούμε, υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι που αγοράζουν δεκάδες φθηνά καταναλωτικά προϊόντα από το διαδίκτυο, μόνο και μόνο για να νιώσουν τη συγκίνηση του ανοίγματος ενός πακέτου, ενός δώρου. Μιλώντας για δώρα, φαντάστηκα κάποτε τον κατεξοχήν Άγιο των Δώρων, τον Αϊ-Βασίλη, να λέει κάπως συνωμοτικά στα παιδάκια: Κάτσε τώρα εδώ να μου πεις ποιος σε εκπαίδευσε να νομίζεις ότι έχεις πραγματικά ανάγκη όλες αυτές τις μαλακίες που μου ζητάς! 

Είμαι σίγουρος πως δεν είναι ανάγκη να διαβάσεις αυτό το βιβλίο για να σκεφτείς ότι είναι ώρα για σχέσεις, ακριβώς γιατί όλα δείχνουν πως το μέλλον θα έχει πολύ ξηρασία, οπότε παραφράζοντας τον ποιητή πρέπει να πάρουμε μαζί μας Σχέσεις! 

08 Ιουλίου 2025

Και η πόλη είναι γεμάτη από σχέσεις που δεν συνέβησαν. Από έρωτες που πέρασαν σαν βλέμματα...

Του Μάνου Λαμπράκη 

Τις τελευταίες μέρες, για υποθέσεις που συσσωρεύονταν και δεν μπορούσαν πια να αναβάλλονται, βγήκα ξανά έξω. Είχα καιρό να εμφανιστώ, λόγω εκείνης της σιωπηλής εξάντλησης, της διάχυτης κόπωσης που δεν έχει όνομα, μόνο βαρύτητα. 
Δεν είμαστε πια θύματα του απαγορευμένου, αλλά της υπερβολής δυνατότητας. Όλα μπορούμε να τα κάνουμε, αλλά τίποτα δεν έχει νόημα. Έτσι, μένουμε μέσα. Περιμένοντας κάτι να επιβάλει την έξοδο. Κάτι να μας αναγκάσει να εμφανιστούμε.

Και τελικά εμφανίστηκα. Βγήκα σε μια πόλη που νόμιζα ότι ήξερα. Αλλά μετά από λίγο, κατάλαβα: δεν την αναγνώριζα. Ή, μάλλον, δεν αναγνώριζα τον εαυτό μου εντός της. Έγινα βλέμμα που δεν ήξερε πού να σταθεί. Έγινα σώμα που δεν θυμόταν πώς να βρίσκεται ανάμεσα σε άλλα σώματα.

Και τότε το είδα: γυναίκες να επιστρέφουν στα σπίτια τους, μόνες. Άντρες, εξίσου μόνοι. Όχι δυστυχισμένοι. Αλλά εκπαιδευμένοι. Εκπαιδευμένοι να μην περιμένουν τίποτα. Να μη διεκδικούν συνάντηση, αλλά επαναφορά. Σαν να ήθελαν απλώς να φτάσουν. Σαν το σπίτι να ήταν το τέλος ενός δρόμου, κι όχι η αρχή μιας σχέσης.

Αυτή η επιστροφή δεν είχε βάρος δραματικό. Δεν είχε μελοδραματισμό. Ήταν ένα ταπεινό καθημερινό adagio, μέσα σε σιωπές, φωτισμένα κουδούνια και αυτόματες πόρτες ασφαλείας. Ήταν ένα συνεχές: έξοδος – σιωπή – επιστροφή. Ένα προφίλ ζωής όπου η επιθυμία δεν έσβησε· απλώς εξορίστηκε στο ενδιάμεσο.

14 Ιουνίου 2025

Τον είδα πρωί να κόβει γιασεμάκια...

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

''Τον είδα πρωί να κόβει γιασεμάκια από το αναρριχώμενο στα κάγκελα του Δημοτικού κήπου. 

-Στη γυναίκα σου τα πας, τον ρώτησα φευγαλέα περνώντας, γύρισε και με κοίταξε με βλέμμα ήρεμο, σαν να μην του έκανε καθόλου εντύπωση η ερώτηση από έναν άγνωστο. 

-Ναι, μου απάντησε και αμέσως σταμάτησα. 
Μάλλον δεν περίμενα να ακούσω ναι. 
Άρχισα τις ερωτήσεις κι εκείνος αποκρινότανε ήρεμα, με μια γεροντική μικρή αδυναμία άρθρωσης του λόγου και δίχως να νοιάζεται ποιος είμαι και γιατί τον ρωτάω τέτοια πράγματα.

-Πώς τη λένε τη γυναίκα σου;

-Κατίνα, μου λέει.

-Εσένα;

-Διονύση.

-Πόσα χρόνια είσαστε παντρεμένοι;

-Το '54 παντρευτήκαμε.

-Έρωτας ήτανε;
Χαμογέλασε ζωηρά και είπε ναι.

-Πώς έγινε, θες να μου πεις;

07 Ιουνίου 2025

Για εκείνους που ζουν μέσα μας. Για τους ανθρώπους που συναντούμε πλέον μόνο στα όνειρα μας.



Ήρθε η μέρα που όλα τελειώσαν.
Τα πάντα σιώπησαν.
Δεν άκουγε τη φωνή σου πια.
Σταμάτησε και να ελπίζει.
Να ελπίζει πως θα σε ξαναδεί.
Σταμάτησε να περιμένει την μυρωδιά του λαιμού σου.
Ήρθε η μέρα που χάθηκε και αυτή μαζί με σένα.
Τώρα κλείνει τα μάτια, μόνο εκεί σε συναντά.
Τώρα επιδιώκει να ονειρεύεται.
Μόνο εκεί έρχεσαι.
Μόνο εκεί σε συναντά.

Το πρόβλημα, βλέπεις, είναι πως νομίζουμε πως έχουμε χρόνο.
Χρόνο για να σκεφτούμε, χρόνο για να σχεδιάσουμε πράγματα όταν το μόνο που χρειάζεται είναι παρουσία.

Να υπάρχουμε όταν όλα γύρω μας υπάρχουνε.
Να υπάρχουμε...γιατί κάποια στιγμή όλα θα σταματήσουν να υπάρχουνε.
Όπως και εσύ.
Εσύ και η μυρωδιά σου.
Εσύ και το γεμάτο σιωπή, βλέμμα σου.
Θυμάται την τελευταία φορά που σε είδε. Φοβισμένος, της κρατούσες το χέρι.

08 Φεβρουαρίου 2025

Να ημερώνει η μέρα σας...και στο τέλος της να σας μένει το χρώμα του σταριού.

.

Τότε είναι που παρουσιάστηκε η αλεπού.

– Καλημέρα, είπε η αλεπού.

– Καλημέρα, αποκρίθηκε ευγενικά ο μικρός πρίγκιπας και γύρισε, μα δεν είπε τίποτα.

– Εδώ είμαι, είπε μια φωνή, από τη μηλιά...

– Ποια είσαι; είπε ο μικρός πρίγκιπας. 
Μου φαίνεσαι πολύ όμορφη...

– Είμαι μια αλεπού, είπε η αλεπού.

– Έλα να παίξεις μαζί μου, της πρότεινε ο μικρός πρίγκιπας. Είμαι τόσο λυπημένος...

– Δεν μπορώ να παίξω μαζί σου, είπε η αλεπού. Δε μ’ έχουν ημερώσει.

– Α! με συγχωρείς, έκανε ο μικρός πρίγκιπας. Το σκέφτηκε όμως και πρόσθεσε:

– Τι πάει να πει «ημερώσει;»

– Εσύ δεν είσαι απ’ εδώ, είπε η αλεπού, τι γυρεύεις;

– Γυρεύω τους ανθρώπους, είπε ο μικρός πρίγκιπας. Τι πάει να πει «ημερώσει;»

– Οι άνθρωποι, είπε η αλεπού, έχουν τουφέκια και κυνηγούνε. Μεγάλος μπελάς! Ανατρέφουν όμως και κότες. Αυτό είναι το μόνο τους όφελος. Κότες γυρεύεις;

– Όχι, είπε ο μικρός πρίγκιπας. Γυρεύω φίλους. Τι πάει να πει «ημερώσει;»

– Είναι κάτι που παραμελήθηκε πολύ, είπε η αλεπού. Σημαίνει «να δημιουργείς δεσμούς...».

– Να δημιουργείς δεσμούς;

03 Φεβρουαρίου 2025

Αυτό το δέντρο είναι η απόδειξη ότι ένας, μονάχα ένας άνθρωπος είναι ικανός να βγάλει προς τα έξω τον καλύτερό μας εαυτό

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

Setsuban(τελευταία  μέρα του χειμώνα)σήμερα στην Ιαπωνία με τελετές "αποχαιρετισμού του".
Οπότε ας "μιλήσουμε"🤗 για το πιο "αδικημένο"εσπεριδοειδές το Κίτρο (Μηδικο μήλο)και δη το Ιαπωνικό Κίτρο Yuzu(που έδωσε και το όνομα του στο ανάλογο χρώμα (citrus-κιτρινο).

"Επισκέφτηκα την Shimizu-gaoka, μια καταπράσινη περιοχή δυτικά του λιμανιού της Γιοκοχάμα και φωτογράφισα το περίφημο δέντρο Yuzu-no-ki που δεσπόζει σε όλη την περιοχή απο τον ομώνυμο λόφο.                     Είναι πολύ διάσημο γιατί πάρα πολλές ρομαντικές τηλεοπτικές σειρές έρχονται εδώ να σουτάρουν σκηνές όπου ο πρωταγωνιστής φιλάει την πρωταγωνίστρια κλπ, ίσως λόγω της απίστευτης θέας και της απίστευτης ομορφιάς του τοπίου.
Τουλάχιστον έτσι πίστευα γιατί όταν βρέθηκα ο ίδιος δίπλα απο το δέντρο αυτό αισθάνθηκα μια πρωτόγνωρη θετική ενέργεια, κάτι που δεν πίστευα οτι υπάρχει! Είδα ζευγαράκια να περπατούν μαζί και όταν έφταναν δίπλα στο δέντρο, αγκαλιάζονταν  ξαφνικά, χωρίς λόγο.                             
Ηλικιωμένοι σταματούσαν τον περίπατό τους, έκλειναν τα μάτια τους και άνοιγαν τα χέρια τους σα να ήθελαν να αγκαλιάσουν κάτι αόρατο. 
Τράβηξα την φωτογραφία όταν ένας μπαμπάς σήκωσε ψηλά το μωράκι του γελώντας, σπρωγμένος απο μια απροσδιόριστη χαρά - όποιος έμπαινε στην "σκιά" αυτού του δέντρου ένιωθε μια περίεργη καλοσύνη στην καρδιά του.

01 Φεβρουαρίου 2025

«ΤΙ ΕΙΝ' ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΤΟ ΛΕΝΕ ΑΓΑΠΗ: Σπουδή στα 400 Κεφάλαια περί αγάπης του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητού».




Ομιλητής είναι ο Αιδεσιμολογιώτατος Πρωτοπρεσβύτερος π. Νικόλαος Λουδοβίκος, Καθηγητής Θεολογίας και Φιλοσοφίας, ο οποίος θα αναπτύξει το θέμα: 

«ΤΙ ΕΙΝ' ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΤΟ ΛΕΝΕ ΑΓΑΠΗ: Σπουδή στα 400 Κεφάλαια περί αγάπης του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητού».

18 Ιανουαρίου 2025

« Η ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ » του Εριχ Φρομ

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΛΕΧΟΥΡΙΤΗ

«Ο Erich Fromm, γνωστός Γερμανός κοινωνικός ψυχολόγος και φιλόσοφος, διερεύνησε βαθιά τις πολυπλοκότητες των ανθρώπινων σχέσεων και τη φύση της αγάπης στα σημαντικά έργα του. 

Μια από τις πιο βαθιές του ιδέες για την αγάπη ήρθε στο βιβλίο του,  «Η Τέχνη της Αγάπης»,1956, (The Art of Loving) όπου υποστήριξε ότι η αγάπη δεν είναι απλώς μια συναισθηματική αντίδραση σε ένα συγκεκριμένο άτομο, αλλά μάλλον ένας ευρύτερος προσανατολισμός του χαρακτήρα που διαμορφώνει ολόκληρη την κοσμοθεωρία κάποιου.

 Έγραψε, 

«Η αγάπη δεν είναι πρωτίστως μια σχέση με ένα συγκεκριμένο άτομο, είναι μια στάση, ένας προσανατολισμός του χαρακτήρα που καθορίζει τη σχέση ενός ατόμου με τον κόσμο ως σύνολο». 

Έτσι για τον Fromm, η αγάπη δεν περιορίζεται σε ρομαντικές σχέσεις ή προσωπικούς δεσμούς αλλά ήταν  και είναι ένα εγγενές μέρος του πώς κάποιος ασχολείται με τον κόσμο και τον συνάνθρωπο. Είναι μια ενεργή δύναμη, μια έκφραση της ψυχής κάποιου, παρά μια παθητική αντίδραση σε ένα εξωτερικό ερέθισμα.

Ο Φρομ επέκρινε επίσης την κοινή παρανόηση ότι η αγάπη είναι απλώς η πράξη εύρεσης του «σωστού» αντικειμένου στην αγάπη. Πολλοί, πρότεινε, προσεγγίζουν την αγάπη με την ιδέα ότι ορίζεται από το συγκεκριμένο άτομο που αγαπούν, πιστεύοντας ότι η ένταση των συναισθημάτων τους προς το συγκεκριμένο άτομο είναι μια αντανάκλαση της ικανότητάς τους για αγάπη. 

Ωστόσο, ο Φρομ θεώρησε αυτή την προοπτική ως προβληματική, εξισώνοντάς την με μια μορφή εγωισμού (σήμερα θα λέγαμε ναρκισσισμού ή οριακότητας) ή συμβιωτικής προσκόλλησης. Υποστήριξε ότι μια τέτοια προσέγγιση στην αγάπη, η οποία επικεντρώνεται σε ένα άτομο και όχι σε μια ευρύτερη, πιο καθολική ικανότητα για αγάπη, δεν μπορεί να θεωρηθεί αληθινή αγάπη. 

Αναφέρει σχετικά, 

«Αν ένα άτομο αγαπά μόνο ένα άλλο άτομο και είναι αδιάφορος για τους υπόλοιπους συνανθρώπους του, η αγάπη του δεν είναι αγάπη αλλά συμβιωτική προσκόλληση ή διευρυμένος εγωισμός». 

26 Δεκεμβρίου 2024

Σ' ΑΓΑΠΩ ΑΚΟΜΑ

Του Δημήτρη Τσίρκα

Έντεκα χρόνια και έναν μήνα μετά, άραγε να τον/την αγαπά ακόμα; Τι σημασία έχει, την αγαπούσε τότε, στις 25/11/2013, την αγαπούσε ακόμα. 

Υπογραμμίζει την ημερομηνία, σαν να θέλει να παγώσει τον χρόνο, να διασώσει κάτι από το καταποντισμένο παρελθόν, να δηλώσει την πίστη του σε μια σχέση που δεν ευδοκίμησε, αλλά εξακολουθεί να υπάρχει, σαν φάντασμα, έντεκα χρόνια και έναν μήνα μετά. 

Ίσως πάλι να θέλει να δηλώσει ότι παραμένει ερωτευμένος, όχι με εκείνη, αλλά με την ιδέα του να αγαπά. 

Η γραφή, ως πράξη, πάντα απουσιάζει από το παρόν, έλεγε ο Ντεριντά, είναι μια απόπειρα να αφήσουμε πίσω μας κάτι που θα μιλήσει για εμάς όταν εμείς δεν θα είμαστε πια εκεί. 

Η ημερομηνία μαρτυρά τη συνείδηση αυτής της απουσίας. Είναι σαν ο συντάκτης να ήξερε ότι η εξομολόγησή του θα διαβαστεί από μάτια άγνωστα, σε χρόνους και χώρους που εκείνος δεν θα μετέχει.

Ένας αδιάφορος τοίχος στο Κολωνάκι, γίνεται ένα μικρό μνημείο ελπίδας και οδύνης, φορτισμένος με τη μελαγχολία του χαμένου χρόνου, μιας στιγμής που ποτέ δεν θα ξανάρθει, αλλά δεν χάνεται και ποτέ. 

Η αγάπη γίνεται η μεγαλύτερη εξορία· όχι γιατί απορρίφθηκε, αλλά γιατί συνεχίζει να υπάρχει, πέρα από τον χρόνο και τον χώρο.

Ένα μνημείο να μας θυμίζει όλους εκείνους τους τοίχους που δεν γράψαμε ποτέ, όλα εκείνα τα «σ’ αγαπώ ακόμα» που ποτέ δεν είπαμε.