Η Ανατομία της Δημοσιονομικής Υφαρπαγής:
Καταπιεστική Φορολογία, Πρωτογενή Πλεονάσματα και η Αποστράγγιση των Νοικοκυριών
- Σπύρος Στάλιας | Ph.D. Οικονομολόγος
Εισαγωγή: Η Θεωρητική Αυταπάτη των Μνημονίων και η Πραγματικότητα των 16 Ετών
Η επιβολή των μνημονιακών πολιτικών στην Ελλάδα δεν αποτελούσε απλώς ένα πρόγραμμα εκτάκτου ανάγκης, αλλά την πλήρη εφαρμογή του κλασικού νεοφιλελεύθερου υποδείγματος. Το αφήγημα των δανειστών και των εγχώριων υποστηρικτών τους οικοδομήθηκε πάνω σε μια σειρά αλληλένδετων υποθέσεων:
• Δημοσιονομική Προσαρμογή & Δημόσια Αποταμίευση:
Η βίαιη περικοπή των δημοσίων δαπανών και η υπερφορολόγηση θα δημιουργούσαν πρωτογενή πλεονάσματα (G - T < 0) . Αυτά, πέραν της αποπληρωμής των τόκων, λογίζονταν ως «κρατική αποταμίευση» (S_g = T - G > 0), η οποία υποτίθεται ότι θα αύξανε τη συνολική εθνική αποταμίευση και θα πίεζε τα επιτόκια προς τα κάτω.
• Εσωτερική Υποτίμηση & Εξωτερικός Τομέας:
Η δραστική συμπίεση του μοναδιαίου κόστους εργασίας (ULC) μέσω της μείωσης μισθών και συντάξεων θα ενίσχυε την ανταγωνιστικότητα τιμών, μετατρέποντας το εμπορικό ισοζύγιο σε πλεονασματικό (X > M).
• Συσσώρευση Ιδιωτικών Αποταμιεύσεων:
Η εισροή πόρων από το εξωτερικό πλεόνασμα (X > M) θα υπεραντιστάθμιζε τη δημοσιονομική αφαίρεση, τροφοδοτώντας τις καθαρές ιδιωτικές αποταμιεύσεις (S_p).
• Το Δόγμα S = I:
Οι συσσωρευμένες εθνικές αποταμιεύσεις (δημόσιες και ιδιωτικές) θα μετατρέπονταν αυτόματα σε παραγωγικές επενδύσεις (I), πυροδοτώντας την αναπτυξιακή επανεκκίνηση.
Μετά από δεκαέξι χρόνια
Μετά από δεκαέξι χρόνια λιτότητας, η εξέλιξη της ελληνικής οικονομίας αποδεικνύει ότι το υπόδειγμα αυτό προσέκρουσε στη θεμελιώδη λογιστική ταυτότητα των εθνικών λογαριασμών:
S = I + (G - T) + (X - M)
Η δημοσιονομική πολιτική της Γενικής Κυβέρνησης προβάλλεται ως υπόδειγμα σταθερότητας. Ωστόσο, η αυστηρή οικονομετρική και τομεακή εξέταση αποκαλύπτει ότι το κρατικό πλεόνασμα δεν συνιστά προϊόν αναπτυξιακού δυναμισμού, αλλά το μαθηματικό αποτέλεσμα μιας βίαιης αφαίρεσης ρευστών πόρων από τον ιδιωτικό τομέα των νοικοκυριών.
1. Η Αριθμητική της «Ευημερίας»: Πρωτογενές vs. Τελικό Ισοζύγιο
Η λογιστική αποτύπωση των κρατικών ροών αποτυπώνει το μέγεθος της πρωτογενούς φορολογικής αφαίρεσης. Σύμφωνα με τα πρωτογενή δεδομένα εκτέλεσης του προϋπολογισμού και της ΕΛΣΤΑΤ, τα συνολικά έσοδα της Γενικής Κυβέρνησης διαμορφώθηκαν στα 124,1 δισ. ευρώ, ενώ οι πρωτογενείς δαπάνες (εξαιρουμένων των τόκων) περιορίστηκαν στα 112,0 δισ. ευρώ.
• Πρωτογενές Ισοζύγιο = Έσοδα (124,1 δισ.) − Πρωτογενείς Δαπάνες (112,0 δισ.) = +12,1 δισ. €
Το πρωτογενές αυτό πλεόνασμα των 12,1 δισ. ευρώ (περίπου 5,5%–6,0% του ΑΕΠ) υφίσταται την αφαίρεση της εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους. Η δαπάνη για καθαρούς τόκους ανήλθε στα 7,8 δισ. ευρώ, οδηγώντας στο τελικό ταμειακό πλεόνασμα:

















Πηγή: 




ΜΠΕΤΣΗΣ ΟΡΦΕΑΣ