-22/01/2026
Η απόκλιση των αναπτυξιακών μοντέλων ΗΠΑ και Κίνας έχει πλέον καταστεί βαθιά και συστημική, διαπερνώντας κρίσιμους τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τα κρυπτονομίσματα, η γεωπολιτική αρχιτεκτονική και η ενεργειακή μετάβαση. Ο κόσμος εισέρχεται σε περίοδο όπου οι δύο χώρες δεν ανταγωνίζονται απλώς με διαφορετικά εργαλεία, αλλά εκπροσωπούν εναλλακτικά μοντέλα προόδου, ισχύος και οργάνωσης των αγορών.
Σημείο καμπής υπήρξε η συνάντηση στο Μπουσάν μεταξύ Σι Τζινπίνγκ και Ντόναλντ Τραμπ, η οποία παρότι αρχικά υποβαθμίστηκε ως μια ακόμη εμπορική εκεχειρία, στην ουσία πιστοποίησε πως η Κίνα μπορεί να συνομιλεί με τις ΗΠΑ επί ίσοις όροις, με τάση μάλιστα ανατροπής του ισοζυγίου ισχύος. Προηγήθηκε κλιμάκωση: ο Τραμπ επέβαλε δασμούς άνω του 140% σε κινεζικά προϊόντα, υπολογίζοντας ότι το Πεκίνο θα υποχωρήσει. Όμως η κινεζική πλευρά αξιοποίησε εργαλεία μεγάλης στρατηγικής ισχύος—την οιονεί μονοπωλιακή θέση στις σπάνιες γαίες και τους μαγνήτες, την καθοριστική συμμετοχή της στις φαρμακευτικές εφοδιαστικές αλυσίδες των ΗΠΑ, αλλά και την κρίσιμη συμβολή της στο χαμηλό κόστος καταναλωτικών αγαθών στις αμερικανικές αγορές—ώστε να εξουδετερώσει την πίεση. Το μήνυμα που εξέπεμψε η Μπουσάν ήταν πως ο συσχετισμός έχει αρχίσει να μεταβάλλεται υπέρ της Κίνας και οι ΗΠΑ θα πρέπει να βρουν τρόπους να το αντιμετωπίσουν.
Στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης αποτυπώνεται καθαρά η διάσταση δύο αντιλήψεων. Το αμερικανικό μοντέλο, καθοδηγούμενο από tech γίγαντες, ποντάρει σε μεγάλες, κλειστού τύπου, ιδιόκτητες πλατφόρμες με πληρωμή, μεγιστοποιώντας τις επενδύσεις και επιβάλλοντας ελέγχους εξαγωγών, προηγμένων μικροκυκλωμάτων και λογισμικού προς την Κίνα. Η δέσμευση για «πάση θυσία» ηγετική θέση των ΗΠΑ, είναι ρητή. Αντιστρόφως, η Κίνα επενδύει μεν σημαντικά, αλλά υποπολλαπλάσια, και προτάσσει μια αρχιτεκτονική ανοιχτών, δωρεάν μοντέλων με στόχο τη ραγδαία διάχυση της τεχνολογίας—μια προσέγγιση ελκυστική στον Παγκόσμιο Νότο αλλά και σε τμήματα του Βορρά. Το παράδειγμα χρήσης κινεζικών μοντέλων από αμερικανικές εταιρείες, υποδηλώνει πρακτική υιοθέτηση αυτής της στρατηγικής. Ορισμένοι Αμερικανοί αναλυτές προειδοποιούν ότι η εμμονή σε κλειστά, υπερδιογκωμένα μοντέλα μπορεί να αποδειχθεί στρατηγικό σφάλμα, ειδικά εάν τα κινεζικά ανοιχτά μοντέλα, φθηνότερα κατά τάξη μεγέθους, συμπιέσουν τις αποτιμήσεις της αμερικανικής αγοράς ΑΙ.





ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ ΚΩΣΤΑΣ











ΣΤΟΪΛΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ







