Το χάος ως απαραίτητη προϋπόθεση της παγκοσμιοποίησης

Antonio Catalano - 07/10/2026

Πηγή: Αντόνιο Καταλάνο

Στην τελευταία μου ανάρτηση, συζήτησα την κατάσταση στη γειτονιά Quarticciolo της Ρώμης, όπου η έξαρση των ναρκωτικών ανακοινώνεται έγκαιρα κάθε βράδυ με πυροτεχνήματα. Μια επαφή μου έθεσε ειλικρινά την ακόλουθη ερώτηση στα σχόλια: γιατί, αν γνωρίζουν ότι τα πυροτεχνήματα υποδηλώνουν την άφιξη ναρκωτικών, δεν επεμβαίνει η αστυνομία; Είναι διεφθαρμένη;
Μια ειλικρίνεια που μπορεί να θυμίζει αφέλεια, αλλά χωρίς αυτήν, όλα θα φαίνονταν τόσο θλιβερά απαραίτητα, αναπόφευκτα.
Ένα άλλο αφελές ερώτημα θα μπορούσε να είναι: πώς γίνεται, αντιμέτωποι με την καταστροφή των κεντρικών γραφείων της Provita στη Ρώμη το 2023, με βόμβες και πυρκαγιά, με την άγρια ​​κραυγή «τα γραφεία της Provita είναι κλειστά με φωτιά, αλλά με αυτά μέσα, αλλιώς δεν είναι αρκετό!» - ένας ισχυρισμός που διατυπώθηκε και υποστηρίχθηκε από πολύ συγκεκριμένους τρανςφεμινιστικούς κύκλους - η Εισαγγελία ζητά τώρα να κλείσει η υπόθεση, ενώ για την «επίθεση» στα κεντρικά γραφεία της Cigl στη Ρώμη το 2021 (στο τέλος μιας διαδήλωσης κατά της «πράσινης άδειας»), επιβάλλονται παραδειγματικές ποινές;

Θα μπορούσαμε να προσφέρουμε άλλα παραδείγματα, αλλά ένα πράγμα φαίνεται σαφές. Οι αντιδράσεις του κράτους ποικίλλουν, ακολουθώντας κάτι περισσότερο από την κανονική και κοινή λογική της κοινής λογικής, σύμφωνα με την οποία παρόμοια γεγονότα θα πρέπει να κρίνονται με το ίδιο μέτρο σύγκρισης. Αυτή η λογική διαφεύγει της κατανόησης των περισσότερων ανθρώπων, αλλά έχει να κάνει με την ανάγκη εξουσίας για την αξιολόγηση της καταλληλότερης πορείας δράσης δεδομένων ορισμένων ισορροπιών. Οι τυπικοί κανόνες πρέπει πράγματι να τηρούνται... αλλά με «ευελιξία».

Οι υπηρεσίες επιβολής του νόμου δεν είναι αυτόνομες. υπηρετούν το κράτος και το κράτος αποφασίζει να ενεργήσει με τον έναν ή τον άλλον τρόπο με βάση αξιολογήσεις που προκύπτουν από μια σύνθετη σύνθεση αυτού που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε «Πνεύμα της Εποχής». Αυτό το πνεύμα αιωρείται στον αέρα και κυριαρχεί στον δημόσιο λόγο όχι λόγω των εγγενών αρετών του, αλλά απλώς επειδή ταιριάζει στην κυρίαρχη δύναμη (όχι στην πολιτική, για να είμαστε σαφείς).

❗Νέο ρεπορτάζ: Υπουργοί ΝΔ και Σαμαράς σε ιδιωτική συνάντηση με το ακροδεξιό ισραηλινό λόμπι στην Αθήνα.

🔸 Στις 12.10.26 κορυφαίοι υπουργοί της ΝΔ, ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς και άλλοι βουλευτές συναντήθηκαν με τους επικεφαλής της οργάνωσης λόμπινγκ Israel Allies Foundation στην Αθηναϊκή Λέσχη, παρουσία της πρέσβειρας του Ισραήλ Πνινάτ Γιανάι.

🔸 Σκοπός της συνάντησης ήταν η δημιουργία ενός σώματος (caucus) της Israel Allies Foundation με μέλη της ελληνικής Βουλής. Με μία λεπτομέρεια: Η σύνθεση αυτών των σωμάτων είναι ως επί το πλείστον μυστική.

🔸 Όταν μάθαμε για την επικείμενη συνάντηση, αποφασίσαμε να πάμε επιτόπου για ρεπορτάζ. Μόλις έγινε αντιληπτή η παρουσία μας, ένας κύριος έκλεισε τις κουρτίνες της εισόδου για να μας περιορίσει την ορατότητα και κατέγραψε με κινητό τις κινήσεις μας.

🔸 Παρόλ’ αυτά εντοπίσαμε τον Άδωνι Γεωργιάδη (με το Tesla του), τον Θάνο Πλεύρη, τη Νίκη Κεραμέως, τον Κώστα Καραγκούνη, τον Σταύρο Καλαφάτη, καθώς και τους βουλευτές Κώστα Τσιάρα, Ανδρέα Νικολακόπουλο, Δημήτρη Μαρκόπουλο και Διαμαντή Γκολιδάκη.

🔸 Στους παρευρισκομένους ήταν κι ο δήμαρχος Βάρης - Βούλας - Βουλιαγμένης Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Παύλος Χρηστίδης και ο ανεξάρτητος βουλευτής Γιάννης Κόντης, ο οποίος είχε εκλεγεί με τους Σπαρτιάτες.

🔸 Το παρών έδωσαν επίσης o επιχειρηματίας (και μεγαλομέτοχος της ΠΑΕ Άρης) Θεόδωρος Καρυπίδης, ο πρώην διευθύνων σύμβουλος του Υπερταμείου και του ΣΚΑΪ Γρηγόρης Δημητριάδης και η ηθοποιός Μιμή Ντενίση.

«Το νεοελληνικό στοίχημα δεν έχει ακόμη χαθεί οριστικά»

*

Με αφετηρία το τελευταίο βιβλίο του, το μυθιστόρημα Υπέροχα ανέβηκε στα ύψη – Θυμάμαι τη Μαρία Σπάρταλη (Καστανιώτης, 2026), ο Κώστας Χατζηαντωνίου συζητά με το Νέο Πλανόδιον και τον Κώστα Κουτσουρέλη.

~.~

— Μου αρέσει να σκέφτομαι τα ιστορικά μυθιστορήματά σου σαν μια τριλογία, λοξά παπαρρηγοπούλεια. Η κληρονομιά της (αρχαίας) Μεγάλης Ελλάδας στο Αγκριτζέντο, τα βυζαντινά νάματα στο Στέμμα των Αυγών, και τώρα στο Υπέροχα ανέβηκε στα ύψη, η ζωτικότητα του νεώτερου ελληνισμού της Διασποράς, και όχι μόνο. Και κάπου ανάμεσα, σαν κατακλείδα πρωθύστερη ή άδοξον –προσώρας;– επίλογο, τον Κύκλο του χώματος, αυτό το κωμικοτραγικό πορτραίτο της τωρινής, της μετά το ’74, πατρίδας μας, που όσο πάει και λιγοστεύει.

Τα συναισθήματα και οι σκέψεις του εσώτερου εαυτού μας έχουν βαθιές ρίζες και μυστικές, αν όχι σκοτεινές, αιτίες υπάρξεως. Εκείνα που από τα πρώτα του χρόνια, από το περιβάλλον και την καταγωγή του κανείς διαισθάνεται, εκείνα που με τον καιρό γνωρίζει, σαφώς ή αόριστα, και εκείνα που τελικώς πιστεύει (ή δεν πιστεύει), αλλά δεν μπορεί να αποδείξει, στη δική μου περίπτωση βρήκαν τελική διέξοδο στην αφηγηματική μυθοπλασία – ίσως και μεταμυθοπλασία, δεν ξέρω. 

Η τρίσημη ενότητα του παρελθόντος μας δεν είναι κατά τη γνώμη μου απλώς μια ιδέα, όπως θεωρούν με προφανή ιδιοτέλεια διάκονοι άλλων ιδεών. Είναι μια βιωμένη εμπειρία, είτε το θέλουμε είτε όχι. Κάπως έτσι η αρχαία ψυχή που κατά τον ποιητή που αγαπούμε «ζει μέσα μας αθέλητα κρυμμένη» με οδήγησε στο Αγκριτζέντο, τον αρχαίο Ακράγαντα και στον «χαμένο» ελληνισμό της Σικελίας. Δεν ήταν τυχαία η εκλογή εκείνη. Δεν με γοήτευσαν τόσο τα αρχαία σπαράγματα και οι επιβιώσεις π.χ. της νότιας Ιταλίας όσο αυτό που ζει μυστικά –αν ζει– μετά τον θάνατό τους. Αυτή είναι η περίπτωση της Σικελίας και της συμβολικής κατά βάθος πόλης-αφορμής του βιβλίου. 

Παρόμοια περίπτωση είναι η μυθιστορία για το βυζαντινών πηγών όνειρο που έσβησε βίαια και άδικα το 1922, η οδός που με έβγαλε σε μία άλλη «χαμένη» πόλη, τη Νίκαια της Βιθυνίας και στη γραφή του Στέμματος των αυγών. Ενδιαμέσως προηγήθηκε, όπως παρατηρείς, Ο κύκλος του χώματος, πρωθύστερος επίλογος μιας περιπέτειας που άρχισε με λαμπρές, θεωρώ, προϋποθέσεις πριν από δύο αιώνες και κατέληξε σε άδοξο τέλος (Σκέπτομαι τώρα πως θα μπορούσε και αυτό το βιβλίο να έχει τίτλο το όνομα μιας πόλης: Κερύνεια). Νομίζω πως έχει σημασία να πω εξαρχής ότι δεν πρόκειται για βιβλία που ανήκουν στο τυπικό ιστορικό μυθιστόρημα. Για το παρόν μας μιλούσα, για το παρόν μιλώ και στο Υπέροχα ανέβηκε στα ύψη, όπου αποδίδω φόρο τιμής στο στοίχημα του Νέου Ελληνισμού και σε μία τάξη η οποία καίτοι νεκρή πλέον, ακόμη προκαλεί τον φθόνο εχθρών, άσπονδων φίλων ή κακών μιμητών της. Για να μην αναφερθώ στη δυσανεξία που προκαλούν στον περήφανο (ή πρόχειρα κρυμμένο μέσα μας) Βαλκάνιο κριτικό μορφές όπως η Μαρία Σπάρταλη

Όλη η δημοσίευση της συνέντευξης ΕΔΩ..

🛑 Μονομαχία με τους Γερμανούς, στις Βρυξέλλες

Ποτέ πριν, δεν είχαν χαραχτεί τόσο ξεκάθαρα τα  όρια ανάμεσα στα δύο «στρατόπεδα» στην λεγόμενη «οικογένεια» της Ε.Ε.

Μιχάλης Ψύλος • Michael Psilos 

Δυο τρισεκατομμύρια ευρώ. Ποτέ μέχρι τώρα στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν διακυβεύονταν τόσο μεγάλα χρηματικά ποσά σε μια σύνοδο κορυφής.

Στο επίκεντρο ο νέος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός 2028-2034, που συζητείται σήμερα στη Σύνοδο Κορυφής των 27, στις Βρυξέλλες».

Ποτέ πριν, δεν είχαν χαραχτεί τόσο ξεκάθαρα τα  όρια ανάμεσα στα δύο «στρατόπεδα» στην λεγόμενη «οικογένεια» της Ε.Ε.

Από τη μία πλευρά, η Γερμανία και οι «φειδωλοί», Βόρειοι δορυφόροι της (Αυστρία, Ολλανδία, Φινλανδία, Δανία και Σουηδία, που ζητούν δραστικές περικοπές ύψους 400 δισεκατομμυρίων ευρώ -κυρίως στην αγροτική πολιτική και την περιφερειακή ανάπτυξη- την πεμπτουσία δηλαδή, της ύπαρξης της ίδιας της Ε.Ε.. Αντίθετα, ζητούν αύξηση των δαπανών, κυρίως για τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης.

"Κύπρος 1974 -Η ανατομία μιας εισβολής".

Την Τρίτη 13 Οκτωβρίου και ώρα 18.30 μμ πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση της «Χριστιανικής» με θέμα:

«Κύπρος 1974 -Η ανατομία μιας εισβολής".

Η εκδήλωση έγινε από τα γραφεία μας της οδού Χαλκοκονδύλη 37 στην Αθήνα και ήταν ταυτόχρονα διαδικτυακή.

Συντόνισε ο θεολόγος και Δημοσιογράφος Κωνσταντίνος Μπλάθρας, Διευθυντής της Χριστιανικής.

 
Μίλησε μέσω διαδικτύου ο κ. Βασίλης Φούσκας, συγγραφέας του βιβλίου «Το μελάνωμα της Κύπρου» του οποίου τα συμπεράσματα δείχνουν ότι η νεώτερη έρευνα επιβεβαιώνει πλήρως τις θέσεις που διατυπώθηκαν στο βιβλίο Η ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΤΡΑΓΩΔΙΑ του αείμνηστου Νίκου Ψαρουδάκη.

Αρ. Συγγελάκης: Προκλητικό συνέδριο μετά τη ναζιστική αφίσα Ελληνογερμανικής συνεργασίας (ηχητικό)

)13.10.2612:31
Σαχίνης Γιώργος

Με αφορμή αυτή την ευπέτειο και με ελληνογερμανική συνεργασία διοργανώνεται συνέδριο (15 έως 17 Οκτωβρίου) και αρχαιολογική έκθεση, τα οποία όχι μόνο ξεπλένουν τη γερμανική κατοχή μέσω ύπουλων και αμφιλεγόμενων τίτλων και θεμάτων εισηγήσεων

Ο Συγγραμματέας του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα, Αριστομένης Συγγελάκης, μιλάει στον 98.4 για όσα ανακοινώθηκαν χθες, 12 Οκτωβρίου, ημέρα απελευθέρωσης της Αθήνας το 1944, κάνοντας λόγο για αισχρή, ασύγγνωστη ελληνογερμανική προσβολή στους νεκρούς της Εθνικής Αντίστασης.

Με αφορμή αυτή την επέτειο και με ελληνογερμανική συνεργασία διοργανώνεται συνέδριο (15 έως 17 Οκτωβρίου) και αρχαιολογική έκθεση, τα οποία όχι μόνο ξεπλένουν τη γερμανική κατοχή μέσω ύπουλων και αμφιλεγόμενων τίτλων και θεμάτων εισηγήσεων, αλλά και με την αφίσα του, που τελικά αποσύρθηκε, όπου μια τεράστια σημαία της Βέρμαχτ εμφανιζόταν να φιγουράρει πάνω από την Ακρόπολη.

🇬🇷Η ΕΠΑΝΕΥΡΕΣΗ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

Γιώργος Τασιόπουλος 

 (Παρέμβαση στο Εργαστήρι για τον Οικουμενικό Ελληνισμό)

📍Ποιος είναι ο οικουμενικός ελληνισμός;

Αυτός των δύο ελληνικών κρατών Ελλάδας και Κύπρου μαζί με τον ελληνισμό του δυτικού κόσμου, Ευρώπης, Αμερικής και Αυστραλίας;

▪️Γιατί άραγε το ελλαδικό κράτος συμπεριφέρθηκε τα τελευταία χρόνια με άσπλαχνο τρόπο σε κοιτίδες ελληνισμού αιώνων;

▪️Χαρακτηριστικά τραγικές οι περιπτώσεις όπως του μαυροθαλασσίτη Πόντιου Γιάννη Γιαλαλί, 

των Ρωμιών Ορθοδόξων της Συρίας που αφήνονται ανυπεράσπιστοι στον ισλαμοφασισμό των τζιχαντιστών του Τζολάνι,

 ή και οι Έλληνες της Μαριούπολης που έμειναν αβοήθητοι στον Ρώσο - Νατοϊκό πόλεμο;

▪️Πριν το "η Κύπρος κείται μακράν", προηγήθηκε χωρίς αντίδραση ο ελληνισμός της Κωνσταντινούπολης που διώχθηκε αδιαμαρτύρητα!

▪️Πόσο πληγώνει η αδιαφορία απέναντι στις συνεχείς προκλήσεις του αλβανικού κράτους εναντίον των αδελφών μας της Βορειας Ηπείρου.

 

▪️Γιατί η εγκατάλειψη του ελληνισμού της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, καθώς και

η πλήρης άγνοια για τους Έλληνες της Βαθειάς Ελλάδας,

της Μεγάλης Ελλάδας (Magna Graecia) που αναζητά γέφυρες με τον απ' εδώ ελληνισμό;

✔️Δυστυχώς όταν ομιλούμε για τον παγκόσμιο ελληνισμό, ιδιαίτερα τις τελευταίες δεκαετίες, αναφερόμαστε στο ελληνισμό που ευρίσκεται στον δυτικό κόσμο (Δυτική Ευρώπη, Αυστραλία, Αμερική), οικονομικούς μετανάστες των τελευταίων δύο αιώνων αγνοώντας πανάρχαιες κοινότητες που άφησαν λαμπρό αποτύπωμα ιστορίας και πολιτισμού.

✔️Ο Οικουμενικός Ελληνισμός είναι μια ευρεία ιστορική, πολιτιστική και πνευματική έννοια που περιγράφει τη διαχρονική παρουσία, τη δράση, τη δημιουργία και τη διασπορά των Ελλήνων εκτός των στενών γεωγραφικών ορίων του εκάστοτε ελληνικού κράτους, καθώς και την παγκόσμια ακτινοβολία του ελληνικού πολιτισμού.

​Δεν περιορίζεται ούτε στη σημερινή Ελλάδα ούτε σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο, αλλά αποτελεί έναν ζωντανό οργανισμό που διαμορφώθηκε μέσα από αιώνες μετανάστευσης, εμπορίου, αποικισμού, θρησκευτικής παράδοσης και πνευματικής επιρροής.

◾​Βασικές Διαστάσεις του Οικουμενικού Ελληνισμού

📢 Ο Ρουβίκωνας δικάζεται ως συμμορία

Ο Ρουβίκωνας, στην υπερδεκαετή ιστορία του, βρίσκεται ξανά και ξανά με «θρησκευτική» ευλάβεια σε δύο κατηγορίες σημείων. Από τη μία στα μικρά και μεγάλα μέτωπα των λαϊκών αγώνων και αναγκών, και από την άλλη στα δικαστήρια αντιμετωπίζοντας διώξεις. Εκτός από τις χιλιάδες δράσεις και παρεμβάσεις όλα αυτά τα χρόνια, έχουμε περάσει τις πόρτες των δικαστηρίων εκατοντάδες φορές.

Το αντιμετωπίζουμε στωικά, συχνά δεν τα δημοσιοποιούμε καν, το βλέπουμε σχεδόν σαν φυσικό φαινόμενο, γιατί τελικά αυτό είναι: ο νόμος της δράσης και της αντίδρασης.

Γνωρίζουμε πως αυτό που κάνουμε, ειδικά εφόσον πολιτικά επιλέγουμε να λειτουργούμε όχι μόνο «έξω» αλλά και ενάντια στους θεσμούς της αστικής δημοκρατίας, θα έχει αυτό το κόστος. Ο αντίπαλος έχει μια εξουσία να υπερασπιστεί, έχει τεράστια συμφέροντα. Το συμβολικό φορτίο των ενεργειών μας αφαιρεί πολιτικό κεφάλαιο από την κορυφή και το μεταφέρει στη βάση της κοινωνίας. Και τις φορές που οι ενέργειές μας ξεπερνούν τον συμβολισμό και φέρνουν μικρές νίκες, τότε δεν μιλάμε απλά για πολιτικό κεφάλαιο αλλά για απειλή μέσω παραδείγματος. Ασφαλώς και θα μας πάρουν για προσαγωγές, ασφαλώς και θα μας σύρουν σε δίκες. Και δεν είναι μόνο ο αριθμός των δικών, είναι και η εφευρετικότητα στις κατηγορίες. Εκτός από τα κλασικά (π.χ. αντίσταση ή φθορές), μας έχουν συλλάβει για δημοσιεύσεις στα κοινωνικά δίκτυα, έχουν ανασύρει νόμους από τη χούντα των συνταγματαρχών για «διέγερση» ή «πρόκληση σε στάση», και πρόσφατα ξεκίνησαν να δοκιμάζουν την τύχη τους με κατηγορίες όπως ο «εκβιασμός» σε μια περίπτωση διεκδίκησης δεδουλευμένων που ένα αφεντικό έκλεψε από τον εργάτη του.

INFLUENCER STATE

Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη 

Το πολιτικό Botox της ελληνικής ελίτ

Το πιο αποκαλυπτικό στην υπόθεση της Αμερικανίδας πρέσβειρας δεν είναι τελικά η ίδια. Είναι η ελληνική ελίτ. Αυτή η αξιοθαύμαστη προθυμία της να γοητεύεται, να υποκλίνεται, να χειροκροτεί και να αισθάνεται σπουδαία κάθε φορά που κάποιος εκπρόσωπος της αμερικανικής εξουσίας καταδέχεται να της χαμογελάσει.

Αμερικάνα να ’ναι κι ό,τι θέλει ας είναι.

Μπορεί να έρχεται με το ύφος τηλεοπτικής περσόνας, με Botox, κοσμικές εμφανίσεις, μπουζούκια, σκυλάδικα, φωτογραφίες με celebrities και μια αισθητική που περισσότερο θυμίζει reality show παρά διπλωματική αποστολή. Τίποτε από αυτά δεν ενοχλεί. Αντιθέτως, προκαλεί ενθουσιασμό. Η ελληνική πολιτική και οικονομική ελίτ σπεύδει να φωτογραφηθεί, να συνωστιστεί στα τραπέζια, να διεκδικήσει ένα χαμόγελο, μια χειραψία, μια θέση δίπλα της. Και τα μέσα ενημέρωσης αναλαμβάνουν να παρουσιάσουν αυτή την επαρχιώτικη κοσμικότητα ως διπλωματική αναβάθμιση της χώρας.

Δεν είναι το Botox της πρέσβειρας το πρόβλημα. Είναι ότι η ελληνική ελίτ μοιάζει να έχει υποστεί μια βαθύτερη, πολιτική αισθητική επέμβαση: έχει χάσει την ικανότητα να συνοφρυώνεται μπροστά στην εξουσία. Να δυσπιστεί, να αμφισβητεί, να θέτει ερωτήματα. Το πρόσωπό της παραμένει μονίμως χαμογελαστό, ακόμη κι όταν θα έπρεπε να κοκκινίζει από ντροπή.

Σήμερα, 122 ἔτη ἀπὸ τὴν θυσία τοῦ Παύλου Μελᾶ, εἶναι Ἀνάγκη νὰ ξαναβροῦμε τὸν ἑαυτό μας.

[ὤλετο μὲν μοὶ νόστος, ἀτὰρ κλέος ἄφθιτον ἔσται

ΟΜΗΡΟΣ, Ἰλιάς, Ραψωδία Ι ]

Αὔγουστος τοῦ 1886. Ὁ δεκαεξάχρονος ὑποψήφιος Εὔελπις, γράφει στὸ ἡμερολόγιό του:

"(..)Δὲν ὑπήκουσα παρά εἰς μίαν Ἰδέαν. Νὰ φανῶ χρήσιμος εἰς τὸν πλησίον καὶ εἰς τὸν τόπον μου. Αὐτή εἶναι ὅλη μου ἡ φιλοδοξία."

Ὁ Παῦλος Μελᾶς γεννήθηκε στήν Μασσαλία στίς 29 Μαρτίου τοῦ 1870.

Οἱ γονεῖς του ζοῦσαν στήν Γαλλία. Ὁ πατέρας του, Μιχαήλ Γεωργίου Μελᾶς, Ἠπειρώτης μὲ καταγωγή ἀπό τὴν Κωνσταντινούπολη, ἐμπορευόταν στήν Μασσαλία. Ἡ μητέρα του Ἑλένη, ἦταν θυγατέρα τοῦ Βουτσινᾶ, τοῦ γνωστοῦ Κεφαλλονίτη μεγαλεμπόρου ἀπὸ τήν Ὀδησσό. Στὴν Μασσαλία γεννήθηκαν σχεδόν ὅλα τους τὰ παιδιά. Τὸ 1874 ἀποφασίζουν νὰ τὰ μεγαλώσουν στὴν Ἑλλάδα καὶ, γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ, ἐγκαθίστανται στὴν Ἀθήνα.

Στό σπίτι τ' ἀδέλφια του ὀνομάζουν τὸν Παῦλο “ὁ κύριος Μὴν Ἐνοχλεῖσθε”. Εἶναι πάντα πρόθυμος νὰ παραχωρήσει τὴν θέση του, τὸ καλύτερο μερίδιο τοῦ φαγητοῦ. Δίνει ὅ,τι ἔχει καί παίρνει ἐπάνω του τὶς μικροαγγαρεῖες καί τὰ βαρετά καθήκοντα.

Τὸν στενοχωρεῖ ποὺ τὸν πειράζουν γι' αὐτό τ' ἄλλα παιδιά. Μὰ δὲν μπορεῖ νὰ κάμει διαφορετικά. Ἔτσι τοῦ ἔρχεται. Αὐτὸ δὲν τὸν ἐμποδίζει νὰ εἶναι στὸ σχολεῖο μὲ τ' ἀδέλφια του σωστό πειραχτῆρι. Ἔχει ὅμως ἄπειρη καλωσύνη πρὸς τὰ μικρά παιδιά, πρὸς κάθε ἀδύνατο πλάσμα, πρὸς τὰ ζῶα.

Τουρκικός μεταμορφισμός και ελληνική «ελαφρότητα»

Αθήνα, 14/10/2026

Του Γεωργίου Παπασίμου

Μετά την έντονη επιθετικότητα του τουρκικού κατεστημένου κατά τα έτη 2020-2021 με το παράνομο τουρκολυβικό μνημόνιο, την προσβολή ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στην ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου, την επίσημη υιοθέτηση του δόγματος της γαλάζιας πατρίδας (όλες οι θαλάσσιες εκτάσεις πέραν του 25ου μεσημβρινού επικάθονται επί της υφαλοκρηπίδας της Ανατολίας, πλην των 6 μιλίων χωρικών υδάτων γύρων από τα ελληνικά νησιά, τα οποία κατά παγκόσμια πρωτοτυπία, σύμφωνα με την τουρκική πανουργία δεν έχουν ΑΟΖ), καθώς και το ιδεολόγημα περί της αποστρατικοποίησης των νησιών του Αιγαίου, που απειλούνται άμεσα από την αποβατική στρατιά του Αιγαίου, υπήρξε τουρκικός ελιγμός με την πρόταξη χείρας φιλίας. Η συγκυρία των σεισμών της Ανατολίας, που δημιουργούσε ένα τεράστιο οικονομικό πρόβλημα την τουρκική οικονομία και η ανάγκη του Ερντογάν να άρει τις διαφορές του με την Δύση, τον οδήγησε σε αυτή την τακτική αποκλιμάκωσης της έντασης και της πρόσκαιρης ενδυμασίας του με «προβιά προβάτου».

Αυτό το τουρκικό «δώρο» δέχθηκε με ανακούφιση το ελληνικό κατευναστικό κατεστημένο, που προχώρησε στη σαθρή Διακήρυξη των Αθηνών τον Δεκέμβριο του 2023, κείμενο που για τη μεν Τουρκία αποτέλεσε το «διαβατήριο του ειρηνοποιού», που έλαβε από την Ελλάδα, για τη δε Ελλάδα αποτέλεσε κείμενο αυτοπεριορισμού, αφού μόνο αυτή το εφάρμοσε μονομερώς, απέχοντας από τα βήματα που έπρεπε ήδη να έχει πραγματοποιήσει από τότε.

Ενέργεια SOS: Να σταματήσουμε το εθνικό έγκλημα της καταστροφής των ενεργειακών υποδομών

Ενημερωτική εκδήλωση στην Αθήνα – Τρίτη 13 Οκτωβρίου, 19:00​

Σε μια περίοδο αυξανόμενης γεωπολιτικής αστάθειας, ενεργειακής ανασφάλειας και εκτίναξης του κόστους ζωής, η χώρα μας συνεχίζει να καταστρέφει πολύτιμες ενεργειακές υποδομές, στερώντας από την κοινωνία και την οικονομία κρίσιμες δυνατότητες για το μέλλον.

Στο όνομα της απολιγνιτοποίησης, εγκαταστάσεις τεράστιας οικονομικής και στρατηγικής σημασίας αποξηλώνονται ή οδηγούνται στην κατεδάφιση, χωρίς να έχει προηγηθεί ένας ουσιαστικός δημόσιος διάλογος για τις συνέπειες αυτών των μη αναστρέψιμων αποφάσεων.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των πέντε πύργων ψύξης του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, ενός από τους σημαντικότερους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής της χώρας, που απειλούνται με κατεδάφιση. Απέναντι σε αυτούς τους σχεδιασμούς, 50 πολίτες προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας, διεκδικώντας τη διακοπή των εργασιών κατεδάφισης. Η προσφυγή εκδικάζεται στις 20 Οκτωβρίου 2026 και αποτελεί μια σημαντική δυνατότητα να ανακοπεί η δημιουργία τετελεσμένων.

«Ιωάννης Καποδίστριας – Η Ταινία»

Η Σχολή Γονέων – Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κατερίνης διοργανώνει μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εκδήλωση με θέμα «Ιωάννης Καποδίστριας – Η Ταινία», την Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026, στο Συνεδριακό Κέντρο του Δήμου Κατερίνης, με ώρα έναρξης 19:00.

Η εκδήλωση είναι αφιερωμένη στη ζωή, την προσωπικότητα και την ιστορική παρακαταθήκη του Ιωάννη Καποδίστρια, πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας, μέσα από τη ματιά της σύγχρονης κινηματογραφικής δημιουργίας.

Στο πλαίσιο της βραδιάς θα παρουσιαστεί η κινηματογραφική προσέγγιση της προσωπικότητας του Καποδίστρια, ενώ για την ταινία και το ιστορικό πρόσωπο θα μιλήσουν δύο σημαντικές προσωπικότητες:

•Φάνης Μαλκίδης, Δρ. Παντείου Πανεπιστημίου

•Γιάννης Σμαραγδής, σκηνοθέτης και Ακαδημαϊκός στην Ευρώπη

Στην εκδήλωση θα συμμετάσχει μουσικά ο τραγουδιστής Γιάννης Χαρίσης με τους μουσικούς του.

Η παρουσία του Γιάννη Σμαραγδή, ενός δημιουργού που έχει συνδέσει το έργο του με σημαντικές προσωπικότητες της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού, αναμένεται να προσδώσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη συζήτηση γύρω από την κινηματογραφική αποτύπωση της ζωής του Ιωάννη Καποδίστρια.

Πολιτιστικός ιμπεριαλισμός και εργαλειοποίηση των ανθρωπιστικών επιστημών.

Η περίπτωση της χρήσης φορτισμένων ιδεολογικά όρων στα γνωστικά πεδία της Ιστορίας και της Αρχαιολογίας.

Αθανάσιος Κωτσάκης*

Δυτικός πολιτιστικός ιμπεριαλισμός και ελλαδικές ελίτ

Είναι γνωστό ότι ο τομέας του πολιτισμού αποτελεί σημαντικό πυλώνα της λεγόμενης «ήπιας ισχύος» (“soft power”) των Διεθνών Δρώντων, ήτοι των Μεγάλων Δυνάμεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα από την σύγχρονη εποχή αποτελεί η αναφορά του Zbigniew Brzezinski στους τέσσερις πυλώνες της αμερικανικής υπεροχής στον μεταψυχροπολεμικό κόσμο: στρατιωτικό, οικονομικό, τεχνολογικό και πολιτισμικό1.

Διαχρονικά, πάντως, οι Μεγάλες Δυνάμεις εργαλειοποιούν το πεδίο του πολιτισμού, επιχειρώντας να επιβάλουν τις δικές τους θέσεις, αξίες, νοοτροπίες και ήθη σε άλλους λαούς, προς ίδιον όφελος, φαινόμενο που μας είναι γνωστό με τον όρο «πολιτιστικός ιμπεριαλισμός»2. Η Ελλάδα έχει βιώσει ανάλογες καταστάσεις, στο πλαίσιο της δυτικής αποικιοκρατίας, εδώ και αιώνες3. Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί η πολιτιστική διείσδυση της Γαλλίας στο Αιγαίο από την εποχή της Αντιμεταρρύθμισης και εντεύθεν, όπως και η πολιτική βίαιου εξιταλισμού των πληθυσμών των Δωδεκανήσων την περίοδο 1912-1943, ιδίως επί φασισμού.

 Ωστόσο, η κύρια, πάγια και διαχρονική πολιτισμική διείσδυση στον ελληνικό χώρο κατά τους τελευταίους δύο αιώνες προέρχεται από τον αγγλοσαξωνικό κόσμο, δεδομένων των σχέσεων εξάρτησης της χώρας μας και ιδίως των ελίτ, αρχικά με τον βρετανικό παράγοντα (1831-1947) και εν συνεχεία με τον αμερικανικό (1947 έως σήμερα).

Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ

Περικλής Νεάρχου 

Η κριση στη Γαλλία, σύμπτωμα της οποίας ειναι η εκρηξη στη Μέση Εκπαίδευση , εχει τρεις κύριες παραμέτρους.

Η πρώτη εχει σχέση με την κοινωνική και οικονομική κατάσταση στη χώρα και την απογοήτευση και οργή της νέας γενιας, που βλέπει να υποθηκεύονται οι προοπτικές της ζωης και του μέλλοντος της.

Η δεύτερη εχει σχέση με τη μαζική παράνομη μετανάστευση και τις συνέπειές της , που εκδηλώνονται, μεταξύ αλλων, στα παιδιά της δεύτερης και της τρίτης γενιας των μεταναστων , τα οποια εχουν πολύ δυναμική συμμετοχή στις κινητοποιήσεις.

Η τρίτη ειναι η συγκυρία του πολέμου στην Ουκρανία και η πλήρης ρήξη της Ευρώπης με τη Ρωσία,που εχει βαρύτατες επιπτώσεις στούς τομεις της ενέργειας και των αμυντικων δαπανων.Οι τελευταιες αφορουν αφ ' ενος τη βοήθεια προς την Ουκρανία που ανέρχεται σε πολύ μεγάλα ποσά και αφ ' ετέρου τον επενεξοπλισμό της Ευρώπης.Οι δαπάνες αυτές ανταγωνίζονται , προφανως , αλλες κοινωνικές και οικονομικές προτεραιότητες. 

Ο επανεξοπλισμός της Ευρώπης δεν επεβλήθη μόνο απο την αναγωγή της Ρωσίας σε αμεσο κίνδυνο για την ΕυρωπαΊκή ασφάλεια, αλλά και απο την αλλαγή της Αμερικανικης πολιτικης, επι Προέδρου Τράμπ, και τις πιέσεις του για μεγαλύτερη συνεισφορά των Ευρωπαίων στην κοινή αμυνα του ΝΑΤΟ.

Η σύγκλιση των τριων αυτων παραγόντων κατέστησε πολύ δυσχερή τη διαχείριση των προβλημάτων και την επίλυσή τους.Ενας λόγος παραπάνω ειναι ο κατακερματισμός του πολιτικου σκηνικου και η βαθειά μετάλλαξή του.Ενα παράδειγμα ειναι το Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα.  

Τὸ ὑπαρξιακὸ ἀδιέξοδο τοῦ δυτικοῦ ἀνθρώπου

Τὸ σύστημα ποὺ ὑπηρετεῖ καὶ ἡ ζωὴ ποὺ νοσταλγεῖ

Δημοσθένης Μιχόπουλος fb

Ὁ δυτικὸς ἄνθρωπος ὀργανώνει τὴ ζωή του γύρω ἀπὸ τὴν ἐπιτυχία, τὴν ἀσφάλεια καὶ τὴν ἀτομικὴ αὐτονομία. Ὅταν ὅμως συγκινεῖται μπροστὰ στὴν ὀθόνη, θαυμάζει ἐκείνον ποὺ θυσιάζει αὐτὰ γιὰ χάρη κάποιου ἄλλου.

Ὁ ἥρωάς του παρακούει τὴν ἐξουσία, συγκρούεται μὲ τὴ γραφειοκρατία καὶ διακινδυνεύει τὰ πάντα γιὰ τὴν ἀγάπη. Ὁ ἀστυνομικὸς του παρακούει τὶς ἐντολὲς γιὰ νὰ προστατεύσει ἕναν ἀθῶο. Ὁ ἐπιτυχημένος ἐπαγγελματίας του ἐγκαταλείπει τὴν καριέρα γιὰ νὰ σταθεῖ δίπλα στὴν οἰκογένειά του. Ὁ ἐπιτυχημένος τεχνοκράτης του διακινδυνεύει τὴ δική του ἀσφάλεια γιὰ νὰ σώσει ἕναν ἄγνωστο. Ὁ ἐργαζόμενός του διακινδυνεύει τὴ θέση του γιὰ νὰ ἀποκαλύψει μία ἀδικία. Ὁ εὔπορος του διαθέτει τὴν περιουσία του γιὰ νὰ σώσει ἀνθρώπους ποὺ δὲν μποροῦν νὰ τοῦ ἀνταποδώσουν τίποτε.

Ἡ κορυφαία στιγμή του δὲν εἶναι ἡ ἀπόκτηση, ἀλλὰ ἡ προσφορά.

Γιατί ἕνας πολιτισμὸς χειροκροτεῖ ἐκείνους ποὺ ὑπερβαίνουν τὰ δικά του κριτήρια ἐπιτυχίας; Ἐπειδὴ ἡ τέχνη φανερώνει τὴν ἀνάγκη ποὺ ἡ καθημερινότητά του ἀπωθεῖ: τὴ σχέση, τὴν κοινότητα, τὴν ὑπέρβαση τοῦ ἑαυτοῦ.

Έτσι είναι, αν έτσι νομίζετε...

Πέμπτη ήταν του 1944... όμορφη και ελαφριά ημέρα την αποκάλεσε ο Σεφέρης.

Ηταν η μέρα που έγκατέλειπαν την Αθήνα οι Γερμανοί.

Έτσι είναι, αν έτσι νομίζετε... 

                                         

     Βασίλης Λαμπόγλου                                                       

''Όταν οι Ναζί αποχωρούσαν απ’ την Αθήνα, την Πέμπτη, 12 του Οκτώβρη 1944, ήξεραν πως θα ξανάρθουν.

Είχαν αφήσει πίσω τους, εκτός από τις 1700 μέρες τρόμου, δολοφονιών, βασανιστηρίων και μεταγωγών στα στρατόπεδα θανάτου, εκατοντάδες συνεργάτες, ταγματασφαλίτες, κουκουλοφόρους και την κυβέρνηση μιας κατ’ επίφαση δημοκρατίας, που ήρθε άκαπνη απ’ έξω, εκτελούσε εντολές των νέων επικυρίαρχων και στελέχωσε την κρατική μηχανή, με το σινάφι των συνεργατών.

Οι Γερμανοί επέστρεψαν, χωρίς αγκυλωτό και Βέρμαχτ.

Ειρηνικά και αναίμακτα,  κατέκτησαν μια χώρα που είχε, μετά τη Σοβιετική Ένωση, το μεγαλύτερο αριθμό νεκρών (κατα αναλογία πληθυσμού)στο Δεύτερο Παγκόσμιο και τη πιο δυναμική Αντίσταση, αποφασισμένοι, όχι μόνο να μην καταβάλουν μια πεντάρα πολεμικών αποζημιώσεων αλλά να εισπράξουν το αντίτιμο για όλες τις σφαίρες που έριξαν σε σκοπευτήρια και ολοκαυτώματα.   

                                                                                                            

- Το διάστημα μεταξύ 2010 και 2017, η γερμανική κεντρική τράπεζα έχει κερδίσει συνολικά 3,4 δισεκατομμύρια ευρώ από το Securities Market Programme (SMP), δηλαδή το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων που υλοποιεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ).

- Το ΤΑΙΠΕΔ, το Ταμείο εκποίησης της δημόσιας περιούσιας είναι για τους Γερμανούς ιερό τοτέμ.

Ο «νομιμοποιητικός» φορέας του ξεπουλήματος της χώρας είναι μια γερμανική πατέντα, κατ’ εικόνα και ομοίωση της γερμανικής εταιρείας Treuhand, που εκκαθάρισε τη δημόσια περιουσία της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, αξίας 600 δις μάρκων, έναντι μόλις 44 δις, με αγοραστές «στρατηγικούς επενδυτές».

Έτσι γίνονται οι δουλειές σαν τον κάθετο διάδρομο στην αποικία

Dimitris lenis

Ξεκινώ με ένα κουίζ: Ποια είναι η ευειδεστάτη νεαρά (ετών 37 όταν ελήφθη η φωτό); (Χωρίς ψαχτήρια και ΤΝ, μην κλέβουμε.) Είναι αμερικανίς και έχει υπάρξει δικηγόρος, μοντέλα και τηλεπερσόνα.

Και πάμε στο κυρίως θέμα. 

Ο Κάθετος διάδρομος είναι μια ιδέα της αμερικάνικης πρεσβείας το μακρινό 2010. Ήταν ένα νέο σχέδιο που σκοπός του ήταν να διαφοροποιηθούν οι πηγές ενέργειας της ανατολικής Ευρώπης που ήταν μονοδιάστατα εξαρτημένες από την Ρωσία. Την ιδέα την άρπαξε η κυβέρνηση Γιωργάκη που κατάλαβε αμέσως τη δυναμική της (βασικά της το είπε ο πρέσβης, ας τολμούσε να κάνει κι αλλιώς). 

Το σχέδιο πατούσε από την μία στην κατάρρευση της προηγούμενης μεγάλης ιδέας, του αγωγού Αλεξανδρούπολη-Μπουργκάς και από την άλλη στον αγωγό αερίου ΙGB που συνέδεε Ελλάδα-Βουλαγαρία. Ο αγωγός αυτός είχε αποφασιστεί το 2009, όταν ο Κωστάκης ο Καραμανλής έλπιζε ακόμα ότι θα αποτελέσει προοίμιο για τον πετρελαϊκό αγωγό Αλεξανδρούπολη-Μπουργκάς. 

Φρούδες οι ελπίδες του, αλλά και η δόξα για τον αγωγό αφού τον έφτιαξε ο Γιωργάκης. Πράγματι, η κοινοπραξία ICGB AD (μεταξύ της βουλγαρικής BEH και της κοινοπραξίας ΔΕΠΑ/Edison-IGI Poseidon) για τη μελέτη, χρηματοδότηση και κατασκευή του αγωγού IGB (Κομοτηνή – Στάρα Ζαγόρα) ιδρύθηκε το 2011. 

Ο έλεγχος των Κοινωνικών Δικτύων

Takis Moschov

Μόλις τελείωσε το ντοκιμαντέρ «Η Μεγάλη Δίκη των Κοινωνικών Δικτύων» (The Social Trap) που έπαιξε στην ΕΡΤ3.

Το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ, σε σκηνοθεσία και σενάριο της Elisa Jadot, εστιάζει στην ιστορική και σπαρακτική δικαστική διαμάχη ανάμεσα σε γονείς που έχασαν τα παιδιά τους και στους επικεφαλής των 5 μεγαλύτερων πλατφορμών social media (συμπεριλαμβανομένης της Meta). Καταγράφει τις προσπάθειες πολιτειακών νομοθετών και οικογενειών σε ΗΠΑ και Ευρώπη να αντιμετωπίσουν τους ψηφιακούς κολοσσούς για ζητήματα όπως ο εθισμός και η ασφάλεια των ανηλίκων στο διαδίκτυο. 

Η δικαστική διαμάχη φέρνει στο φως τις εσωτερικές πρακτικές των τεχνολογικών κολοσσών, αποδεικνύοντας ότι ο σχεδιασμός των πλατφορμών δεν είναι τυχαίος αλλά στοχευμένος. Οι αλγόριθμοι της Meta χρησιμοποιούν μια σειρά από παραπλανητικές τακτικές σχεδιασμού, γνωστές ως dark patterns, οι οποίες εκμεταλλεύονται την ψυχολογία και τη νευροβιολογία των εφήβων με σκοπό τη μέγιστη δυνατή διατήρηση της προσοχής τους.

Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΙΣΧΥΟΣ

Η κοινωνική ψυχοπαθολογία της Δύσης και η ύβρις της Πνύκας

Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη 

«Η μέγιστη φιλοδοξία στη ζωή είναι να υπερβαίνεις όλους τους άλλους».

Η φράση αυτή του Μάρκο Ρούμπιο, από την ομιλία του στην Πνύκα, συμπυκνώνει μια βαθιά παθολογία του δυτικού πολιτισμού. Τη Θεολογία της Ισχύος, όπως την όρισε εύστοχα ο π. Νικόλαος Λουδοβίκος. Την αντίληψη, δηλαδή, ότι η ανθρώπινη αξία αποδεικνύεται μέσα από την υπεροχή, ότι η δύναμη θεμελιώνει το δίκαιο και ότι η επικράτηση/κυριαρχία αποτελεί τον ύψιστο προορισμό της ανθρώπινης ύπαρξης.

Από ψυχολογική άποψη, η διατύπωση είναι αποκαλυπτική. Δεν αρκεί να εξελίσσεσαι, να δημιουργείς, να πραγματώνεις τις δυνατότητες σου. Πρέπει να υπερβαίνεις τους άλλους. Η αυτοαξία γίνεται συγκριτική και η επιτυχία του άλλου μπορεί να βιώνεται ως προσωπική απειλή. Αυτό, δηλαδή, που στην ατομική ψυχολογία μπορεί να εμφανίζεται ως ναρκισσιστική ανάγκη/δυσλειτουργία υπεροχής, στο συλλογικό επίπεδο μετατρέπεται σε ιδεολογία κυριαρχίας. Και κάπου εκεί κοντά ο φασισμός, ο ναζισμός, κλείνει πονηρά το μάτι. 

Η κοινωνική ψυχολογία έχει περιγράψει τέτοιους μηχανισμούς.  Όταν μια συλλογική ταυτότητα θεμελιώνεται στην ανωτερότητά της έναντι των άλλων, η ισοτιμία βιώνεται ως απειλή, η διαφορετικότητα ως ανταγωνισμός και η αλληλεγγύη ως αδυναμία. Η ανθρώπινη σχέση, η κοινωνία η ίδια, υποχωρεί μπροστά στην ανάγκη επικράτησης.

"ΟΙ ΔΩΣΙΛΟΓΟΙ"

Λίγοι ιστορικοί έχουν το σθένος και την υπομονή να ψάξουν σε δύσκολα προσβάσιμους φακέλους (που άνοιγαν και έκλειναν στο πέρας των χρόνων) σε προσωπικές συλλογές και σε υπουργικά αρχεία, να τσεκάρουν και να διασταυρώσουν προσωπικές μαρτυρίες στα Ληξιαρχεία ακόμα και στα αρχεία του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, για να ανασύρουν άγνωστες περιπτώσεις που έρχονται πρώτη φορά στο φως για τους συνεργάτες των Γερμανών στα χρόνια της Κατοχής (και όχι μόνο), τους αποκαλούμενους «δωσίλογους»

Ωστόσο, στο βιβλίο με τον ίδιο τίτλο που μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα της κυκλοφορίας του από τις Εκδόσεις Αλεξάνδρεια έκανε 4 εκδόσεις, ο ιστορικός Μενέλαος Χαραλαμπίδης κατάφερε παρά τις δυσκολίες να συμπεριλάβει τα αποτελέσματα μιας αξιοθαύμαστης πολυετούς έρευνας, που αποκαλύπτει πολλά για το δίκτυο στενής συνεργασίας των Ελλήνων επιχειρηματιών, πολιτικών, στρατιωτικών και μέσων Ασφαλείας με τους Γερμανούς την περίοδο της Κατοχής

Παρότι, όπως επισημαίνει ο συγγραφέας, η χώρα μας δε διέθετε ναζί, φασίστες ή ομάδες με τέτοια χαρακτηριστικά (όπως άλλες ευρωπαϊκές χώρες) ώστε να αναπτύξει δίκτυο συνεργασίας με τους Γερμανούς κατακτητές, ωστόσο με αντάλλαγμα το κέρδος ή την υφαρπαγή των περιουσιών (όπως συνέβη με τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης) κυριολεκτικά για ένα κομμάτι ψωμί ή για προσωπικό ρεβανσισμό στο όνομα του αντικομμουνισμού ήδη από τα χρόνια του Μεταξά, πολλοί ήταν αυτοί που έσπευσαν να συνεργαστούν με τους Γερμανούς

Το σοκαριστικό είναι ότι πολλοί επιχειρηματίες το έκαναν χωρίς καν να τους ζητηθεί, ενώ άμεση ήταν και η σύνδεση των μαυραγοριτών με άλλα δίκτυα κατασκοπείας

Ερμη χώρα...σε τι χέρια προσφερθηκες.

Θανάσης Πετράκος 

Αφού οι έντονες αντιδράσεις μας, τόσο του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας στην Ελλάδα (ΕΔΔΟΓΕ), όσο και του Συλλόγου Μνήμης και Δράσης Μανώλης Γλέζος, τους υποχρέωσαν να ακυρώσουν την εκδήλωση – ωμή πρόκληση που είχαν προγραμματίσει στις 30 Απριλίου με θέμα «Η Καισαριανή και οι φωτογραφίες των 200: Από τις φωτογραφίες των θυτών σε εθνικό μνημείο», επανέρχονται με πιο ύπουλο τρόπο στις 12 Οκτώβρη.

Σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού οργανώνουν:

Έκθεση με τίτλο «Διαιρεμένο παρελθόν. Ελληνογερμανικές σχέσεις σε σκοτεινούς καιρούς». Η έκθεση περιλαμβάνει δύο σταθμούς: έναν στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και έναν στο Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών (DAI Αθηνών) και θα εγκαινιαστεί στις 12 Οκτωβρίου 2026!

 Δηλαδή επέλεξαν τα εγκαίνια την ημέρα της επετείου της απελευθέρωσης της Αθήνας από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής το 1944.

Διεθνές συνέδριο που οργανώνει το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο, το Ιταλικό αντίστοιχο και το ελληνικό υπουργείο Πολιτισμού με τίτλο «Archaeology and Occupation. Greece 1941-1944» (Αρχαιολογία και Κατοχή. Ελλάδα 1941-1944), που θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα από τις 15 έως τις 17 Οκτωβρίου 2026.

Αν ο σκοπός του Συνεδρίου και της έκθεσης ήταν να αναγνωρίσει η Γερμανία τη ληστεία των αρχαιολογικών θησαυρών την περίοδο της Κατοχής στην πατρίδα μας και να ανακοινώσει τη δέσμευση της γερμανικής κυβέρνησης ότι θα επιστραφούν, όπως αγωνιζόταν με όλη τη δύναμη της ψυχής του ο αείμνηστος Μανώλης Γλέζος και πιστοί στις υποθήκες του συνεχίζουμε να διεκδικούμε και εμείς ως Σύλλογος Μνήμης και Δράσης Μανώλης Γλέζος και το Εθνικό Συμβούλιο Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας στην Ελλάδα (ΕΔΔΟΓΕ), προφανώς δεν θα είχαμε καμία αντίρρηση και για την έκθεση και για το συνέδριο. Όμως εδώ δεν πρόκειται για κάτι τέτοιο.

Θετικισμός, οικονομισμός και μεταπρατισμός: Η ιδεολογία της προσαρμογής

του Ρούντι Ρινάλντι

Ο αναγνώστης ίσως παραξενευτεί με το θέμα του σημειώματος, αλλά θεωρώ αναγκαία αυτήν την παρέκβαση. Γνωρίζω ότι ζούμε σε μια στείρα εποχή σε επίπεδο ιδεών και νοήματος. Οι «μεγάλες αφηγήσεις», το όραμα μιας καλύτερης κοινωνίας, έχουν εξοστρακιστεί από τη δημόσια και ατομική σφαίρα, ενώ δεν υφίσταται σχεδόν καμία γενικότερη ενασχόληση με τη φιλοσοφία. Πόσο μάλλον να γίνεται λόγος για τη σημασία της ως σημαντικής αληθειακής διαδικασίας («αληθειακός/αληθειακή»: φιλοσοφικός, γλωσσολογικός, λογικός και νομικός όρος που αναφέρεται σε οτιδήποτε σχετίζεται με την αλήθεια, που την εκφράζει, την αναζητά ή βασίζεται σε αυτήν) και, βεβαίως, ως μιας βασικής διάστασης που υπάρχει μέσα μας, γύρω μας, πάνω μας – έστω ως θραύσματα κοσμοαντίληψης, κοινού νου, λογικής, ιδεολογικών σχημάτων, ακόμα και στερεοτύπων.

Στο προηγούμενο σημείωμα* έκανα μια νύξη για την εναντίωση του Κωστή Μοσκώφ στον θετικισμό και τη διαίσθησή του για τον «οικονομικό θετικισμό» που είχε (και έχει) αλώσει τη μαρξιστική σκέψη της εν γένει αριστεράς. Το τελευταίο κείμενό του στη συλλογή «Δοκίμια, 1» (1980), τιτλοφορείται «Ενάντια στον θετικισμό και τον οικονομισμό». Στο κείμενο αυτό υπάρχουν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες εκτιμήσεις και παρατηρήσεις για τη σύγχρονη σκέψη.

Θέλω να επισημάνω επίσης το έργο ενός άλλου σημαντικού σύγχρονου μαρξιστή επιστήμονα και φιλοσόφου, του Ευτύχη Μπιτσάκη, που με συνέπεια έδωσε μεγάλες μάχες ενάντια στον ακρωτηριασμό και ευνουχισμό της επιστήμης από τον θετικισμό στις ποικίλες μεταμορφώσεις του: «Ο επιστημονικός ρεαλισμός υπερβαίνει τόσο τον διαισθητικό ρεαλισμό όσο και τον θετικισμό». Ο Μπιτσάκης υπήρξε μια μεγάλη μορφή στοχαστή, που συνδύαζε τη βαθιά γνώση της φιλοσοφίας και των πιο σύγχρονων επιστημονικών εξελίξεων, όντας ο ίδιος επιστήμονας. Στα τελευταία του έργα ασχολήθηκε με περιοχές θεμάτων όπως η ουσία και η φύση του ανθρώπου, η εγκόσμια ηθική. 

Το εντυπωσιακό στοιχείο που ενώνει τους δύο διανοητές είναι ότι στην πάλη τους ενάντια στον θετικισμό και τον παραγωγικισμό-οικονομισμό θέτουν ως βασικά ζητήματα την αλλοτρίωση, την ολότητα, το νόημα. Ο Μπιτσάκης στο τελευταίο βιβλίο του, «Για μια εγκόσμια ηθική», θα τονίσει:

«Το ερώτημα για το νόημα της ζωής αποτελεί κεντρικό ερώτημα των φιλοσοφιών της ύπαρξης. Ο θετικισμός το απορρίπτει, με βάση τυπικά κριτήρια για το τι είναι επιστημονικό και το τι έχει νόημα. Οι μαρξιστές, από την πλευρά τους, συνήθως το παρακάμπτουν, με μιαν αμήχανη σιωπή. Αλλά το πρόβλημα απασχολεί και τους “μορφωμένους” και τους “αμόρφωτους”. Αν οι φιλόσοφοι το αποφεύγουν, τόσο το χειρότερο για τη φιλοσοφία. Ο θετικισμός απορρίπτει το πρόβλημα και ο μαρξισμός το αποφεύγει.»

Καιρός όμως να περάσουμε στην εξέταση του κυρίως θέματος του σημειώματος.

Τα dessous των Οστών και των Κειμηλίων

 του Παντελή Σαββίδη 

Τώρα που κάθισε ο κουρνιαχτός γύρω από τα οστά του Σαμουήλ και όσα παρουσιάστηκαν στην κοινή γνώμη για τα κειμήλια που άρπαξαν οι Βούλγαροι το 1917 από τις μονές της Μακεδονίας, θέλω να δώσω μια συνέχεια που νομίζω ότι έχει ενδιαφέρον. Η Εικοσιφοίνισσα, μάλιστα, γνώρισε και τη λεηλασία και την πυρπόληση απο τους Βουλγάρους. Αυτά δεν είναι λεπτομέρειες που μπορεί κανείς να παραμερίζει όταν συζητά για ιστορική μνήμη και καλές σχέσεις. Με αυτήν την γνώση μπορούμε σήμερα να είμαστε δύο γειτονικοί λαοί που δεν θέλουν να επαναλάβουν το παρελθόν τους. Αν είμαστε και φίλοι λαοί αυτό είναι άλλο θέμα. Η υποκρισία είναι θεμιτή στις διεθνείς σχέσεις.

Στις 29 Μαρτίου 2006 παρουσίασα στην ΕΡΤ3, στην εκπομπή «Ανιχνεύσεις», δύο συνεντεύξεις: τη μία με τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο, εμβληματική προσωπικότητα της Αρχιτεκτονικής του ΑΠΘ, και την άλλη με τον εξίσου σπουδαίο σλαβολόγο Αιμίλιο Ταχιάο. Και οι δύο έχουν πλέον φύγει από τη ζωή. Οι συζητήσεις τους, όμως, παραμένουν ενδιαφέρουσες, όχι μόνο για όσα υποστήριξαν, αλλά και για τα ερωτήματα που άφησαν ανοιχτά.

Ο Ταχιάος είχε το ύφος του κλασικού καθηγητή της εποχής του. Αναγνωρισμένος σλαβολόγος, με βαθιά γνώση του αντικειμένου του, άφησε το αποτύπωμά του στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και πολύ πέρα από αυτό. Ο Μουτσόπουλος ήταν ένας large τύπος. Είχε εντυπωσιακή παρουσία, ακαδημαϊκό βάθος, γνώσεις, πάθος για την δουλειά του και έναν γοητευτικό λόγο. Όταν άρχιζε να μιλά, τον πρόσεχες από μόνος σου, ό,τι κι αν έλεγε.

Ο Διονύσης Χαριτόπουλο για τον «ζεϊμπέκικο»

Με τον θάνατο του συγγραφέα Διονύση Χαριτόπουλου (1947-2026), ας θυμηθούμε όσα είχε πει για τον «ζεϊμπέκικο» μικρασιατικό χορό, σε παλαιότερη συνέντευξή του, παρακάτω: 

«Το ζεϊμπέκικο δύσκολα χορεύεται. Δεν έχει βήματα· είναι ιερατικός χορός, με εσωτερική ένταση και νόημα, που ο χορευτής οφείλει να το γνωρίζει και να το σέβεται.

Είναι η σωματική έκφραση της ήττας. Η απελπισία της ζωής. Το ανεκπλήρωτο όνειρο. Είναι το «δεν τα βγάζω πέρα». Το κακό που βλέπεις να έρχεται. Το παράπονο των ψυχών που δεν προσαρμόστηκαν στην τάξη των άλλων.

Το ζεϊμπέκικο δεν χορεύεται ποτέ στην ψύχρα, μόνον ως κούφια επίδειξη. Ο χορευτής πρέπει πρώτα «να γίνει», να φτιάξει κεφάλι με ποτά και όργανα, για να ανέβουν στην επιφάνεια αυτά που τον τρώνε.

Η περιγραφή της προετοιμασίας είναι σαφής:

Παίξε, Χρήστο, το μπουζούκι,

ρίξε μια γλυκιά πενιά,

σαν γεμίσω το κεφάλι,

γύρνα το στη ζεϊμπεκιά.

(Τσέτσης)

Ο αληθινός άντρας δεν ντρέπεται να φανερώσει τον πόνο ή την αδυναμία του· αγνοεί τις κοινωνικές συμβάσεις και τον ρηχό καθωσπρεπισμό. Συμπάσχει με τον στίχο ο οποίος εκφράζει σε κάποιον βαθμό την προσωπική του περίπτωση, γι’ αυτό

επιλέγει το τραγούδι που θα χορέψει και αυτοσχεδιάζει σε πολύ μικρό χώρο ταπεινά και με αξιοπρέπεια. Δεν σαλτάρει ασύστολα δεξιά κι αριστερά· βρίσκεται σε κατάνυξη.

Απαξίωση των Ελληνικών Νησιών: Αγαθονήσι

23 Σεπτεμβρίου, 2022


Τα σκάφη Aegean Explorer και Ναυτίλος δραστηριοποιούνται αυτές τις μέρες στην περιοχή του Αγαθονησίου – μία σημαντική θαλάσσια περιοχή που βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος μας στο Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος εδώ και 2 δεκαετίες.

Είναι ενδεικτικό ότι ακόμα και σε νησιά όπως το Αγαθονήσι, το λεγόμενο “εθνικό ενδιαφέρον” περιορίζεται στις μεγαλοστομίες και τους σημαιοστολισμούς.

Η οικονομία του νησιού και η πρότερη οικονομική του αυτάρκεια απαξιώνεται εδώ και δεκαετίες. Για παράδειγμα στον τομέα της αλιείας το κράτος ουσιαστικά εξαγόρασε τους παράκτιους ψαράδες και αυτού του νησιού για να τους αφαιρέσει τις άδειες αλιείας, δίνοντας τους ένα πόσο επαρκές μόνο για να χτίσουν 2-3 “rooms to rent”, τα οποία σήμερα 9 Αυγούστου παραμένουν άδεια, σε ένα νησί με ελάχιστους επισκέπτες. Αντίστοιχα οι επιδοτήσεις που εντατικοποίησαν την κτηνοτροφία χωρίς προϋποθέσεις βιωσιμότητας, όχι μόνο κατέστρεψαν τα νησιά προκαλώντας υπερβόσκηση και μη αναστρέψιμη διάβρωση, αλλά και τους ίδιους κτηνοτρόφους. Με καταστραμμένους πλέον βοσκότοπους βρέθηκαν να εξαρτώνται από τις ακριβές εισαγόμενες ζωοτροφές. Παράλληλα αυτές οι μικρές κοινωνίες, που για να επιβιώσουν έχουν ανάγκη την αρμονική συνύπαρξη, βρέθηκαν σε αντιπαράθεση μεταξύ τους, καθώς όλα αυτά τα επιδοτούμενα αιγοπρόβατα περιφέρονται ανεξέλεγκτα προς αναζήτηση τροφής, με αποτέλεσμα να είναι αδύνατη η οποιαδήποτε καλλιέργεια.

▪️«Οι Γερμανοί ξανάρχονται»

📍Προσβολή ιστορικής μνήμης στην επέτειο απελευθέρωσης της Αθήνας καταγγέλλει το ΕΣΔΟΓΕ

🇬🇷“…Βρήκαμε τους δρόμους σκεπασμένους από μιαν ανθρώπινη πλημμύρα, έτσι που το αυτοκίνητό μας δεν μπορούσε ν΄ ανοίγει, παρά με δυσκολία, το δρόμο του. Ποτέ δεν είδα ανθρώπους κυριαρχημένους από τέτοια χαρά και τέτοιο ενθουσιασμό“.

(Ρόλαντ Χάμπε, πράκτορας της γερμανικής αντικατασκοπείας στην κατεχόμενη Ελλάδα).

✔️Την Πέμπτη 12 Οκτωβρίου 1944 η Αθήνα λυτρώθηκε από το ναζιστικό εφιάλτη. Μετά από 1264 εφιαλτικές ημέρες βάρβαρης Κατοχής αλλά και μεγαλειώδους Εθνικής Αντίστασης, ο λαός της Αθήνας υποδέχθηκε την ελευθερία του με μια πρωτόγνωρη έκρηξη χαράς και δίκαιης υπερηφάνειας για τους σκληρούς αγώνες και τις θυσίες του. Είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι η Εθνική μας Αντίσταση, με πρωταγωνιστή το ΕΑΜ και τη συμβολή όλων των αντιστασιακών οργανώσεων, είχε μνημειώδη επιτεύγματα που δικαίως θέτουν τον Ελληνικό Λαό στην πρωτοπορία της Αντιφασιστικής Νίκης των Λαών. 

✌️Είναι χαρακτηριστικό ότι τα ξημερώματα της 13ης Οκτωβρίου 1944 ο ΕΛΑΣ με τη Μάχη της Ηλεκτρικής στο Κερατσίνι έσωσε το λεκανοπέδιο Αττικής από το χάος, που ήθελαν να το βυθίσουν οι αποχωρούντες Γερμανοί στο πλαίσιο της ναζιστικής πολιτικής «καμένης γης».

Τρία συν ένα υστερόγραφα για τον Χρήστο Γιανναρά

*Θεόδωρος Παντούλας

Καθημερινή 11.10.2026 

ΟΧρήστος Γιανναράς δεν ήταν μόνο πανεπιστημιακός ή συγγραφέας ή διανοούμενος. Ηταν δημόσιο πρόσωπο, χωρίς όμως αυτό να δικαιολογεί ό,τι συνέβη μετά την εκδημία του. Τι συνέβη; Εκδηλώθηκε μια συσσωρευμένη –πώς να την πω;– κακεντρέχεια. Ακούστηκαν και γράφτηκαν απρέπειες σε πρωτόφαντη έκταση. Υποθέτω ότι τον ίδιο θα τον ξένιζε όλη αυτή η εμπάθεια, αλλά θα την προσπερνούσε. Μπορεί η «πατροκτονία» να θεωρείται προοίμιο ενηλικίωσης, αλλά σε κάθε περίπτωση δεν είναι σοφό να ανοίγεις κουβέντες μαζί της. Είναι αλήθεια ότι η δριμύτητα κάποιων εκφράσεών του έδωσε πάτημα για επιπόλαιες αντιπάθειες. Η πολεμική, όμως, δεν ήταν αυτοσκοπός. Σκοπός του ήταν η υπεράσπιση της μίας και μοναδικής ζωής που έχουμε – το υπενθύμιζε με διάφορες αφορμές αυτό. Οι ρήξεις, δηλαδή, δεν ήταν επιδίωξη, αλλά συνέπεια αυτής της υπεράσπισης.

Στους αντίποδες της παραπάνω μικροψυχίας, τον Γιανναρά τον έκλαψε κόσμος και κοσμάκης. Δεν αναφέρομαι στο ετερόκλητο σινάφι διανοουμένων και ψευτοδιανοουμένων που είναι συναισθηματικά φειδωλό και δεν χρωστάει καλή κουβέντα για κανέναν. Αναφέρομαι στον απλό κόσμο που ακουμπούσε στην παρουσία του και αναπαυόταν στα γραπτά του. Φορτίο βαρύ, που ο Γιανναράς το σήκωσε γνωρίζοντας ότι στη ζωή δεν έχουν σημασία οι ρήξεις, αλλά η αγάπη. Και ο ίδιος «ηγάπησε πολύ». Και αγαπήθηκε πολύ και από πολλούς – σε κάθε περίπτωση περισσότερους απ’ όσους στραβομουτσούνιασαν.

Η συνήθης διαφωνία για το αν ο Γιανναράς είναι φιλόσοφος ή θεολόγος είναι μια διαφωνία που, κατά τη γνώμη μου, εκτός του ότι υποκρύπτει ακαδημαϊκής κοπής μικρότητα, είναι και ανόητος. Κάρφος στους οφθαλμούς απάντων των επικριτών του η περί έρωτος πίστη του. Η εκκλησία ή είναι γιορτή ή δεν είναι εκκλησία – άκου ισχυρισμός! Οι κοσμικοί, λοιπόν, τον έβρισκαν θεούσο και οι θεούσοι κοσμικό. Εικάζω ότι ο ίδιος δεν ενεπλάκη σε αυτή την αντιμαχία για δύο λόγους. Ο προφανής είναι ότι θέλησε να κρατηθεί μακριά από την ποταπότητα. Ο δεύτερος είναι γιατί δεν αντιλαμβανόταν την κακότητα. Του ήταν ξένες οι στενοκαρδίες αυτές. Τον ξάφνιαζε η απόδοση διατυπώσεων και πεποιθήσεων που δεν ήταν δικές του. Οι σεβαστικοί άνθρωποι ομολογούν τις οφειλές τους και οι κομπορρήμονες μεμψιμοιρούν παραβλέποντας ότι ο Γιανναράς συνομιλεί με αξιώσεις πρωτοτυπίας σε ένα (διεθνές) κοινό. Ευτυχώς, υπάρχει το ασύλληπτης έκτασης και επιπέδου έργο του που, για όποιον ξέρει από ψιλοβελονιά, γεφυρώνει τα, υποτιθέμενα, διεστώτα.

Σταματήστε τους Υπερεξοπλισμούς και τις Ασπίδες να σωθεί η Ελλάδα. Ελλάδα, Ευρώπη και παγκόσμια κρίση

Τι ζήτησαν οι ΗΠΑ και Τι Κινδυνεύει η Ελλάδα

Τι ζήτησε ο Ρούμπιο στην Αθήνα και τι σημαίνει για την Ελλάδα; Συζήτηση με τον δημοσιογράφο και συγγραφέα Δημήτρη Κωνσταντακόπουλο για ΗΠΑ, Ισραήλ, Ευρώπη, Ρωσία-Ουκρανία, BRICS και Βαλκάνια, μέχρι την ελληνική πολιτική σκηνή και τον Νεομακαρθισμό.

Ο Κωνσταντακόπουλος αναλύει την εξάρτηση από τις ΗΠΑ, τον κίνδυνο ενοποιημένου πολέμου και τον ρόλο της Ελλάδας σε Βαλκάνια και Μεσόγειο.

Κεφάλαια:

00:00 επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα – εξάρτηση Ελλάδος από ΗΠΑ
06:04 ενδεχόμενο νέου πολέμου μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ
10:39 σχέσεις Ελλάδος – Ισραήλ και ο κίνδυνος της Τουρκίας

Η ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΤΗΣ "ΑΠΟΥΣΙΑΣ" ΜΕ ΤΗΝ "ΠΡΟΔΟΣΙΑ"

Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη 

Μια ανοιχτή πληγή στο ελληνικό συλλογικό σώμα

"Ο Εμφύλιος δεν έγινε, επωάστηκε στη διάρκεια της Κατοχής, από μια διφυή οργάνωση, μια σύμπτυξη της Απουσίας με την Προδοσία", έλεγε σε μια συνέντευξη στον Πάρη Καρβουνόπουλο, ο Διονύσης Χαριτόπουλος, περιγράφοντας τη συνάντηση εκείνων που δεν αντιστάθηκαν με εκείνους που συνεργάστηκαν με τον κατακτητή, στην προσπάθεια απαξίωσης της Αντίστασης.

Πέρα από την ιστορική του ερμηνεία, ο Χαριτόπουλος φωτίζει έναν βαθύ μηχανισμό συλλογικού τραύματος. Η Απουσία και η Προδοσία δεν είναι ασφαλώς το ίδιο πράγμα. Μπορούν όμως να συναντηθούν στην ανάγκη να απαλλαγούν από τον ενοχλητικό καθρέφτη εκείνων που αντιστάθηκαν. Γιατί ο αντιστεκόμενος, με την ίδια του την ύπαρξη, υπενθυμίζει ότι υπήρξε και μια άλλη δυνατότητα. Και αυτή η υπενθύμιση γίνεται αφόρητη για όσους έχουν ανάγκη να πιστεύουν πως η υποταγή τους ήταν αναπόφευκτη.

Εδώ ο Χαριτόπουλος συναντά τον Αλμπέρ Καμύ, και τη συγκλονιστική του γνωμάτευση ότι "Μια από τις χειρότερες αιτίες εχθρότητας είναι η λύσσα και η ποταπή επιθυμία να δεις να υποκύπτει αυτός που τολμάει να αντιστέκεται σ' αυτό που σε συνθλίβει".

Το κρίσιμο, ωστόσο, είναι ότι αυτή η συμμαχία δεν έμεινε μόνο μια ιστορική συγκυρία. Στη μετεμφυλιακή Ελλάδα, η νομιμοφροσύνη επιβραβεύτηκε, η πολιτική ανυπακοή διώχθηκε και η πρόσβαση στην εργασία, στην ασφάλεια και στην κοινωνική ανέλιξη συνδέθηκε με την προσαρμογή στην εξουσία. Έτσι, μια ιστορική σύγκρουση άφησε πίσω της και μια βαθιά πολιτισμική κληρονομιά, την καχυποψία απέναντι σε εκείνον που αντιστέκεται και την εξοικείωση με εκείνον που υποτάσσεται.

Η κληρονομιά αυτή μεταβιβάζεται από γενιά σε γενιά μέσα από απλές, καθημερινές εντολές: «Μην μπλέκεις», «κοίτα τη δουλειά σου», «μην τα βάζεις με τους ισχυρούς», «βρες κάποιον να σε βοηθήσει». Η σιωπή έγινε σύνεση, η συναλλαγή εξυπνάδα, η προσαρμογή ωριμότητα. Και η αντίσταση, αντί να αναγνωρίζεται ως πράξη κοινωνικής ευθύνης, μπορούσε να αντιμετωπίζεται ως επικίνδυνη αφέλεια.

Η Μεταπολίτευση προφανώς δεν ενδιαφέρθηκε να εξαφανίσει αυτές τις βαθιά μαθημένες συμπεριφορές. Η πελατειακή εξάρτηση, η ανοχή στην αυθαιρεσία, η αναζήτηση της προσωπικής εξαίρεσης αντί του κοινού κανόνα συνέχισαν να υπονομεύουν την εμπιστοσύνη στους θεσμούς και, κυρίως, την εμπιστοσύνη μεταξύ των πολιτών.