Οι κληρονομιές του Καμίλο Τόρες, κήρυκα της πολιτικής αγάπης

Καμίλο Τόρες: Ποιος ήταν ο «Κολομβιανός Τσε Γκεβάρα» και πώς έγινε «αντάρτης-ιερέας»

Ένας αντάρτης, ένας ιερέας, ένας θρύλος - Η ταυτοποίηση που κλείνει μια πληγή 60 ετών - Οι κληρονομιές του Καμίλο Τόρες, κήρυκα της πολιτικής αγάπης

25.02.2026 εφημερίδα ΒΗΜΑ

Διονύσιος Σκλήρης

Ηπιο διάσημη αγνοούμενη σορός της Λατινικής Αμερικής βρέθηκε, μετά από 60 χρόνια, την περασμένη εβδομάδα. Ο «αντάρτης-ιερέας» Καμίλο Τόρες, για πολλούς ο «Κολομβιανός Τσε Γκεβάρα», καθώς είχε συνδέσει τη χριστιανική αγάπη με την επανάσταση, είχε φονευθεί στην παρθενική του μάχη στις 15 Φεβρουαρίου 1966.

Λίγο πριν την 60η επέτειο του θανάτου του, μια σειρά από ιατροδικαστικές έρευνες και γενετικά τεστ μαζί με αναδίφηση ιστορικών αρχείων οδήγησαν στην επιβεβαίωση ότι τα οστά, που είχαν βρεθεί δύο χρόνια πριν σε κοιμητήριο στην πόλη Μπουκαραμάνγκα της Κολομβίας, ανήκαν σε αυτόν.

Δείγματα DNA από τα οστά συγκρίθηκαν με του πατέρα του, Καλίστο Τόρες, και άλλων συγγενών, με αποτέλεσμα να καταστεί δυνατή η ταυτοποίηση. Κάπως έτσι η Μονάδα για την Έρευνα Αγνοουμένων μπόρεσε να κάνει μια επίσημη ανακοίνωση η οποία δίνει ελπίδα στους συγγενείς περισσότερων από 120.000 θυμάτων του εμφυλίου, που παραμένουν ακόμη αγνοούμενα, ότι οι νέες τεχνολογικές δυνατότητες σε συνδυασμό με την πολιτική βούληση μπορούν να οδηγήσουν στην ολοκλήρωση του εκκρεμούς μακροχρόνιου πένθους τους.

O πάδρε Καμίλο και εμείς

Από δρόμος
- 10 Νοεμβρίου, 2023

Το κείμενο που ακολουθεί είναι η εισαγωγική τοποθέτηση του Κωνσταντή Κυριακού στην παρουσίαση του βιβλίου της Χρύσας Τζιαφέτα «Padre Camilo. Η σκέψη και η δράση του Καμίλο Τόρες» (εκδ.Red N’ Noir), η οποία έγινε στο χώρο βιβλίου «Εκλάμψεις» (Σπύρου Τρικούπη 71, Εξάρχεια).

του Κωνσταντή Κυριακού

«Οταν ήρθε ο αγγελιοφόρος κι ανάγγειλε στο βασιλιά ότι είχαν φέρει τα κεφάλια των απογόνων του Αχαάβ, τότε ο Ιηού διέταξε να τα βάλουν σε δύο σωρούς, κοντά στην είσοδο της πύλης ως το πρωί. Το πρωί βγήκε ο Ιηού και στάθηκε στην πύλη και είπε στο λαό: «Όλοι εσείς είστε αθώοι! Εγώ συνωμότησα εναντίον του κυρίου μου, του βασιλιά Ιωράμ, και τον σκότωσα· αλλά αυτούς ποιος τους σκότωσε; Μάθετε, λοιπόν, ότι κανένας από τους λόγους του Κυρίου εναντίον των απογόνων του Αχαάβ δε θα μείνει ανεκπλήρωτος. Ο Κύριος εκπλήρωσε όλα όσα είχε πει με το δούλο του τον Ηλία». Τότε ο Ιηού σκότωσε όλους όσοι είχαν απομείνει από την οικογένεια του Αχαάβ στην Ιζρεέλ, τους άρχοντές του, τους εμπίστους του και τους ιερείς του. Δε γλίτωσε κανένας.» (Βασιλείων Δ΄ 10:8-11)

Στο παραπάνω απόσπασμα από την Παλαιά Διαθήκη φαίνεται έντονα το εκδικητικό πνεύμα του ιουδαϊκού Θεού, όπου και αποτέλεσε τη θεολογική βάση για μια πολύ σημαντική επαναστατική μορφή που έδρασε γύρω στα 1520: τον Γερμανό χριστιανό διαμαρτυρόμενο Τόμας Μύντσερ. Ο Μύντσερ και ο Καμίλο Τόρρες μπορούν να θεωρηθούν κατά έναν τρόπο παράλληλες προσωπικότητες, καθώς και οι δύο τους ήταν ιερωμένοι, εξεγερμένοι ιερωμένοι, που ξεσήκωσαν ο καθένας στην εποχή του τις κατώτερες τάξεις ενάντια στην εξουσία, ξεκινώντας από ένα θεολογικό μετερίζι. Επομένως, δείχνει να υπάρχει μια ιστορική συνέχεια μεταξύ των αγώνων για τη χιλιετή βασιλεία του Θεού πριν τη νεωτερικότητα και της Θεολογίας της Απελευθέρωσης στον 20ό αιώνα, στην οποία κατατάσσουν τον Τόρρες. Βασική ιδέα και στις δύο περιπτώσεις, η σύνδεση της χριστιανικής πίστης με το κοινωνικό ζήτημα και κατόπιν με τους ταξικούς αγώνες. Η εξέγερση νοείται ως θέλημα θεού, σαν μια ιερή πράξη, η μέρα της επανάστασης ως ειμαρμένη και η ίδια η επανάσταση σαν γεγονός ως ένας Μεσσίας, ιδέα την οποία μπορεί να δει κανείς και σε θεωρητικά κείμενα των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα, όπως του Γκουστάβ Λαντάουερ στο χώρο του κοινωνικού αναρχισμού και του Βάλτερ Μπένγιαμιν στη μαρξιστική θεωρία.

Ο Θεός λαχταρά να αλλάξει ετούτος ο κόσμος

Του Θανάση Ν. Παπαθανασίου

Αναπληρωτής Καθηγητής στην Ανώτατη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθήνας, διευθυντής του περιοδικού «Σύναξη»

Κολομβία των δεκαετιών του 1950 και 1960, στην δίνη των αμερικανικών επεμβάσεων, του ψυχρού πολέμου και της κουβανικής επανάστασης. Στη χώρα με τα ιλιγγιώδη ταξικά χάσματα και τον ακαπίστρωτο πολιτικό αυταρχισμό, Καμίλο Τόρες (1929-1966) λεγόταν ο Καθολικός ιερέας ο οποίος αφιερώθηκε στην υπόθεση της κοινωνικής δικαιοσύνης μέχρις εσχάτων, κυριολεκτικά. Πρόδρομος της Θεολογίας της Απελευθέρωσης (η οποία τυπικά αναδύθηκε στην Κολομβία δυο χρόνια μετά τον θάνατό του), ο Τόρες κατέστη σημείο αντιλεγόμενο, όχι τόσο λόγω της κοινωνικής στράτευσής του γενικά, αλλά ειδικά λόγω της προσχώρησής του στην επαναστατική βία.   

Η Χρύσα Τζιαφέτα μας δίνει ένα εξαιρετικό βιβλίο, καθόσον κεντά τη μορφή του Τόρες πάνω στον πληρέστερο δυνατόν καμβά: στη μελέτη της ιστορικής και κοινωνικής συνάφειας, της ιδιοπροσωπίας της χώρας, του στίγματος προσώπων, ρευμάτων και ιδεών. Η γνώση της ισπανικής γλώσσας και η γνωριμία της με την Λατινική Αμερική εκ του σύνεγγυς, της έχουν χαρίσει πρόσβαση σε πρωτογενείς πηγές, κείμενα και φωτογραφίες. Η καρδιά της είναι ξεκάθαρα με τον Padre Camilo, μα ταυτόχρονα ξεδιπλώνει μια κορυφαία αρετή: την πραγματικά ερευνητική ματιά της, η οποία κοπιάζει για να αναδείξει όλες τις διαστάσεις, φωτεινές και σκοτεινές πλευτές κάθε ιδεολογικού χώρου, ελπίδες και αντιφάσεις, αυτοθυσίες και σκοπιμότητες.

3 Φεβρουαρίου του 1929 γεννήθηκε στην Κολομβία ο Καμίλο Τόρες.

του Θανάση Ν. Παπαθανασίου

3 Φεβρουαρίου του 1929 γεννήθηκε στην Κολομβία ο Καμίλο Τόρες.

Καθολικός παπάς και εκπρόσωπος της θεολογίας της επανάστασης, ο Τόρες βρήκε τον θάνατο πάλι Φεβρουάριο, στις 15, τριανταεννέα χρόνια μετά, στην πρώτη του ένοπλη συμπλοκή.

Το τραγούδι (ακούγεται στο video που αναρτώ) επιγράφεται «Σταυρός από Φως» και είναι του Víctor Lidio Jara Martínez. 

Cruz de Luz (Camilo Torres) - Victor Jara

«Σταυρός από Φως»

Εκεί όπου έπεσε ο Καμίλο

γεννήθηκε ένας σταυρός,

όχι από ξύλο,

αλλά από φωτιά.

Τον σκότωσαν καθώς

πήγε να πάρει το όπλο του˙

ο Καμίλο Τόρες πεθαίνει

για να ζήσει.

Λένε ότι μόλις έφυγε η σφαίρα

Ακούστηκε μια φωνή.

Ήταν ο Θεός που φώναζε:

Επανάσταση!

Για δες το ράσο,

στρατηγέ μου!

Ένας άνθρωπος της εκκλησίας

Ταιριάζει σε στρατό ανταρτών!

Τον σταύρωσαν με σφαίρες

σ΄ έναν σταυρό,

τον χαρακτήρισαν άνομο,

όπως είχαν χαρακτηρίσει και τον Ιησού.

Κι όταν ήρθαν να βρουν

το όπλο του,

βρήκαν ότι η πόλη

είχε εκατό χιλιάδες.

Εκατό χιλιάδες Καμίλο

Έτοιμους να πολεμήσουν.

Ο Καμίλο Τόρες πεθαίνει για να ζήσει!

Απόδοση στα ελληνικά του Θανάση Ν. Παπαθανασίου, από την αγγλική μετάφρασή του:

Θ.Ν.Π. / 2-2-2019

ΥΓ. Μπορεί κάποιοι χριστιανοί να προβληματιστούν ειδικά για το ένοπλο της αντίστασης του Τόρες. Σχετικό σχόλιο είχα κάνει το 2007: http://e-theologia.blogspot.com/2012/02/blog-post_15.html

Πρόκειται για ένα ρίσκο ψυχής (όχι μόνο ζωής), για μια αυτοθυσιαστική πράξη, όποτε ένας κληρικός κάνει αυτό που όντως του απαγορεύουν οι ι. κανόνες και παίρνει τα κουμπούρια για την ελευθερία - όχι για να επιβάλει την πίστη (το σχόλιό μου περιλήφθηκε στο βιβλίο μου «Η ρήξη με το μηδέν», εκδ. Αρμός 2015).

https://www.youtube.com/watch?v=_rllf7Df10o

Song: Cruz de Luz (Camilo Torres) Singer: Victor Jara Composer: Daniel Viglietti

Παλιότερη δημοσίευση:

50 χρόνια από τη δολοφονία του Καμίλο Τόρρες

ΠΗΓΗ: Papathanasiou Athanasios

50 χρόνια από τη δολοφονία του Καμίλο Τόρρες

Όχι δεν τον ξεχάσαμε...Πέρασαν 50 χρόνια από τη δολοφονία του επαναστάτη ιερέα Καμίλο Τόρρες. Δημοσιεύουμε την πρώτη σελίδα από το φυλλάδιο που κυκλοφορήσαμε φοιτητές ,μέλη της Χριστιανοσοσιαλιστικής Σπουδαστικής Κίνησης,....τότε που τιμούσαμε τα 20 χρόνια από το θάνατό του.