ΜΟΝΑΞΙΑ: ΤΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟ ΤΟΥ ΦΑΣΙΣΜΟΥ

Η Σχέση ως πράξη αντίστασης.

Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη 

Ίσως μία από τις πιο πολιτικές πράξεις της εποχής μας να συμβαίνει σε χώρους που σπάνια αναγνωρίζουμε ως πολιτικούς. Στον έρωτα, στη φιλία, στην παρέα, στο τραπέζι γύρω από το οποίο συναντιόμαστε, στις σχέσεις μέσα στις οποίες μπορούμε να υπάρξουμε χωρίς να χρειάζεται διαρκώς να αποδεικνύουμε ποιοι είμαστε.

Η Hannah Arendt είχε αντιληφθεί ήδη από τα μέσα του περασμένου αιώνα τη βαθιά πολιτική σημασία της μοναξιάς. Στις 'Απαρχές του Ολοκληρωτισμού" παρατηρεί ότι εκείνο που προετοιμάζει τους ανθρώπους για την ολοκληρωτική κυριαρχία είναι το γεγονός ότι η μοναξιά, κάποτε μια οριακή εμπειρία, είχε αρχίσει να γίνεται καθημερινή κατάσταση για ολοένα μεγαλύτερα τμήματα της κοινωνίας.

Η παρατήρηση αυτή υπερβαίνει κατά πολύ το συναίσθημα του να αισθάνεται κάποιος μόνος. Η μοναξιά, για την Arendt, αφορά τη σταδιακή απώλεια του κοινού κόσμου. Του χώρου ανάμεσα στους ανθρώπους όπου συναντιόμαστε, μιλάμε, ανταλλάσσουμε εμπειρίες, ελέγχουμε τις αντιλήψεις μας μέσα από τις αντιλήψεις των άλλων και αποκτούμε τη δυνατότητα να δράσουμε από κοινού.

Ο απομονωμένος άνθρωπος χάνει σταδιακά αυτά τα σημεία αναφοράς. Η πραγματικότητα γίνεται περισσότερο ιδιωτική. Η δυσπιστία μεγαλώνει. Η δυνατότητα κοινής δράσης περιορίζεται. Και μαζί της περιορίζεται κάτι βαθύτερο. Η εμπειρία ότι μπορούμε, μαζί με άλλους ανθρώπους, να επηρεάσουμε τον κόσμο στον οποίο ζούμε. Που πάει να πει πως πίσω από την μοναξιά που μπορει να ορίζεις ως "αυτονομία" ή "δεν εχω ανάγκη κανεναν" κρυφογελάει ο κάθε Κασιδιάρης. 

Μοναξιά Α.Ε.: Το φαινόμενο που φέρνει δισεκατομμύρια στις επιχειρήσεις και «ήρθε για να μείνει» – Η Ασία ανοίγει τον δρόμο

Δευτέρα, 14 Σεπτεμβρίου 2026 

Η Ασία δίνει μια γεύση από το μέλλον του κόσμου

Όταν η κοινωνική αποξένωση μετατρέπεται από προσωπικό βίωμα σε μια χρυσή αγορά, οι επιχειρήσεις παγκοσμίως στήνουν χορό δισεκατομμυρίων κεφαλαιοποιώντας τη μοναξιά. Το φαινόμενο αυτό μεγιστοποιείται με γεωμετρική πρόοδο στην Ασία, όπου ολόκληρες κοινωνίες αναδιαμορφώνονται. Η «οικονομία του ενός» καλπάζει , την ίδια ακριβώς ώρα που κυβερνήσεις αναγκάζονται να επιστρατεύσουν μέχρι και «Υπουργούς Μοναξιάς» για να μαζέψουν τα σπασμένα μιας πρωτοφανούς κρίσης ψυχικής υγείας.

Το φαινόμενο περνά πλέον με ορμή στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού, κατακτώντας τις ΗΠΑ. Εκεί, κολοσσοίαναγκάζονται να αναπροσαρμόσουν τη στρατηγική τους. Όπως η Domino’s Pizza λανσάροντας μικρές, ορθογώνιες πίτες σχεδιασμένες αποκλειστικά για έναν πελάτη.

Αντί για πάνες…

Η κατακόρυφη άνοδος των μονομελών νοικοκυριών σε χώρες όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Κίνα τροφοδοτεί τη λεγόμενη «οικονομία της μοναξιάς». Αντί για πάνες ή αγορές τροφίμων σε μεγάλες συσκευασίες, οι μεμονωμένοι καταναλωτές στρέφουν τα κεφάλαιά τους στη φροντίδα κατοικιδίων, σε συλλεκτικά παιχνίδια και σε πρωτότυπες εμπειρίες.

Το επιχειρηματικό οικοσύστημα προσαρμόζεται ταχύτατα στα νέα δεδομένα, αποκομίζοντας σημαντικά κέρδη από τη διαμόρφωση ενός κόσμου κομμένου και ραμμένου για έναν μόνο άνθρωπο.

Τα πάντα, από τα καθημερινά ψώνια μέχρι τα έτοιμα γεύματα, προσγειώνονται απευθείας στην πόρτα τους με ένα κλικ. ‘Οταν νιώθουν την ανάγκη να μιλήσουν απλώς ανοίγουν το κινητό και πιάνουν κουβέντα με chatbots, σημειώνει το CNN.

Η μοναξιά σου μετριέται σε φράγκα – Η νέα βιομηχανία της απομόνωσης

Η μοναξιά σου μετριέται σε φράγκα – Η νέα βιομηχανία της απομόνωσης

της Λιλής Μαρτίνου

Από τους πίνακες του Εντ Χόπερ που απεικόνιζε ιδανικά μοναχικούς πότες και αποξενωμένους ανθρώπους στον αστικό ιστό, έως τα 100 χρόνια μοναξιάς του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες που εξερευνά την έννοια της μοναξιάς σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο, αλλά και τον πεσιμισμό του Καρυωτάκη που μιλά για τη μοναξιά της ρουτίνας και του καθωσπρεπισμού ή τον Καβάφη που προσεγγίζει πιο υπαρξιακά μια τόσο ανθρώπινη κατάσταση, η μοναξιά δεν αποτελεί απλώς μία «μούσα» της Τέχνης, αλλά και ένα μεγάλο ρεαλιστικό κοινωνικό πρόβλημα που εξαπλώνεται με μορφή επιδημίας και καταλήγει σε οικονομική εκμετάλλευση και κέρδος για τους ισχυρούς του πλούτου.

Ο κόσμος θα έχει γα..θεί πέρα για πέρα την ημέρα που οι άνθρωποι θα ταξιδεύουν στην πρώτη θέση και η λογοτεχνία στο βαγόνι με τα εμπορεύματα. Είχε φύγει μακριά της, προσπαθώντας να την βγάλει από το μυαλό του, όχι μόνο με την απόσταση, αλλά και με μια απερίσκεπτη ορμή, που οι σύντροφοι του έπαιρναν για τόλμη. Αλλά όσο περισσότερο βούταγε την εικόνα της στη λάσπη του πολέμου τόσο περισσότερο ο πόλεμος έμοιαζε με την Αμαράντα.

Έτσι,είχε βασανιστεί στην εξορία, ψάχνοντας να βρει τρόπο να τη σκοτώσει με τον ίδιο το θάνατό του. Έσκαψε τόσο βαθιά στα αισθήματα του και αναζητώντας το συμφέρον, συνάντησε τον έρωτα, γιατί προσπαθώντας να την κάνει να τον αγαπήσει, κατέληξε να την αγαπήσει αυτός.

Τη συνάντησε στην εικόνα που πλημμύριζε την ίδια την τρομερή του μοναξιά. Μετά από τόσα χρόνια θάνατο, ήταν τόση η λαχτάρα για τους ζωντανούς, τόσο πιεστική η ανάγκη για συντροφιά, τόσο τρομακτική η προσέγγιση σε εκείνον τον άλλο θάνατο που υπάρχει μέσα στο θάνατο, που ο Προυδένσιο Αγκιλάρ είχε φτάσει να αγαπήσει τον χειρότερο εχθρό του.

(Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκεζ, 100 χρόνια μοναξιάς)

Όλη η ανάρτηση ΕΔΏ 

Η μοναξιά των ηλικιωμένων είναι το σύμπτωμα μιας κοινωνίας που δεν αντέχει πια τη διάρκεια, τη μνήμη, το τραπέζι.

Του Μάνου Λαμπράκη 

Είναι από τις πιο σιωπηλές μορφές πένθους της εποχής μας: η μοναξιά των ηλικιωμένων που κάθονται μπροστά σε ένα στρωμένο τραπέζι, χωρίς να ακούγεται πια το τρίξιμο της καρέκλας από την επιστροφή του παιδιού ή το γέλιο του εγγονού. Ζουν ένα είδος «αποσυνδέσεως εντός της εγγύτητας»— βρίσκονται ένα τετράγωνο πιο κάτω ή πιο πάνω, αλλά έχουν χαθεί μέσα στην υπερσυνδεδεμένη ερημία των νέων ρυθμών. Δεν πρόκειται για αδιαφορία μόνο, είναι το σύμπτωμα μιας κοινωνίας που δεν αντέχει πια τη διάρκεια, τη μνήμη, το τραπέζι. Γιατί το οικογενειακό τραπέζι είναι ο κατεξοχήν τόπος όπου συναντιούνται τα σώματα και οι χρόνοι, εκεί όπου η κουζίνα γίνεται θεσμός και το φαγητό, μυστήριο σχέσης. Όταν λείπει το κάλεσμα για φαγητό, λείπει και η αφορμή για συνάντηση — και η απουσία αυτή, με τον καιρό, γίνεται καθεστώς.

Αυτή η απομάκρυνση δεν είναι απλώς προϊόν αμέλειας, είναι μορφή άμυνας. Ο σύγχρονος άνθρωπος, απορροφημένος από την επιτελεστικότητα της καθημερινότητας, φοβάται τον καθρέφτη που του κρατά η τρίτη ηλικία: το πρόσωπο του πατέρα ή της μητέρας του φέρει τη μνήμη του χρόνου, την υπόμνηση της φθοράς, το ανείπωτο της τρυφερότητας που δεν προλαβαίνουμε να εκφράσουμε. Έτσι αποφεύγει τη συνάντηση όχι επειδή δεν αγαπά, αλλά επειδή δεν αντέχει τη συνειδητοποίηση του χρέους της αγάπης. 

Της αγάπης ως πράξης, όχι ως συναισθήματος. 

Το τηλέφωνο γίνεται μια γρήγορη μετάθεση της ευθύνης — «είμαι καλά;» «είσαι καλά;» — χωρίς να ειπωθεί τίποτα, χωρίς να ακουστεί το κουτάλι μέσα στο πιάτο, χωρίς τη μυρωδιά του μαγειρεμένου φαγητού που δένει τα μέλη της οικογένειας σε κοινό χρόνο.

Οδυσσέας Ελύτης, Ιδιωτική οδός

Αυτά που μ' αρέσουν είναι η μοναξιά μου. 

Δεν σιμώνει κανένας. 

Χρόνια τώρα περνάω τις ώρες μου συντροφιά με κάτι μεγάλες μισοσβησμένες νωπογραφίες, εικόνες παλιές, αλλά φρέσκες ακόμη από τα χείλη εκείνων που τις ασπάστηκαν, γυναίκες της αμιλησιάς και του κοντού χιτώνα που φυλάγουν το κουτί με τα διαμαντικά του ωκεανού.

 Δεν σιμώνει κανένας.

 Αν δεν είχα κάτι το πολύ δυνατό και αθώο συνάμα να με συντηρεί,

 όπως οι μέντες και οι λουίζες που ευδοκιμούν στον εξώστη μου, 

θα 'χα πεθάνει της πείνας. 

Τόσο μακριά βρίσκομαι από τα πράγματα, τόσο κοντά στο κρυφό τους καρδιοχτύπι. 

Ξυπνάω τις νύχτες ανήσυχος για κάποιαν απόχρωση του μωβ, ποτέ όμως για το τι μπορεί να γίνεται στα εμπορεία της Αγοράς. 

Αλήθεια, δεν έχω ιδέαν. Ακούω πως έχουν πάντα μεγάλη πέραση τα δάκρυα και οι αναστεναγμοί (τ' αντίγραφα, όχι τα πρωτότυπα) όπως και οι διακυμάνσεις του δολαρίου, ο πληθωρισμός, οι συναλλαγές των κομμάτων - αλίμονο. 

Μ' έφαγε, όπως τις καρένες των καϊκιών ο αρμόβουρκος, η μοναξιά. Και τα χρόνια περνούν

Οδυσσέας Ελύτης, Ιδιωτική οδός

ΠΗΓΗ: Ευχαριστώ τον Κώστα Πατλακίδη

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Και η πόλη είναι γεμάτη από σχέσεις που δεν συνέβησαν. Από έρωτες που πέρασαν σαν βλέμματα...

Του Μάνου Λαμπράκη 

Τις τελευταίες μέρες, για υποθέσεις που συσσωρεύονταν και δεν μπορούσαν πια να αναβάλλονται, βγήκα ξανά έξω. Είχα καιρό να εμφανιστώ, λόγω εκείνης της σιωπηλής εξάντλησης, της διάχυτης κόπωσης που δεν έχει όνομα, μόνο βαρύτητα. 

Δεν είμαστε πια θύματα του απαγορευμένου, αλλά της υπερβολής δυνατότητας. Όλα μπορούμε να τα κάνουμε, αλλά τίποτα δεν έχει νόημα. Έτσι, μένουμε μέσα. Περιμένοντας κάτι να επιβάλει την έξοδο. Κάτι να μας αναγκάσει να εμφανιστούμε.

Και τελικά εμφανίστηκα. Βγήκα σε μια πόλη που νόμιζα ότι ήξερα. Αλλά μετά από λίγο, κατάλαβα: δεν την αναγνώριζα. Ή, μάλλον, δεν αναγνώριζα τον εαυτό μου εντός της. Έγινα βλέμμα που δεν ήξερε πού να σταθεί. Έγινα σώμα που δεν θυμόταν πώς να βρίσκεται ανάμεσα σε άλλα σώματα.

Και τότε το είδα: γυναίκες να επιστρέφουν στα σπίτια τους, μόνες. Άντρες, εξίσου μόνοι. Όχι δυστυχισμένοι. Αλλά εκπαιδευμένοι. Εκπαιδευμένοι να μην περιμένουν τίποτα. Να μη διεκδικούν συνάντηση, αλλά επαναφορά. Σαν να ήθελαν απλώς να φτάσουν. Σαν το σπίτι να ήταν το τέλος ενός δρόμου, κι όχι η αρχή μιας σχέσης.

Αυτή η επιστροφή δεν είχε βάρος δραματικό. Δεν είχε μελοδραματισμό. Ήταν ένα ταπεινό καθημερινό adagio, μέσα σε σιωπές, φωτισμένα κουδούνια και αυτόματες πόρτες ασφαλείας. Ήταν ένα συνεχές: έξοδος – σιωπή – επιστροφή. Ένα προφίλ ζωής όπου η επιθυμία δεν έσβησε· απλώς εξορίστηκε στο ενδιάμεσο.

ΑΓΡΙΕΥΕΙ ΜΕ ΤΗ ΜΟΝΑΞΙΑ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΞΕΧΝΑ...

Ο άνθρωπος όταν μένει πολύ καιρό μόνος του αγριεύει…

Αγριεύει και ξεχνάει…

Ξεχνάει πως είναι να μοιράζεσαι στιγμές…

Ξεχνάει το μαγικό άγγιγμα μιας αγκαλιάς τη νύχτα...

Ξεχνάει πως είναι να παραγγέλνεις φαγητό για δύο…

Ξεχνάει πως είναι να σε περιμένει κάποιος στο σπίτι μετά τη δουλειά…Ξεχνάει πώς είναι να μαλώνεις,

γιατί δεν ήταν η σειρά σου να πλύνεις τα πιάτα…

Ξεχνάει πως είναι να βλέπεις ταινίες με τον άνθρωπο σου

και να σχολιάζεις τα κενά στο σενάριο...

Ξεχνάει πως είναι να κάνεις υποχωρήσεις και να προσπαθείς...

Ξεχνάει πως είναι να παίρνεις τα χούγια του

και τις εκφράσεις του άλλου και μετά από καιρό

να σας περνάνε για αδέρφια…

Κράτα μου το χέρι...

Όταν είμασταν παιδιά λέγαμε: μη μου κρατάς το χέρι είμαι μεγάλος... 

Τώρα που μεγαλώσαμε και το έχουμε πραγματικά ανάγκη δεν βρίσκουμε άνθρωπο...

             Μ. Λουντέμης

ΠΗΓΗ - Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

" Όταν κανείς δε σε ξυπνάει  το πρωί, 

 όταν κανείς δε σε περιμένει  το βράδυ  

και όταν μπορείς να κάνεις ό, τι θέλεις...  

Πώς το λένε, ελευθερία ή μοναξιά; "  

Χένρι Τσαρλς Μπουκόβσκι

Μοναξιά και μοναχικότητα

Κοντολέων Μάνος

   

Απόγευμα της Καθαρής Δευτέρας και αφήσαμε -ο φίλος μου ο Μ. κι εγώ- τα άλλα μέλη των δυο οικογενειών μας να παίζουν trivial pursuit περιτριγυρισμένοι από σαρακοστιανά εδέσματα κι εμείς ξεκινήσαμε να αναζητάμε ίχνη της Άνοιξης στις όχθες του ποταμού που είχαν καεί το προηγούμενο καλοκαίρι.

-«Η δύναμη της Φύσης», ο Μ. μου έδειξε πρώιμες λευκές μαργαρίτες που περικυκλώνανε ένα τραυματισμένο από τις φλόγες δεντράκι -μάλλον κουτσουπιά θα ήταν.
-«Ναι, όλα και πάλι επανέρχονται στην πρώτη τoυς μορφή, έως ότου…», σχολίασα με μια κάπως απαισιόδοξη διάθεση.
-«Επανέρχονται…» αναστέναξε ο Μ. κι αμέσως μετά πρόσθεσε «Δυστυχώς…».

Ξαφνιάστηκα. Τόσα χρόνια φίλοι και πάντα μου πίστευα πως ο Μ. είναι από τους ανθρώπους που αγαπάνε τις διαδοχές. Κάποτε μου είχε εξομολογηθεί πως είχε αγαπήσει τον Λουντέμη από μια του φράση και μόνο…
-«Να φεύγεις από όσα νόμισες γι’ αληθινά, μήπως φτάσεις κάποτε σ’ αυτά» , του τη θύμισα. Ο Μ. χαμογέλασε.
-«Ε, μπορεί και να έφτασα…» σχολίασε.

Εικόνες που δεν φεύγουν…

Είχαμε αφήσει τη δημοσιά, περπατούσαμε στο νωπό χώμα κάποιου κτήματος που για χρόνια κανείς δεν είχε φροντίσει να το καλλιεργήσει.
-«Πού;» η ερώτησή μου ίσως και να έκρυβε ένα φόβο. Του συνέβαινε κάτι που δεν μου το είχε εξομολογηθεί;
-«Ας πούμε πως έφτασα σε κάποιους άλλους στίχους…», ο Μ. μισόκλεισε τα βλέφαρα καθώς προσπαθούσε να θυμηθεί. «Αυτά που μ’ αρέσουν είναι η μοναξιά μου. Δεν σιμώνει κανένας. Χρόνια τώρα περνάω τις ώρες μου συντροφιά με κάτι μεγάλες μισοσβησμένες νωπογραφίες, εικόνες παλιές, αλλά φρέσκες ακόμη από τα χείλη εκείνων που τις ασπάστηκαν, γυναίκες της αμιλησιάς και του κοντού χιτώνα που φυλάγουν το κουτί με τα διαμαντικά του ωκεανού. Δεν σιμώνει κανένας…», οι φράσεις λες και ακουμπούσανε άλλοτε σε μικρές παροικίες πράσινων αγριόχορτων κι άλλοτε σε καμένα κλαδιά που κανείς δεν είχε φροντίσει να τα μαζέψει.

ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ ( ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ ΝΤΙΝΟΣ)

Εσείς που βρήκατε τον άνθρωπό σας κι έχετε ένα χέρι να σας σφίγγει τρυφερά, έναν ώμο ν' ακουμπάτε την πίκρα σας, ένα κορμί να υπερασπίζει την έξαψή σας, κοκκινίσατε άραγε για τη τόση ευτυχία σας, έστω και μια φορά; 

Είπατε να κρατήσετε ενός λεπτού σιγή για τους απεγνωσμένους;

ποίηση: Ντίνος Χριστιανόπουλοςμουσική: Μάνος Χατζιδάκις
ερμηνεία: Ανδρέας Καρακότας
Από τον κύκλο τραγουδιών "Τα τραγούδια της αμαρτίας" (1996)

Χένρι Τσαρλς Μπουκόφκσι

Οι μοναχικοί άνθρωποι έχουν βλέμμα βαθύ ~Βαμβουνάκη

Όλες οι δυστυχίες του ανθρώπου απορρέουν απ’ την ανικανότητά του να καθίσει σ’ ένα δωμάτιο μόνος και σιωπηλός.~ ΠΑΣΚΑΛ

Στους καιρούς μας, η μοναξιά θεωρείται απειλή, ήττα. Στο όνομα τούτου του τρόμου, αποφασίζονται και οι βαρύτεροι συμβιβασμοί. Συμβιβασμοί στη συντροφιά, στη δουλειά, στους φίλους, στις ιδεολογίες, στο γάμο.

Υπάρχουν άνθρωποι που προτιμούν να κοιμούνται με τον εχθρό τους, να μοιράζονται την κάθε μέρα τους με κάποιον που περιφρονούν, που τους μειώνει, τους αποδιοργανώνει το χαρακτήρα, παρά να ζήσουν, έστω και για ένα διάστημα, μόνοι.

Λέγεται ότι «φόβος μοναξιάς είναι φόβος εαυτού» ίσως και γι’ αυτό είναι τόσο ισχυρός, ολοκληρωτικός φόβος. Όταν ο ίδιος ο εαυτός μας, μας είναι άγνωστος, απωθημένος, παραποιημένος και ξένος, τον αποφεύγουμε.

Υπάρχουν άνθρωποι που μπορείς να ζεις μέσα τους χωρίς να ζεις μαζί τους. Όπως και άνθρωποι που ενώ ζεις μαζί τους είναι αδύνατον να ζεις μέσα τους, έγραφε ο Γκαίτε.

Με άλλα λόγια, μέσα σε πολυμελή οικογένεια, μέσα σε φασαριόζικη παρέα που γλεντοκοπά, μέσα σε μια ομάδα που εκδράμει, η εσωτερική μοναξιά, η αληθινή γνήσια μοναξιά ενός μέλους μπορεί να φτάνει στην απελπισία. Δεν είναι όλοι γεννημένοι για να παντρευτούν, δεν είναι όλοι γεννημένοι για να γεννούν παιδιά.

Κοινωνικός δεν είναι ο κοσμικός. Κοινωνικός είναι ο άνθρωπος που μπορεί να συμπαθήσει τον άλλο. Να τον ακούσει με βαθιά προσοχή, να του ανοίξει την καρδιά του. Την κοινωνικότητα την ορίζει η ικανότητα της συμπάθειας και της αλληλοκατανόησης, ενώ την κοσμικότητα η σωματική συνύπαρξη για κάποιου είδους υλική συνεργασία: για να φωτογραφηθούμε, για παράδειγμα, σε κάποιο κοσμικό περιοδικό ή για να ανταλλάσσουμε επισκέψεις με σκοπό να παραμείνουμε σε ένα επίπεδο μελών καλής οικονομικής τάξεως κ.λπ.

«Αν και έχω χρόνια να σε δω, δεν έλειψες ποτέ από τη ζωή μου», έγραψε κάποιος σε παλιό του δάσκαλο.

Αυτές όμως είναι εμπειρίες που μόνο οι θαρραλέοι της μοναξιάς μπορούν να χαρούν. Γιατί η μοναξιά σου ασκεί το κουράγιο, σου εκλεπτύνει τη διαίσθηση, σου στερεώνει την αυτάρκεια και τη σεμνότητα που καταλήγει να επιλέγει κάθε σοβαρός άνθρωπος. Γιατί η μοναξιά είναι το σχολειό της αυτογνωσίας. Και όπως λέει ο Λάο-Τσε: «Αν όλο τον κόσμο γνωρίσεις, γνώρισες πολλά. Αν γνωρίσεις τον εαυτό σου, τα έμαθες όλα».

Λίνα Βαταντζή: "Πρόσκαιρη προσέγγιση"

Να ξεγελάσω τη λέξη μοναξιά

καθώς δραπετεύει μεσάνυχτα

από στόμα λουσμένο

στο ανθόνερο

σε νυχτερινές διαδρομές

ανακαλύπτει ζωή

στη συντροφιά προβολέων.

Ευμετάβλητη παρέα σκιάς

περιγελά τις βιτρίνες,

άδειες όπως οι δρόμοι της πόλης
       -"υπόλογος η κρίση" διατείνονται-

γεννά την απομόνωση

αδειάζει τον θησαυρό

της καρδιάς.

Μάταια αναζητώ λέξεις σύγκλισης

εφήμερη αποδείχτηκε

η στοργή.

Irvin Yalom: Τα Δύο Είδη Μοναξιάς

Υπάρχουν δύο είδη μοναξιάς: η καθημερινή και η υπαρξιακή.

Η πρώτη είναι διαπροσωπική, είναι ο πόνος του να είσαι απομονωμένος από τους άλλους ανθρώπους.

Αυτή η μοναξιά -η οποία συχνά συνδέεται μ’ έναν φόβο για τη στενή επαφή ή με αισθήματα απόρριψης και ντροπής ή με την πεποίθηση ότι είμαστε ανίκανοι ν’ αγαπηθούμε- είναι σε όλους μας γνώριμη.

Για την ακρίβεια το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς που γίνεται στην ψυχοθεραπεία, επιχειρεί να βοηθήσει τους θεραπευόμενους να μάθουν να διαμορφώνουν πιο στενές, πιο υποστηρικτικές και σταθερές σχέσεις με τους άλλους.

Η μοναξιά αυξάνει σε πολύ μεγάλο βαθμό την αγωνία του θανάτου.

Ο πολιτισμός μας ορθώνει δυστυχώς πολύ συχνά ένα παραπέτασμα σιωπής και απομόνωσης γύρω απ’ τον άνθρωπο που πεθαίνει.

Μπροστά στον μελλοθάνατο οι φίλοι και τα μέλη της οικογένειας γίνονται συχνά πιο απόμακρα, γιατί δεν ξέρουν τι να πουν.

Φοβούνται μην τον ταράξουν. Αποφεύγουν επίσης να τον πλησιάσουν πολύ, από φόβο μην έρθουν αντιμέτωποι με τον δικό τους θάνατο. Ακόμα και οι θεοί των αρχαίων Ελλήνων το έβαζαν στα πόδια.

Αυτή η καθημερινή απομόνωση λειτουργεί αμφίδρομα: δεν είναι μόνο όσοι είναι καλά που τείνουν ν’ αποφεύγουν τον μελλοθάνατο, πολλές φορές κι οι ίδιοι οι μελλοθάνατοι συνεργάζονται στην απομόνωσή τους.

Ασπάζονται τη σιωπή, για να μην τυχόν παρασύρουν τους ανθρώπους που αγαπούν μέσα στον μακάβριο, μελαγχολικό τους κόσμο.

Το κενό...

Κώστας Ντουντουλάκης

Πάντα βαραίνει μέσα μας, ειδικά όταν σιμώνουνε γιορτές,

το κενό πού 'χουν αφήσει μέσα μας απώλειες πολυαγαπημένων μας προσώπων. Όμως η σύγκριση με την απώλεια μας κάνει να υπολογίζουμε ό,τι και όσο έχουμε... 

-Πώς το λέει ο παλιός άγνωστος λαϊκός ριμαδόρος;

"Αν είν΄η μέρα όμορφη, την κάνει το σκοτίδι...
Κι αν έχει αξία η ζωή, ο θάνατος τη δίδει!"...🌷

ΖΩΗ ΚΑΡΕΛΛΗ "Μοναξιά"

Πού θα πάμε, ψυχή, μ’ όλη τούτη

την εξορία που μέσα μας φέρνουμε;

Μαζί μας κανένας κι η μοναξιά

έγινε τόσο παράξενη, που είναι ίδια

με τη συντροφιά των πολλών ανθρώπων.

ΖΩΗ ΚΑΡΕΛΛΗ "Μοναξιά"

ΠΟΥ ΕΊΝΑΙ ΑΥΤΟΣ; ΠΟΥ;

ΚΛΙΚ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ

Μάρω Βαμβουνάκη : Η βαρύτερη δυστυχία, είναι ο συμβιβασμός

Υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες ανθρώπων. Κατά κάποια έννοια το λέμε αυτό, δεν υπάγεται βέβαια όλη η ανθρωπότητα σε αυτές μόνο τις τέσσερις κατηγορίες… Εκείνοι που δεν αντέχουν τη μοναξιά. Εκείνοι που νιώθουν ότι αντέχουν τη μοναξιά άμα χρειαστεί να το υποστούν. Εκείνοι που αισθάνονται ότι αγαπούν τη μοναξιά. Και κάποιοι που πιστεύουν πως, εντέλει, μοναξιά δεν υπάρχει, μια και παντού βρίσκεται ο Θεός […]

Η πρώτη κατηγορία φαίνεται να είναι η πιο αδύνατη. Οι άνθρωποι που φοβούνται τη μοναξιά κάνουν τις πιο απερίσκεπτες, τις πιο σπασμωδικές και, ως εκ τούτου, τις πιο επικίνδυνες επιλογές. Διότι αν δεν μπορείς να μένεις, στην ανάγκη έστω, μόνος, αν φοβάσαι τον κενό από άλλα πρόσωπα χώρο και χρόνο σου, τότε εξαναγκάζεσαι να υποχωρείς όλο και σε μεγαλύτερους συμβιβασμούς, να χάνεις το έδαφος κάτω από τον ασταθή βηματισμό σου.

Συμβιβασμούς στις φιλίες, στον έρωτα, στο επάγγελμα, στον γάμο, με τα παιδιά σου, με τους γονείς σου (λάθος μου που το αναφέρω τόσο πίσω, αφού η γονεϊκή σχέση δεν είναι μόνο συνέπεια αλλά κατά κανόνα αιτία της αδυναμίας σου), με τους γείτονες, με τους άλλους οδηγούς στον δρόμο, με κάθε πλάσμα που διασταυρώνεσαι. Θίγεται τότε και αλλοιώνεται η αληθινή σου οντότητα που δεν αντέχει να συναισθανθεί ποια όντως είναι. Δεν έχει καιρό, αφού η μόνη της έγνοια παραμένει – όλο και πιο επιτακτική – μία: να κυνηγώ κάποιους και να είμαι κοντά τους, μήπως ξεμείνω φοβισμένος μέσα στην ανυπόφορη μοναξιά.

Όμως, η βαρύτερη αιτία ανθρώπινης δυστυχίας δεν είναι ο πόνος, η ματαίωση, η ερήμωση, η αρρώστια, η φτώχεια και όσα δεινά φέρνει σε όλους η ζωή. Η μεγαλύτερη αιτία δυστυχίας μας είναι ο συμβιβασμός, οι συμβιβασμοί που κάνουμε.

Διότι τα πιο μεγάλα χαρίσματα που δόθηκαν στην ύπαρξη για να ζήσει με πληρότητα είναι δύο: η αγάπη και η ελευθερία.

Β. Καραποστόλης: Συνοπτική ιστορία της μοναξιάς

Βασίλης Καραποστόλης

 

Η μοναξιά είναι πιο πολύ κατάσταση, παρά ένα ορισμένο αίσθημα. Είναι κανείς μόνος, δεν «νιώθει» μόνος. Αν πρέπει δε να μιλήσει γι’ αυτό, δεν θα έχει πολλά να πει εκτός απ’ αυτά που δηλώνουν οι κινήσεις και το ύφος ενός ανθρώπου που κόβει βόλτες μέσα σε τέσσερις τοίχους, που κάθεται κάποιο βράδυ σ’ ένα άδειο παγκάκι ή που πνίγεται σ’ ένα πάρτυ γεμάτο γέλια και μουσική.

 

Ο αιώνας μας κληρονόμησε αυτή την κατάσταση σε μορφή πολυτελούς αδιαθεσίας, σύντομα όμως αναγκάστηκε να την αντιμετωπίσει όπως ένα λοιμό. Μέσα σε λίγες δεκαετίες είχαν δράσει οι δυνάμεις που θα έριχναν τα πλήθη στους δρόμους  κλείνοντας ταυτόχρονα το άτομο στον εαυτό του, εκεί δηλαδή που δεν ήθελε με κανέναν τρόπο να εγκατασταθεί. Το άτομο του εικοστού αιώνα βρέθηκε ανάμεσα στους πολλούς και στον Ένα, αυτόν που μάταια εκθείαζαν οι φιλόσοφοι και οι καλλιτέχνες, αλλά που ο άνθρωπος του καιρού τους δεν μπορούσε να τον φθάσει, γιατί απλούστατα προοριζόταν για την παραγωγή, όχι για τη δημιουργία. Για τον λόγο αυτό οι φιλόσοφοι και οι καλλιτέχνες τον περιφρόνησαν, ενώ εκείνος τους αγνόησε με τη σειρά του.