Βαγγέλης Ηλιόπουλος
Η υποχώρηση του λόγου και η ανάγκη για ένα «άλλο» σχολείο
Ξεκίνησα να υπηρετώ ως εκπαιδευτικός στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση το 1984. Σήμερα, σαράντα δύο χρόνια αργότερα, έχοντας παρακολουθήσει εκ των έσω τις μετατοπίσεις στο σχολικό περιβάλλον και τη διαδοχή των γενεών, έχοντας υπηρετήσει όλες τις αλλαγές και τις μεταρρυθμίσεις, θεωρώ πως το κρισιμότερο ζήτημα της εποχής μας είναι η σταδιακή υποχώρηση του λόγου.Η ολοκληρωτική κυριαρχία της εικόνας και των οθονών έχει συρρικνώσει την τριβή των παιδιών με την οργανική ομορφιά και τη δραστικότητα των λέξεων. Μαζί με αυτήν, ατονεί η δυνατότητα να βιωθεί ο λόγος ως πρωταρχικός φορέας σκέψης, συναισθηματικής έκφρασης, συγκροτημένης επιχειρηματολογίας και κριτικού στοχασμού.
Το αποτέλεσμα δεν είναι απλώς τεχνικό· αποτυπώνεται στις καθημερινές δυσκολίες πρόσληψης. Πολλά παιδιά αδυνατούν πλέον να προσπελάσουν ένα κείμενο, να συλλάβουν το νόημά του ή να ακολουθήσουν μια απλή γραπτή οδηγία χωρίς τη διαμεσολάβηση οπτικών βοηθημάτων. Η αδυναμία παραγωγής γραπτού λόγου αποτελεί τη φυσική απόρροια αυτής της κατάστασης: η σκέψη αδυνατεί να αρθρωθεί με σαφήνεια όταν δεν έχει προηγουμένως συγκροτηθεί μέσα από τη δομή της γλώσσας.
