Τὸ πρῶτο Σύνταγμα — Ἡ νέα πολιτικὴ γλώσσα

Δημοσθένης Μιχόπουλος 

Τὸ 1822, στὴν Ἐπίδαυρο, οἱ ἐπαναστατημένοι Ἕλληνες ψηφίζουν τὸ πρῶτο Σύνταγμά τους.

Καὶ τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἶναι πολὺ μεγαλύτερο ἀπὸ μία καινούργια διοικητικὴ ὀργάνωση.

Διότι ἐδῶ ὁ ρωμαίικος κόσμος ἀρχίζει νὰ περιγράφει τὴν πολιτικὴ ὕπαρξή του μὲ τὴ γλώσσα ἑνὸς ἄλλου κόσμου.

Ἡ Ρωμανία γνώριζε ὅτι ἡ ἐξουσία ὑπάρχει γιὰ νὰ διαφυλάττει τὸν τρόπο ζωῆς καὶ λατρείας τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ ποὺ διαφυλασσόταν στὸν κοινοτικὸ τρόπο. Ἡ Δύση ἔχει χάσει τὴ λατρεία τοῦ Θεοῦ καὶ ἔχει ὑποπέσει στὸ βαρβαρικὸ ἦθος τῆς λατρείας τῆς ἐξουσίας.

Αὐτὸ εἶναι τὸ κέντρο τῆς διαφορᾶς.

Ἡ Ρωμανία γνώριζε ἰσχυρότατη ἐξουσία.

Αὐτοκράτορα, στρατό, διοίκηση, φορολογία, δικαστήρια, νόμους, κρατικὸ μηχανισμό.

Ἡ διαφορά, ἑπομένως, δὲν βρίσκεται στὸ ἰσχυρὸ ἢ στὸ ἀδύναμο κράτος.

Βρίσκεται στὸ τί λατρεύει μία κοινωνία καὶ συνεπῶς στὸ τί ὑπηρετεῖ ἡ ἐξουσία της.

Στὴ Ρωμανία τὸ κέντρο δὲν εἶναι ἡ ἐξουσία.

Τὸ κέντρο εἶναι ὁ Θεός.

Ἡ ἀλήθεια δὲν παράγεται ἀπὸ τὸ κράτος.

Ἡ Ἐκκλησία δὲν παράγεται ἀπὸ τὸ κράτος.

Ἡ κοινωνία δὲν παράγεται ἀπὸ τὸ κράτος.

Ὁ αὐτοκράτορας παραλαμβάνει ἕναν κόσμο ποὺ προϋπάρχει τῆς ἐξουσίας του καὶ ὀφείλει νὰ τὸν διαφυλάξει.

Ἕναν κόσμο ἐνορίας, κοινότητας, πόλεως, μοναστηριοῦ, οἰκογένειας.

Οι Φαρνέζε: Όταν η Δύναμη Ήθελε να Γίνει Ομορφιά – Μέρος Δεύτερο Από Σύνταξη Inchiostronero

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

Το τίμημα της μεγαλοπρέπειας

Οι Φαρνέζε: Όταν η Δύναμη Ήθελε να Γίνει Ομορφιά – Μέρος Δεύτερο

Ποιος πλήρωσε για τη μεγαλοπρέπεια και για ποιον έχτισαν στην πραγματικότητα οι χορηγοί;

Σύνταξη Inchiostronero

Συντακτικό Σημείωμα

Η μεγαλοπρέπεια έχει πάντα ένα κόστος. Πίσω από τα παλάτια, τις τοιχογραφίες, τους κήπους και τις συλλογές των Φαρνέζε βρισκόταν μια βαθιά ιεραρχική κοινωνία, στην οποία ο πλούτος και τα προνόμια ανήκαν σε λίγους εκλεκτούς. Αλλά θα ήταν αναχρονιστικό να κρίνουμε αυτόν τον κόσμο αποκλειστικά με τα σημερινά κριτήρια. Πρέπει επομένως να αλλάξουμε την οπτική μας και να βγούμε έξω από το παλάτι: να το κοιτάξουμε από τον δρόμο, προσπαθώντας να καταλάβουμε τι πρέπει να αντιπροσώπευε στα μάτια εκείνων που ζούσαν στη σκιά τέτοιου μεγαλείου. Για ποιον πραγματικά έχτιζαν οι θαμώνες; Και πώς μια ομορφιά που γεννήθηκε εν μέρει για να γιορτάσει την εξουσία κατέληξε, με το πέρασμα των αιώνων, να ανήκει σε όλους;

ΜΕΡΟΣ II — Το Τίμημα της Μεγαλοπρέπειας

Ποιος πλήρωσε; —προέλευση πλούτου, προνόμια, εισόδημα, φορολογία, εκκλησιαστική εξουσία. Εδώ ξεκινά η αντιστροφή της οπτικής γωνίας.
Το παλάτι όπως φαίνεται από τον δρόμο — τι μπορούμε πραγματικά να γνωρίζουμε για τη λαϊκή αντίληψη, αποφεύγοντας αυστηρά τον αναχρονισμό.
Για ποιον έχτιζαν οι πάτρονες; — για το κύρος, τον Θεό, την οικογένεια, τους απογόνους· και εδώ έρχεται το «μεγαλοπρεπές ιστορικό παράδοξό» μας.
Μπορεί η ομορφιά να λυτρώσει τα προνόμια; — το φιλοσοφικό κρίσιμο σημείο του δοκιμίου, χωρίς αναδρομική ηθική διαδικασία και χωρίς αισθητική άφεση.
Τι αφήνουν πίσω τους σήμερα οι μεγάλες ιδιωτικές ιδιοκτησίες; — μια σύγκριση με το παρόν και την τελική επιστροφή στην Καπραρόλα.