Προτάσεις για οδοιπορικά στους τόπους των αυτοχθόνων Ελλήνων της Αλβανίας
Από δρόμος
Ή αρχαία πόλη της Αντιγόνειας έξω από το ΑργυρόκαστροΤου Γιώργου Κυριακού
Ηκαλύτερη γνωριμία με την περιοχή της Βορείου Ηπείρου είναι η ζωντανή παρουσία και η γονιμοποίηση σχέσεων με τους αυτόχθονες Έλληνες της Αλβανίας, που αποτελούν τον ευαίσθητο κρίκο επαφής και φιλίας με τους Αλβανούς. Εκεί έχουν τα χωριά, τα σπίτια, τα κοιμητήρια και τις εκκλησιές, τον πόνο και τις χαρές τους. Συνδυάζοντας με την αναψυχή και την περιήγηση αυτήν την εμπειρία σχέσεων, η επίσκεψη και σε ιστορικούς, λατρευτικούς ή φυσικούς προορισμούς, που δεν ανήκουν στο έδαφος της επίσημης Μειονότητας, εμπλουτίζεται με τα στοιχεία αυτής της ταυτότητας. «Τουριστικοί οδηγοί» είναι οι ίδιοι οι «απ’ έκει» που συναντώνται στα ανταμώματα του Αυγούστου για όσους και όσες σμίξουν μαζί τους…Α. Δρόπολη-Πωγώνι-Αργυρόκαστρο-Πρεμετή, Αργυρόκαστρο-Μπεράτι
Ερχόμενοι από τον Νομό Ιωαννίνων, μετά το συνοριακό φυλάκιο της Κακκαβιάς (Kakavijë), δύο είναι οι βασικές διαδρομές:
α) Στα Βρυσερά (Vrisera), αριστερά, ένας δύσκολος δρόμος προς την Άνω Δρόπολη, σας πηγαίνει στα δασώδη χωριά της με τα κρύα νερά, το φημισμένο «τσαπανιώτικο» κρασί και τη σιλίρα, ένα ντόπιο τυρί. Όπου και να ρωτήσετε, θα βρείτε μνημεία της Φύσης και της Ιστορίας. Ξεχωριστή σημασία έχουν το «Έλατο της Σωτήρας» και τα φαράγγια «Τσιόκλι» στο Σελλειό (Selo), του «Χάβου» στη Σωτήρα (Sotira) και της Κοσσιοβίτσας (Kosovitsa).
β) Στον κύριο οδικό άξονα Κακκαβιάς-Αργυροκάστρου (Gjirokastër) μπορείτε να επισκεφθείτε το αρχαίο θέατρο και το Παλαιόκαστρο, χτισμένο επί Ιουστινιανού, στα Σωφράτικα (Sofratikë). Παντού θα βρείτε ιστορικές μονές, εκκλησίες μέχρι και το Αργυρόκαστρο, όπως και στο δύσβατο Πωγώνι (Pogon) με τα πολυφωνικά του. Ξεχωρίζουν οι εκκλησίες της Παναγιάς στο Λάμποβο-«του Σταυρού» (Labova e Kryqet) και στην Επισκοπή (Peshkopi). Στην Καλογοραντζή (Goranxi) της Κάτω Δρόπολης βρίσκεται η ανεξερεύνητη σπηλιά της Σκοτεινής. Το Αργυρόκαστρο έχει το εμβληματικό του κάστρο με τα μουσεία, και το Σταυροπάζαρο το ιστορικό του κέντρο. Στο Κεστοράτι Αργυροκάστρου (Qestorat), γενέτειρα του ευεργέτη Ζωγράφου, το μουσείο στεγάζεται στα Ζωγράφεια Διδασκαλεία και στο άλλο Λάμποβο-«του Ζάππα» (Labova e Madhe ή Labova e Zhapës) βρίσκονται τα αρχοντικά της οικογένειας των ευεργετών. Η αρχαία πόλη της Αντιγόνειας (Antigoneia) έξω από το Αργυρόκαστρο είναι ένας προορισμός που ολοκληρώνει μια σύντομη σχετικά διαδρομή.
