Η "μαγεία'' των Χριστουγέννων

Του Δημήτρη Βασιλειάδη 

Για τη περιβόητη ''μαγεία'' των χριστουγέννων. Δηλαδή των χριστουγέννων που κανείς μας πια δεν ξέρει τι, και ποιόν γιορτάζει. Και το χειρότερο : κανείς δεν ξέρει γιατί χαίρεται. Γι αυτά τα χριστούγεννα λοιπόν, και το ''μύθο'' τους, πεντέξη λόγια από μία γλώσσα που ''κόκκαλα δεν έχει και κόκκαλα τσακίζει -του Μάνου.                                                                                                                                                            

     ''Ο μύθος των Χριστουγέννων κρατιέται με τη βία απ΄ τα παράθυρα και από τις πόρτες, κρεμασμένος σε πανύψηλα και αφιλόξενα σύγχρονα σκυθρωπά κτίρια. Τον συντηρούν οι δραστηριότητες της αγοράς, τα συμφέροντα των εμπόρων, οι ανελεύθερες κυβερνήσεις πλην των ανατολικών και ακόμα πιο ανελεύθερες θρησκευτικές οργανώσεις, τέλος οι αστοί και οι εργατικοί, πρόσφατοι μετανάστες στην αστική τάξη, που κατ΄ ουσίαν κυβερνάν τον κόσμο μας, και που επιθυμούν θρησκευτικές αιτιολογίες και παραδόσεις για διασκέδαση, απόλαυση και αμεριμνησία.                                                                                                                                                      

     Ούτε για τα παιδιά δεν έμειναν τα σύμβολα ανέγγιχτα. Κι αυτά ακόμα προσπαθούν να ονειρεύονται μέσα από τις εφιαλτικές εκπομπές της τηλεόρασης, κι από ΄να σπίτι που τις μέρες αυτές δεν έχει προσθέσει κανένα αγαθό, ούτε υποδομή για μια γενναία ονειροπόληση -ονειροπόληση ενός κόσμου ιδανικού, που να τον κυβερνάει ο Χριστός και οι Άγιοί του, με αρχηγό τον  Άι-Βασίλη...            

 

    Η γέννηση του Χριστού παραμένει πια μια επέτειος άγονη και χωρίς αίσθημα. Έχει για πάντα ξεχαστεί το αποτέλεσμα αυτής της μοναδικής γέννησης, που φώτισε και θεμελίωσε τον κόσμο μας μοναδικά, με αίσθημα και αγάπη.                                                                 

     ...                                                                                                                

     Οι δρόμοι σκοτεινοί, για οικονομία βέβαια ηλεκτρισμού, αλλά φαντάζουν απείρως σκοτεινότεροι έτσι καθώς περιέχουν, ολοένα και περισσότερο, αναίδεια, αναπηρία, κι ανανδρία. 

Πλάνης του Κόσμου και του Απολύτου. Aπό την Punk στην Ορθοδοξία.

από Νίκος Τουλαντάς

Βάσει κάποιων προσώπων που έρχονται στην επιφάνεια διαδικτυακώς τα τελευταία χρόνια, κυρίως εξ Ηνωμένων Πολιτειών

Υπήρξε -και υπάρχει- το φαινόμενο όπου πρώην Punks, βαπτίζονται ορθόδοξοι χριστιανοί. Κάποιοι μπαίνουν στο μοναχικό σχήμα, κάποιοι άλλοι και στην ιεροσύνη.

Α. Φιλοσοφία, Μουσικολογία κι Αισθητική του Punk

Punk σημαίνει «αλήτης», «πλάνης». Η κουλτούρα του τρίτου μέρους του εικοστού αιώνα (δεκαετία του 70’ κι έπειτα) ήταν ένα συνονθύλευμα κυνικής φιλοσοφίας -προσανατολιζόμενη στο να καταγγέλλει την πολιτική ανηθικότητα και την αστική μικροπρέπεια- ντυμένη μία αγριοβάρβαρη αισθητική, μιας ενσυνειδήτως ανάρμοστης εμφάνισης και συμπεριφοράς, εμπνεόμενη και εμπνέοντας μια μουσική «κατεστραμμένης μελωδίας», εορτάζουσας την παρακμή και τον μηδενισμό, έναντι του κεκαλυμμένου μηδενισμού του σύγχρονου κοινωνιοσυστήματος.

Σαφώς και υπάρχουν αντιφάσεις θεμελιακές: ο πάνκης είναι, τις περισσότερες φορές, θύμα παραμέλησης, γεννηθέν σε άγριες κοινωνικές συγκυρίες. Έχει την τραγικότητα ενός συνειδητού καθρέφτη· και είναι περήφανος που αντανακλά τις συνέπειες της ανεντιμότητας της εξουσίας. Από την μουσική πλευρά του πράγματος: το πανκ σχήμα (συγκρότημα) θα χρησιμοποιήσει τα μέσα που του παρέχει ο σύγχρονος τεχνολογικός πολιτισμός για να παράγει τη μουσική του. Ως άνθρωπος του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα έχει την πολυτέλεια να κατέχει μουσικά όργανα κι ενισχυτές ήχου, και να φτιάχνει οτιδήποτε ηχητικό του καπνίσει, στο δωμάτιό του, ή όπου αλλού καπνίζει -ό,τι καπνίζει- με τους φίλους του. Εκεί που διαφοροποιείται η «μουσική» αυτή σκηνή, ως προς την κατεστημένη (και εκ του κατεστημένου προωθημένη, όπως η μουσική του Woodstock1 π.χ.) είναι στο πώς διακινούνται και κοινωνούνται οι ιδέες στις κοινότητές της, οι οποίες λειτουργούν υπό το DIY πνεύμα (Do It Yourself: Κάντο Μόνος Σου), είτε σε πλαίσιο παραγωγής δίσκου και συναυλίας, είτε σε πλαίσιο έντυπης (μη μαζικής-συστημικής) διαφήμισης ιδεών (βλ. Zine: αυτοσχέδιο περιοδικό περιορισμένης κυκλοφορίας). Η επισημότητα είναι η ανεπισημότητα.

Άλκης Αλκαίος...

"Στους φίλους μου καλλιτέχνες, όταν με ρωτούν για την καταγωγή μου, απαντώ ότι ο μεν Βαγγέλης είναι γέννημα Κοκκινιώτης και θρέμμα Παργινός, ο δε Άλκης είναι γέννημα και θρέμμα Παργινός. 

Την Πάργα άλλωστε “περιέχουν” όλα μου τα τραγούδια κι ας είναι μόνο ένα απ’ αυτά που την αναφέρει ρητά (είναι η “Άνοιξη της Πάργας”), γιατί επί 45 χρόνια απ’ αυτήν φεύγω και σ’ αυτήν επιστρέφω κάθε καλοκαίρι. Γιατί η Πάργα μας είναι η νιότη μου, ο έρωτάς μου, το ταξίδι μου και η Ιθάκη μου".

"Μην πεις ποτέ ποτέ πως όλα ήτανε μια πλάνη

περιπλανήθηκα μαζί σου και μου φτάνει.

Βάλε σημάδια μες στη νύχτα μη χαθείς

είναι πιο εύκολο να κλαις παρά να ζεις".

"Μέρες βροχής κι ένας αέρας δυνατός

σε παρασέρνει σε αδέσποτο σεργιάνι.

Σκηνές φιλμάρεις με μια κάμερα νυχτός

ξέμπαρκα μάτια και φευγάτα στο λιμάνι.

Στην πολιτεία οι τοίχοι μάρτυρες βουβοί

φορούν συνθήματα παλιά ξεθωριασμένα.

Ξέρω θα φύγεις πριν χαράξει η αυγή

κι εγώ θα μείνω δίχως άλλοθι κανένα".

"Έλεγες - αύριο θα 'ναι ο κόσμος φωτεινός,

έλεγα - είναι με το μέρος μας ο χρόνος.

Δεν είν' ο χρόνος με το μέρος κανενός,

τις συμπληγάδες του περνά καθένας μόνος".

'Αλκης Αλκαίος.

--

Ο Βαγγέλης Λιάρος, γνωστός ως Άλκης Αλκαίος γεννήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 1949 κοντά στα ελληνοαλβανικά σύνορα και από μικρή ηλικία πολιτογραφήθηκε κάτοικος Πάργας.

Αργύρης Ζήλος: Η μουσική σήμερα είναι πλουσιότερη σε προτάσεις και δυνατότητες παρά ποτέ

Ο άνθρωπος που όσο κανείς άλλος καθόρισε την μουσικοκριτική στην χώρα, σε μια συνέντευξη - συνομιλία με τον Αντώνη Ξαγά. Εφ’ όλης της ύλης και μουσικής, σε χρόνο παρελθόντα, ενεστώτα αλλά και μέλλοντα.

«Σε κάθε τίτλο που ανακάλυπτε ξεσπούσε σε επιφωνήματα χαράς, είτε διότι γνώριζε το έργο είτε διότι από καιρό το έψαχνε, ή τέλος, επειδή ποτέ δεν είχε ακούσει να αναφέρεται, και ήταν ιδιαίτερα συγκινημένος και περίεργος». Κάπως έτσι περιγράφει ο Ουμπέρτο Έκο στο περιλάλητο «Όνομα του Ρόδου» τα συναισθήματα και τις αντιδράσεις του Γουλιέλμου της Μπάσκερβιλ και του Άντσο της Μελκ όταν κατάφεραν επιτέλους να εισχωρήσουν στην επίφοβη λαβυρινθώδη βιβλιοθήκη του Οικοδομήματος και να βρεθούν μπροστά στον αποθηκευμένο πνευματικό πλούτο αιώνων.

Κατ’ αναλογία, κάπως έτσι αισθάνθηκα κι εγώ την πρώτη φορά που βρέθηκα σε αυτό το χώρο, μια αίσθηση δέους αναμεμειγμένου με θαυμασμό. Τακτοποιημένα ερμάρια και άτακτες στοίβες, κάθε λογής μεγέθη και γεωμετρικές τοπολογίες, η ματιά να ακουμπά σε εξώφυλλα δίσκων κάθε μεγέθους και είδους, χρώματα, εικόνες, ονόματα, να περιπλανιέται από τίτλο σε τίτλο, από παντελώς άγνωστα έργα σε εκδηλώσεις αναγνώρισης του οικείου ή του ξεχασμένου, δίσκοι, κασέτες, cd, βινύλια, βιβλία, όλα μαζί συναρμοσμένα σε μια τοιχογραφία αποτελούμενη από αιώνες ανθρώπινης μουσικής δημιουργίας. Αυθόρμητα σου έρχεται να ρωτήσεις «μα πόσους δίσκους έχεις;», συνειδητοποιείς όμως ότι πρόκειται περί ερωτήματος ανόητου και άσκοπου. Τι νόημα θα είχε ένας αριθμός που θα κατέγραφε με ακρίβεια την υλική κτήση; Ίσως η αριθμητική έκφραση να ενέτεινε περισσότερο κι ένα ασυναίσθητο άγχος το οποίο προκαλεί το βάρος τόσης υλικότητας υπογραμμίζοντας την άρρητη ματαιότητα που εμφιλοχωρεί σε αυτήν. ‘Έρχονται άραγε στιγμές που να αισθάνεσαι ένα βάρος;’ ρωτώ ‘Τόσοι δίσκοι, που οι περισσότεροι δεν θα ξαναδούν βελόνα στην ζωή τους…’ «Τεράστιο», αποκρίνεται με ανυπόκριτη αμεσότητα. «Σχεδόν αφόρητο... Και έχω επίγνωση ότι και να ήθελα δεν υπάρχει τρόπος να επιστρέψω σε όλα αυτά. Και δύο ώρες την ημέρα να κοιμόμουν μόνο, και καθόλου ακόμη-ακόμη, δεν θα γινόταν». Πως είναι να ζεις με όλο σου το παρελθόν πάνω από το κεφάλι σου, μέσα σε ένα τέτοιο αχανές μουσείο προσωπικής μνήμης, αρχειοθετημένης και ταξινομημένης. Ταξινομημένης; ‘Έχεις κάποιο σύστημα που ακολουθείς;’, δεν αποφεύγω τον πειρασμό της προφανούς ερώτησης. ‘Αλφαβητικά; Ανά είδος; Ανά εταιρεία;’ Όλα τα δοκίμασα κατά καιρούς, απαντά, τώρα θα έλεγα ότι ισχύουν όλα μαζί ταυτόχρονα. Ένα χάος δηλαδή. Μην ξεχνάς ότι έχω κάνει και κάμποσες μετακομίσεις. Παλιά το λέγανε και σαν κατάρα, να κάνεις μετακόμιση…

Έξω η ζέστη κάνει την άσφαλτο να αχνίζει, εδώ μέσα κατά έναν μεταφυσικό τρόπο είναι κάπως πιο υποφερτά, το απευθείας ηλιακό φως δυσκολεύεται στις τεθλασμένες διαδρομές, μόνο σχηματίζει μαιάνδρους φωτοσκιάσεων αλά Καραβάτζιο πάνω στους δίσκους, στους οποίους ο χρόνος έχει αποθέσει ένα στρώμα σκόνης. Όπως τους χαϊδεύεις κατανυκτικά με τα ακροδάχτυλα, κόκκοι και τρίμματα ζελατίνης κολλάνε επάνω τους.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό ο άνθρωπος που μου απαντάει όπως στέκει στο μέσο όλων σαν να μου μοιάζει κάπως με τον Χόρχε του Μπούργος, τον αξέχαστο γερο-μοναχό πρωταγωνιστή του Έκο, «σκυφτό από το βάρος των χρόνων, λευκό όπως το χιόνι.. σεβάσμιο σε ηλικία και γνώση», μια μορφή λιτοδίαιτη και ασκητική (γελάει όταν του το λέω πειράζοντας τον, γνωρίζοντας ότι είναι άσπονδος άθεος και αντικληρικαλιστής), εύθραυστη σχεδόν, με διαπεραστικά μάτια πίσω από τα χαρακτηριστικά γυαλιά σε ένα πρόσωπο βαθιά οργωμένο πλέον από τους καιρούς.

Σε αντίθεση όμως με το μυθιστόρημα του Ιταλού διανοούμενου, εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με έναν ζηλό-τυπα (sic) φανατικό φύλακα της γνώσης, αλλά με έναν άνθρωπο που προσεγγίζει τα ανθρώπινα δημιουργήματα με μια σχεδόν παιδική δοτικότητα και ενθουσιασμό, που αγαπά ταπεινά τους δίσκους χωρίς καμία υπεροψία, κτητική αλαζονεία και συγκρίσεις για το ποιος…. την έχει μεγαλύτερη (την δισκοθήκη), που ποτέ δεν έχω ακούσει από τα χείλη του το γνωστό με στόμφο λεγόμενο «το ’χω», και που δεν δίνει καμία απολύτως σημασία σε ‘αξίες’ όπως η σπανιότητα, η εμπορικότητα κι ακόμη περισσότερο η προσωπική υστεροφημία, από την στιγμή ειδικά που αποσύρθηκε οριστικά από τον δημόσιο χώρο σε μια αξιοπρεπή, ουχί όμως ακοινώνητη, μοναχικότητα («μα γιατί δεν γράφεις ένα βιβλίο;» ακούει τις συχνές παραινέσεις, τις προσπερνάει λέγοντας «ο κόσμος δεν χρειάζεται έναν ακόμη να δηλώσει συγγραφέας»). Κι επιπλέον, εκεί που ο Χόρχε αμφισβητούσε το θεμιτό του γέλιου, θεωρώντας το αδυναμία και εξαχρείωση φτάνοντας μέχρι τους φόνους για να προασπίσει την απόλυτη άποψή του, verba vana aut risui apta non loqui, ‘λόγια μάταια ή που προκαλούν γέλιο, να μην λέγονται’, ο Αργύρης Ζήλος για τον οποίο γίνεται τόση ώρα λόγος, διαθέτει άφθονη την αίσθηση του χιούμορ, και όχι μόνο στα πλαίσια μιας ομοτράπεζης παρέας, πολλοί παλιοί θυμούνται τις σπαρταριστά δηκτικές κριτικές της μιας γραμμής που δεν άφηναν τίποτε όρθιο (θυμάμαι που για το «Οδηγώ και σε σκέφτομαι» του Αντύπα είχε γράψει «έτσι γίνονται τα ατυχήματα»). Τώρα αν τα λόγια τα μουσικοκριτικά υπήρξαν μάταια αυτά μόνο ο πανδαμάτωρ χρόνος μπορεί να το κρίνει. Σίγουρα μέσα σε κοντά σαράντα ολάκερα χρόνια πορείας υπήρξαν πολλά. Πάρα πολλά.

Δεν ήταν διόλου εύκολη αυτή η συνέντευξη. Όχι μόνο επειδή in principio δεν μου αρέσουν οι συνεντεύξεις, αλλά επειδή έπρεπε και να βρω την ισορροπία ανάμεσα στον Αργύρη και τον Ζήλο, στην οικειότητα, στην παγίδα της αγιογραφίας και στην ‘αντικειμενική’ αποστασιοποίηση. Ανάμεσα στον Αργύρη του ενεστώτα και αυτόν του αορίστου και του παρατατικού. Ανάμεσα στον Αργύρη, τον φίλο και συχνό συνομιλητή σε τακτές jours fixes όπου για άνω των δέκα συναπτών ετών συναντιόμαστε και συζητάμε συμφωνώντας (συχνά) αλλά και διαφωνώντας (ακόμη συχνότερα) και από την άλλη στον Ζήλο της δημόσιας σφαίρας, ένα όνομα που έχει πια λάβει ένα εμβληματικό στάτους, συνώνυμα σχεδόν ταυτισμένο με το πάλαι ποτέ επάγγελμα του μουσικοκριτικού, ίσως και αποκομμένο από τον ίδιο τον ένσαρκο φορέα του, με τεράστια αναγνωρισιμότητα όσο κανείς άλλος και εκτός του ανάδελφου σιναφιού του με την ανταγωνιστική περίσσεια συσσώρευση τεστοστερόνης, πολλά αγοράκια μαζεμένα με Εγώ μεγέθους τάνκερ και κακοφορμισμένα συμπλέγματα. ‘Ζήλος’ είναι πλέον τα κείμενα του και οι αναμνήσεις των αναγνωστών και των ακροατών του, ‘Ζήλος’ πάνω απ’ όλα είναι το αρχέτυπο για όλες όσες και όσους ασχοληθήκαμε ποτέ με το γράψιμο για την μουσική, για όσες και όσους πιστέψαμε και αντιμετωπίσαμε την μουσική σαν κάτι πιο σοβαρό και σπουδαίο απ’ ότι ίσως πραγματικά είναι, ο άνθρωπος που διαμόρφωσε την γλώσσα της κριτικής, με μια σοβαρή υφολογική δεξιότητα, λειτουργώντας όχι τόσο σαν πρότυπο - το στυλ του γαρ υπήρξε υπεράνω μιμήσεως (πλην καρικατούρων)- αλλά περισσότερο σαν στάση, νοοτροπία, προσέγγιση, ήθος. Παρόλες τις αδυναμίες, τις εμμονές, τις υπερβολές ή τις παραλείψεις -ουδείς άσφαλτος άλλωστε όπως έλεγε και η Λαίδη Άντζελα (που δεν είναι και καθόλου λάθος εδώ που τα λέμε), πόσο μάλλον αν διακατέχεσαι από… ζήλο άλλοτε ένθερμο κι άλλοτε υπερβάλλοντα (αν ποτέ επέστρεφε στην γραφή του είχα έτοιμους και τίτλους στήλης, το όνομά του δίνει άλλωστε πάτημα για διαφόρων τύπου ευφάνταστα και μη λογοπαίγνια, όπως αυτό που του σκάρωσαν οι Closer στο κομμάτι τους «Zealot ape»).

Η νύχτα που γεννήθηκε «Το Χαμόγελο της Τζοκόντας»

✒️ Μια νύχτα στη Νέα Υόρκη, όπου ο Μάνος Χατζιδάκις συνάντησε την αιωνιότητα της σιωπής του.

Ήταν χειμώνας του 1965. Σ’ ένα μικρό διαμέρισμα στο Μανχάταν, ανάμεσα σε κουτιά δίσκων, σημειώσεις και ένα παλιό πιάνο, ο Μάνος Χατζιδάκις ξαγρυπνούσε.

Η Αμερική τον είχε δεχθεί με θόρυβο — ο δημιουργός του “Never on Sunday” ήταν διάσημος, βραβευμένος, ένας Έλληνας που είχε μαγέψει το Χόλυγουντ.

Κι όμως, εκείνη τη νύχτα, ο Χατζιδάκις δεν ήθελε τίποτα απ’ όλα αυτά.

Ήθελε απλώς να ακούσει τη σιωπή μέσα του.

Στην ξένη πόλη, ανάμεσα σε χιλιάδες φώτα και κανένα βλέμμα, γεννήθηκε Το Χαμόγελο της Τζοκόντας — όχι σαν μουσική παραγγελία, αλλά σαν προσευχή ενός ανθρώπου που πονά για την ομορφιά.

«Ήθελα να μιλήσω για το χαμόγελο που βλέπει πίσω από τον πόνο», θα πει αργότερα.

Έτσι έγραψε τις δέκα μικρές «εικόνες»: Ο Στρατιώτης, Η Παρθένα, Το Όνειρο, Ο Θρήνος της Μάνας, Η Επιστροφή.

Μικρές μουσικές ιστορίες για ανθρώπους που υπήρξαν ή που θα μπορούσαν να υπάρξουν.

Ο Luigi Pirandello γεννήθηκε 28 Ιουνίου 1867 – 10 Δεκεμβρίου 1936

Μάνος Χατζιδάκις 

Σκοπός μου ετούτη τη φορά, και μ’ αφορμή ένα θαυμάσιο έργο, ίσως το πιο θαυμαστό του Πιραντέλλο, είναι να φτιάξω πάλι τραγούδια, μα που να πηγαίνουν πιο μπροστά, απ’ ό,τι μέχρι τώρα έχω φτιάξει. 

Η φιλοδοξία μου, καθώς βλέπετε, δεν είναι καθόλου μικρή. Γιατί αξίζει κανείς να φτιάχνει τραγούδια λαϊκά, που να μη καμώνονται τα λαϊκά με τη φτωχοντυμένη και λαϊκοφανή τους παρουσία. Κι ύστερα, είναι ενδιαφέρον να δοκιμάζεις ν’ αφαιρείς την ελληνικότητα που τόσο σε χαρακτηρίζει, και στο τέλος να παραμένεις ίδιος κι απαράλλαχτος αυτός που είσαι. 

Η Μεσόγειος, βλέπετε, θα μου επιτρέψετε να πω, χάρισε την ίδια θάλασσα και σε μένα και στον Πιραντέλλο.

Άλλωστε, μ’ ενδιαφέρει να πω περισσότερα με το τραγούδι, σχεδόν πιο πολλά απ’ ό,τι χωράει. Τώρα, αν τα τραγούδια μου αυτά είναι λαϊκά ή όχι, το θέμα χωράει συζήτηση. Γιατί, τι συνηθίσαμε να λέμε λαϊκό και τι είναι πραγματικά το λαϊκό; Και για να εξηγηθούμε. Όταν λέω κάτι λαϊκό δεν το εννοώ και για τον Λαό. Κατά σύμπτωση, ο Λαός κάθε άλλο παρά λαϊκός είναι. Τα μπουζούκια, οι μπαγλαμάδες και οι ζουρνάδες είναι η συνήθειά του. 

Σ' ευχαριστώ Πετρολούκα Χαλκιά...

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

-Στο Σωματείο Μουσικών της Αμερικής, που είχε οκτώ εκατομμύρια μέλη, γράφτηκα υποχρεωτικά. 

Σε κάθε συνέλευση σηκωνόταν ο πρόεδρος, που ήταν ελληνικής καταγωγής, έδειχνε σε έναν χάρτη διαφορετικά μέρη του κόσμου και ρωτούσε αν υπάρχει κάποιος να μας δείξει τη μουσική παράδοση καθενός. 

Κάποια φορά έφτασε και στην Ελλάδα. 

Ένα παιδί που ήταν εκεί σηκώθηκε κι άρχισε να παίζει με το μπουζούκι του τα «Παιδιά του Πειραιά». 

Μόλις τελείωσε, σηκώνομαι κι εγώ και λέω: «Δεν ξέρω καλά αγγλικά, αλλά αν κατάλαβα, δεν θέλετε νεοελληνική μουσική, θέλετε κάτι παραδοσιακό. 

Εγώ παίζω αρχαία μουσική». 

Παραγγέλνει ο πρόεδρος και μου φέρνουν ένα κλαρίνο. 

Στη σκηνή βρίσκοταν ο ίδιος, που έπαιζε πιάνο, ένας μαύρος κιθαρίστας, Αμερικανός, πολύ διαβασμένος, και ένας Σκοπιανός ντράμερ. 

Με ρωτάει: «Τι θα παίξεις, κύριε Χαλκιά; 

Για να σε βοηθήσω». 

Του λέω: «Συγγνώμη, πρόεδρε, αλλά σε αυτό που θα παίξω δεν θα μπορέσετε να με ακολουθήσετε». 

Ήταν 1.200 άτομα στην αίθουσα.

 Οι καλύτεροι μουσικοί. 

Μόλις ο πρόεδρος εξήγησε στον Αμερικανό τι είπα, εκείνος σχολίασε πως λέω μεγάλες κουβέντες: «Εγώ έσκισα τα παντελόνια μου μέχρι να μάθω κιθάρα. 

Διαβάζω, γράφω απταίστως και τα κάνω όλα». 

"Το καλό καλό δεν έχει";;

Της Μάρως Βαμβουνάκη 

Έχει και παραέχει και στο τέλος μόνο το καλό έχει καλό!

Τέτοια μίζερα αποφθέγματα τα βγάζουν όσοι ζητούν δικαιολογίες για τις πονηριές τους και τα κόλπα τους. 

Εμφανίζεται ένα κορίτσι που μας σόκαρε με το πόσο εντάξει δείχνει. Καλοχτενισμένο, καλότροπο, με τα γυαλάκια του και την συνεχή ευγένειά του. Βλέμμα με ευθύτητα, με χαμόγελο ειλικρινές, με καλά ελληνικά, αγωγή και σεμνότητα. Και πού; Σε ένα χώρο όπου "τα πάντα επιτρέπονται", της μουσικής σκηνής! 

Εκεί όπου μπορείς να χτυπιέσαι μισόγυμνος ή ολόγυμνος, αχτένιστος, άπλυτος, να βρίζεις, να χυδαιολογείς, να κατεβάζεις καντήλια, να είσαι ατάλαντος αλλά να κάνεις ακρότητες που ξεσηκώνουν το ξαναμμένο κοινό, τον αδικημένο δήθεν, τον καταπιεσμένο δήθεν εαυτό που θέλει να εκδικηθεί και να χλευάσει κάθε "σύστημα". 

Η Κλαυδία άμα τη εμφανίσει ήταν καμμένο χαρτί! Ούτε σε μένα άρεσε γιατί μου θύμισε θεούσα δασκαλίτσα. 

Κι όμως! Είναι μεγάλη βόμβα το ταλέντο το γνήσιο και πηγαίο σαν κυματισμός. Η δουλειά, η πολλή δουλειά και το τίμιο καθαρό πρόσωπο. Η ευπρέπεια μέσα στη νομιμοποιημένη απρέπεια.

Με το σύνθημά «Tierra y Libertad» (Γη κι ελευθερία)

Του Μπάμπη Ανδριανόπουλου 

"Πατρίδα ζητάμε"

Πατρίδα ζητάμε για τους ταπεινωμένους

κι εσύ με το μαχαίρι σου Ζαπάτα Εμιλιάνο

δίκαια μας μοιράζεις

των πατεράδων την κληρονομιά

Πατρίδα ζητάμε κι οι ντουφεκιές τρομάζουν

και τ΄άλογα τρομάζουν τα γένεια των δημίων

κι όλες τις φυλακές

Μην περιμένεις λασπωμένε χωρικέ

μερίδιο τ΄ουρανού - γονατιστός αν μείνεις...

Σήκω και τρέξε - τρέξε καβαλάρη

μαζί με τον Ζαπάτα - τον αρχηγό μαζί

Μπορασίτα Μπορασίτα

μαζί μου ήθελα να ΄ρθεις 

μα εσύ μου είπες όχι

Από τη συλλογή ποιημάτων  του Πάμπλο Νερούδα "Canto General"

Για τον Αιμιλιάνο Ζαπάτα που δολοφονήθηκε σαν σήμερα το 1919

Μια κλασική πλέον σύνθεση του σπουδαίου Γιάννη Γλέζου ( Yiannis Glezos )  σε ενορχήστρωση Νίκου Μαμαγκάκη

Απόδοση στα ελληνικά Λευτέρη Παπαδόπουλου

Το εξώφυλλο του δίσκου φιλοτεχνήθηκε από τον Α.Τάσσο!

ΠΗΓΗ:https://www.facebook.com/share/15nKQcBQKE/

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

ΡΕΜΠΕΤΙΚΟ: Η ΛΟΥΜΠΕΝ ΥΠΟΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΚΟΜΠΑΡΟΚ

Λ

(…) Μετὰ τὴν λήξη τοῦ Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου εἴχαμε στὴν Ἑλλάδα μία νέα ἀστικὴ τάξη, ἡ ὁποία διεμορφώθη ἀπὸ τοὺς μαυραγορῖτες. Οἱ μαυραγορῖτες ἀπετέλεσαν τὴν νέα ἀστικὴ τάξη. Ἡ ἀστικὴ τάξη ποὺ ὑπῆρχε πρὶν ἀπὸ τὸν Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο εἶχε ἑδραιωθεῖ καὶ εἶχε φτιάξει ἕνα προφὶλ κάποιας ψευδο-εὐγένειας θὰ ἔλεγα, κάποιας εὐγένειας ἤ ψευδο-εὐγένειας, ἡ ὁποία ὁμολογουμένως εἶχε κάποιους ἀστικοὺς τρόπους συμπεριφορᾶς παραδεδεγμένους καὶ στὴν εὐρωπαϊκὴ κοινωνία. Βέβαια, ἡ ἔλευσις τῶν μαυραγοριτῶν στὴ θέση τῆς ἡγετικῆς τάξεως ἤτανε μία διάλυσις τοῦ ἰδεώδους τῆς παλαιᾶς ἀστικῆς εὐπρέπειας.

Ἀλλὰ γιὰ νὰ μποῦμε στὸ ρεμπέτικο, τὸ ὁποῖον ἐθεωρήθη κατὰ κάποιον τρόπο ὅτι εἶναι τὸ κατ’ ἐξοχὴν ἐπίτευγμα τῆς πολιτιστικῆς ὑπανάπτυξης τῆς κινήσεως τοῦ Ἀνδρέα Παπανδρέου. Εἶναι ἕνα μοναδικὸ εἶδος λαϊκῆς μουσικῆς τοῦ νεοελληνικοῦ ἀστικοῦ χώρου.

Μετὰ τὸ 1922, δηλαδὴ τὴ διαδικασία ἀστικοποίησης τῆς Ἑλλάδας καὶ τῶν ὑπολοίπων ἑλληνικῶν πόλεων. Ποιῶν πόλεων; Οἱ πόλεις αὐτὲς στὴν πραγματικότητα ἦταν χωριά μὲ κλονιζόμενες τὶς ἰθαγενεῖς ἀξίες. Μετὰ αὐτὸ τὸ τραγούδι, τὸ ρεμπέτικο, ἔχει ἕναν ἀντι-εὐρωπαϊκὸ καὶ ἀσιατικὸ χαρακτῆρα. Τὸ μέγα ἐρώτημα ποὺ προκύπτει ἀπ’ τὸ τραγούδι αὐτὸ εἶναι «ἐκδυτικισμὸς ἤ ἐξανατολισμός;».

Βέβαια, ὑπῆρχε ἕνα λαϊκὸ τραγούδι, τὸ λεγόμενο μαγκίστικο. Οἱ μάγκες ἦταν κουτσαβάκηδες, ὁ ὑπόκοσμος δηλαδὴ τῶν πολιτικῶν κομμάτων τοῦ Μεσοπολέμου, δηλαδὴ οἱ τραμποῦκοι τῶν στενόχωρων καφέ-ἀμᾶν, ποὺ χόρευαν ζεϊμπέκικους, χασάπικους χοροὺς καὶ εἰσέπρατταν καὶ ἀπηύθυναν βρισιὲς καὶ ἀπειλές.

Κωστής Παλαμάς: "Ο ΤΡΕΛΟΣ"

Του Κώστα Κουτσουρέλη 

Υπάρχουν ποιήματα που, γι' αυτούς που δεν έχουν βιώσει τις καταστάσεις για τις οποίες μιλούν, είναι ίσως αμετάδοτα. Το αριστούργημα αυτό του Κωστή Παλαμά μιλάει για μια τέτοια κατάσταση, για το ανεξίτηλο αποτύπωμα του κατατρεγμού και του τρόμου που αφήνει η ψυχική ασθένεια στην ανυπεράσπιστη καρδιά ενός παιδιού.

Ο ΤΡΕΛΟΣ

Ένας τρελός μού τα κυνήγησε τα χρόνια

τα παιδικά, τα ολόγλυκα, τα ολανθισμένα,

τα φτάνει, οϊμέ! και τα συντρίβει μανιωμένα

σαν της πορφυρογέννητης ροϊδιάς τα κλώνια.

Και τα ’σπειρε και δω και κει, παντού, συντρίμμια

στ’ άχαρο σπίτι, στην αυλή, σε στενορύμια,

σε μονοπάτια και σ’ απάτητα λημέρια,

όπου αλυχτάει κατατρεμός και όπου φοβέρα

βουβή παγώνει, έξω απ’ το φως κι απ’ τον αέρα.

Οι ρεμπέτες μάς δίδαξαν γλώσσα - Συνέδριο Γλωσσολογίας στο ΑΠΘ

Της Σοφίας Δρέκου

Μάρκος Βαμβακάρης. Θεωρείται ο «Πατριάρχης» του
ρεμπέτικου, καθώς έκανε γνωστό το είδος λόγω της
μεγάλης επιτυχίας που είχαν τα δισκογραφημένα
τραγούδια του. 

Καθιέρωσε την ορχήστρα με μπουζούκια
και μπαγλαμάδες. Η περίοδος λίγο πριν τον Β' Παγκόσμιο
Πόλεμο είναι ίσως η παραγωγικότερή του.

Οι ρεμπέτες μάς δίδαξαν γλώσσα!

Διεθνές Συνέδριο Ελληνικής Γλωσσολογίας 2006

«Γοητευτικός γλωσσοπλάστης», όπως και κάθε λαϊκός δημιουργός, έγινε ο ρεμπέτης Μάρκος Βαμβακάρης. «Εγώ δεν είμαι ποιητής τραγούδια να ταιριάζω / κι αν μου τα φέρνει ο ναργιλές / σας τα παρουσιάζω» απολογούνταν στιχουργικά ο «αγράμματος» - εκδοροσφαγέας το επάγγελμα - ρεμπέτης.

ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ

ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ:

"Πέρασα απίστευτες φτώχειες που δε με ενοχλούσαν καθόλου. Ξέρεις τι είναι να πηγαίνεις στο σπίτι σου 11 χιλιόμετρα μακρυά με τα πόδια και να σου την πέφτουν λύκοι;

Αφού, αναγκαζόμουν να κυκλοφορώ με ένα σπαθί!

Μεγάλωσα σε μια γειτονιά που ήταν καταπληκτική, ανάμεσα στη στάση Κολόμβου και στο διοικητήριο, με αλάνες γύρω γύρω, με άλογα –επειδή όλες οι μεταφορές γίνονταν με κάρα- με μια φέτα ψωμί και έπαιζα όλη μέρα. Έτρεχα κι έπαιζα και μπάλα ,έτρεχα κι έπαιζα... Να οικειοποιηθώ τον κόσμο.

Για να μην αλητεύω τα καλοκαίρια με έβαζε ο μπαμπάς μου σε δουλειές, και έτσι απέκτησα δεξιότητες σε διάφορες τέχνες που βέβαια μου βγήκαν σε καλό γιατί το να χτίσεις ένα στούντιο ηχογραφήσεων ήθελε από όλα.

Όλα περνούσαν από το χέρι μου.

Ήθελε ξυλουργικά, χτισίματα, ηλεκρολογικά, ηλεκτρονικά.

Το στούντιο Αγροτικόν υπάρχει ακόμα…

Τι στιγμές να θυμηθώ; Είχαμε καταπληκτικές στιγμές δημιουργίας πρώτα από όλα. Επειδή το στούντιο αποτέλεσε έναν πυρήνα και μαζεύονταν εκεί όλοι, προσέφεραν και ιδέες και παιξίματα.

Ωδή στον Κώστα Σημίτη

📜 Ωδή στον Κώστα Σημίτη 

Στίχοι: Jo Di 

Μουσική: Suno

Αρχιερέα, σ’ είχαν βαφτίσει. 

Της διαπλοκής, και σ’ είχαν πείσει. Καταλληλότερος, εσύ πως ήσουν. Όσο τα σκάνδαλα,

 κι αν σε βρωμίσουν. 

Κι αν τώρα έφυγες. 

Και πας καλιά σου.

 Σε μας απέμειναν. 

Τα ορφανά σου.

 Το πάλαι ποτέ ένδοξο. 

Σημιτιστάν. Να κυβερνά. 

Στο Ραγιαδιστάν. 

Στοιχεία μαγείρεψες, στατιστικά. 

Στο ευρώ να μπούμε, στα βιαστικά. Την αισχροκέρδεια, να ικανοποιήσεις.

 Την χώρα όλη, να ιδιωτικοποιήσεις. 

Κι αν τώρα έφυγες.

 Και πας καλιά σου. Σε μας απέμειναν.

 Τα ορφανά σου. 

Το πάλαι ποτέ ένδοξο. 

Σημιτιστάν. Να κυβερνά. 

Στο Ραγιαδιστάν. 

Ίμια, Οτσαλάν, εξοπλισμοί.

 Της εκκλησίας αφορισμοί.

 Τα thank you στους Αμερικάνους. Εξυπηρετήσεις για τους τυράννους.

 Κι αν τώρα έφυγες. 

Και πας καλιά σου. 

Σε μας απέμειναν. Τα ορφανά σου.

 Το πάλαι ποτέ ένδοξο. Σημιτιστάν. Να κυβερνά. 

Στο Ραγιαδιστάν. 

Χρηματιστήριο, μπάζα μεγάλη.

 Ξύλο και φόροι πα στο κεφάλι. 

Και για όποιον είχε για σε στοιχεία. Του έλεγες, πήγαινε εισαγγελία.

 Κι αν τώρα έφυγες. 

Και πας καλιά σου. 

Σε μας απέμειναν. Τα ορφανά σου. 

Το πάλαι ποτέ ένδοξο. Σημιτιστάν. Να κυβερνά. 

Στο Ραγιαδιστάν.

Στέλιος Καζαντζίδης: Μία ζόρικη υπόθεση…

01/01/2025

ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΜΑΝΟΣ

Θα σου δώσω μια να σπάσεις

Αχ βρε κόσμε γυάλινε

Και θα φτιάξω μια καινούργια

Κοινωνία άλληνε…*

Ο Στέλιος Καζαντζίδης δεν ήταν ποτέ και δεν είναι ούτε σήμερα εύκολη περίπτωση. Απεναντίας. Επειδή δεν είναι μόνο ένας τραγουδιστής. Ούτε καν κάποιες δεκάδες εκατοντάδες τραγούδια. Είναι κάτι πολύ πιο σύνθετο και είναι αφέλεια να τον προσεγγίζει κανείς μονοδιάστατα. Επειδή είτε τον λατρεύεις φανατικά, χωρίς όρια, είτε τον σιχαίνεσαι έως θανάτου.

Και είναι βέβαια ψέμα να υποστηρίζεται ότι η πρόσφατη υστερία είναι αποτέλεσμα απλώς της ταινίας του Τσεμπερόπουλου, που δεν είδα, γιατί ο Καζαντζίδης, τρεις δεκαετίες μετά το θάνατό του, εξακολουθεί να προκαλεί υστερία και να παραμένει μύθος, λαϊκό είδωλο, σύμβολο μιας άλλης Ελλάδας και συνεχιστής εκείνου του πολιτικού-κοινωνικού διχασμού που δεν μας εγκατέλειψε ποτέ ως έθνος.

Και ας μην έχει ο ίδιος καμία σχέση ούτε με τα κόμματα, ούτε με τις ηγεσίες τους. Παρότι προέρχεται από κυνηγημένη, αριστερή οικογένεια, υπηρέτησε ως μουλαράς σε τάγμα ανεπιθυμήτων και υπήρξε έμπρακτα εχθρός των μπουρζουάδων και των κάθε μορφής μεγαλεμπόρων. Και παρότι κατέστησε τη “Συννεφιασμένη Κυριακή” του Τσιτσάνη ή “Το πέλαγο είναι βαθύ” του Χατζιδάκι εναλλακτικές προτάσεις εθνικού ύμνου.

Αυτά ως εισαγωγή…

Ο αυθεντικός Στέλιος Καζαντζίδης

Κάτι πιο προσωπικό τώρα: Ως τα είκοσι μου χρόνια δεν άντεχα τα τραγούδια του Στέλιου επειδή ακριβώς αυτά συμβόλιζαν ό,τι ήθελα να ξεπεράσω και επειδή εκπροσωπούσαν αυτό από το οποίο ήθελα με όλη μου την ψυχή να ξεφύγω. Δηλαδή τη φτώχεια του Περάματος, τη μιζέρια των Ταμπουρίων, τη μουτζούρα των μηχανουργείων στη Δραπετσώνα και στον Ρέντη. Με κατέθλιβαν το παράπονο, ο πόνος, ο αδιέξοδος ορίζοντας και η αισθητική της μοιρολατρίας που αποδέχονταν:

Μα τί να κάνω ο φτωχός
Μπροστά μου βρίσκεται γκρεμός
Και πίσω μαύρο ρέμα…

Πικρό σαν δηλητήριο
Είναι το διαβατήριο
Που πήρα για τα ξένα…

Έφυγε μία αγία ψυχή, ο παγκοσμίου φήμης κορυφαίος συνθέτης της Κύπρου Στέλιος Πισής (ΒΊΝΤΕΟ).

Του Γιώργου Κρανιδιώτη

Κοιμήθηκε σε ηλικία 48 ετών ο παγκοσμίου φήμης κορυφαίος συνθέτης της Κύπρου Στέλιος Πισής. Πραγματικό παιδί-θαύμα, ξεκίνησε να παίζει πιάνο στα 5 του. Σχεδόν ταυτόχρονα, διαγνώστηκε με μυϊκή δυστροφία, η οποία σταδιακά παρέλυσε ολόκληρο το κορμί του και τον καθήλωσε στο κρεβάτι. 

Από πολλών ετών, η αναπνοή του υποστηριζόταν από αναπνευστήρα μέσω μόνιμης τραχειοστομίας.Παρά ταύτα, συνέχισε να γράφει συμφωνική μουσική και τραγούδια μέχρι τέλους, με τη βοήθεια ηλεκτρονικών μέσων.

Ο μακαρίτης υπήρξε βαθιά πιστός χριστιανός. Σ’ αυτόν, και στο μεγαλείο και την ελευθερία του πνεύματός του έναντι των φοβερών περιορισμών του σώματός του, εφαρμόζει απόλυτα το παρακάτω απόσπασμα του μεγάλου Γερμανού φιλοσόφου Λάιμπνιτς: 

«Τίποτε δεν βοηθάει να καταλάβουμε καλύτερα την αθανασία, όσο αυτή η ανεξαρτησία και αυτή η έκταση της ψυχής, που την προφυλάσσει απόλυτα από όλα τα εξωτερικά πράγματα… Οι μεταβολές αυτής της εκτατής μάζας που ονομάζεται το σώμα μας δεν είναι δυνατό να προκαλέσουν τίποτε στην ψυχή…» 

[G. H. Leibniz, «Μεταφυσική Πραγματεία» (1686), μτφ. Παύλου Καϊμάκη, Βάνιας, Θεσσαλονίκη, 1992, σ. 123].

Αιωνία η μνήμη!

[Στη φωτογραφία με τον αείμνηστο συνάδελφό του Λαυρέντη Μαχαιρίτσα].

Στο σύνδεσμο τραγούδια και μουσική του Στέλιου Πισή

https://youtube.com/channel/UC6lAqcxAWXEhM7-J-vYwwiQ?si=UUN0jPUueIs9cIWt

_____________________

Συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ για τον Στέλιο Πισή, γυρισμένο πριν 20 χρόνια: https://m.youtube.com/watch?v=Y4NAtu4VLLs

"Στιγμές απόλυτης ευτυχίας.." Διερωτώμαι αν εμείς οι "υγιείς" τολμήσαμε ποτέ να πούμε ή να σκεφτούμε καν τέτοια λόγια..

ΣΤΕΛΙΟΣ/ΥΠΕΡΒΑΣΗ: 

Η βραβευμένη ταινία των Κώστα Κακογιάννη και Πάμπου Κουζάλη για τον συνθέτη με μυϊκή δυστροφία Στέλιο Πισή. 

TRASCENDENCE: An award winning film by Costas Cacoyannis and Pambos Kouzalis for composer with muscular dystrophy STELIOS PISIS (2008) 

Σημείωση Κώστα Κακογιάννη:

Ήταν φθινόπωρο του 1997, λίγους μήνες αφότου είχα επιστρέψει από τις μουσικές σπουδές μου στην Αμερική, όταν μια συνάδελφός μου, η Ντίνα, βάζοντάς μου στο χέρι ένα δισκάκι, μου είπε επιτακτικά “Θέλω την ειλικρινή σου άποψη για τα τραγούδια αυτά”. Μάλιστα, για να διασφαλίσει ότι η γνώμη μου θα είναι όσο το δυνατό πιο αμερόληπτη, φρόντισε να αφαιρέσει το εξώφυλλο από το κουτί του άλμπουμ. Έτσι το μόνο που ήξερα γι’ αυτή τη δουλειά, ήταν ένα όνομα και ένας τίτλος: Στέλιος Πισής “Ψηφίδες”. 

Γυρνώντας στο σπίτι από τη δουλειά, έβαλα το δισκάκι στο στερεοφωνικό και έμεινα άφωνος! Πρώτη φορά άκουγα μια τόσο ποιοτική παραγωγή από ντόπιο καλλιτέχνη! Οι σπαρακτικές του ερμηνείες με καθήλωσαν, σε σημείο που αγωνιούσα να τον γνωρίσω. Την επομένη, όσο κι αν ρωτούσα την Ντίνα να μου μιλήσει γι’ αυτόν τον άγνωστο (σε εμένα) ταλαντούχο συνθέτη και ερμηνευτή, η απάντησή της ήταν ξεκάθαρη και αποστομωτική: «Δεν θα σου πω τίποτα. Θα μάθεις, όταν τον επισκεφθούμε.» 

Παύλος Παυλίδης - ΕΡΧΟΜΑΣΤΕ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΡΙΖΟΝΤΑ

Σειρά σκέψεων "O m n i a   s u n t   c o m m u n i a"

Ερχόμαστε Από Τον Ορίζοντα 

Παύλος Παυλίδης  

Ο Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι θα ξαναγίνει της μόδας γύρω στο έτος 2150

Ο Τζέιμς Τζόις θα μετενσαρκωθεί σε κινεζάκι το έτος 2124

Ο Τόμας Μαν θα μετατραπεί σε φαρμακοποιό από το Εκουαδόρ το έτος 2101

Ο Έζρα Πάουντ θα εξαφανιστεί από ορισμένες βιβλιοθήκες το έτος 2089

Ο Σέσαρ Βαγιέχο θα διαβάζεται στα τούνελ το έτος 2045

Ο Λουί-Φερντινάν Σελίν θα μπει στο καθαρτήριο το έτος 2094

Η ποίηση δεν θα εξαφανιστεί, η ποίηση δεν θα εξαφανιστεί

Ο Πιερ Πάολο Παζολίνι θα μετατραπεί σε άγιο προστάτη της φυγής το έτος 2100

Στα ερείπια του κόσμου που χάνεται

Θα φυτρώσουν λουλούδια παράξενα

Θ' ανεβούν ν' αγκαλιάσουν τα κτίρια

Και θα μπαίνουνε απ' τα παράθυρα

Στα ερείπια του κόσμου που χάνεται

Τα σκυλιά θα ουρλιάξουν απόκοσμα

Θα παγώσουνε λίμνες ολόκληρες

Και οθόνες θα σβήσουν απότομα

Θα χτυπάνε και θα καταστρέφεται

Θα αντέχουμε, θα ξαναχτίζουμε

Όσο εσείς πιο ρηχά θα μας σέρνετε

Τόσο εμείς πιο βαθιά θ' αρμενίζουμε

Η ΝΕΜΕΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΑΗΔΟΝΕΣ

Του Νίκου Ξυδάκη 

 

|||   Το μεγάλο βαθύ πένθος φόβισε τους άθλιους γελωτοποιούς, γιατί μέσα του, μες στην οδύνη, φέρει ήδη τους σπόρους μιας ανάστασης.   ||| 

 

Προτού πιάσουν τα κρύα, το φθινόπωρο κορυφώνεται με ποιήματα.

Πρώτο, αυτό που ακούστηκε στο Παναθηναϊκό Στάδιο από τα χείλη του Φοίβου Δεληβοριά, αυτό που έσφιξε στομάχια και έπνιξε λαιμούς, αυτό που συγκίνησε τον πενθούντα λαό και εξαγρίωσε τις κομμένες κεφαλές της Νεοδεξιάς, αυτές τις ομιλούσες κεφαλές που μισούν οτιδήποτε προέρχεται από τον λαό, ακόμη και το θρήνο του, ακόμη και τον καημό του· και ορισμένως το δικαίωμά του να αυτοκαθορίζεται και να ζει με ψηλά το κεφάλι.

Με τον ίδιο τρόπο λοιπόν που αντέδρασαν όλες τις μεγάλες ιστορικές στιγμές αυτού του λαού, από το 1944 έως το 2015, έτσι αντέδρασαν και τώρα: με χολή, με μάτι θολό από μίσος, ταξικό μίσος, θανάσιμο μίσος για τη λαϊκή κυριαρχία. Αλλά και με τον σπασμό του απειλούμενου σκορπιού, όταν τρίζουν οι μηχανισμοί του φόβου, της χειραγώγησης, της αντιστροφής της πραγματικότητας.

Άρκεσαν λίγοι στίχοι σε ένα αυτοσχέδιο μοιρολόι, που βγήκε από τα χείλη του τροβαδούρου και υψώθηκε σαν συλλογικό θυμίαμα, αποχαιρετισμός και υπόσχεση: 

«Θα το πει η σημύδα / Θα το πει κι ο κέδρος / Πως εδώ σκοτώνει /  Όπου βρει το κέρδος // Θα το πει η λεβάντα / Θα το πει η μυρσίνη / Πως κυλάει στα μάτια / Η δικαιοσύνη».

Σε αυτά τα στιχάκια έμειναν οι γελωτοποιοί του στέμματος, στο ιερό το καθαγιασμένο «κέρδος» που ποτέ δεν σκοτώνει, και στη «δικαιοσύνη» που δεν μπορεί να κυλά σε μάτια πενθούντων, διότι κι αυτή είναι ιδιόκτητη, κυλά κατά τα κελεύσματα του στέμματος.

40 χρόνια χωρίς τον Τσιτσάνη! Τα τρία μεγάλα βήματά του

29/09/2024

• ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΟΣ

• 
  

Συμπληρώθηκαν φέτος σαράντα χρόνια από τον θάνατο του Βασίλη Τσιτσάνη και το παρόν κείμενο έρχεται να τονώσει, με έναν ακόμα τρόπο, τη μνήμη του μεγάλου αυτού Έλληνα δημιουργού, ο οποίος με τα τραγούδια του έκανε πολλές καρδιές να συγκινηθούν και έτσι να “θεραπευτούν”. Αυτό, το λέει στο τραγούδι του «Κι αν πάθεις και καμιά ζημιά» (1950): «Απόψε με τον πόνο μου, καρδούλες θα ματώσω».

Έτσι, θα σας παρουσιάσω, σήμερα, μία συνοπτική αποτίμηση των τριών χαρακτηριστικών περιόδων της δημιουργίας του. Το «βασικό» έργο του Τσιτσάνη, το οποίο τον τοποθετεί στην κορυφή των Ελλήνων λαϊκών δημιουργών μαζί με τον άλλο “μεγιστάνα” τον Μάρκο Βαμβακάρη, το αποτελούν γύρω στα 350 τραγούδια, ηχογραφημένα σε δίσκους γραμμοφώνου, 78 στροφών, από το 1936 ως το 1955. Τα τραγούδια αυτά χωρίζονται σε τρεις χρονικές περιόδους: 101 “προπολεμικά”, 30 “κατοχικά” και 220 “μεταπολεμικά”. Από τα 101 “προπολεμικά”, κάποια τα συνέθεσε ο Τσιτσάνης στα Τρίκαλα (1933-1936), κάποια στην Αθήνα (1936-1938) και τα περισσότερα στη Θεσσαλονίκη όταν βρέθηκε εκεί φαντάρος (1938-1940). Αυτά τα ηχογράφησε μεταξύ 1936 και 1940.

Όλα τα “προπολεμικά” του Τσιτσάνη τα έχει συγκεντρώσει σε μία πενταπλή κασετίνα ο συλλέκτης και ερευνητής Charles Howard (JSP Records, JSP77111). Για να ηχογραφεί ο Τσιτσάνης, κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας, κατέβαινε στην Αθήνα με άδειες τις οποίες συχνά παραβίαζε με αποτέλεσμα τιμωρίες, ακόμα και πειθαρχείο. Έτσι κάποια φορά το 1938, συνέθεσε στο πειθαρχείο την περίφημη “Αρχόντισσα”, με αφορμή κάποιο προσωπικό του “μεράκι”. (Ντοκουμέντο το βίντεο)

Ο προπολεμικός Τσιτσάνης

Αντώνης Ξυλούρης (Ψαραντώνης)

Τα παιδικά μου χρόνια νοσταλγώ.

Όταν ο αδερφός μου ο Νίκος ήταν 

στο Δημοτικό σχολείο, ήθελε λύρα

και του την πήρε ο πατέρας μου.

Τότε ήμουν πέντε χρονών.

Κάποια στιγμή έπιασα τη λύρα

κι έπαιξα ένα σκοπό.

Ήρθε ο Νίκος, στάθηκε πίσω 

από την πόρτα και με άκουγε.

Άνοιξε την πόρτα,

εγώ πήγα ν' αφήσω τη λύρα,

και με ρώτησε:

- Τί είναι αυτό που παίζεις;

Ωραίο ήχο βγάνεις!

Σιγά - σιγά, ακούγοντας τους άλλους,

τους μεγαλύτερους, μάθαμε κι εμείς.

Κάποιος 

που ετοιμαζόταν να γίνει γαμπρός 

μάς είχε ακούσει,

του άρεσε ο σκοπός και μας ζήτησε 

να πάμε να παίξουμε στο γάμο του. 

Νόμιζα πως κάμει καλαμπούρι.

Του απάντησα: ''άμα το λες αλήθεια,

άμε να το πεις στον μπαμπά μου.''

Του το είπε, εκείνος πείστηκε,

και πήγαμε. Παίζαμε όλη νύχτα.

Εκεί ήταν 

μια παρέα από το χωριό Κορφές 

και μας ζήτησε να πάμε σε μια βάπτιση.

 

Και πήγαμε κι εκεί.

Και κάτσαμε μια βδομάδα,

και γλεντούσαμε κάθε βράδυ.

Ωραία χρόνια...

Έμαθα να διαβάζω νότες

όμως η μουσική είναι στην καρδιά.

Όταν παίζω,

πολλές φορές κλείνω τα μάτια.

Έχω κάποια τοπία και πάω.

Γιατί μπορεί να είσαι εδώ,

αλλά ο νους σου σε πάει όπου θες.

Και ανάλογα πού με πάει,

βγαίνει και το κομμάτι.

Ποτέ δεν παίζω το ίδιο.

Ποτέ.

Το κομμάτι κάθε φορά

το κεντάω διαφορετικά.

Δεν κάνω χωρίς μουσική.

Είναι παρέα. Είναι σύντροφος.

Δεν έχω κουραστεί να παίζω.

Μου αρέσει. Δε σταματώ.

Παίρνω δύναμη από τη μουσική.

Παίζω μουσική στα πρόβατα,

στα πουλιά, σε όλα τα ζώα.

Έχω βρει ένα δέντρο,

στο Ιδαίο Άντρο, κοντά στ' Ανώγεια,

που έχει μια μεγάλη κουφάλα.

Το βράδυ, εκεί,

μαζεύονται πολλά πουλιά.

Μόλις μπω στην κουφάλα

αυτά τρομάζουν και φεύγουν.

Αρχινάω και παίζω τη λύρα

και τα πουλιά έρχονται πάλι.

Κάθονται στα κλαδιά

και αρχινούνε να κελαηδάνε.

Και μπορεί να γαυγίσει ο σκύλος,

να βελάξουν τα πρόβατα...

Και κάνουμε όλοι μαζί 

μουσική.

Αντώνης Ξυλούρης (Ψαραντώνης)

Σαν σήμερα, πριν 82 έτη, γεννήθηκε.

.........................................................................

Πηγές:

lifo. gr

schooligans. gr

Φωτογραφία:

Γ. Σαββινίδης - philenews. com

ΠΗΓΗ: https://www.facebook.com/share/ZzCZMxG5iKwZ3EKr/

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com