- Αρχική σελίδα
- ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
- 1940
- ΕΡΤFLIX
- ΜΑΤΙΕΣ ΣΤΟ ΧΘΕΣ
- ΑΝΘΟΛΟΓΙΟΝ
- ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
- ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΟ ΡΑΔΙΟ
- ΘΕΑΤΡ/ΜΟΥΣ/ΒΙΒΛΙΟ
- ΘΕΑΤΡΟ
- ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ
- ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΚΑΪ
- ΑΡΧΕΙΟ ΕΡΤ
- ΜΟΥΣΙΚΗ
- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ
- Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΟΥ
- ΤΥΠΟΣ
- ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ
- ΟΛΑ ΔΩΡΕΑΝ
- ΒΙΝΤΕΟ
- forfree
- ΟΟΔΕ
- ΟΡΘΟΔΟΞΑ ΗΧΟΣ
- ΔΩΡΕΑΝ ΒΟΗΘΕΙΑ
- ΦΤΙΑΧΝΩ ΜΟΝΟΣ
- ΣΥΝΤΑΓΕΣ
- ΙΑΤΡΟΙ
- ΕΚΠ/ΚΕΣ ΙΣΤΟΣ/ΔΕΣ
- Ο ΚΟΣΜΟΣ ΜΑΣ
- ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ
- ΓΟΡΔΙΟΣ
- SOTER
- ΤΑΙΝΙΑ
- ΣΙΝΕ
- ΤΑΙΝΙΕΣ ΣΗΜΕΡΑ
- ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
- Ε.Σ.Α
- skaki
- ΤΕΧΝΗ
- ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ
- ΑΡΙΣΤΟΜΕΝΗΣ
- gazzetta.gr
- ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ
- ΑΝΤΙΦΩΝΟ
- ΔΡΟΜΟΣ
- ΛΥΓΕΡΟΣ
- ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ...
- ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ
- γράμματα σπουδάματα...
- 1ο ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ
- ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ & ΓΛΩΣΣΑ
- ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ
- ΜΥΡΙΟΒΙΒΛΟΣ
- ΑΡΔΗΝ
- ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΥΠΕΠΘ
- ΕΙΔΗΣΕΙΣ
- ΑΠΟΔΕΙΠΝΟ
- ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
19 Ιανουαρίου 2026
ΑΝΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΛΑΟΥ
13 Ιανουαρίου 2026
Γρηγόριος Νύσσης καὶ “τοκίζοντες” τοῦ 21ου αίώνα

Παρασιτική οἰκονομία- το “νιούσπικ” του νεοφιλελευθερισμοῦ- ἄκρα ἀναλγησία ἡ ἔλλειψη προστασίας πρώτης κατοικίας-ἡ ἐπιθετικὴ πολιτικὴ τῶν τοκιστῶν γιὰ τὴν παγίδευση δανειζομένων-ἀπανθρωπία ἡ ἄρνηση τοῦ δανεισμοῦ σὲ ὅσους ἔχουν ἀνάγκη, ἐκμετάλλευση ὁ δανεισμὸς μὲ τόκο-νὰ ἀποφεύγεται ὁ ἀλόγιστος δανεισμός
Ἄκρως έπίκαιρος ὁ «κατὰ τοκιζόντων» λόγος τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης τοῦ ὁποίου ἡ μνήμη τιμᾶται στὶς 10 Ἰανουαρίου. Mὲ ἄξονα τὴν ἀπαγόρευση τοῦ δανεισμοῦ μὲ τόκο, ἀντιπαραβάλλει τὸν παρασιτικὸ χαρακτήρα τοῦ κατ’ ἐπάγγελμα τοκιστῆ μὲ τὴν πραγματικὴ οἰκονομία:Ἡ παρασιτικὴ οἰκονομία τοῦ τοκισμοῦ σὲ ἀντιπαράθεση μὲ τὴν παραγωγικὴ οἰκονομία
"Ἀργὸς καὶ πλεονεκτικὸς ὁ βίος ὁ τοῦ τοκίζοντος. Δὲν γνώρισε, οὔτε τὸν κόπο τῆς γεωργίας, οὔτε τὴν ἐπινοητικότητα τῆς ἐμπορίας, ἀλλὰ κάθεται σ’ ἕνα τόπο, διατρέφοντας ἐπὶ τῆς ἑστίας θηρία. Θέλει τὰ πάντα νὰ τοῦ φυτρώνουν χωρὶς σπορὰ καὶ ὄργωμα.
Ἀλέτρι του εἶναι ἡ πέννα
Χωράφι του τὸ χαρτί,
Σπόρος του τὸ μελάνι,
Βροχὴ ὁ χρόνος ποὺ σιγά-σιγὰ αὐξάνει τὸν καρπὸ τῶν χρημάτων,
Δρεπάνι ἡ ἀπαίτηση
Ἁλώνι τὸ σπίτι του, ἀπ’ ὅπου ἁλωνίζει.
Ὅ,τι ἔχουν οἱ ἄλλοι τὸ βλέπει σὰν δικό του, εὔχεται ἀνάγκες καὶ συμφορὲς στοὺς Μισεῖ ὅσους εἶναι αὐτάρκεις καὶ θεωρεῖ ἐχθρούς του ὅσους δὲν δανείζονται.
Παραμονεύει στὰ δικαστήρια, γιὰ νὰ βρεῖ κάποιον στενεμένο ἀπὸ τοὺς πιστωτές κι ἀκολουθεῖ τοὺς εἰσπράκτορες ὅπως στοὺς πολέμους οἱ γύπες ἀκολουθοῦν τὶς στρατιωτικὲς παρατάξεις.
Περιφέρει τὸ βαλάντιο, δόλωμα στοὺς κυνηγημένους ποὺ πνίγονται, γιὰ νὰ καταπιοῦν μαζὶ μ’ αὐτὸ καὶ τὸ ἀγκίστρι τῶν τόκων.
Καθημερινὰ ὑπόλογίζει τὸ κέρδος καὶ ἡ ἐπιθυμία του γι’ αὐτὸ εἶναι ἀκόρεστη".
Τὸ ἐπάγγελμα τοῦ τοκιστῆ καὶ τοῦ τραπεζίτη ἦταν κακόφημο μέχρι σχετικὰ πρόσφατα. Σημερινὰ κεντρικὰ τοπόσημα ὅπως ἡ Wall Street στὴ Νέα Ὑόρκη καὶ ἡ Banhofstrasse στὴ Ζυρίχη, σημεῖα ἀναφορᾶς ὄχι μόνο τῆς τοπικῆς, ἀλλὰ καὶ τῆς παγκόσμιας οἰκονομικῆς ζωῆς, ἦταν ἀπόμερα σημεῖα τῶν πόλεων, κοντὰ στὰ τείχη. Στὸ Μεσαίωνα, ὁ τοκισμὸς ἀπαγορευόταν ἀπολύτως στοὺς Χριστιανοὺς στὴ Δυτικὴ Εὐρώπη, μὲ αὐστηρὴ ἐφαρμογὴ τῆς ρητῆς Εὐαγγελικῆς παραγγελίας. Στὴν ἀνατολικὴ Ρωμαϊκὴ αὐτοκρατορία, στὸ βυζαντινορρωμαϊκὸ δίκαιο παγιώθηκε κατ’ οἰκονομίαν, ὁ περιορισμὸς νὰ ἀπαγορεύεται ὁ τόκος τοῦ δανείου νὰ ξεπερνᾶ τὸ κεφάλαιο. Ἡ διάταξη αὐτὴ περιλαμβανόταν καὶ στὴν «Ἑξάβιβλο» τοῦ Ἀρμενόπουλου, τὴ σύνοψη τοῦ βυζαντινοῦ δικαστῆ τοῦ 14ου αίώνα, ἡ ὁποία διαμόρφωσε καὶ τὸ ἐθμικὸ δίκαιο ἐπὶ τουρκοκρατίας καὶ ἀποτέλεσε καὶ τὴ βάση τοῦ ἀστικοῦ δικαίου στὴν Ἑλλάδα μέχρι τὴν εἰσαγωγὴ τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικα τὸ 1946. Δυστυχῶς, ἡ διάταξη αὐτὴ ἦταν ἀπὸ τὶς πρῶτες ποὺ κρίθηκαν ἀνανεργές, ὡς δῆθεν ἀναχρονιστικὴ καὶ ἀντίθετη στὶς ἀτνιλήψεις τῆς «σύγχρονης πλουτολογίας» κατὰ τοὺς ἑρμηνευτὲς τοῦ 19ου αἰώνα, ὅταν ἀποκαλοῦσαν «πλουτολογία» τὴν ἐπιστήμη ποὺ σήμερα γνωρίζουμε ὡς «πολιτικὴ οἰκονομία».
Ὁ τοκιστὴς ἔχει χάσει καὶ τὴν τωρινὴ καὶ τὴ μέλλουσα ζωή
04 Ιανουαρίου 2026
🇬🇷Αλληλεγγύη στην Μπολιβαριανή Δημοκρατία της Βενεζουέλας!🇻🇪
03 Ιανουαρίου 2026
ΑΠΟ ΤΗΝ MADRE TIERRA ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ
Πνευματικότητα, πολιτική και το χαμένο μάθημα της ελληνικής Αριστεράς
Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη
17 Νοεμβρίου 2025
Άγιος Ιωάννης ο Ελεήμων και Πολυτεχνείο - Η Ορθόδοξη Αντίσταση και η Θεολογία της Ελευθερίας | Αέναη επΑνάσταση
Άγιος Ιωάννης ο Ελεήμων και Πολυτεχνείο - Η Ορθόδοξη Αντίσταση και η Θεολογία της Ελευθερίας | Αέναη επΑνάσταση...
13 Νοεμβρίου 2025
Ο ἀντικοινωνικὸς χαρακτήρας τῆς ἰδιοκτησίας
![]() |
| Γιῶργος Σικελιώτης - Οἰκογενειακὸ |
Κοινὰ εἶναι (τὰ ἀγαθὰ) τὰ δικά σου καὶ τοῦ συνανθρώπου σου, ὅπως κοινὸς εἶναι ὁ ἥλιος, καὶ ὁ ἀέρας καὶ ἡ γῆ καὶ ὅλα τὰ ἄλλα. Καὶ ὅπως ἀκριβῶς ὅ,τι ἰσχύει γιὰ τὸ σῶμα μας, στὸ ὁποῖο τὰ πάντα εἶναι τοῦ σώματος ὁλόκληρου ἀλλὰ καὶ κάθε μέλους χωριστά, τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ γιὰ τὴ χρήση τῶν χρημάτων: δηλαδὴ ἡ ἰδιοποίηση ἀπὸ ἕνα μέλος καταστρέφει τὴ ζωή.
Καὶ γιὰ νὰ γίνω σαφέστερος· […] ὅπως εἶναι κακὸ ἡ κοιλία νὰ κατέχει ἀποκλειστικὰ τὶς τροφὲς καὶ νὰ μὴ τὶς διανέμει στὰ ὑπόλοιπα μέλη, βλάπτοντας ὁλόκληρο τὸ σῶμα, ἴδια εἶναι καὶ ἡ κακία τῶν πλεονεκτῶν: νὰ κατακρατοῦν δηλαδὴ ὅ,τι διαθέτουν μόνο γιὰ τὸν ἑαυτό τους. Αὐτὸ καταστρέφει καὶ τοὺς ἑαυτούς τους καὶ τοὺς ἄλλους.
ἅγ. Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, Ὁμιλία Ι´ εἰς τὴν Α´ πρὸς Κορινθίους
12 Νοεμβρίου 2025
Εκδήλωση της Χ.Δ.:Οι Χριστιανοί ενώπιον της καινοφανούς θεότητας των αγορών και των αξιών/ αξιώσεών της
Με αυτό το θέμα η «Χριστιανική», σε συνεργασία με τη Μητρόπολη Περιστερίου, οργάνωσε Ημερίδα, την Τρίτη 11 Νοεμβρίου 2025, στις 6:00 μ.μ. στο Αμφιθέατρο του Επισκοπείου της Ι. Μ. Περιστερίου.
•Η εκδήλωση άρχισε με καλωσόρισμα του σεβ. Μητροπολίτη Περιστερίου κ. Γρηγορίου
00:00:15-00:02:48
•Ακολούθησε χαιρετισμός του Προέδρου της Χριστιανικής Δημοκρατίας Γιάννη Ζερβού
00:02:48-00:15:18
•Την εκδήλωση συντόνισε ο διευθυντής της "Χριστιανικής" Κωνσταντίνος Μπλάθρας
00:15:18-00:28:04
Ομιλητές:
✓Κώστας Καμαριάρης συγγραφέας παρουσιαστής θεάτρου σκιών
00:28:04-00:51:56
✓Θανάσης Ν. Παπαθανασίου, διευθυντής του περιοδικού "Σύναξη" και αναπληρωτής καθηγητής της Ανώτατης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Αθήνας
00:51:56-01:24:11
✓π. Ευάγγελος Παπανικολάου. Ιερέας, θεολόγος, ιατρός και συγγραφέας
01:24:11-01:53:00
Ακολούθησε συζήτηση
Η Ημερίδα είχε στόχο να απομυθοποιήσει την κυριότερη θεότητα του σήμερα, την ελεύθερη αγορά, την αγορά παραδομένη, με άλλα λόγια, στο τραπεζικό-τοκογλυφικό κεφάλαιο.
Ένα κεφάλαιο που με το σύστημά του, (το τοκογλυφικό χρηματοπιστωτικό σύστημα) επιβάλει ως αρετές την απληστία και την ασυδοσία και απενοχοποιεί την εκμετάλλευση του συνάνθρωπου αντικαθιστώντας την Αγάπη, η οποία με την αυτοθυσία της αγκαλιάζει όλους κι όλα, με μερικότερες κι ελλιπείς έννοιες όπως η (αδιάφορη για τον πλησίον) “ανοχή” ή η “συμπερίληψη” κι άλλες παρόμοιες. Θυμίζουμε ότι ο τόκος και τα άδικα κέρδη του είναι με έμφαση κατακριτέα από τους μεγάλους Πατέρες της Εκκλησίας.
24 Σεπτεμβρίου 2025
ΕΝΑΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΣ ΕΡΩΤΑΣ, ΈΝΑΣ ΑΓΙΟΣ...
"Η ΜΕΤΑΝΟΙΑ ΤΟΥ ΧΑΡΙΛΑΟΥ ΦΛΩΡΑΚΗ"
Του Γιάννη Τοπαλίδη
ΕΝΑΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΣ ΕΡΩΤΑΣ,
ΈΝΑΣ ΑΓΙΟΣ,
ΕΝΑΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΈΝΑΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΟΣ - ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΌΣ - ΠΟΙΗΤΉΣ ΚΑΙ ΥΜΝΟΓΡΆΦΟΣ.
17 Σεπτεμβρίου 2025
Χριστιανισμός και αριστερά
π. Κώστας Λαγός
24 Αυγούστου 2025
Έθνος και Αριστερά με αφορμή μια προκήρυξη.
Α) {...} Οι Τούρκοι στο 1821 λέγανε στον Διάκο: Γίνεσαι Τούρκος Διάκο μου;{...}
Β) {...}Μα τα παλληκάρια μας φτύνανε τους εχθρούς του Έθνους {...}.
16 Αυγούστου 2025
..Καθείλε δυνάστας από θρόνων και ύψωσε ταπεινούς· ...
Του Γιώργου - Νεκτάριου Παναγιωτίδη
"Μεγαλύνει η ψυχή μου τον Κύριον, και ηγαλλίασε το πνεύμα μου επί τω Θεώ τω σωτήρι μου.
Ότι (...) εποίησε κράτος εν βραχίονι αυτού (...)
Καθείλε δυνάστας από θρόνων και ύψωσε ταπεινούς·
πεινώντας ενέπλησεν αγαθών και πλουτούντας εξαπέστειλε κενούς".
14 Αυγούστου 2025
Δεκαπενταύγουστος και Αριστερά. Η γιορτή του ελληνικού Κοινοτισμού και της Μητριαρχίας.
27 Ιουνίου 2025
Κωστής Μοσκώφ: Ο παραδομένος λόγος, ο λόγος της Ορθοδοξίας Ο μαρξισμός είναι ερωτική πράξη, όπως και η Ορθοδοξία
Έφυγε σαν σήμερα 27 Ιουνίου 1998


Βαγγέλης Στεργιόπουλος
Στο φύλλο του «Βήματος» που είχε κυκλοφορήσει την Κυριακή 9 Οκτωβρίου 1983 περιλαμβανόταν ένα δισέλιδο άρθρο που έφερε τον τίτλο «Τα κατά Μοσκώφ και Ζουράρι πάθη». Οι θεσσαλονικείς διανοούμενοι Κωστής Μοσκώφ και Κώστας Ζουράρις, στενοί φίλοι από τα νεανικά τους χρόνια, σχεδόν συνομήλικοι και κατ’ αρχήν ομοϊδεάτες, είχαν παραχωρήσει ξεχωριστές συνεντεύξεις στην επίσης θεσσαλονικιά δημοσιογράφο και συγγραφέα Λένα Δουκίδου (1934-2020).
Αφορμή για το δημοσίευμα αυτό, σύμφωνα με το συνοδευτικό κείμενο της εφημερίδας, ήταν το «πείραμα» Μοσκώφ – Ζουράρι για την προσέγγιση ελληνικού κομμουνισμού και ελληνικής ορθοδοξίας στις αρχές της δεκαετίας του ’80. Οι δυο τους –συμπλήρωνε «Το Βήμα»–, χωρίς να απαρνούνται ο πρώτος τη μαρξιστική και ο δεύτερος την κομμουνιστική του ταυτότητα, ευαγγελίζονταν, μέσα στους κόλπους της ελληνικής Αριστεράς, το διάλογο και τη σύζευξη με ένα χώρο που κύριο χαρακτηριστικό του κατά τη μεταπολεμική περίοδο ήταν η σφόδρα αντικομμουνιστική και αντιμαρξιστική τάση.

Στις γραμμές που ακολουθούν θα διαβάσετε τη συνέντευξη που είχε παραχωρήσει στη Δουκίδου ο Κωστής Μοσκώφ, ο οποίος έφυγε από τη ζωή ακριβώς πριν από 25 χρόνια, στις 27 Ιουνίου 1998, σε ηλικία 59 μόλις ετών:
Είσαι πιστός;
Όχι, δεν είμαι πιστός. Μα το «πιστός ή όχι» είναι ερώτημα Δυτικό. Δηλαδή, η ερώτηση πηγάζει από τον τρόπο που είναι διαρθρωμένη η ιδεολογία στη Δύση, όχι σε μας. Σε μας η Ορθοδοξία δεν είναι σύστημα όπως η Καθολική Εκκλησία. Η Ορθοδοξία είναι βίωμα. Το βίωμα της ζωής.
Πότε άρχισες να ενδιαφέρεσαι πιο έντονα για την ιδεολογία της Ορθοδοξίας;
Το 1975. Τότε άρχισα να γράφω και τα «Δοκίμιά» μου πάνω στην παραδοσιακή ιδεολογία μας.

Είπες ότι δεν είσαι πιστός. Ποια είναι ακριβώς η σχέση σου με το αντικείμενο;
Σχέση ερευνητική. Είναι μια διερεύνηση καθαρά μαρξιστική – λενινιστική. Αν έχει επιβραδυνθεί το προοδευτικό κίνημα στην Ελλάδα τα τελευταία 40-50 χρόνια, είναι γιατί δεν υπήρχε γνώση των ιδιομορφιών της ιστορίας μας, μελέτη τού πώς κινείται η ύλη στην Ελλάδα τα τελευταία 2.000-3.000 χρόνια. Υπάρχει γι’ αυτό μια πολύ μεγάλη ιδεολογική αδυναμία. Αυτή είναι λοιπόν η προσπάθειά μου τα τελευταία 8 χρόνια. Η διερεύνηση του παραδομένου λόγου τού πριν σώματός μας.
17 Μαΐου 2025
Λένιν: Σοσιαλισμός και θρησκεία
(παλαιότερο άρθρο, Κυριακή 20 Αυγούστου 2000)
Αρθρο του Λένιν, γραμμένο το Δεκέμβρη του 1905, άκρως επίκαιρο σήμερα, που απαντά σε όλα τα ζητήματα που ανέκυψαν από τη «διαμάχη» κράτους - Εκκλησίας στην Ελλάδα και ιδιαίτερα την αντιδραστική επίθεση που δέχτηκε το ΚΚΕ για τις θέσεις του στο συγκεκριμένο ζήτημα. (Απαντα Τ.12, σελ. 142-147)
Ολη η σύγχρονη κοινωνία είναι θεμελιωμένη πάνω στην εκμετάλλευση των τεράστιων μαζών της εργατικής τάξης από μια μηδενική μειοψηφία του πληθυσμού, που ανήκει στις τάξεις των γαιοκτημόνων και των κεφαλαιοκρατών. Η κοινωνία αυτή είναι δουλοκτητική, γιατί οι «φιλελεύθεροι» εργάτες, που όλη τους τη ζωή δουλεύουν στο κεφάλαιο, «έχουν δικαίωμα» μόνο σε τόσα μέσα ύπαρξης όσα είναι απαραίτητα για τη συντήρηση δούλων που παράγουν κέρδος, για την εξασφάλιση και τη διαιώνιση της κεφαλαιοκρατικής δουλείας.
Η οικονομική καταπίεση των εργατών προκαλεί και γεννάει αναπόφευκτα κάθε είδους πολιτική καταπίεση, κοινωνική ταπείνωση, εξαγρίωση και συσκότιση της πνευματικής και ηθικής ζωής των μαζών. Οι εργάτες μπορούν να πετύχουν περισσότερη είτε λιγότερη πολιτική ελευθερία με σκοπό τη διεξαγωγή του αγώνα για την οικονομική τους απελευθέρωση, καμιά όμως ελευθερία δε θα τους απαλλάξει από την αθλιότητα, την ανεργία και την καταπίεση, όσο δε θα έχει αποτιναχτεί η εξουσία του κεφαλαίου.
03 Μαρτίου 2025
Ο Παπά-Βαγγέλης Παπανικολάου στην Καλαμπάκα για τα Τέμπη
Ομιλία Πάτερ Χριστόδουλου πατέρα του Κυπριανού
Της Αυγής Διομήδους
30 Ιανουαρίου 2025
Συζητώντας για τον ιστορική, κοινωνική και ιδεολογική σημασία του έργου των Τριών Ιεραρχών

Βλάσης Αγτζίδης
Μεγάλη συζήτηση έχει ανοίξει με αφορμή την κατάργηση της σχολικής αργίας την ημέρα των Τριών Ιεραρχών (30 Ιανουαρίου) και τη μετατροπή της σε μέρα εκδηλώσεων μέσα στο σχολείο. Είναι αυτό τόσο αρνητικό όπως προβάλλεται;
Βεβαίως και όχι! Γιατί η κοινωνική σημασία του έργου των 3 αυτών θεολογων (Ιωάννης Χρυσόστομος, Βασίλειος ο Μέγας και Γρηγόριος Ναζιανζηνός) υπήρξε αντιπλουτοκρατική - και με βάση τη σύγχρονη ορολογία αντικαπιταλιστικη- και αντιεξουσιαστική. Στα πατερικά κείμενα ενυπάρχει η ριζοσπαστική κριτική του πλούτου και της ιδιοκτησίας, η αντίθεση στην κοινωνική αδικία και εκμετάλλευση, και συνυπάρχει με το πνεύμα της φιλανθρωπίας και της ελεημοσύνης και της έμπρακτης αλληλεγγύης προς τους αδυνάτους μέσα από την κοινωνική στράτευση.
Ουσιαστικά οι Πατέρες υποστήριξαν το πρωτοχριστιανικό εξισωτικό πνεύμα και αγωνίστηκαν για ένα από τα χριστιανικά αξιώματα, που ήταν η άρνηση των κοινωνικών και φυλετικών διακρίσεων μεταξύ των ανθρώπων. Επανέφεραν τον ορισμό της ελευθερίας ως κανόνα των ανθρώπινων σχέσεων, έτσι όπως διατυπώθηκε στην Επί του Όρους Ομιλία: «καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως». Αυτά τα πρωταρχικά αξιώματα ελευθερίας και ισότητας αποτυπώθηκαν εξαιρετικά στην εξής πρόταση: «Οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος οὐδὲ Ἕλλην, οὐκ ἔνι δοῦλος οὐδὲ ἐλεύθερος, οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ· πάντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ.» (Προς Γαλάτας επιστολή γ΄23–δ΄5) Το πνεύμα αυτό περιθωριοποιήθηκε από τη στιγμή που η κοσμική εξουσία -μετά την καταστολή του επαναστατικού χριστιανικού = κινήματος όπως υποστηρίζει ο Κάουτσκι- ενσωμάτωσε τον χριστιανισμό και τον μετέτρεψε σε κρατική ιδεολογία.














