18/07/2026
ΜΠΕΤΣΗΣ ΟΡΦΕΑΣ
Στις 16 Ιουλίου του 1914, οι τελευταίες οικογένειες των Ελληνόβλαχων που κατοικούσαν στο Νησί Σάσσων (ή Σάζονα) – που κλείνει τον Κόλπο του Αυλώνα και οριοθετεί την Αδριατική και το Ιόνιο – σφαγιάζονταν βιαίως από άτακτες-αλβανικές ομάδες. Ο συγκεκριμένος τόπος ήρθε στην επικαιρότητα, λόγω των γνωστών εξελίξεων με τα επενδυτικά σχέδια της κυβέρνησης Ράμα. Ένας λόγος παραπάνω για να εστιάσουμε επί αυτού.
Η φράση “Σμπουρεύ’ς ρουμέϊκα;” – που είναι ο παραδοσιακός τρόπος με τον οποίο οι Ναρτιώτες ρωτούν για τον εάν κατέχεις την ελληνική γλώσσα – καταδεικνύει και τις έντονες ζυμώσεις στο διάβα της ιστορίας, με το έτερο αναπόσπαστο κομμάτι του Ελληνισμού, αυτό των Ελληνοβλάχων. Τα ορεινά της Μόκρας και της Μοσχόπολης, η ενδοχώρα του Φράσαρι και της Ερσέκας είχε τόσο ανάγκη της φιλοξενίας με τη Μουζακιά και την Αυλώνα, όπως το αποτυπώνει η ντοπιολαλιά των Ναρταίων: Σμπουρεύεις μωρέ Ρωμαίικα; Στην ουσία είσαι, ή δεν είσαι δικός μας…
Την απορία του εξέφρασε ο Έντι Ράμα, όταν παρακρατικά στοιχεία άσκησαν βία – υπό την ανοχή της Αστυνομίας – στην διαδήλωση των κατοίκων στην Νάρτα και το Σβερνέτς και ακολούθησε η αντίδραση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, για τα δικαιώματα των θιγόμενων ομογενών. Σε προκλητικό ύφος, ο Ράμα, αποσκοπώντας σε μικροπολιτικά οφέλη από τον ανθελληνισμό που διαρκώς καλλιεργεί, δήλωσε ότι δεν γνώριζε ότι στον Κόλπο του Αυλώνα υπάρχει γηγενής Ελληνισμός – παρόλο που αυτός μαρτυρείται ιστορικά!
