Ἰωάννης Α. Καποδίστριας

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

Πετρούπολη, Αὔγουστος τοῦ 1811.

                                                                                                           Ὁ Kόμης Καποδίστριας ἦρθε στὸ σπίτι μας ἐκεῖνο τὸ Σάββατο.

 Ἦταν περισσότερο σοβαρὸς ἀπ' ὃ,τι συνήθως καὶ πολὺ λυπημένος.

Τὰ μάτια του, ὅταν μὲ κοίταζε -Θεὲ μου-, ἦταν τόσο θλιμμένα! 

Ὅταν τελείωσε τὸ δεῖπνο μου ζήτησε νὰ πᾶμε στὸ δωμάτιο μουσικῆς, ὅπου καὶ τόσες ἄλλες φορὲς μοῦ ζητοῦσε νὰ παίξω στὸ πιάνο τὰ ἀγαπημένα του κομμάτια, κι ἐκεῖνος, βυθισμένος στὴν πολυθρόνα, ἄκουγε σὰν σὲ ἔκσταση. 

Κάθισε πρῶτος ἐκεῖνος στὸ πιάνο καὶ ἄρχισε νὰ παίζει ἁπαλὰ ἕνα πολὺ μελαγχολικὸ κομμάτι, ποὺ μοῦ ἦταν ἐντελῶς ἄγνωστο. Τὸν ἄκουγα ἀπορημένη.

 Ἡ ψυχὴ μου εἶχε πλημμυρίσει ἀπὸ ἕνα θλιβερὸ προαίσθημα.

 Ἤξερα ὅτι οἱ μουσικὲς συνθέσεις ποὺ ἀγαποῦσε δὲν ἦταν χαρούμενες, δὲν εἶχαν στιγμὲς allegro καὶ vivace. 

Οὔτε κἂν allegretto. 

Ἐκεῖνο ὅμως τὸ Σάββατο ἦταν κάτι τὸ ξεχωριστό. 

Σὰν νὰ ἔπαιζε μία ἐντελῶς δικὴ του σύνθεση. Ἕναν μουσικὸ αὐτοσχεδιασμό, ποὺ σκορποῦσε ἐπάνω στὰ πλῆκτρα τὴν μελαγχολία καὶ τὴν θλίψη τῆς δικῆς του  καρδιᾶς. 

Σαν σήμερα Διακόσια Πενήντα χρόνια πριν γεννήθηκε στην Κέρκυρα ο μεγάλος Κυβερνήτης των Ελλήνων Ιωάννης Καποδίστριας

Γιώργος Τασιόπουλος 

Σαν σήμερα Διακόσια Πενήντα  χρόνια πριν γεννήθηκε στην Κέρκυρα ο μεγάλος Κυβερνήτης των Ελλήνων, ο Ιωάννης Καποδίστριας, τέκνο της Κέρκυρας  και της Κύπρου.

Να αξιώσει ο Θεός την πατρίδα μας το όραμά του, ο δικός του τρόπος να γίνει παράδειγμα για το λαό μας.

Είθε να βρεθούν οι άξιοι συνεχιστές για την αναγέννηση της Ελλάδας.

    ____***____

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΚΑΠΟΔΊΣΤΡΙΑ 

Τώρα που κόπασε ο "εμφύλιος" για το ιστορικό πρόσωπο του Ιωάννη Καποδίστρια μπορούμε πιο νηφάλια, περισσότερο ψύχραιμα να τον προσεγγίσουμε χωρίς ιδεολογικές παρωπίδες.

Πρέπει να παραδεχθούμε ότι σε μεγάλο βαθμό οι τόσο αντίθετες απόψεις για την ιστορική του πορεία οφείλονται στο γεγονός ότι δυστυχώς δεν έχει γίνει η αποτίμηση των ορίων και των διαστάσεων της πολιτικής του.

Η εμβέλεια ωστόσο της πολιτικής του - εν μέρει άγνωστης μέχρι πρόσφατα- αποτελεί "κοινό τόπο" και αποδεκτή πραγματικότητα τουλάχιστον για τη σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστοριογραφία. 

Προσεγγίζοντας αμεσότερα την ευρωπαϊκή πολιτική του Καποδίστρια διαπιστώνουμε ότι ουσιαστικά περιλαμβάνει πέντε φάσεις έντονης πολιτικής δράσης:

α) τι συμβολή του στη συγκρότηση του Επτανησιακού κράτους,

β) τη δράση του υπέρ της κατοχύρωσης της ελβετικής ανεξαρτησίας και ουδετερότητας, 

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης

Του Γιάννη Τσιανάκα

Απλά διαβάσετε το! !!!!

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ήταν γιος του αρματολού και διαπρεπή κλέφτη Κωνσταντή Κολοκοτρώνη.

...............................................

Γεννήθηκε 3 Απριλίου 1770 μέσα σε μια ρεματιά,

όπου η καταδιωκόμενη οικογένεια του είχε βρει καταφύγιο.

...............................................

Ο πατέρας του σκοτώθηκε όταν ο Θεόδωρος ήταν 10 χρονών στην Καστάνιτσα,

συμπολεμώντας με το θρυλικό Παναγιώταρο (Βενετσανάκη) τον γνωστότερο κλέφτη του Μοριά, όταν τους είχε πολιορκήσει ο Χασάν πασάς.

...............................................

Και τον παππού του Θεόδωρου και πατέρα του Κωσταντή τον είχαν σκοτώσει οι Τούρκοι αφού πρώτα του είχαν κόψει χέρια και πόδια...

...............................................

Ο μικρός και ορφανός πλέον από πατέρα, Θεοδωράκης, 

σε ηλικία 15 ετών, 

μεταφέροντας στην Τριπολιτσά με τον γάιδαρό του ξύλα για να τα πουλήσει, κατά λάθος ο γάιδαρος πάτησε σε νερά που πετάχτηκαν και λέρωσε ένα Τούρκο. 

ο Τούρκος έγινε έξαλλος και χαστούκισε τον μικρο.

...............................................

Ὅταν ἔφυγε, τὸ ἡμερολόγιο ἔδειχνε Σάββατο, 4 Φεβρουαρίου 1843.

[Τὸ "ἄν" ἐσπάρθη πολλὲς φορὲς, ἀλλ' ἀκόμα δὲν ἐφύτρωσε.

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ ]

Ἰωάννα Γ. Καραγκιούλογλου

Ἐγενήθη εἰς τὰ 1770. Ἦταν Δευτέρα τῆς Λαμπρῆς. Εἰς ἕνα βουνό, εἰς ἕνα δέντρο ἀποκάτω, εἰς τὴν παλαιὰ Μεσσηνία, ὀνομαζόμενο Ραμαβούνι.

Τὰ χρόνια ποὺ πέρασαν δὲν μείωσαν τὸν θρῦλο τοῦ Κολοκοτρώνη.

Πατέρας του ὁ διάσημος ἀρχηγὸς τῶν ἀρματολῶν τῆς Κορίνθου, Κωνσταντῖνος Κολοκοτρώνης. Μητέρα του ἡ Ζαμπία, τὸ γένος Κωτσάκη.

Εὐφυὴς ἐκ γενετῆς, λεβέντης ἐξ ἀνατροφῆς. Ὅταν οἱ Τοῦρκοι σκότωσαν τὸν πατέρα του, θὰ καταφύγει στὴν Μάνη, ἀπὸ ἐκεῖ στὴν Ἀλωνίσταινα καὶ ἐν τέλει στὴν Ἃκοβα Ἀρκαδίας, ὅπου θὰ κάνει οἰκογένεια. Ὑπὸ τὴν ἀπειλῆ τῶν Τούρκων, βγαίνει στὴν ἀντίσταση. Παίρνει τὰ ὅπλα καὶ τὰ βουνὰ καὶ, ἀποκηρυγμένος, γίνεται ὁ φόβος καὶ ὁ τρόμος τῶν Τούρκων. Ἀπὸ τὴν Πελοπόννησο περνᾶ στὴν Ζάκυνθο καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ξανὰ στὴν Πελοπόννησο. Περνᾶ ἀπὸ σαράντα κύματα καὶ, διὰ τοῦ Ἁγίου Ὄρους, φθάνει στὴν Σκιάθο.

Προσηλωμένος στὰ ἰδανικά ποὺ κλήθηκε νὰ σαρκώσει, ἐπιτελεῖ στὸ ἀκέραιο τὰ καθήκοντά του. Αὐτό τοῦ ὑπαγόρευαν ἡ παράδοση τῆς γενιᾶς του, ἡ Πίστη στὸν Θεό καὶ τὴν Πατρίδα, τὸ πάθος γιὰ Ἐλευθερία.

"(..) Μιὰ φορὰ ἐβαπτισθήκαμεν μὲ τὸ λάδι, βαπτιζόμεθα καὶ μίαν μὲ τὸ αἷμα, καὶ ἄλλη μίαν διὰ τὴν Ἐλευθερίαν τῆς Πατρίδος μας."

Ἐν παντὶ τρόπῳ, ἐπιχειρεῖ νὰ ἀποκαταστήσει διὰ τῆς Ἐπαναστάσεως τὴν Δημοκρατία στὴν Πελοπόννησο. Ἀποτυγχάνει. Ἐπανέρχεται στὴν Ἐπτάνησο ὅπου ὑπηρετεῖ στὸ ἀγγλικὸ στράτευμα λαμβάνοντας τὸν βαθμὸ τοῦ Λοχαγοῦ καὶ ἐν συνεχείᾳ ἐκεῖνον τοῦ Ταγματάρχου.

Σύντομα θὰ δεχθεῖ ἐπιστολὴ ἀπὸ τὴν Φιλικὴ Ἑταιρεία καὶ ξεκινᾶ νὰ κατηχεῖ ὅσους θεωρεῖ ἄξιους γιὰ τὸν Σκοπό.

Ὅταν ἀποφασίστηκε ὁ Σηκωμός, ὁ Κολοκοτρώνης μεταβαίνει στὴν Μάνη καὶ ἀπὸ ἐκεῖ στὴν Κέρκυρα. Συναντᾶ τὸν Ἰωάννη Καποδίστρια. Ἐπιστρέφει στὴν Ζάκυνθο. Παράλληλα μὲ τὴν ὑπηρεσία του στὸ ἀγγλικὸ στράτευμα ἐνδυναμώνει καὶ τὸ πνεῦμα του.

Ιωάννης Γαβριήλ Εϋνάρδος ήταν Ελβετός τραπεζίτης φιλέλληνας, τιμημένος με τον τίτλο του ευεργέτη του ελληνικού έθνους

Ανδριανοπουλος Μπάμπης 

Ο Ιωάννης Γαβριήλ Εϋνάρδος ήταν  Ελβετός τραπεζίτης  φιλέλληνας, τιμημένος με τον τίτλο του ευεργέτη του ελληνικού έθνους και πρωτοπόρος φωτογράφος

Η προσφορά του υπήρξε τεράστια είτε στη χρηματοδότηση του αγώνα του 1821 είτε στη συγκρότηση του νεαρού και πρωτοσύστατου νεοελληνικού κράτους.

 Πέθανε σαν σήμερα το 1863 

Έλα όμως που αυτός επιμένει να ζει.

Ζει εκτός των άλλων και μέσα από το ιστορικό Εϋνάρδειο κτίριο της Αίγινας, δωρεά του τραπεζίτη προς τον κυβερνήτη Καποδίστρια, το οποίο, μαραζώνει καθημερινά και μάλλον έχει, και αυτό, εγκαταλειφθεί στην τύχη του...

Παρά το γεγονός ότι έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο από το 1945 (,ΦΕΚ 66/Β/3-5-1945)

Και όμως, εδώ στεγάστηκε το πρώτο Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα του νεότερου κράτους, το Κεντρικό Προκαταρκτικό Σχολείο.

Γεώργιος Καραϊσκάκης - Η Μάχη του Διστόμου ( 05 -02 -1827,)

Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΔΙΣΤΟΜΟΥ - ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΡΟΥΜΕΛΗΣ

Η Μάχη του Διστόμου ( 05 -02 -1827 ) ήταν και η σημαντικότερη και η πιο καθοριστική.

Η άλωση του Μεσολογγίου, στις 10 Απριλίου 1826, και η γοργή προέλαση των Τούρκων στη Στερεά Ελλάδα είχαν ρίξει το ηθικό των Ελλήνων σε πολύ άσχημο σημείο. Στην Αθήνα, οι Τούρκοι πολιορκούσαν την Ακρόπολη, η πτώση της οποίας ήταν πια ζήτημα χρόνου.

Στη Ρούμελη, ο Γεώργιος Καραϊσκάκης διορίστηκε αρχιστράτηγος κι άρχισε την τακτική που τόσο καλά γνώριζε: Τον κλεφτοπόλεμο. Πέφτοντας, αιφνιδιαστικά, πάνω στις τουρκικές εφοδιοπομπές, προκαλούσε μεγάλες καταστροφές και αναζωογονούσε την επανάσταση στη Στερεά. Οι επιχειρήσεις του στέφονταν πάντα με επιτυχία, ανυψώνοντας πάλι το πεσμένο ηθικό.

Ο Κιουταχής άρχισε να ανησυχεί από τη νέα τροπή της κατάστασης. Χρειαζόταν επειγόντως μια νίκη, αν ήθελε να σβήσει την επανάσταση. Ζήτησε από τον Ομέρ πασά της Εύβοιας να εκστρατεύσει ως τα Σάλωνα και να λύσει την πολιορκία που συνεχιζόταν από καιρό. Μέσα Ιανουαρίου 1827, ο Ομέρ πασάς ξεκίνησε με 2.000 πεζούς και 500 καβαλάρηδες. Στις 17, έφτασε στο Δίστομο που το κρατούσαν τριακόσιοι Σουλιώτες των Κίτσου και Νότη Μπότσαρη. Η τουρκική επίθεση ξεκίνησε αμέσως.

Στη φοβερή μάχη που ακολούθησε, οι Τούρκοι πήραν το κέντρο του χωριού και στράφηκαν προς το ύψωμα του Προφήτη Ηλία, όπου υποχωρούσαν δίχως θύματα οι Σουλιώτες. Με γοργή πορεία, 200 από τους πολιορκητές των Σαλώνων με επικεφαλής τον Γεωργάκη Δράκο, έσπευσαν στο Δίστομο κι ενώθηκαν με τους άλλους. Η ελληνική αντεπίθεση καθήλωσε τους Τούρκους μέσα στο χωριό. Στη μάχη, σκοτώθηκαν ογδόντα Τούρκοι και δυο Σουλιώτες.

Από τη Βελίτσα, ο Γεώργιος Καραϊσκάκης με 400 άντρες ήρθε να ενισχύσει τους Σουλιώτες. Ανάμεσα σ' αυτόν και στους υπερασπιστές του Διστόμου μεσολαβούσε το τουρκικό στρατόπεδο. Νύχτα, 21 Ιανουαρίου, ακροπατώντας, ο Γεώργιος Καραϊσκάκης και οι 400 του πέρασαν μέσα από το τουρκικό στρατόπεδο, όπου όλοι κοιμούνταν. Είχαν φτάσει στη μέση, όταν τους πήραν είδηση. Μέσα στον πανικό των Τούρκων, οι Έλληνες πέρασαν έχοντας μόνον ένα νεκρό.

Τις επόμενες δέκα μέρες, βασίλευσε η απραξία καθώς οι Τούρκοι περίμεναν ενισχύσεις. Έφτασαν στις 31 του μήνα. Ήταν δυο τάγματα του τακτικού στρατού, με πειθαρχημένη παράταξη και ομοιόμορφες στολές.
Οι Έλληνες δεν είχαν ξαναδεί κάτι τέτοιο και τρόμαξαν. Ο τακτικός τουρκικός στρατός χτύπησε στις 3 Φεβρουαρίου. Στη μάχη που ακολούθησε, οι Έλληνες είχαν την ευκαιρία να διαπιστώσουν πως η στολή δεν κάνει τον στρατιώτη. Ο τακτικός στρατός πετσοκόπηκε κι υποχώρησε, αφήνοντας 75 νεκρούς. Από την πλευρά των υπερασπιστών ούτε καν τραυματισμός υπήρξε.

Τὸ ἡμερολόγιο ἔδειχνε Βιέννη, 31 Ἰανουαρίου 1828.

[ Φῶς ἐν τῇ Ψυχῇ ποιεῖ πρὸς τὸ μέλλον

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, Ἠθικὰ ]

1821. Ἀράδη Ρουμανίας.

Στὸν ἀπόηχο τοῦ δράματος τοῦ Δραγατσανίου, ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας ἐκδίδει τὴν τελευταία -συγκλονιστική- διαταγή.

"(..)Στρατιῶται!

Ὄχι, δὲν μολύνω πλέον τὸ ἱερόν, τὸ τίμιον τοῦτο ὄνομα εἰς τὰ ὑποκείμενά σας.

Ἄνανδροι ἀγέλαι λαῶν! Αἱ προδοσίαι σας, αἱ ἐπιβουλαὶ σας μὲ βιάζουσι νὰ σᾶς ἀποχωρισθῶ.

Εἰς τὸ ἐξῇς κάθε δεσμὸς μεταξὺ ὑμῶν καὶ ἐμοῦ κόπτεται.

Βαθειὰ μόνον θὰ φέρω εἰς τὴν ψυχὴν μου τὴν ἐντροπὴν ὅτι σᾶς ἐδιοικοῦσα. Ἐπατήσατε τοὺς ὅρκους σας. Ἐπροδώσατε Θεὸν καὶ Πατρίδα. Ἐπροδώσατε καὶ ἐμὲ εἰς τὴν στιγμὴν καθ' ἦν ἤλπιζα ἢ νὰ νικήσω ἢ νὰ συναποθάνω μαζὺ σας ἐνδόξως.

Σᾶς ἀποχωρίζομαι λοιπὸν!

Τρέξετε εἰς τοὺς Τούρκους, τοὺς μόνους ἀξίους φίλους τῶν φρονημάτων σας. Ἐξέλθετε ἀπὸ τὰ δάση, καταβῆτε ἀπὸ τὰ βουνά, τὰ ἄσυλα τῆς ἀνανδρίας σας. Τρέξατε εἰς τοὺς Τούρκους καὶ καταφιλήσατε τὰς χεῖρας των, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἀκόμη στάζει τὸ ἱερὸν αἷμα τῶν κατασφαγέντων ἀπανθρώπως κορυφαίων τῆς θρησκείας Πατριαρχῶν, ἀρχιερέων καὶ μυρίων ἄλλων ἀθώων ἀδελφῶν σας. Ναί! Τρέξετε, ἀγοράσετε τὴν σκλαβίαν σας μὲ τὴν ζωὴν σας καὶ μὲ τὴν τιμὴν τῶν γυναικῶν καὶ παιδίων σας.

Σεῖς δὲ σκιαὶ τῶν γνησίων Ἑλλήνων καὶ τοῦ Ἱεροῦ Λόχου, ὅσοι προδοθέντες ἐπέσατε θύματα διὰ τὴν εὐδαιμονίαν τῆς Πατρίδος, δεχτῆτε δι' ἐμοῦ τὰς εὐχαριστήσεις τῶν ὁμογενῶν σας!

Ὀλίγος καιρὸς καὶ στήλη θὰ ἀνεγερθῆ νὰ διαιωνίση τὰ ὀνόματά σας. Μὲ χαρακτῆρες φλογεροὺς εἶναι ἐγκεχαραγμένα εἰς τὰ φίλτρα τῆς καρδίας μου, τὰ ὀνόματα ἐκείνων ὅσοι μέχρι τέλους μ' ἔδειξαν πίστιν καὶ εἰλικρίνειαν.

Ἡ ἐνθύμησίς των θὰ εἶναι πάντοτε τὸ μόνον δροσιστικὸν ποτὸ τῆς ψυχῆς μου."

Μετά ἀπό τριάντα ἡμέρες, ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης εἰσέρχεται στὸ αὐστριακὸ ἔδαφος. Μὲ διαταγή τοῦ Μέττερνιχ συλλαμβάνεται καὶ φυλακίζεται. Ὁ ἑπόμενος καγκελλάριος τῆς Αὐστρίας τασσόταν ὑπέρ μίας ἰσχυρῆς ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας ἡ ὁποῖα θὰ ἀντιστάθμιζε τὴν Ρωσσία.

Το Ἑλληνικό Ἔθνος ὑπάρχει καὶ κατοικεῖ ἐξ ἀμνημονεύτων αἰώνων εἰς τὴν γενέτειραν αὐτοῦ γῆν, ὁμιλεῖ τὴν Ἑλληνικὴν Γλῶσσαν καὶ πρεσβεύει σύμπαν τὴν Ὀρθόδοξον χριστιανικὴν θρησκείαν.

[Τό Ἑλληνικόν Ἔθνος ὑπάρχει καὶ κατοικεῖ 

ἐξ ἀμνημονεύτων αἰώνων 

εἰς τὴν γενέτειραν αὐτοῦ γῆν, 

ὁμιλεῖ τὴν Ἑλληνικὴν Γλῶσσαν 

καὶ πρεσβεύει σύμπαν 

τὴν Ὀρθόδοξον χριστιανικὴν θρησκείαν.

ΙΩΑΝΝΗΣ Α. ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ ]

Ἰανουάριος τοῦ 1821. 

Ὑποπτευόμενες ἐνδεχόμενη συνωμοσία τῶν Ἑλλήνων κατὰ τῆς φίλης τους Τουρκίας καὶ, μὴ δυνάμενες νὰ ἐκμηδενίσουν τὸν κίνδυνο, Ἀγγλία καὶ Αὐστρία συνωμοτοῦν.

Μὲ πρόταση τοῦ Μέττερνιχ, συγκαλεῖται στὸ Λαϋμπὰχ ἡ Σύνοδος τῶν Ἡγεμόνων τῆς Εὐρώπης. Εἶχε ἤδη προαποφασισθεῖ, ὄχι μόνον ἡ καθιέρωση ἀπονομῆς ἀνεξαρτησίας σὲ ὑπόδουλα Ἔθνη, ἀλλὰ καὶ ἡ καταδίκη σὲ δουλεία, γιὰ Ἔθνη ποῦ θεωροῦνταν ἀνίκανα ἀνεξαρτησίας, βάσει νόμου παραγραφῆς.

Συνελόντι εἰπεῖν, εἶχε προαποφασισθεῖ ἡ ἐπαίσχυντος νομιμοποίηση τῆς δουλείας.

Σκοπὸς τῆς Συνόδου δὲν ἦταν ἄλλος ἀπὸ τὴν διαγραφή κάθε ἐπαναστατικῆς κίνησης ἀπὸ τὶς καρδιὲς τῶν Ἑλλήνων κατὰ τῆς Τουρκίας καὶ τῆς Αὐστρίας. Πίστευαν ὅτι ἔτσι θὰ μποροῦσαν νὰ συντρίψουν τὴν Ἰδέα τῆς Ἀνεξαρτησίας. Οἱ δυτικὲς δυνάμεις εἶχαν καταβάλει οὐκ ὀλίγες προσπάθειες νὰ καταπολεμήσουν κάθε ἐπαναστατικὸ κίνημα φροντίζοντας -πάσῃ δυνάμει- ἀφ' ἑνὸς νὰ νομιμοποιήσουν τὴν ὑποδούλωση τῶν Ἑλλήνων, ἀφ' ἑτέρου νὰ ἐμποδίσουν ὁποιαδήποτε ἐπέμβαση ὑπὲρ τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Ἑλλάδος, ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὴν Ρωσσία.

Μὲ τὸ πού πληροφορεῖται τὰ τεκταινόμενα ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης, Γενικὸς Ἐπίτροπος καὶ πληρεξούσιος τῶν Φιλικῶν, ἀντιλαμβάνεται ὅτι ἡ Σύνοδος ἦταν ἡ καταστροφὴ κάθε ἀπελευθερωτικοῦ σχεδίου τοῦ Ἔθνους.

Εὐθὺς ἀμέσως καλεῖ σὲ μυστικὴ Γενικὴ Συνέλευση τὰ Μέλη τῆς Ἑταιρείας καὶ ἐνημερώνει τοὺς ἔμπειρους καὶ πεπαιδευμένους Ὁμογενεῖς γιὰ τὶς ἀποφάσεις τῆς Δύσης. Καὶ, καταδικάζοντας τὰ χθόνια σχέδια τῆς Συνόδου, ἡ Γενικὴ Συνέλευση τῶν Φιλικῶν ἐγκρίνει παμψηφεὶ τὴν Προκήρυξη τῆς Ἐπαναστάσεως τῶν Ἑλλήνων κατὰ τῆς Δουλείας.

Ὑπὸ αὐτὲς τὶς συνθῆκες καὶ ἐνῶ ἦταν προκαθορισμένη γιὰ τὸ ἔτος 1831, κηρύσσεται ἡ Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση τὸν Φεβρουάριο τοῦ 1821.

Στήν ἀναγγελία τῆς Εἴδησης, ταραχὴ πέφτει στοὺς εὐρωπαϊκοὺς κύκλους τοῦ Λαϋμπὰχ. Ὁμοφώνως ἀπέδωσαν τὸ κίνημα στὴν Ρωσσία. Καλοῦν σὲ μυστικὴ σύσκεψη τὸν πληρεξούσιο τῆς Ρωσσίας Ἰωάννη Καποδίστρια καὶ τοῦ ἀνακοινώνουν τὶς ὑποψίες τους, διακηρύσσοντάς του ὅτι ἡ Ἀγγλία θὰ κατακτήσει ὅλες τὶς νήσους τοῦ Αἰγαίου. Ἡ Γαλλία τὴν Πελοπόννησο καὶ ὅλη τὴν Στερεά. Ἡ Αὐστρία ὅλα τὰ Σλαβικὰ ἔθνη καὶ ἡ Ρωσσία τὴν Μικρὰ Ἀσία. Ἡ τύχη τῆς Κωνσταντινουπόλεως εἶχε ἀποσιωπηθεῖ.

Η ελληνική επανάσταση και οι Μεγάλες Δυνάμεις

του Παναγιώτη Σάμιου*

Εισαγωγή:

Η ελληνική επανάσταση του 1821 ήταν ένα από τα πιο σημαντικά γεγονότα της εποχής της. Ήταν το πρώτο επαναστατικό κίνημα του 19ου αιώνα το οποίο πέτυχε και κατέληξε, μετά από πολλές περιπέτειες, στη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους. Η επανάσταση του ’21 ήταν ένα σύνθετο, κοσμογονικό γεγονός που έθεσε δύσκολα ερωτήματα και τελικά ανέτρεψε την εξωτερική πολιτική της απολυταρχικής Ευρώπης των Μεγάλων Αυτοκρατοριών. Δεν είναι τυχαίο που σε κάθε μεγάλη καμπή της ιστορίας μας ο λαός στρέφει τη μνήμη του και τη σκέψη του σε εκείνη την Επανάσταση. Η Επανάσταση είναι επικίνδυνη γιατί φέρνει μαζί της μνήμες, γεγονότα, προδοσίες, διχασμούς, πάθη, ηρωισμούς, ανθρωπιά, το μήνυμα της ανατροπής και της απελευθέρωσης. Οι κυρίαρχες ελίτ έχουν συμφέρον να σβήσουν από τη μνήμη του λαού την Επανάσταση μαζί με όλες τις ιστορικές, αγωνιστικές του παραδόσεις. Αυτός είναι ο λόγος που όλα αυτά τα χρόνια η Επανάσταση έχει ταφεί κάτω από ψέματα, παραποιήσεις και πλαστογραφήσεις οι οποίες εξυπηρετούν τις επικοινωνιακές ανάγκες της εκάστοτε εξουσίας. Τα 100 χρόνια της Επανάστασης καλύφθηκαν από τις οιμωγές, τον πόνο, τον ξεριζωμό και το θάνατο μετά την καταστροφή του ελληνισμού της Μικράς Ασίας, τα 150 χρόνια γιορτάστηκαν από τη Χούντα των συνταγματαρχών στο Παναθηναϊκό στάδιο με εκείνες τις τρισάθλιες, κιτς αναπαραστάσεις του στρατού και της Ε.Σ.Α και για τα 200 χρόνια ετοιμάζονται γιορτές επίδειξης κατ’ εικόνα και ομοίωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Ο κυρίαρχος μεταμοντέρνος ιδεολογικός αχταρμάς απέχει πολύ από το πνεύμα της Επανάστασης του 1821.

Ο τόπος όμως χρειάζεται πραγματική αυτογνωσία, αληθινή παιδεία και τεκμηριωμένη γνώση για να ξέρει που πατά και που πηγαίνει, για να κατανοούμε κάθε φορά τι μας συμβαίνει, πού βρισκόμαστε και κυρίως γιατί. Το άρθρο συγκεντρώνει όλα τα μεγάλα διπλωματικά γεγονότα τα οποία συνδέονται με την ελληνική επανάσταση, τα αναλύει για να δείξει πώς αντιμετώπισαν οι Μεγάλες Δυνάμεις εκείνης της εποχής την εξέγερση των ραγιάδων.

Α. Το πολιτικό κλίμα στην Ευρώπη:

Σταθακόπουλος: Ποιοί και γιατί σκότωσαν τον Καποδίστρια

Η Επανάσταση του 1821 είναι πιθανώς η πιο σημαντική επανάσταση του 19ου αιώνα, διότι είναι η μόνη επανάσταση ενός έθνους που επαναστατεί κατά ενός αλλόφυλου και αλλόθρησκου δυνάστη και το οποίο επιθυμεί να οικοδομήσει ένα νέο ελεύθερο μέλλον, απέναντι στους θεσμούς της μοναρχίας που κυριαρχούσαν στην Ευρώπη εκείνης της περιόδου. 

Αυτός είναι και ο λόγος που η Επανάσταση αυτή αντιμετωπίστηκε με καχυποψία από το κατεστημένο της Ευρώπης, το οποίο όταν έκρινε ότι η απελευθέρωση της Ελλάδας ήταν αναπόφευκτη, προσπάθησε να την ποδηγετήσει. Απόσπασμα συζήτησης του Δ. Σταθακόπουλου με τον Γ. Σαχίνη για την Επανάσταση του 1821. 

Η συζήτηση αυτή είναι ιδιαίτερα επίκαιρη λόγω της προβολής στους κινηματογράφους της ταινίας του Γιάννη Σμαραγδή, η οποία είναι αφιερωμένη στη ζωή και στον θάνατο του Ιωάννη Καποδίστρια.

Ο ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ ΑΝΟΙΓΕΙ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΚΑΙ ΑΦΗΝΕΙ ΥΠΟΘΗΚΕΣ ΣΤΟΝ (ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟ ΔΟΛΟΦΟΝΟ ΤΟΥ) ΓΕΩΡΓΙΟ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ

Ένα συγκλονιστικό «απόλογο»

Στον βαθμό που μπόρεσα να το «ψάξω», το κείμενο αυτό, ολόκληρο και σε αυτή τη μορφή, δεν υπάρχει στο διαδίκτυο.

Αξίζει, νομίζω, και με το παραπάνω, τον κόπο να διαβαστεί.

Στο αναρτημένο βίντεο, το απόσπασμα απαγγέλει η Ναταλία Καποδίστρια, τελευταία απόγονος της Οικ. Ι.  Καποδίστρια
 (Από το 38' και μετά)

Εισαγωγικό σημείωμα:

Ο Γεώργιος Τερτσέτης, (1800-1874), το διαλεχτό αυτό τέκνο τού Γένους, ο ένας από τους δύο ακέραιους και γενναίους δικαστές, (ο άλλος ήταν ο Α. Πολυζωίδης), που με την αλύγιστη στάση τους απέτρεψαν την άδικη εκτέλεση του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη για εσχάτη προδοσία το 1834, ο άνθρωπος στον οποίον ο Γέρος τού Μοριά υπαγόρευσε τα απομνημονεύματά του, σε ένα κείμενό του με τίτλο «απόλογα* για τον Ιωάννη Καποδίστρια», παραθέτει την παρακάτω συγκλονιστική διήγηση μη κατονομαζομένου «φιλαλήθους διηγητή» προς τον ίδιον (τον Γ. Τερτσέτη).

Η διήγηση αυτή, φέρει τον Ιωάννη Καποδίστρια να απευθύνει εμπνευσμένα λόγια στον Γεώργιο Μαυρομιχάλη, ο οποίος, τρία χρόνια αργότερα (1831) θα γινόταν ένας από τους δολοφόνους του…

(*) Διηγήσεις, ιστορίες, μύθοι

*

Εις τα 1828 εις την Αίγινα επήγε ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης να επισκεφθεί τον Κυβερνήτη [Ιωάννη Καποδίστρια]. 

Εφόρεσε τη λαμπρότερη ενδυμασία του, βουτημένη εις το μάλαμα• εγελούσαν τα φορέματά του, εγελούσε η καρδιά του, διατὶ ο νέος είχε κλίση προς τον Κυβερνήτη• τον εδέχθη αυτὸς ως πατέρας τον υιό, αλλὰ του είπε: 

Δεν σ’ επαινώ διὰ τα φορέματά σου· και πριν πατήσω τα χώματα τα Ελληνικά, και αφού ήλθα και είδα το εβεβαιώθηκα, είναι καιροὶ που πρέπει να φορούμε όλοι ζώνη δερματένια, και να τρώμε ακρίδες και μέλι άγριο.

Είδα πολλὰ εις τη ζωή μου, αλλά σαν το θέαμα όταν έφθασα εδώ εις την Αίγινα, δεν είδα τι παρόμοιο ποτέ, και άλλος να μην το ιδεί• προείδα μεγάλα δυστυχήματα διὰ την πατρίδα, αν εσείς δεν θα είσθε σύμφωνοι μαζί μου και εγὼ με εσάς. «Ζήτω ο Κυβερνήτης, ο σωτήρας μας, ο ελευθερωτής μας», εφώναζαν γυναίκες αναμαλιάρες, άνδρες με λαβωματιές πολέμου, ορφανὰ γδυτά, κατεβασμένα απὸ τες σπηλιές• δεν ήτον το συναπάντημά μου φωνὴ χαράς, αλλὰ θρήνος• η γη εβρέχετο απὸ δάκρυα· εβρέχετο η μερτιὰ και η δάφνη τού στολισμένου δρόμου απὸ το γιαλὸ εις την Εκκλησία• ανατρίχιαζα, μου έτρεμαν τα γόνατα, η φωνὴ τού λαού έσχιζε την καρδιά μου• μαυροφορεμένες, γέροντες, μου εζητούσαν να αναστήσω τους αποθαμένους τους, μανάδες μού έδειχναν εις το βυζὶ τα παιδιά τους, και μου έλεγαν να τα ζήσω, και ότι δεν τους απέμειναν παρὰ εκείνα και εγώ, και με δίκαιο μου εζητούσαν όλα αυτά, διότι εγώ ήλθα και εσείς με προσκαλέσατε να οικοδομήσω, να θεμελιώσω κυβέρνησιν, και κυβέρνησις καθώς πρέπει, ζει, ευτυχεί τους ζωντανούς, ανασταίνει τους αποθαμένους διατί διορθώνει τη ζημία τού θανάτου και της αδικίας· δεν ζει ο άνθρωπος, ζει το έργο του, καρποφορεί, αν ο διοικητής είναι δίκαιος, αν το κράτος έχει συνείδηση, ευσπλαχνία, μέτρα σοφίας. Δύναμαι να κάμω εγώ όλα αυτά, και να δικαιολογήσω την [α]παντοχή του κόσμου; Δύναμαι να πράξω μηδέν, χωρίς τη σταθερά ομοφροσύνη τών πρώτων τού τόπου; Δεν είναι κίνδυνος, ότι τα αγαθοεργήματά τους εις τον αγώνα έχυσαν πλησμονήν ορέξεων, απαιτήσεων εις τα στήθη τους; Πλησμονήν αφιλίωτη με το γενικό καλό, με το κύρος τής εξουσίας και με την ευτυχία τού λαού· αν ευρεθώμεν εις αντιλογίαν, αντίμαχοι εις το φρόνημα, ποίος θα μονομερήσει; Εγώ ή εκείνοι; – Υιὲ τού Μαυρομιχάλη, διὰ να με τιμήσεις ήλθες ευμορφοστολισμένος, το εννοώ και σε αγαπώ, όθεν και σου ανοίγω την καρδία μου.

Ποιοι ήταν οι ηθικοί αυτουργοί της δολοφονίας του Καποδίστρια

26/12/2025

ΑΠΕ-ΜΠΕ/NOVA TELECOMMUNICATIONS/Leonidas Zarkos

ΚΑΡΥΚΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ

Η ταινία “Καποδίστριας” του Γιάννη Σμαραγδή ξεκίνησε να προβάλλεται στους κινηματογράφους και εκτιμάται ότι αποτελέσει μεγάλη εισπρακτική επιτυχία. Σε συνέντευξη του και ο σκηνοθέτης της ταινίας, επικαλούμενος τα ρωσικά και αυστριακά αρχεία – τα αγγλικά παραμένουν ερμητικά κλειστά για το ζήτημα – ανέφερε ότι η δολοφονία του ενορχηστρώθηκε από τους ξένους, πρωτίστως του Άγγλους.

Ο Ιωάννης Καποδίστριας έφτασε στην Ελλάδα στις 18 Ιανουαρίου 1828. Είχε εκλεγεί κυβερνήτης της Ελλάδας από την Γ’ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας, στις 30 Μαρτίου 1827. Η εκλογή του Καποδίστρια ωστόσο δεν χαροποίησε ούτε την Βρετανία, ούτε τη Γαλλία, οι οποίες είδαν ξαφνικά το νέο κράτος να διολισθαίνει προς την αγκαλιά της Ρωσίας, όπως τουλάχιστον πίστευαν.

Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του, ο Καποδίστριας, λόγω της τραγικής οικονομικής κατάστασης του κράτους, επιχείρησε να συνάψει δάνειο με τράπεζες του εξωτερικού, αλλά δεν το κατόρθωσε λόγω των αντιδράσεων της Βρετανίας. Η Ρωσία και η Γαλλία ανέλαβαν τότε να ενισχύσουν οικονομικά την Ελλάδα, επενδύοντας σε επιρροή στην Ελλάδα, ενώ ο Τσάρος προχώρησε περισσότερο δωρίζοντας 3.750.000 γαλλικά φράγκα στην Ελλάδα. Η κίνηση αυτή τρομοκράτησε τους Βρετανούς, οι οποίοι υπολόγιζαν να έχουν την Ελλάδα υπό έλεγχο.

Πίστεψαν ότι χάρη στον Καποδίστρια η Ρωσία θα αποκτούσε πρόσβαση στη Μεσόγειο, κάτι που δεν είχαν σκοπό να επιτρέψουν. Έτσι, όταν ο ξέσπασε επανάσταση κατά του Καποδίστρια στην Ύδρα και τον Πόρο, από τον Μιαούλη και άλλους του Αγγλικού κόμματος, κυρίως, αλλά και του Γαλλικού, Βρετανοί και Γάλλοι, απέκλεισαν μεν τους επαναστάτες, αλλά δεν κινήθηκαν εναντίον.

Xαρακτήρας και περιεχόμενο της Τουρκοκρατίας και της Επανάστασης του 1821

14/12/2025

ΑΞΕΛΟΣ ΛΟΥΚΑΣ

Ένα πολλαπλά συζητημένο και διαρκώς ανακύπτον ζήτημα, είναι αυτό για τον χαρακτήρα και το περιεχόμενο της τουρκικής κατάκτησης στα 400 χρόνια σκλαβιάς ως και του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα του 1821. Αξίζει, νομίζω, τον κόπο να το ξαναδούμε και κάτω από τις σημερινές συνθήκες της –τάχα μου– ελληνοτουρκικής φιλίας.

Δεν θα εκθέσω δικά μου ή άλλα επιχειρήματα, αλλά θα επιδιώξω να απαντήσω στο όλον ζήτημα με τις ξεχωριστής βαρύτητας και σημειολογίας απαντήσεις που έδωσαν ο πατέρας της Ελληνικής Ανεξαρτησίας Ρήγας Βελεστινλής και ο πιστός μαθητής του Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, αρχιστράτηγος του Αγώνα, όταν το ζήτημα τέθηκε με ουσιαστικούς όρους για πρώτη φορά. Ας δούμε την απάντηση που δίνει ο Ρήγας στο πρώτο ζήτημα, αυτό της Τουρκοκρατίας.

Όπως συστηματικά έχω αναφερθεί ο Ρήγας ήταν ένα παιδί του ενιαίου ιστορικού χώρου που καλύπτει τα Βαλκάνια και την Μικρά Ασία ως την Εγγύς Ανατολή και που είχε παραμείνει ως και την ύστερη οθωμανική περίοδο κοινός διοικητικά. Γι’ αυτόν, ως ουσιαστικό γνώστη της ιστορίας, αλλά και της πραγματικότητας του ιστορικού-γεωπολιτικού χώρου, το οθωμανικό καθεστώς ήταν η απεχθέστερη μορφή απολυταρχίας: «Ο λαός, απόγονος των Ελλήνων, όπου κατοικεί την Ρούμελην, την Μικράν Ασίαν τας Μεσογείους νήσους, την Βλαχομπογδανίαν, και όλοι όσοι στενάζουν υπό την δυσφορωτάτην τυραννίαν του Οθωμανικού βδελυρωτάτου δεσποτισμού… Οι συχνοί άδικοι φόνοι κατά των χριστιανών, όπου γίνονται την σήμερον εδώ, ήθελον ερημώσει εξ ολοκλήρου αυτήν την πόλιν…»

Τί έγραφε ο Μαρξ για το Βυζάντιο και την Ελλάδα

23/10/2025

ΣΤΟΪΛΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

Στο πλαίσιο της μακρόχρονης δημοσιογραφικής ενασχόλησής του με το “Ανατολικό Ζήτημα” στην εφημερίδα “New-York Tribune”, ο Καρλ Μαρξ περιελάμβανε συχνά στα άρθρα του ιστορικές αναφορές και πολιτικές κρίσεις για την Βυζαντινή Αυτοκρατορία, την Ελλάδα και τους Έλληνες.

Οι θέσεις αυτές του Μαρξ, αν και διατυπωμένες κυρίως στη διάρκεια του “Κριμαϊκού Πολέμου” (1853-1856), έχουν και σήμερα ενδιαφέρον από την άποψη ότι εξακολουθούν να αναπαράγονται αβίαστα από “μαρξιστικά” κόμματα και από αρκετούς “μαρξιστές” ιστορικούς, διανοούμενους και πανεπιστημιακούς. Σε κάθε περίπτωση, όμως, αυτές οι μαρξιστικές θέσεις πρέπει να ειδωθούν μέσα από την γεωπολιτική διάσταση του 19ου αιώνα και από μια συνολικά αντιρωσική στάση του Μαρξ, που για κάποιους είχε όλα τα στοιχεία ενός φανατικά ρωσόφοβου.

Στο πλαίσιο αυτό, συν το γεγονός ότι ο φαλμεραϊκός Μαρξ είχε και σημαντικά γνωστικά κενά στην ιστορία, μπορούμε να πούμε συμπερασματικά ότι δεν είχε να πει τίποτα θετικό για τους Έλληνες και το νεοσύστατο κράτος τους, αφού το θεωρούσε “εξάρτημα της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής”, πόσο μάλλον για το – κατά την άποψή του – “θεοκρατικό” Βυζάντιο, την “ανατολική βαρβαρότητα στην εποχή των Ελλήνων αυτοκρατόρων” με την “καταστρεπτική δύναμη” και για τον “ρωσοκινούμενο” ορθόδοξο κλήρο.

Είναι όντως εντυπωσιακό το γεγονός πως ο Μαρξ αντιπαρερχόμενος με ευκολία τα πραγματικά ιστορικά δεδομένα, καταφεύγει εντελώς αυθαίρετα σε ισχυρισμούς, όπως για παράδειγμα ότι την αποφράδα ημέρα της Άλωσης η Πόλη “παραδόθηκε με συνθηκολόγηση”. Και αυτή η “συνθηκολόγηση” ήταν ο μοναδικός λόγος για τον Μαρξ, που ο Σουλτάνος παραχώρησε ορισμένα προνόμια στους χριστιανούς “αποκλειστικά γιατί συμφώνησαν να τεθούν κάτω από την προστασία των μουσουλμάνων” – με τον Πατριάρχη να “είναι υπεύθυνος απέναντι στην Πύλη για την διαγωγή των ομοθρήσκων του.”

Ιωάννης Καποδίστριας: Άγνωστα στοιχεία από την ζωή και την εξωτερική πολιτική του.

Μελετώντας κανείς τη ζωή του Καποδίστρια, δηλ. τις πεποιθήσεις, τις ιδέες και τη στάση του απέναντι σε αυτοκράτορες, καγκελάριους, διπλωμάτες, προύχοντες, Φαναριώτες και τόσους άλλους, προβληματίζεται. Προβληματίζεται και διερωτάται από πού αντλούσε την ευθύτητα, την ανδρεία, τη σταθερότητα, τη σωφροσύνη αλλά και τη διορατικότητα για να υψώσει μια φωνή δίκαιη και αληθινή.

«Ας λέγουν και ας γράφουν ό,τι θέλουν. Θά έλθη όμως κάποτε καιρός, ότε οι άνθρωποι κρίνονται όχι σύμφωνα με όσα είπον ή έγραψαν περί των πράξεών των, αλλά κατ' αυτήν την μαρτυρίαν των πράξεών των. Υπ' αυτής της πίστεως, ως αξιώματος, δυναμούμενος έζησα μέσα εις τον κόσμον μέχρι τώρα, οπότε ευρίσκομαι εις την δύσιν της ζωής μου, καί υπήρξα πάντοτε ευχαριστημένος δια τούτο. Μου είναι αδύνατον πλέον να αλλάξω τώρα. Θα συνεχίσω εκπληρών πάντοτε το χρέος μου, ουδόλως φροντίζων περί του εαυτού μου, καί ας γίνη ό,τι γίνη».Με αυτό ακριβώς το ήθος επέλεξε να υπηρετήσει ως διπλωμάτης στη Ρωσία. Συνειδητοποίησε ότι, η μόνη ελπίδα, για να σωθεί το υπόδουλο γένος, είναι η ομόδοξη Ρωσία και όχι οι υπόλοιπες, Προτεσταντικές και Καθολικές στο θρήσκευμα, Δυνάμεις. Ως διπλωμάτης στην υπηρεσία του Τσάρου δεν απορροφήθηκε από το κοσμοπολίτικο περιβάλλον της Ρωσικής αυλής:

 «Είμαι ευχαριστημένος... (γράφει στον πατέρα του) Αντιστάθηκα στις πιό μεγάλες και γοητευτικές προτάσεις ... Έμεινα σταθερός στο να παραιτηθώ από λαμπρές και ανετότατες θέσεις ... προκειμένου να μείνω με όλη μου την καρδιά προσκολλημένος ... σε όσα εγώ πιστεύω ως ιερά καθήκοντα ... Μού προσφέρθηκαν περισσότερες από μιά ωραίες αποκαταστάσεις. Τις αρνήθηκα χωρίς δυσαρέσκειαν. Θα είχα γίνει Κροίσος στα πλούτη, αλλά στους αντίποδες. Θα είχα προχωρήσει κατά χίλια βήματα στην σταδιοδρομία μου, αλλά έξω από τις αρχές μου, από την ατμόσφαιρά μας. Δεν το θέλησα και ούτε θα το θελήσω ποτέ... Ελπίζω στην θεϊκή προστασία ...».

Η ζωή και το τέλος του Ιωάννη Καποδίστρια

Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης - Ἀνήμερα τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης, καὶ ἐνῶ εἶχε ἤδη συναφθεῖ ἡ τριμερὴς Ἰουλιανή Συνθήκη στὸ Λονδῖνο, ὁ Ἀρχηγός τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας ἐλευθερώνεται.

[τοὺς πόνους γὰρ ἁγαθοὶ τολμῶσι,

δειλοὶ δ᾽ εἰσὶν οὐδὲν οὐδαμοῦ

ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ, Ἰφιγένεια ἡ ἐν Ταύροις]

1821. Ἀράδη Ρουμανίας.

Στὸν ἀπόηχο τοῦ δράματος τοῦ Δραγατσανίου, ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας ἐκδίδει τὴν τελευταία -συγκλονιστική- διαταγή.

"(..)Στρατιῶται!

Ὄχι, δὲν μολύνω πλέον τὸ ἱερόν, τὸ τίμιον τοῦτο ὄνομα εἰς τὰ ὑποκείμενά σας. Ἄνανδροι ἀγέλαι λαῶν! Αἱ προδοσίαι σας, αἱ ἐπιβουλαὶ σας μὲ βιάζουσι νὰ σᾶς ἀποχωρισθῶ.

Εἰς τὸ ἐξῇς κάθε δεσμὸς μεταξὺ ὑμῶν καὶ ἐμοῦ κόπτεται.

Βαθειὰ μόνον θὰ φέρω εἰς τὴν ψυχὴν μου τὴν ἐντροπὴν ὅτι σᾶς ἐδιοικοῦσα. Ἐπατήσατε τοὺς ὅρκους σας. Ἐπροδώσατε Θεὸν καὶ Πατρίδα. Ἐπροδώσατε καὶ ἐμὲ εἰς τὴν στιγμὴν καθ' ἦν ἤλπιζα ἢ νὰ νικήσω ἢ νὰ συναποθάνω μαζὺ σας ἐνδόξως.

Σᾶς ἀποχωρίζομαι λοιπὸν!

Τρέξετε εἰς τοὺς Τούρκους, τοὺς μόνους ἀξίους φίλους τῶν φρονημάτων σας. Ἐξέλθετε ἀπὸ τὰ δάση, καταβῆτε ἀπὸ τὰ βουνά, τὰ ἄσυλα τῆς ἀνανδρίας σας. Τρέξατε εἰς τοὺς Τούρκους καὶ καταφιλήσατε τὰς χεῖρας των, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἀκόμη στάζει τὸ ἱερὸν αἷμα τῶν κατασφαγέντων ἀπανθρώπως κορυφαίων τῆς θρησκείας Πατριαρχῶν, ἀρχιερέων καὶ μυρίων ἄλλων ἀθώων ἀδελφῶν σας. Ναί! Τρέξετε, ἀγοράσετε τὴν σκλαβίαν σας μὲ τὴν ζωὴν σας καὶ μὲ τὴν τιμὴν τῶν γυναικῶν καὶ παιδίων σας.

Σεῖς δὲ σκιαὶ τῶν γνησίων Ἑλλήνων καὶ τοῦ Ἱεροῦ Λόχου, ὅσοι προδοθέντες ἐπέσατε θύματα διὰ τὴν εὐδαιμονίαν τῆς Πατρίδος, δεχτῆτε δι' ἐμοῦ τὰς εὐχαριστήσεις τῶν ὁμογενῶν σας!

Ὀλίγος καιρὸς καὶ στήλη θὰ ἀνεγερθῆ νὰ διαιωνίση τὰ ὀνόματά σας. Μὲ χαρακτῆρες φλογεροὺς εἶναι ἐγκεχαραγμένα εἰς τὰ φίλτρα τῆς καρδίας μου, τὰ ὀνόματα ἐκείνων ὅσοι μέχρι τέλους μ' ἔδειξαν πίστιν καὶ εἰλικρίνειαν.

Ἡ ἐνθύμησίς των θὰ εἶναι πάντοτε τὸ μόνον δροσιστικὸν ποτὸ τῆς ψυχῆς μου."

Τι είχε πει για την Τουρκία το 1815! Παραμένει απίστευτα επίκαιρο!

Ο πόλεμος για τον έλεγχο της μνήμης – Τα αίτια της δολοφονίας Καποδίστρια

ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

Ο αδυσώπητος αγώνας για την κυρίαρχη άποψη της ιστορίας δεν αποτελεί αντικείμενο ουδέτερου ακαδημαϊκού ενδιαφέροντος που αφορά το χθες. Είναι αγώνας που αφορά το σήμερα και το αύριο της ζωής μας. Αφορά τον έλεγχο της συλλογική μας Μνήμης και καθορίζει την αντίληψη μας για το σήμερα και την βούληση μας για το αύριο. Αφορά τον συλλογικό μας αυτοσεβασμό. Αφορά και το πώς στεκόμαστε απέναντι σε εχθρούς και φίλους. Αφορά στο πως αντιμετωπίζουμε ξένους πρέσβεις, ξένες επενδύσεις, επισκέπτες, τουρίστες, αλλά και το πώς, τελικά, αυτοί μας αντιμετωπίζουν.

Για παράδειγμα το ιδιαίτερο γερμανικό τουριστικό ενδιαφέρον για την Κρήτη δεν οφείλεται στα κρητικά προϊόντα και την κρητική κουζίνα, συνδέεται και με την πολύ γνωστή στην Γερμανία Μάχη της Κρήτης, (Luftlandeschlach um Kret). Η κυρίαρχη άποψη μας για την ιστορία μας αποτελεί, από τη φύση της, προσδιοριστικό παράγοντα της κατανόησης του παρόντος, των στάσεων ζωής μας, αλλά και της επιβαλλόμενης, ή αναγκαίας συμπεριφοράς και δράσης μας στην αντιμετώπιση των προβλημάτων του παρόντος.

Κατά συνέπεια η κυρίαρχη άποψη ενός λαού για την ιστορία του δεν αποτελεί ακαδημαϊκό θέμα έρευνας και δεν αφορά μόνον τους ιστορικούς. Αποτελεί ζήτημα ζωτικής πολιτικής σημασίας που μας αφορά ως κοινωνία αλλά και τον καθένα ξεχωριστά.

Ο πόλεμος για την ψυχή της ιστορίας

Οι πρόκριτοι της Πελοποννήσου – Αντιμαχόμενες φατρίες

Ο Νικ. Μοσχοβάκης αναφέρει ότι η Πελοπόννησος “εμόρφωσε τελειότερον το της αυτοδιοικήσεως σύστημα[1]“. Στην Πελοπόννησο, ιδιαίτερα κατά τη δεύτερη Τουρκοκρατία, οι πρόκριτοι υπήρξαν ένας από τους βασικότερους διοικητικούς και δημοσιονομικούς φορείς, με πολιτική εξουσία, οικονομική δύναμη και μεγάλη επιρροή στο λαό.

Οι απαρχές της συγκρότησης του μηχανισμού αυτού τοποθετούνται στην εποχή της δεύτερης Ενετοκρατίας στην Πελοπόννησο (1685-1715), όταν αναδείχθηκε μια ισχυρή αγροτική ολιγαρχία που έτεινε να αντικαταστήσει τους Τούρκους φεουδάρχες. Οι νέοι αυτοί τοπικοί αρχηγοί άντλησαν τη δύναμή τους από το διοικητικό σύστημα των Ενετών, αξιοποιώντας τα προνόμια που τους έδιναν. Έτσι ορισμένες οικογένειες, όπως οι Νοταράδες στην Κόρινθο, οι Ζαΐμηδες στα Καλάβρυτα, οι Μπενάκηδες στη Μεσσηνία, κ.ά., απόκτησαν σημαντική πολιτική και οικονομική δύναμη.

Αυτές οι οικογένειες κατάφεραν να διατηρήσουν και να εδραιώσουν την εξουσία τους και μετά την Οθωμανική ανακατάληψη της Πελοποννήσου το 1715. Σ’ αυτό συνετέλεσε σημαντικά η οικειοθελώς και έγκαιρη υποταγή των προεστών στα οθωμανικά στρατεύματα. Χαρακτηριστικά ο Κανέλλος Δεληγιάννης αναφέρει ότι οι Πελοποννήσιοι προεστοί πέτυχαν “δια σουλτανικού φιρμανίου”, την αναγνώριση προνομίων, κυρίως “δημοκρατικήν διοίκησιν”, δηλαδή δυναμική και διευρυμένη τοπική αυτοδιοίκηση με αντιπροσώπους που αποφάσιζαν “εις τας εκλογάς και εις την διανομήν των επιτοπίων φόρων[2]“.

Οι Πελοποννήσιοι κοτσαμπάσηδες αντλούσαν την οικονομική δύναμή τους από τη μεγάλη γαιοκτησία – σαφώς μικρότερη από αυτήν των Οθωμανών μεγαλογαιοκτημόνων – από την ενοικίαση των φόρων και από το εμπόριο. Δεν ήταν απλοί μεγαλογαιοκτήμονες αλλά ταυτόχρονα μεγαλέμποροι και εισπράκτορες των φόρων. Επίσης, αντλούσαν δύναμη από τις επιγαμίες με άλλες ισχυρές οικογένειες Πελοποννησίων προυχόντων.

Οι προύχοντες της Πελοποννήσου δεν αποτελούσαν ένα ενιαίο σώμα ταξικά και κοινωνικά διαμορφωμένο. Είχαν όμως συνείδηση ότι ήταν ξεχωριστή τάξη, αυτοπροσδιορίζονταν ως “ευγενείς” και άρχοντες, ενώ τα παιδιά τους προσφωνούνταν “αρχοντόπουλα”. Μεταξύ τους υπήρχαν πολλά και αντικρουόμενα συμφέροντα, που οδηγούσαν σε διαμάχες, οι οποίες έφταναν σε δολοπλοκίες ή ακόμα και δολοφονίες, επεκτείνονταν στην πρωτεύουσα του πασά, στην Τρίπολη, και συχνά έφταναν έως την Κωνσταντινούπολη.

Στην Πελοπόννησο προεπαναστατικά υπήρχαν δύο δίκτυα προκρίτων, που βρίσκονταν σε συνεχή και σκληρή αντιπαράθεση. Η μια φατρία, υπό τον προεστό της Βοστίτσας Σωτηράκη Λόντο, είχε οπαδούς τον Ασημάκη Ζαΐμη από τα Καλάβρυτα, τον Γεώργιο Σισίνη από τη Γαστούνη, τον Γρηγόριο Παπαφωτόπουλο από την Αρκαδία, τον Αναγνώστη Κοπανίτσα από τον Μυστρά και τον Γιαννούλη Καραμάνο από τον Άγιο Πέτρο. Έτσι στη διάρκεια της διοίκησης της Πελοποννήσου από τον Βελή, γιο του Αλή Πασά (1806-1812), επειδή η οικογένεια Λόντου είχε εξαιρετικές σχέσεις με αυτόν, όσοι πρόκριτοι ήταν με το πλευρό του Λόντου ευνοήθηκαν.