Ἀπό τό Ζάππειο ἕως τήν τελευταία ἀγροικία τοῦ Ἐλαιώνα, ἡ Ἀθήνα ἀπομακρύνεται ἀπό τήν παράδοση πού τήν διεμόρφωσε
H Aθήνα ὑπῆρξε, ἴσως, ἡ εὐρωπαϊκή πρωτεύουσα πού εὐνοήθηκε περισσότερο ἀπό τήν ἔννοια τῆς εὐεργεσίας. Ἀπό τό Ζάππειο Μέγαρο ἕως τήν Ἀκαδημία Ἀθηνῶν, τό Ἐθνικό καί Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν καί τό Ἐθνικό Ἀστεροσκοπεῖο Ἀθηνῶν, τό Παναθηναϊκό Στάδιο, νοσοκομεῖα, μέγαρα κ.ἄ., ἡ νεοκλασσική πόλις οἰκοδομήθηκε μέ τό ὅραμα καί τήν γενναιοδωρία ἰδιωτῶν. Οἱ εὐεργέτες ἄφησαν στήν ἑλληνική πρωτεύουσα ἀποτυπώματα πολιτισμοῦ, παιδείας καί συλλογικῆς αὐτοπεποιθήσεως.
Σήμερα, αὐτή ἡ παράδοσις μοιάζει νά ἔχει ἀτονήσει ἐπικίνδυνα. Δέν εἶναι ὅτι δέν ὑπάρχουν πλέον εὔποροι Ἕλληνες ἤ διεθνεῖς παράγοντες πρόθυμοι νά συνεισφέρουν. Εἶναι ὅτι τό περιβάλλον πού τούς ὑποδέχεται δέν ἐμπνέει ἐμπιστοσύνη οὔτε διασφαλίζει ὅτι ἡ προσφορά τους θά τύχει τοῦ σεβασμοῦ πού ἀπαιτεῖται. Ἡ εὐεργεσία εἶναι σχέσις ἐμπιστοσύνης μεταξύ δωρητοῦ καί κοινωνίας. Καί αὐτή ἡ σχέσις φαίνεται νά ἔχει διαρραγεῖ. Ἀποκαλύπτουμε σήμερα (σελ. 4) τήν ἀπίστευτη περιπέτεια μέ τήν περιουσία πού κατέλειπε ὁ Πέτρος Κοκκώσης, τήν τελευταία ἀγροικία τοῦ Ἐλαιώνα, στόν Δῆμο Ἀθηναίων καί ἐσώθη –τελευταῖα στιγμή– ἀπό τά… δόντια ἐπιδόξου καταπατητοῦ.
Χαρακτηριστικό ἐπίσης εἶναι τό παράδειγμα μεγάλης ἀκίνητης περιουσίας πού ἄφησε, ἐπίσης στόν Δῆμο Ἀθηναίων, Ναξιώτης εὐεργέτης. Ἀντί ἡ πόλις νά διαφυλάξει καί νά ἀξιοποιήσει τήν κληρονομιά, τήν ἔχασε μέσα ἀπό δικαστικές διεκδικήσεις, ἀδυνατῶντας νά τήν ὑπερασπιστεῖ ἀποτελεσματικά. Τό περιστατικό αὐτό δέν ἀποτελεῖ ἐξαίρεση, ἀλλά σύμπτωμα. Πίσω του κρύβεται μιά χρόνια διοικητική ἀνεπάρκεια, μιά ἔλλειψις στρατηγικῆς καί, ἐν τέλει, μιά ὑποτίμησις τῆς ἴδιας τῆς ἔννοιας τῆς δωρεᾶς.
