Σώμα με σώμα τον Αύγουστο

του Marcello Veneziani

Το σώμα είναι ένας πίνακας πάνω στον οποίο γράφουμε ποιοι είμαστε και ποιοι θα θέλαμε να είμαστε. Είναι το πρώτο μέσο επικοινωνίας που χρησιμοποιούμε για να πούμε στον κόσμο την ταυτότητά μας, τη σκέψη μας, τις επιθυμίες μας και για να απαντήσουμε στην αιώνια σύγκρουση ανάμεσα στην πραγματικότητα και τις δυνατότητες, ανάμεσα στη φύση και τη βούληση.

Το καλοκαίρι είναι η εποχή των σωμάτων, η αποκάλυψή τους δημοσίως, στο φως του ήλιου. Βλέπω την απλωσιά των σωμάτων σε μια παραλία που δεν συχνάζω: ξαπλώστρες και ομπρέλες κάτω από τον καυτό ήλιο. Βλέπω την παρέλαση των σωμάτων, ανάμεσα σε εκείνα που είναι ξαπλωμένα, σε εκείνα που στέκονται όρθια ή ετοιμάζονται να μπουν και να βγουν από το νερό, και παρατηρώ μια πρώτη διάκριση ανάμεσα σε δύο εθνότητες, δύο λαούς, όπως θα λέγαμε κάποτε, δύο φυλές: εκείνους που παρουσιάζονται σύμφωνα με τη φύση και όπως τους έχει διαμορφώσει η ζωή τους, η διατροφή τους, ο τρόπος με τον οποίο ζουν και περπατούν, και τους οποίους θα ονομάσω νατουραλιστές (φυσιολάτρες)· και εκείνους που έχουν τροποποιηθεί, ρετουσαριστεί με τους πιο ποικίλους τρόπους, από τους απλούστερους και αφελέστερους έως τους πιο περίπλοκους, και τους οποίους θα ονομάσω τεχνητούς, με την κυριολεκτική έννοια του ξαναφτιαγμένου με τέχνη.

Οι πρώτοι εκτίθενται στον ήλιο όπως τους έπλασαν η Μητέρα Φύση και ο Πατέρας Χρόνος, με τα φυσικά χαρακτηριστικά των σωμάτων τους και τα σημάδια των χρόνων, όπως ζουν και όπως τρέφονται. Τους ονομάζω νατουραλιστές (φυσιολάτρες), αλλά στην πραγματικότητα δεν εννοώ ότι ανάβλυσαν αγνοί και αμόλυντοι από την πηγή· στην πορεία έχουν αναδιαμορφωθεί ή παραμορφωθεί σε μεγάλο βαθμό από τη ζωή που κάνουν. Η πιο εμφανής αντίθεση είναι στο πάχος· αν τους βλέπεις παχείς, με προεξέχουσες κοιλιές, σημαίνει ότι η εγκατάλειψή τους στη ζωή, ή η ήττα τους απέναντι στις γενετικές τους προδιαθέσεις και στις διατροφικές τους κακές συνήθειες τούς έχει τροποποιήσει βαριά. Στη θάλασσα οι ανορεξικοί δεν φαίνονται ή αποτελούν εξαιρέσεις, ενώ σε ορισμένους διατροφικά ακρατείς μπορεί κανείς να υποψιαστεί τη βουλιμία. Υπάρχει επίσης μια κατηγορία νεαρών παχύσαρκων που φορούν το λίπος τους σαν να ήταν πορνοστάρ, πιστεύοντας ότι είναι «εμβληματικοί», θεωρώντας τον εαυτό τους «εικονικό» πρότυπο.

π. Να. Λουδοβίκος: Χριστός, Σεξουαλικότητα, Ναρκισσισμός και Στωικοί

Ο π. Νικόλαος Λουδοβίκος είναι διακεκριμένος Έλληνας θεολόγος, φιλόσοφος και ψυχαναλυτής, καθηγητής στο Παιδαγωγικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και επισκέπτης καθηγητής σε πανεπιστήμια του εξωτερικού (όπως το Cambridge και το Winchester). Το έργο του χαρακτηρίζεται από μια πρωτοποριακή σύνθεση της Ορθόδοξης Πατερικής θεολογίας με τη σύγχρονη δυτική φιλοσοφία και την ψυχανάλυση, εστιάζοντας στην έννοια της διυποκειμενικότητας και της σχέσης του «εγώ» με τον «άλλον». Με πλούσιο συγγραφικό έργο μεταφρασμένο σε πολλές γλώσσες, θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους στοχαστές που επιχειρούν να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ πίστης, ψυχικής δομής και κοινωνικής πραγματικότητας.

Η μεταπολίτευση καταδίκασε τους Έλληνες στον «ναρκινισμό».

Αντώνης Ανδρουλιδάκης*

Η μεταπολίτευση καταδίκασε τους Έλληνες στον «ναρκινισμό». 

Πρόκειται γι' αυτό το αδυσώπητο κράμα ναρκισσισμού και κυνισμού, 

έναν όρο που οφείλουμε στην ψυχαναλύτρια Κολέτ Σολέρ και βασίζεται στην αρχική παραδοχή ότι «ασχολούμαι μόνο με ό,τι με αφορά ατομικά και για τα υπόλοιπα δεν δίνω δεκάρα». 

Κατά συνέπεια, ούτε καν κοιτάζεις τους γύρω σου-εκτός αν τους καταγράφεις με το κινητό σου. 

Ο ναρκινισμός αποτέλεσε για δεκαετίες ενός είδους κοινωνική μόλυνση που απλώθηκε απ' άκρου σ' άκρον στην έρημη χώρα, επηρεάζοντας κάθε κοινωνική δομή και σχέση, 

ενώ ανέδειξε πολιτικούς, οικονομικούς και "πνευματικούς" ταγούς, που εξέφραζαν και αναδείκνυαν με μέγιστη επιτυχία τη μόλυνση αυτή. 

Η μολυσμένη αυτή πρωτοπορία καταδίκασε και το σύνολο της κοινωνίας στην υπαρξιακή κρίση που βιώνουμε σήμερα. 

Όσο πιο ναρκινικός κανείς τόσο πιο πετυχημένος γινόταν. 

Σαν τα μουλάρια με τις παρωπίδες όσο δεν κοίταζες τους γύρω σου, τόσο μεγαλύτερη η κοινωνική αναγνώριση και ανέλιξη.

 Ήταν η ομελέτα που απαιτούσε σπασμένα αυγά, μόνο που εδώ τα αυγά ήταν άνθρωποι.  

Τα Τέμπη και ο αγώνας των συγγενών των θυμάτων αφού αρχικά σόκαραν καθιστώντας ορατή την κρυμμένη κοινωνική μόλυνση, "εμβολίασαν" την ελληνική κοινωνία με το κατάλληλο αντιικό ενάντια -και παρά- τις συνεχιζόμενες επιθέσεις των πιο μολυσμένων ναρκινικών. 

Ποστάρω, άρα υπάρχω;

Δευτέρα 03/02/2025

Άρθρο της Έλενας Μποτζιολή*

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η συζήτηση για τα social media (μέσα κοινωνικής δικτύωσης) είναι στο επίκεντρο με διάφορες αφορμές και τρόπους. Από τα υπαρκτά προβλήματα που εντοπίζονται σε νεότερες - και όχι μόνο - ηλικίες, δηλαδή «την κοινωνική αποστασιοποίηση, τον ανεπαρκή ύπνο, τον κατακερματισμό της προσοχής και τον εθισμό», όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν, μέχρι τις απαγορεύσεις του TikTok, τον ανταγωνισμό για τον έλεγχο της «πληροφορίας» από τα μεγάλα τεχνολογικά μονοπώλια των ΗΠΑ, που προσωποποιούνται στον Elon Musk, στον Mark Zuckerberg κ.ά.

Στο παρόν άρθρο δεν θα ασχοληθούμε με τον σχολιασμό αυτών των εξελίξεων, αν και έχουν συνολικότερο ενδιαφέρον στο πλαίσιο της περιόδου όξυνσης των αντιθέσεων και των πολέμων που διανύουμε.

Το βασικό, που έχει αξία να σημειώσουμε, είναι η αντίληψη, η οποία τα τελευταία χρόνια διεκδικεί να εδραιωθεί στις συνειδήσεις - κυρίως των νέων ανθρώπων - που θέλει τα social media αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας.

 Κι αυτό γιατί, πέρα από το γνωστό φακέλωμα και την κατάργηση κάθε είδους ιδιωτικότητας που επιβάλλουν και απαιτούν, δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε ότι καλλιεργούν μία συγκεκριμένη στάση και ένα μοτίβο συμπεριφοράς, μία προκαθορισμένη και αποδεκτή επανάληψη ενός στερεότυπου αναρτήσεων, που καθορίζεται από το εκάστοτε μέσο και απαιτεί έναν μιμητισμό από τους χρήστες του, πράγμα το οποίο αντικειμενικά πολλαπλασιάζει τα προβληματικά χαρακτηριστικά που εξαρχής προωθεί...

Ο ναρκισσισμός και η αυτοπροβολή ως «τρόπος ζωής»

Η αποθέωση του «εγώ», η έκθεση της προσωπικής ζωής, η αυτοπροβολή, ο ναρκισσισμός και η εξύψωση του ατομισμού είναι τα βασικά χαρακτηριστικά που κατακλύζουν τις οθόνες πίσω από τις στιλιζαρισμένες αναρτήσεις, τα viral βίντεο, τις δημοσιεύσεις των influencers και των άλλων χρηστών, που προσπαθούν να αντιγράψουν σε περιεχόμενο ό,τι γίνεται αρεστό και δημοφιλές.

Έθνη και Ναρκισσισμός

Φωτεινή Μαστρογιάννη

Οικονομολόγος, καθ. ΜΒΑ

«Ο βάρβαρος, όπως το θηρίο, είναι κακός, αλλά δεν έχει την κακία του πολιτισμένου ανθρώπου. Η κακία είναι η εκδίκηση του ανθρώπου απέναντι στην κοινωνία για τους περιορισμούς που επιβάλλει. Αυτή η εκδικητικότητα ενθαρρύνει τον επαγγελματία μεταρρυθμιστή και τον μηχανορράφο…
Οι πιο δυσάρεστες συνήθειες και η πιο κακή ιδιοσυγκρασία του ανθρώπου, ο δόλος του, η δειλία του, η έλλειψη σεβασμού έχουν γεννηθεί από την ελλιπή προσαρμογή του σε έναν σύνθετο, συμπλεγματικό πολιτισμό. Είναι το αποτέλεσμα της πάλης ανάμεσα στα ένστικτα και στην κουλτούρα μας».

Σίγκμουντ Φρόιντ από το συνέντευξη που έδωσε το 1930 στον Τζωρτζ Σιλβέστερ Βίρεκ και δημοσιεύτηκε στο βιβλίο Glimpses of the Great.

Ο ναρκισσισμός έχει λάβει πλέον διαστάσεις επιδημίας. Εάν και πρόκειται για διαταραχή της προσωπικότητας για την οποία έχουν αναφερθεί στο παρελθόν πολλοί κορυφαίοι ψυχολόγοι, εν τούτοις, από τη δεκαετία του 1980 άρχισε να λαμβάνει μεγάλες διαστάσεις και να πλήττει πλέον και τις γυναίκες ενώ παραδοσιακά έπληττε τους άντρες (το 75% των ναρκισσιστών είναι άντρες). Πλήττει όμως και ολόκληρες κοινωνίες μεταξύ αυτών και η ελληνική.Ο ναρκισσισμός όπως ανέφερα στο κείμενό μου «Ναρκισσισμός, οικονομία και οικονομικές κρίσεις» θεωρείται και ως μία βασική αιτία δημιουργίας οικονομικών κρίσεων.

Τί είναι όμως ο ναρκισσισμός και πώς δημιουργείται; Η American Psychiatric Association (1994) ορίζει τον ναρκισσισμό ως το αίσθημα μεγαλείου, την ανάγκη για θαυμασμό και την παντελή έλλειψη ενσυναίσθησης που μπορεί να έχει κάποιος. Για τους ψυχολόγους, ο ναρκισσισμός θεωρείται διαταραχή της προσωπικότητας.Δημιουργείται στην παιδική ηλικία ως αποτέλεσμα της παιδικής κακοποίησης – στο σημείο αυτό οι ψυχολόγοι επισημαίνουν, ότι κακοποίηση είναι και η υπερβολική παροχή των πάντων σε ένα παιδί (όπως κάνουν πολλοί γονείς τα τελευταία σαράντα σχεδόν χρόνια στην Ελλάδα κάτι που μου ανέφερε και η ψυχίατρος Κατερίνα Μάτσα σε συνέντευξή της μαζί μου). Οι γονείς παρέχοντας τα πάντα δεν αναγνωρίζουν ούτε αποδέχονται την ατομικότητα του παιδιού και δεν υπάρχουν όρια στη σχέση τους μαζί του, γίνονται «φιλαράκια» με τα παιδιά τους αντί για γονείς.

Α. Λαζαρίδου: Η γενιά του ναρκισσισμού

Αστερόπη Λαζαρίδου 

 

Η ιστορία του Νάρκισσου, με τις διάφορες εκδοχές της, είναι μία από τις δημοφιλέστερες της μυθολογίας. Ο νέος από τη Βοιωτία, θαμπωμένος από την ομορφιά του που καθρεφτίζεται στο νερό, πεθαίνει από μαρασμό εξαιτίας του ανικανοποίητου έρωτα προς τον ίδιο του τον εαυτό. Ο ναρκισσισμός, η εμμονική αυταρέσκεια που μπορεί να καταλήξει σε πάθηση, δεν είναι κάτι καινούργιο. Υπάρχει από τότε που ο άνθρωπος πρωτοσυνάντησε το είδωλό του. Σήμερα, όμως, που ο καθένας ανεβάζει δεκάδες είδωλά του χάρη στην κατάρα και ευλογία των social media, ο ναρκισσισμός, εκτός από υπαρκτός, είναι και ψηφιακός. Οι διαταραχές που προκαλούνται από τη μανία της εξαντλητικής αυτοφωτογράφισης και της online υπερέκθεσης απασχολεί όλο και πιο συχνά τα ψυχιατρικά συνέδρια, με τους ειδικούς να επιμένουν ότι η υπέρμετρη προσήλωση στο «εγώ και ο εαυτός μου», εκτός από γραφική, σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να αποδειχθεί και επικίνδυνη.

Εγώ, εγώ, εγώ

Η λέξη «selfie», όπως ορίζεται η σύγχρονη αυτοπροσωπογραφία που βγάζει κάποιος με το κινητό του και κατόπιν την ανεβάζει στο Facebook και σε άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επιλέχθηκε ως «Λέξη της χρονιάς» για το 2013 από το Βρετανικό Λεξικό της Οξφόρδης. Παράλληλα, οι νέοι κανονισμοί του περίφημου επιτραπέζιου παιχνιδιού Scrabble τη δέχονται πλέον ως σωστή και οι παίκτες κερδίζουν πόντους όταν τη σχηματίζουν. Μία λέξη ισοδυναμεί πλέον με χίλιες εικόνες. Πόσα αντίγραφα του εαυτού σου μπορείς να βγάλεις ώσπου να τον ερωτευθείς παράφορα ή να μην αντέχεις άλλο να τον βλέπεις; Η απόσταση από το ένα στάδιο στο άλλο δεν είναι τόσο μακριά όσο νομίζουμε.

Selfies: απλή μόδα ή ασθένεια εποχής;

Έγινε μόδα! Επικράτησε ως τάση και ίσως έφτασε πλέον να γίνει εξάρτηση, εθισμός, που οδηγεί σε ψυχικές ασθένειες. Ήταν η λέξη της χρονιάς του 2013, όμως δυο χρόνια μετά όχι μόνο δεν ξεπεράστηκε, αλλά φαίνεται πως έγινε… εμμονή. Selfie σημαίνει αυτοπορτρέτο ή αυτοφωτογράφιση. Όσοι ακόμα θυμάστε την ευγενική παράκληση κάποιων τουριστών – ή και του εαυτού σας να σας τραβήξουν φωτογραφία μπροστά σε κάποιο αξιοθέατο, δεν είστε απλώς πάνω από 50 χρονών(!), είστε εκτός εποχής.

Όχι τόσο διότι οι φωτογραφικές μηχανές άλλαξαν. Διότι έγιναν ψηφιακές και έχουν άπειρες δυνατότητες σε σχέση με τις παλιές. Οι εποχές άλλαξαν. Οι άνθρωποι. Τώρα, τους άλλαξε η τεχνολογία, ή αυτοί την χρησιμοποίησαν για να «ζήσουν» την αλλοτρίωσή τους; Μεγάλο θέμα. Γεγονός είναι ότι τώρα κέντρο δεν είναι κάποιο αξιοθέατο, κάποιο τοπίο, κάποιο μνημείο με σκοπό τη δυνατότητα της διατήρησης στη μνήμη μέσω της απαθανάτισής του. Όχι. Τώρα κέντρο είναι ο άνθρωπος. Το εγώ μας! Πρέπει να είμαστε μέσα στη φωτογραφία κι εμείς, αλλιώς τι νόημα έχει; Και σταδιακά αποδοκιμάζεται και η παρέα και η ομάδα και προτιμάται μόνο ο εαυτός μας.

Αυτό είναι το selfies. Η μοναχική αυτοφωτογράφισή μας. Είτε προεκτείνοντας το χέρι με την φωτογραφική, το smartphone ή το tablet προς τα μπροστά, είτε χρησιμοποιώντας έναν καθρέφτη ως βοήθημα, κάποια webcam, ή τα πιο σύγχρονα μοδάτα εξαρτήματα που κάνουν πιο εύκολη τη χρήση της κάμερας από κάποια απόσταση ή θέση.

Η γενιά του ναρκισσισμού - στερόπη Λαζαρίδου

Η ιστορία του Νάρκισσου, με τις διάφορες εκδοχές της, είναι μία από τις δημοφιλέστερες της μυθολογίας. Ο νέος από τη Βοιωτία, θαμπωμένος από την ομορφιά του που καθρεφτίζεται στο νερό, πεθαίνει από μαρασμό εξαιτίας του ανικανοποίητου έρωτα προς τον ίδιο του τον εαυτό. Ο ναρκισσισμός, η εμμονική αυταρέσκεια που μπορεί να καταλήξει σε πάθηση, δεν είναι κάτι καινούργιο. Υπάρχει από τότε που ο άνθρωπος πρωτοσυνάντησε το είδωλό του. Σήμερα, όμως, που ο καθένας ανεβάζει δεκάδες είδωλά του χάρη στην κατάρα και ευλογία των social media, ο ναρκισσισμός, εκτός από υπαρκτός, είναι και ψηφιακός. Οι διαταραχές που προκαλούνται από τη μανία της εξαντλητικής αυτοφωτογράφισης και της online υπερέκθεσης απασχολεί όλο και πιο συχνά τα ψυχιατρικά συνέδρια, με τους ειδικούς να επιμένουν ότι η υπέρμετρη προσήλωση στο «εγώ και ο εαυτός μου», εκτός από γραφική, σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να αποδειχθεί και επικίνδυνη.

Εγώ, εγώ, εγώ