Το κουτί της Πανδώρας της Αραβικής Χερσονήσου

από τον Filippo Bovo - 20 Σεπτεμβρίου 2026

Πηγή: Φιλίππο Μπόβο

Ο συνεχιζόμενος εμφύλιος πόλεμος στη νότια Αραβική Χερσόνησο είναι πολύ περισσότερο από ένας απλός εμφύλιος πόλεμος μεταξύ δύο ασυμβίβαστων κυβερνήσεων, του Ανώτατου Πολιτικού Συμβουλίου στη Σαναά (της Ansar Allah και των εσωτερικών συμμάχων της) και του Προεδρικού Συμβουλίου Καθοδήγησης στο Άντεν (με την υποστήριξη του Ριάντ). Η άμεση εμπλοκή της Σαουδικής Αραβίας τον καθιστά πολύ περισσότερο από μια απλή εσωτερική σύγκρουση, όπως αποδεικνύεται περαιτέρω από την έκταση της ζημιάς που η Ansar Allah και η Σαουδική Αραβία έχουν προκαλέσει η μία στην άλλη μέχρι στιγμής, παρακάμπτοντας ακόμη και την ίδια την κυβέρνηση του Άντεν.

Κάθε πλευρά τείνει να αναδεικνύει τα δικά της επιτεύγματα και τις ζημιές που έχουν υποστεί, καθιστώντας τα αφορμή για περαιτέρω αντίποινα. Αλλά, εκτός της σφαίρας των μέσων ενημέρωσης, ο αριθμός των αεροπορικών επιδρομών υποδηλώνει ότι η Σαουδική Αραβία προσπαθεί σταδιακά να τις μειώσει, ενώ παράλληλα προσπαθεί να επαναφέρει τη διαπραγματευτική γραμμή για την αλήθεια που αναζητούσε από τις πρώτες μέρες.

Στις 3 Ιουλίου, μετά από βομβαρδισμό του αεροδρομίου της Σαναά από αεροσκάφη της Σαουδικής Αραβίας και το Προεδρικό Συμβούλιο Καθοδήγησης, η συμφωνία που, επισφαλώς, από τον Απρίλιο του 2022, είχε φέρει ένα μέτρο ειρήνης στη χώρα που είχε σπαραχθεί από χρόνια πολέμου, κατέρρευσε. Με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Εθνών, η συμφωνία αυτή είχε δημιουργήσει μια εύθραυστη ισορροπία μεταξύ των δύο κυβερνήσεων της Υεμένης (της Ansar Allah και των σουνιτικών και κοσμικών συμμάχων της στη Σαναά και του CPG, με κοσμικές, σουνιτικές και ισλαμιστικές ομάδες στο Άντεν, με την τελευταία να είναι η μόνη αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης βάσει του διεθνούς δικαίου). Η λογική της Σαουδικής Αραβίας και του CPG ήταν να επιβεβαιώσουν το υπάρχον αεροπορικό εμπάργκο στη Σαναά, ουσιαστικά επιβεβαιώνοντας τον νόμο: αλλά ήταν μια κοντόφθαλμη και βραχυπρόθεσμη κίνηση.

Συνιστά απειλή για την Ελλάδα η τριμερής συμμαχία Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας-Πακιστάν;

09/08/2026

EPA/A. HUSSAIN

ΛΑΥΡΕΝΤΖΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Στις 7 Αυγούστου 2026, η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν υπέγραψαν στη Μέκκα τη λεγόμενη “Mecca Joint Defence Agreement”, μια συμφωνία η οποία προβλέπει ότι «ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θα αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων».

Τη συμφωνία υπέγραψαν ο Ταγίπ Ερντογάν, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και ο Σεχμπάζ Σαρίφ, σε μια συγκυρία κατά την οποία η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε βαθιά αποσταθεροποίηση και η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει αυξημένες απειλές κατά κρίσιμων υποδομών της. Οι τρεις πλευρές επιμένουν ότι το νέο σχήμα έχει αμυντικό χαρακτήρα και δεν στρέφεται εναντίον συγκεκριμένου κράτους.

Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί στο σύνολό τους. Αυτό όμως που ήδη γνωρίζουμε αρκεί για να τη διαφοροποιήσει από τις συνήθεις συμφωνίες στρατιωτικής συνεργασίας. Η ρήτρα σύμφωνα με την οποία μια επίθεση εναντίον ενός μέλους αφορά και τα υπόλοιπα δύο εισάγει σαφώς τη λογική της συλλογικής άμυνας. Δεν πρόκειται βεβαίως για ένα νέο ΝΑΤΟ, αφού δεν υπάρχει, τουλάχιστον προς το παρόν, κοινή στρατιωτική διοίκηση ή μόνιμος μηχανισμός επιχειρησιακού σχεδιασμού. Υπάρχει όμως κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή πολιτική διακήρυξη.

Η εξέλιξη αυτή δεν εμφανίστηκε από το πουθενά. Σαουδική Αραβία και Πακιστάν είχαν ήδη προχωρήσει σε διμερή συμφωνία αμοιβαίας άμυνας, ενώ η στρατιωτική συνεργασία μεταξύ των δύο κρατών είναι παλαιά και ιδιαίτερα στενή. Κατά τη διάρκεια της τρέχουσας σύγκρουσης με το Ιράν, το Πακιστάν έχει ήδη αναπτύξει στη Σαουδική Αραβία στρατιώτες, μαχητικά αεροσκάφη και συστήματα αεράμυνας. Η ένταξη της Τουρκίας μεταβάλλει επομένως την κλίμακα του εγχειρήματος.

Η συμφωνία αλλάζει τις γεωπολιτικές εξισώσεις

Μια νέα πολιτική τάξη πραγμάτων στη Μέση Ανατολή

από τον Filippo Bovo - 07/08/2026

Πηγή: Φιλίππο Μπόβο

Όσον αφορά την εξέλιξη του προηγούμενου Συμφώνου Αμοιβαίας Άμυνας μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν, που τώρα επεκτάθηκε στην Τουρκία στη σύνοδο κορυφής της Μέκκας, βλέπω πολλή σύγχυση και, πάνω απ' όλα, πολλή δυσφημιστική προπαγάνδα. Αυτό αποδεικνύει ότι πάνω από πέντε μήνες πολέμου δεν έχουν διδάξει τίποτα σε πολλούς ανθρώπους και τώρα δεν χάνουν χρόνο πέφτοντας με τα μούτρα στις ίδιες παλιές παγίδες παραπληροφόρησης: για όλα φταίνε οι αντιαραβικές, αντιτουρκικές και συχνά ακόμη και αντιισλαμικές προκαταλήψεις που μολύνουν την κουλτούρα πολλών στη Δύση, ακόμη και στον λεγόμενο «αντιφρονούντα» κόσμο.

Ο νέος οργανισμός αμοιβαίας άμυνας συγκεντρώνει τρεις μεγάλες χώρες του μετριοπαθούς μουσουλμανικού κόσμου. μετριοπαθείς, ναι, αλλά δεν πρέπει πλέον να γίνονται κατανοητές με όρους του παρελθόντος, όπως καταδεικνύει η πρόσφατη ιστορία τους, με μια συνεχή επιδείνωση των σχέσεων με το Ισραήλ, για να μην αναφέρουμε εκείνες με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αρκεί να κοιτάξει κανείς τα γεγονότα των τελευταίων ημερών, σχετικά με τις αμερικανικές απειλές για νέες επιθέσεις εναντίον ιρανικών εγκαταστάσεων ύδρευσης και ενέργειας, και την αντίδραση που συνάντησαν από τις κυβερνήσεις αυτών των τριών χωρών, για να κατανοήσει την πραγματική κατάσταση των πραγμάτων. Αυτές οι νέες επιθέσεις σταμάτησαν επίσης από τη σαφή και διπλωματική αντίδραση αυτών των χωρών: η επίθεση σε ιρανικές εγκαταστάσεις ύδρευσης και ενέργειας θα δικαιολογούσε την παρόμοια αντίδραση της Τεχεράνης εναντίον παρόμοιων εγκαταστάσεων σε όλη την περιοχή, οδηγώντας σε καταστροφικές συνέπειες όχι μόνο για τη Μέση Ανατολή, αλλά και για ολόκληρο τον κόσμο. Αν το Ιράν είχε τους λόγους του για να το πράξει, χώρες όπως τα κράτη του Κόλπου θα είχαν επίσης τους δικούς τους, για παράδειγμα, εκποιώντας τα κεφάλαιά τους από τις ΗΠΑ και διοχετεύοντάς τα αλλού, ίσως στην Κίνα: για να αναφέρουμε μόνο έναν.

Τουρκικός Μωαμεθανισμός. Άραβες, Πέρσες, Τούρκοι. Οι Σελτζούκοι Τούρκοι

Τουρκικός Μωαμεθανισμός. Άραβες, Πέρσες, Τούρκοι. Οι Σελτζούκοι Τούρκοι

Κείμενο: Παύλος Καρολίδης

Οι Άραβες, ών εν μέσω περί τας αρχάς του 7 μ. Χ. αιώνος εγεννήθη ο Μωαμεθανισμός, επί 2 αιώνας και επέκεινα υπήρξαν οι φοβεροί σημαιοφόροι της νέας θρησκείας. Δι’ αυτών αύτη εξετάθη από των ερήμων της Πετραίας Αραβίας, ένθεν μεν διά της βορείου Αφρικής μέχρι του Ατλαντικού και των Πυρηναίων, ένθεν δε διά Συρίας, Ασσυρίας, Μηδίας και Περσίας μέχρι του Ώξου και του Ινδού. Οι Άραβες κατέστρεψαν το Περσικόν κράτος, ηκρωτηρίασαν δεινώς το Ελληνικόν, και προσβαλόντες αυτό εν τη καρδία αυτού, δεν κατώρθωσαν να κατενέγκωσι θανάσιμον πληγήν. Και αφού επί των τεσσάρων πρώτων αιρετών Χαλιφών, είτα δε διά δύο αλλεπαλλήλους αρξάντων δυναστικών οίκων (Ουμμεϊαδών και Αββασιδών) ανέπτυξαν όλην την δύναμιν του Αραβικού Μωαμεθανισμού επί δύο ολοκλήρους αιώνας, από των μέσων του 9 μ. Χ. αιώνος εισήλθον οριστικώς εις την περίοδον της παρακμής και αδυναμίας. Η αδυναμία αύτη προυχώρει αυξανομένη ακριβώς, καθ’ ούς χρόνους το Ελληνικόν κράτος ετάσσετο υπό την ισχυράν Μακεδονικήν καλουμένην δυναστείαν, την αναδείξασαν τοσούτους μεγάλους βασιλείς και στρατηγούς. Η από των μέσων δε του 8 μ. Χ. αιώνος αρξαμένη διαίρεσις του ενιαίου μεγάλου Χαλιφικού κράτους διά της ιδρύσεως χαλιφικού Ισπανικού κράτους έλαβεν ευρυτέρας διαστάσεις κατά τον επόμενον αιώνα, ότε ολόκληρος η βόρειος Αφρική απεχωρίσθη του χαλιφικού κράτους των Αββασιδών διά της εν ταις χώραις ταύταις ιδρύσεως νέας δυναστείας χαλιφικής, της των Φατιμιδών, δυναστείας δηλονότι απ’ αυτού του Προφήτου καταγομένης. Η νέα χαλιφεία επί αιώνα ήνθησεν εν Αιγύπτω, εκείθεν άρχουσα της Β. Αφρικής.

Η Οθωμανική Αυτοκρατορία στην ακμή της, το 1683

Υεμένη: Μια χώρα μεταξύ γενοκτονίας και λιμού

Συνέντευξη του Γιάχια Μοχάμεντ Αμπντάλα Σάλεχ στον Κώστα Γεώρμα για τη Ρήξη

Συναντήσαμε τον Γιάχια Σάλεχ στο χώρο πολιτικής και πολιτισμού «Ρήγας Βελεστινλής». Ο Γιάχια Σάλεχ είχε τον βαθμό του στρατηγού και υπήρξε επικεφαλής του σώματος «Κεντρική Οργάνωση Ασφάλειας της Υεμένης» μέχρι και το 2012. Σήμερα, είναι πρόεδρος του Φόρουμ για την Πρόοδο και την Ανάπτυξη αλλά και της Οργάνωσης Καναάν για την Παλαιστίνη. Κύριο θέμα της συζήτησής μας ήταν η κατάσταση στην Υεμένη και η ανύπαρκτη αντίδραση της παγκόσμιας κοινότητας σε μια εν εξελίξει ανθρωπιστική κρίση.

Η Υεμένη είναι μια χώρα 28 εκατομμυρίων κατοίκων περίπου, βρίσκεται στον νότο της αραβικής χερσονήσου. Από αρχαιοτάτων χρόνων έχει υπάρξει κύριος εμπορικός δρόμος και η στρατηγική της σημασία την έχει κάνει να βρίσκεται πάντα στο επίκεντρο των αντιπαραθέσεων. Είναι η φτωχότερη χώρα της Μέσης Ανατολής. Το μερίδιό της στην παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου είναι μόλις 0,2%. Ωστόσο, η στρατηγική της σημασία έγκειται στο ότι σε αυτήν ανήκει το Μπαμπ Ελ Μάντεμπ, που αποτελεί το τέταρτο σε κλίμακα σημείο διέλευσης πλοίων παγκοσμίως. Από το πέρασμα αυτό περνούν καθημερινά 3,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρέλαιο. Επίσης, η στρατηγική της σημασία είναι προφανής και από το γεγονός ότι οι Αμερικάνοι ζήτησαν από την κυβέρνηση της Υεμένης να δημιουργήσουν μια στρατιωτική βάση, περίπου στο ίδιο σημείο που κάποιες δεκαετίες πριν βρισκόταν μια στρατιωτική βάση των Σοβιετικών. Η απάντηση της υεμενικής κυβέρνησης στους Αμερικάνους ήταν αρνητική.
Ρωτήσαμε τον Γιάχια Σάλεχ για την υφιστάμενη κατάσταση στην Υεμένη. «Αυτή τη στιγμή», μας είπε, «η επίθεση της Σαουδικής Αραβίας στη χώρα μου έχει ως αποτέλεσμα έως σήμερα 10.000 νεκρούς. 3,5 εκατομμύρια είναι αυτοί που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους λόγω των ανηλεών βομβαρδισμών των Σαουδαράβων και των συμμάχων τους. Εδώ θέλω να επισημάνω ότι οι Σαουδάραβες καταστρέφουν όλες τις υποδομές, λέγοντας ότι στοχεύουν στρατιωτικούς στόχους των Χούθι. Αυτό δεν είναι αλήθεια, πρόσφατα βομβάρδισαν 25 «στρατιωτικούς στόχους». Στην πραγματικότητα βομβάρδισαν σχολεία, νοσοκομεία, γάμους, κηδείες. Τα ίδια τα Ηνωμένα Έθνη δηλώνουν ότι τον περασμένο χρόνο βομβάρδισαν 38 σχολεία και νοσοκομεία».