Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς: Το άγιο Πνεύμα δεν είναι απλώς από τα αποστελλόμενα, αλλά και από τα αποστέλλοντα και συνευδοκούντα!

Κυριακή της Πεντηκοστής – Κάθοδος του Αγίου Πνεύματος.

(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)

Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς

Ομιλία 24

Στη φανέρωσι και διανομή του θείου πνεύματος κατά την ημέρα της Πεντηκοστής

Όπου γίνεται λόγος και περί της μετανοίας

1 Πριν από λίγον καιρό είδαμε τον Χριστό με τους μεγάλους της πίστεως οφθαλμούς ν’ αναλαμβάνεται, όχι λιγώτερο από τους καταξιωθέντας να τον ιδούν με τα μάτια τους, και δεν υστερήσαμε καθόλου σε μακαριότητα από εκείνους· διότι ο Κύριος είπε είναι «μακάριοι εκείνοι που επίστευσαν χωρίς να ιδούν»· αυτοί δε είναι οι πληροφορηθέντες με την ακοή και βλέποντες διά πίστεως.

Είδαμε λοιπόν πριν από λίγον καιρό τον Χριστό να σηκώνεται από τη γη με το σώμα του, τώρα δε διά του αγίου Πνεύματος που εστάλθηκε από αυτόν στους μαθητάς βλέπομε έως πού έφθασε ο Χριστός που αναλήφθηκε και σε ποιο αξίωμα αναβίβασε τη φύσι μας που ανέλαβε· βέβαια οπωσδήποτε ανέβηκε εκεί, από όπου κατέβηκε το Πνεύμα σταλμένο από αυτόν.

Από πού δε κατέβηκε ο Πνεύμα, δεικνύει αυτός που ομιλεί διά του προφήτου Ιωήλ, «θα εκχύσω από το Πνεύμα μου σε κάθε σάρκα», και προς τον οποίον λέγει ο Δαβίδ, «θα εξαποστείλης το Πνεύμα σου, και θα κτισθούν, και θ’ ανακαινίσης την επιφάνεια της γης».

Επομένως ο Χριστός, όταν αναλήφθηκε, ανέβηκε προς τον ύψιστο Πατέρα και έφθασε προς αυτόν τον πατρικό κόλπο, από όπου ήλθε και το Πνεύμα· και αναδείχθηκε κοινωνός ακόμη και κατά το ανθρώπινο συστατικό του αξιώματος του Πατρός, αποστέλλοντας και αυτός πλέον το εξ ουρανού από τον Πατέρα ερχόμενο και στελλόμενο Πνεύμα.

Αλλά να μη νομίση κανείς ότι το άγιο Πνεύμα είναι άμοιρο αυτού του αξιώματος, με το να ακούη ότι αποστέλλεται από τον Πατέρα και τον Υιό· διότι αυτό δεν είναι απλώς από τα αποστελλόμενα, αλλά και από τα αποστέλλοντα και συνευδοκούντα.

Λόγος εις την Πεντηκοστή - Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος (ανάλυση)

Saint Gregory of Nazianeus, 12th-century mosaic in Palermo, Sicily. Άγιος

Γρηγόριος Ναζιανεύς, ψηφιδωτό του 12ου αιώνα στο Παλέρμο της Σικελίας.

Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος
Λόγος μα' εις την Πεντηκοστή


Επιμέλεια Στυλιανός Γ. Παπαδόπουλος (1933-2012)
θεολόγος, καθηγητής πανεπιστημίου
και εκκλησιαστικός συγγραφέας.

Μιλάει ο Γρηγόριος ο Θεολόγος
μτφρ. Διονύσιος Κακαλέτρης,
εκδ. Αποστολική Διακονία, Αθήνα 1991.

Ε. Την Πεντηκοστή εορτάζουμε και την παρουσία του Αγίου Πνεύματος και την πραγματοποίηση της υποσχέσεως και την εκπλήρωση της ελπίδας. 

Το μυστήριο, πόσο και μεγάλο είναι και σεβαστό! Τελειώνουν λοιπόν όσα έχουν σχέση με το σώμα του Χριστού, ή μάλλον με τη σωματική παρουσία Του(1). Διότι διστάζω να πω τα σωματικά, εφ' όσον κανένας λόγος δεν μπορεί να με πείσει ότι θα ήταν καλύτερα να είχε απαλλαγεί από το σώμα [ο Χριστός](2).

 Αρχίζουν δε όσα έχουν σχέση με το Άγιο Πνεύμα(3). Ποια δε ήταν όσα έχουν σχέση με το Χριστό; 

Η Παρθένος, η γέννηση, η φάτνη, το σπαργάνωμα, οι άγγελοι που τον δοξάζουν, οι ποιμένες που τρέχουν προς Αυτόν, η διαδρομή του αστέρα, η προσκύνηση και η προσφορά των δώρων από τους μάγους, ο φόνος των νηπίων από τον Ηρώδη, ο Ιησούς που φεύγει στην Αίγυπτο, που επιστρέφει από την Αίγυπτο, που περιτέμνεται, που βαπτίζεται, που δέχεται την μαρτυρία από τον ουρανό, που πειράζεται, που λιθάζεται για μας (για να μας δώσει υπόδειγμα κακοπάθειας υπέρ του Λόγου) που προδίνεται, που προσηλώνεται [στον Σταυρό], που θάπτεται, που ανασταίνεται, που ανεβαίνει [στους ουρανούς]. Από αυτά και τώρα υφίσταται πολλά από τους μισόχριστους μεν, αυτά που Τον ατιμάζουν και τα υπομένει (διότι είναι μακρόθυμος)• από τους φιλόχριστους δε, αυτά που Του αποδίδουν τιμή.