Σ' αυτούς, τους πολύ λίγους μεγάλους ποιητές, ανήκει δικαιωματικά ο Οδυσσέας Ελύτης.

Του Κώστα Κουτσουρέλη 

Αν το ατομικό τάλαντο είναι το θεμέλιο κάθε καλλιτεχνικού επιτεύγματος, η φιλοπονία είναι όλο το υπόλοιπο κτήριο. Στο γράψιμο ένα 5% είναι δωρεά, έλεγε θυμόσοφα ο Ουμπέρτο Έκο, το 95% είναι ιδρώτας. Χωρίς επίμονη και αδιάκοπη εργασία, και το μεγαλύτερο χάρισμα σπαταλιέται. 

Και πάλι ωστόσο, τα δυο αυτά (ταλέντο + εργατικότητα) από μόνα τους δεν επαρκούν. Πάμπολλοι χαρισματικοί και φίλεργοι πέρασαν και παρήλθαν χωρίς το αποτύπωμα που περίμενε κανείς από εκείνους αρχικά. Το έργο που άφησαν μπορεί να ήταν πληθωρικό, όμως υπήρξε σπασμωδικό, ασύντακτο, εσωτερικά ασπόνδυλο. Χρειάζεται επιπλέον αυτό που ο Σολωμός αποκαλεί «υποταγή εις το νόημα της τέχνης». Η στοίχιση δηλαδή του ταλέντου και της εργασίας πίσω από έναν υπέρτερο σκοπό, η αφοσίωση σε ένα σχέδιο υπερπροσωπικό. Το κτίσμα μας εκτός από θεμελιωτές και οικοδόμους έχει ανάγκη και από αρχιτέκτονα.

Στον ελληνικό 20ό αιώνα, ίσως η πιο συγκινητική περίπτωση τέτοιας αφοσίωσης "εις το νόημα της τέχνης" ήταν εκείνη του Οδυσσέα Ελύτη. Προικισμένος με το πιο εκθαμβωτικό τάλαντο που είδαν ποτέ τα γράμματά μας και γητεμένος αρχικά από τον άκρατο ατομοκεντρισμό του μεσοπολεμικού μοντερνισμού, ο Ελύτης βρέθηκε στον Μεταπόλεμο ενώπιον του κενού. Τα πρώτα εκφραστικά του μέσα, εκείνα των Προσανατολισμών και του Ήλιου του Πρώτου, δεν αρκούσαν για να δώσουν φωνή στις συγκλονιστικές εμπειρίες του Πολέμου, της Κατοχής και της Αντίστασης. Καμιά από τις τρεις απόπειρές του να συμβιβάσει το προσωποπαγές νεωτερικό ιδίωμα και το συλλογικό βάρος της ιστορίας, δεν απέδωσε: Άσμα ηρωϊκό και πένθιμο, Η καλοσύνη στις λυκοποριές, Αλβανιάδα - και τα τρία αυτά έργα ουσιωδώς αστοχούσαν. Εξού και στην πράξη παραμερίστηκαν ή και αποκηρύχθηκαν όλως διόλου.

Ανέκαθεν σε τούτη την χώρα, οι οιωνοσκόποι τηs ήταν οι Ποιητέs τηs.

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

"Την αφορμή για να γράψω το ποίημά μου «Άξιον Εστί», την έδωσε η διαμονή μου στην Ευρώπη τα χρόνια του '48 με '51.

Ήταν τα φοβερά χρόνια όπου όλα τα δεινά μαζί - Πόλεμος, Κατοχή, Εμφύλιος - δεν είχαν αφήσει πέτρα πάνω στην πέτρα.

Θυμάμαι, τη μέρα που κατέβαινα να μπω στο αεροπλάνο, ένα τσούρμο παιδιά που παίζανε σε ένα ανοιχτό οικόπεδο.

 Το αυτοκίνητό μας αναγκάστηκε να σταματήσει για μια στιγμή και βάλθηκα να τα παρατηρώ.

 Ήταν κυριολεκτικά μες στα κουρέλια. Χλωμά, βρώμικα,σκελετωμένα, με γόνατα παραμορφωμένα, με ρουφηγμένα πρόσωπα. Τριγυρίζανε μέσα στις τσουκνίδες του οικοπέδου, ανάμεσα σε τρύπιες λεκάνες και σωρούς σκουπιδιών.

 Αυτή ήταν η τελευταία εικόνα που έπαιρνα από την Ελλάδα.

Και αυτή, σκεπτόμουνα, ήταν η μοίρα του Γένους που ακολούθησε τον δρόμο της Αρετής και πάλεψε αιώνες για να υπάρξει.

Πριν περάσουν 24 ώρες, περιδιάβαζα στο Ουσί της Λωζάννης, στο μικρό δάσος πλάι στη λίμνη.

Και ξαφνικά άκουσα καλπασμούς και χαρούμενες φωνές.

Ήταν τα Ελβετόπαιδα που έβγαιναν να κάνουν την καθημερινή τους ιππασία.

Αυτά που από πέντε γενιές και πλέον, δεν ήξεραν τι θα πει αγώνας, πείνα, θυσία. Ροδοκόκκινα, γελαστά, ντυμένα σαν πριγκιπόπουλα, με συνοδούς που φορούσαν στολές με χρυσά κουμπιά, περάσανε από μπροστά μου και μ' άφησαν σε μια κατάσταση που ξεπερνούσε την αγανάκτηση.

Ήτανε δέος μπροστά στην τρομακτική αντίθεση, συντριβή μπροστά στην τόση αδικία, μια διάθεση να κλάψεις και να προσευχηθείς περισσότερο, παρά να διαμαρτυρηθείς και να φωνάξεις.

Ήτανε η δεύτερη φορά στη ζωή μου - η πρώτη ήτανε στην Αλβανία - που έβγαινα από το άτομό μου και αισθανόμουν όχι απλά και μόνο αλληλέγγυος, αλλά ταυτισμένος κυριολεκτικά με τη φυλή μου.

ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΩΤΟΚΥΡΙΑΖΑΤΗ ΛΑΖΑΤΙΝΟ - "ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΑ ΣΥΡΜΑΤΟΠΛΕΓΜΑΤΑ"

Του Γιώργου Κυριακού*

Στο προοίμιο για τον Φώτο, ο Μίλτος Σαχτούρης: 

Δεν έχω γράψει ποιήματα/ δεν έχω γράψει ποιήματα/ μόνο σταυρούς/ σε μνήματα καρφώνω.

Με το σφυρί ο Μανόλης Αναγνωστάκης: 

Σαν πρόκες πρέπει να καρφώνονται οι λέξεις/ Να μην τις παίρνει ο άνεμος.

Ο Νίκος Καρούζος πλησιάζει ακόμα πιο κοντά στις πληγές: 

Ποτέ στ’ αλήθεια δεν το ‘μαθα τι είναι τα ποιήματα./ Πολλοί τα βαλσαμώνουν ως μηνύματα./ Εγώ τα λέω ενθύμια φρίκης.

Και ο Άρης Αλεξάνδρου, μάς προειδοποιεί: 

Με τις λέξεις σου να είσαι πολύ προσεχτικός/όπως είσαι ακριβώς μ’ έναν βαριά τραυματισμένο που κουβαλάς στον ώμο./ Εκεί που προχωράς μέσα στη νύχτα μπορεί να τύχει να γλιστρήσεις στους κρατήρες των οβίδων/ μπορεί να τύχει να μπλεχτείς στα συρματοπλέγματα.

Όμως εγώ θα σας μιλήσω για τα συρματοπλέγματα. Η Ποίηση του Φωτοκυριαζάτη ήταν μέσα σε αληθινά συρματοπλέγματα. Η μικρή του πατρίδα -κοινή μας πατρίδα- έζησε στα συρματοπλέγματα. Ηλεκτροφόρα, γύρω από τις μεθόριους, γύρω από την αυλή της φυλακής που έζησε καταδικασμένος, στα κάτεργα, στο Κιαφ Μπάρι και στο Μπουρέλι. Κάθε λέξη του Φώτου είναι και μια σταγόνα αίμα στο συρματόπλεγμα. Δεν είναι νοερά τα συρματοπλέγματα. Δεν διαθλώνται μέσα σε μεταφορές, υπονοούμενους προσδιορισμούς, καλολογικά στοιχεία, παρομοιώσεις. Τα συρματοπλέγματα είναι συρματοπλέγματα.

Για τις σκοτωμένες μαθήτριες του Ιράν

Αν ήσασταν εδώ,
αν ήσασταν εδώ κάπου κοντά οι σκοτωμένες μου κυρούλες,
κάπου εδώ κοντά ώστε να φτάνει η βενζίνη μου για νά ’ρθω,
θα ’ρχόμουν και με μία πιστολιά
θα ξάπλωνα κι εγώ ανάμεσά σας, κοριτσάκια μου.

Γνώρισα για καλά την ανθρωπότητα.
Δεν θέλω πια να ζω ανάμεσά τους.
Ούτε την δόξα τους ποθώ, ούτε τα πλούτη τους,
ούτε τα λόγια τους κι αυτή τους τη σοφία
όπου μωρός σαρκάζει τον μωρό,
όπου ηλίθιος θαυμάζει τον ηλίθιο,
όπου κακός συγχαίρει τον κακό,
όπου ο γυμνός πεσμένος προσκυνά
άλλον γυμνό που πάνω στο πετσί του
έχει καρφώσει τίτλους κι αξιώματα.

Δεν θέλω πια να ζω ανάμεσά τους,
εν μέσω σάκων που γεμάτοι είναι σκύβαλα
–ω Τόμας Έλιοτ πόσο σ’ αγαπώ!–
όπου βραβεία δίνει ο εις στον άλλονε
ποίησης και ειρήνης, επιστήμης και παντοίων
κατορθωμάτων και ηρωισμών,
στραγγαλισμών, γδαρμών, σφαγών, βασανισμών…

Θέλω εκεί
μες στο σκοτάδι που σας έριξαν, νυφούλες μου,
μαζί σας να βρεθώ, μέσα στο έρεβος,
όπου κοιμούνται οι αθώοι και οι άγνωστοι
τον ύπνο των ανέγγιχτων στον άπατον αιώνα.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΥΦΑΝΤΗΣ

Ποιοι ποιητές της νεώτερης Ελλάδας είναι οι κορυφαίοι

Του Κώστα Κουτσουρέλη 

Στο ερώτημα ποιοι ποιητές της νεώτερης Ελλάδας είναι οι κορυφαίοι, ποιοι ανήκουν δηλαδή στον "κανόνα", η απάντηση κάθε φορά διαφέρει, αναλόγως του ποιον ρωτάς.

Ο πιο στενός κανόνας, ο αυστηρότερος και ολιγομελέστερος, περιλαμβανει μόλις οχτώ ονόματα: Σολωμός, Κάλβος, Παλαμάς, Καβάφης, Σικελιανός, Σεφέρης, Ελύτης, Ρίτσος. Όχι ότι οι άνω αναγραφόμενοι δεν δέχθηκαν κατά καιρούς αμφισβήτηση, κάθε άλλο. Από τις λίστες που προτείνονται όμως, πολύ σπανίως κάποιος απουσιάζει. 

Μετά από αυτούς, οι ποιητές που συχνότερα θεωρήθηκαν κάποτε ή θεωρούνται σήμερα κορυφαίοι από σημαντικούς κριτικούς, περιλαμβάνουν βαριά ονόματα όπως ο Βαλαωρίτης, ο Βάρναλης, ο Καζαντζάκης και ο Καρυωτάκης. Μερικοί τις τελευταίες δεκαετίες προσέθεσαν σ' αυτούς, τους δύο υπερρεαλιστές, Εγγονόπουλο και Εμπειρίκο, κάποιοι λίγοι τον Παπατσώνη και τον Σαραντάρη, παλιότερα κορυφαίος εθεωρείτο ο Σουρής, ο Παράσχος, ο Ραγκαβής, ίσως και άλλοι.

Μιχάλης Γκανάς

Οι εχθροί της Άνοιξης

ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΦΩΣ...

Οι εχθροί της Άνοιξης 

 Μ. Σαχτούρης

"Έρχεται φέτος κουρασμένη

η Άνοιξη

(να) κουβαλάει τόσα χρόνια

τα λουλούδια πάνω της.

Σκοτεινοί άνθρωποι

στις γωνιές την παραμονεύουν

για να την τσακίσουν.

Αυτή όμως

με κρότο

ανάβει ένα-ένα

τα λουλούδια της

στα μάτια τους τα ρίχνει

(για) να τους στραβώσει."           

___________

Το έργο τέχνης είναι ο πίνακας «Το Παιδί με ηλιοτρόπιο» του Έλληνα ζωγράφου Ορέστη Κανέλλη.

Το ηλιοτρόπιο είναι γνωστό και ως ηλίανθος, η κεφαλή του στρέφεται διαρκώς προς τις ακτίνες του ήλιου κατά τη διάρκεια της ημέρας και τις πρωινές ώρες κοιτάει ξανά την Ανατολή.

Ευχαριστώ την Νίκη Τζ. για τη φανέρωση του ποιήματος 

ΠΗΓΗ: - Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Γιώργος Σαραντάρης

Του Μπάμπη Ανδριανόπουλου 

Ο  ποιητής, φιλόσοφος και δοκιμιογράφος της Γενιάς του ’30. 

Με καταγωγή από το Λεωνίδιο Αρκαδίας

Δεν χρειάζεται να πούμε τίποτα. Τα έγραψε όλα γι αυτόν ο Οδυσσέας Ελύτης στα "Ανοιχτά χαρτιά":

«Θέλω αυτή τη στιγμή απροκάλυπτα να καταγγείλω το επιστρατευτικό σύστημα που επικρατούσε την εποχή εκείνη και που, δεν ξέρω πώς, κατάφερε να κρατήσει όλα τα χοντρόπετσα θηρία των αθηναϊκών ζαχαροπλαστείων στα Γραφεία και στις Επιμελητείες και να ξαποστείλει στην πρώτη γραμμή το πιο αγνό και ανυπεράσπιστο πλάσμα. Έναν εύθραυστο διανοούμενο που μόλις στεκότανε στα πόδια του, που όμως είχε προφτάσει να κάνει τις πιο πρωτότυπες και γεμάτες από αγάπη σκέψεις για την Ελλάδα και το μέλλον της. Ήταν σχεδόν μια δολοφονία. Διπλωματούχος ιταλικού πανεπιστημίου - ο μόνος ίσως σε ολόκληρο το στράτευμα-, θα μπορούσε να ΄ναι περιζήτητος σε οποιαδήποτε από τις Υπηρεσίες που είχαν αναλάβει την αντικατασκοπεία, ή την ανάκριση των αιχμαλώτων. Αλλά όχι. Έπρεπε να φορτωθεί το γυλιό και τον οπλισμό των τριάντα οκάδων, για να χαθεί παραπατώντας μες στα χιονισμένα φαράγγια ένας ακόμη ποιητής, ένας ακόμη αθώος στο δρόμο του μαρτυρίου...

Και συνεχίζει ο Ελύτης:

Ο χαρταετός στην ποιήση και τη ζωγραφική

Μίκης Θεοδωράκης - Χαρταετοί 

Η Έλλη Λαμπέτη απαγγέλει το ποίημα ο Χαρταετός από την Μαρία Νεφέλη του Οδυσσέα Ελύτη.

Κι όμως ήμουν πλασμένη για χαρταετός.

Χαρταετός – Η ιστορία του

Ο ουρανός την Καθαρά Δευτέρα γεμίζει από χαρταετούς. Πολύχρωμοι και πολυγωνικοί, με τις φουντωτές ναζιάρικες ουρές τους, υψώνονται στον ουρανό σαν προάγγελοι της Άνοιξης και βέβαια ως ένδειξη του τέλους της Αποκριάς.

Ο χαρταετός, παιχνίδι για μικρούς και μεγάλους και απαραίτητο συστατικό της Καθαρής Δευτέρας, φαίνεται πως άνοιξε τα πολύχρωμα φτερά του πριν από τρεις χιλιάδες χρόνια, περίπου στα 1.000 π.Χ.
Δεν είναι γνωστή η ακριβής χρονική στιγμή και η τοποθεσία, που ο πρώτος χαρταετός ανέβηκε στον ουρανό, όμως πιθανότατα οι Κινέζοι έκαναν την αρχή με μια κατασκευή που αντέγραφε τη μορφή των πουλιών.

 
Από τις αρχές του κόσμου ο άνθρωπος ονειρευόταν να πετάξει σαν τα πουλιά – ένα όνειρο που φαίνεται σε γραπτά και εικόνες που χρονολογούνται από το 500 π.Χ. Οι χαρταετοί, λοιπόν, έκαναν την εμφάνιση τους στην Κίνα πριν από 3.000 χρόνια. Εκεί ήταν διαθέσιμα και τα κατάλληλα υλικά για την κατασκευή τους: καλάμια bambou για το πλαίσιο και μετάξι για το πανί και την ουρά.

Με αφετηρία την Άπω Ανατολή ο χαρταετός πέρασε τη δική του «Οδύσσεια» ακολουθώντας αρχαίες διαδρομές και υιοθετήθηκε από όλες σχεδόν τις ηπείρους, αποκτώντας νέες μορφές και δημιουργώντας μύθους, καθώς έκανε την εμφάνισή του στους διάφορους πολιτισμούς.
Οι ανατολικοί λαοί τους έδωσαν ζωντανές μορφές (ψάρια, πουλιά, δράκοντες κ.λπ.). Άλλοι έδεναν σ’ αυτούς (γραμμένες πάνω σε μικρότερο χαρτί) τις αρρώστιες και τις συμφορές και τις άφηναν να φύγουν μακριά, άλλοι έστελναν προς τα επάνω τις ευχές και τις επιθυμίες τους, και άλλοι προσάρμοζαν μικρές φλογέρες στο κεφάλι του αετού, για να σφυρίζουν και να διώχνουν τα κακά πνεύματα. Τέλος, άλλοι σήκωναν ομαδικά τους αετούς, σαν προσευχή στον ουρανό και έψαλλαν ύμνους.

Στην ελληνική αρχαιότητα, τον 4ο αιώνα π.Χ., ο μαθηματικός και αρχιμηχανικός Αρχύτας (440-360 π.Χ.), από τον Τάραντα της Νότιας Ιταλίας, καλός φίλος του Πλάτωνα και οπαδός του Πυθαγόρα, χρησιμοποίησε στην αεροδυναμική του τον χαρταετό και λέγεται ότι ήταν ο εφευρέτης του.

Στις 10 Φεβρουαρίου του 1955 στην αίθουσα του εφετείου αυτός που δικάζεται για εσχάτη προδοσία είναι ποιητής.

Ο Τάσος Λειβαδίτης που είναι 33 χρόνων  ... 

Αφορμή  για την λογοτεχνική δίκη στέκεται το ποιητικό Του έργο «Φυσάει στα σταυροδρόμια του κόσμου» Το βιβλίο  κυκλοφορεί το 1953, για το οποίο θα συλληφθεί τον Δεκέμβριο του 1954. 

 Θεωρείται ότι με το συγκεκριμένο «ιδεολογικό» και «αντιπολεμικό» ποιητικό έργο του στρέφεται εναντίον του καθεστώτος . Κατηγορείται για εσχάτη προδοσία και βρίσκεται υπόλογος απέναντι στο κράτος με βάση τον αντικομμουνιστικό νόμο 509/1947  «Περὶ μέτρων ἀσφαλείας τοῦ Κράτους, τοῦ πολιτεύματος, τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος καὶ προστασίας τῶν ἐλευθεριῶν τῶν πολιτῶν».

Η δίκη του Λειβαδίτη θα συγκινήσει βαθιά. Πολλοί θα σπεύσουν να την παρακολουθήσουν και να προασπιστούν τον ποιητή Τέσσερα μέλη της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, οι Άγις Θέρος (αντιπρόεδρος του Δ.Σ.), Στρατής Δούκας, Λέων Κουκούλας και Χρήστος Λεβάντας (μέλη του Δ.Σ.) θα μιλήσουν από τη θέση του μάρτυρα υπεράσπισης και θα τονίσουν την ανάγκη να αφεθεί ελεύθερη η καλλιτεχνική δημιουργία στον τόπο μας...... 

Η άλλη  θέση  ότι το βιβλίο είχε «ανατρεπτικό περιεχόμενο» και δικαίως κατασχέθηκε  και συνελήφθη ο ποιητής,  υποστήριξαν οι αστυνόμοι  Καραχάλιος και Τζαβέλας, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου  Σακελλαρίου και ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου κ. Ζερβόπουλος. 

Είπε στην απολογία του ο  ποιητής

 «Δεν δικάζομαι για κανένα συγκεκριμένο αδίκημα, αλλά για την ίδια την ποιητική μου ιδιότητα. Ακριβώς γι’ αυτό το λόγο θεωρώ ότι σαν ουσία της υποθέσεως πρέπει ν’ αναφερθώ στο θέμα της καλλιτεχνικής δημιουργίας. 

ΜΠΟΛΙΒΑΡ!

ΜΠΟΛΙΒΑΡ!

Κράζω τ’ όνομά σου ξαπλωμένος

στην κορφή του βουνού Έρε,

Την πιο ψηλή κορφή της νήσου Ύδρας.

Από δω η θέα εκτείνεται μαγευτική μέχρι των νήσων

του Σαρωνικού, τη Θήβα,

Μέχρι κει κάτω, πέρα απ’ τη Μονεβασιά, το τρανό

Μισίρι,

Αλλά και μέχρι του Παναμά, της Γκουατεμάλα, της

Νικαράγκουα, του Οντουράς, της Αϊτής,

του Σαν Ντομίγκο, της Βολιβίας,

της Κολομβίας, του Περού, της Βενεζουέλας,

της Χιλής, της Αργεντινής, της Βραζιλίας,

Ουρουγουάη, Παραγουάη, του Ισημερινού,

Ακόμη και του Μεξικού.

Μ’ ένα σκληρό λιθάρι χαράζω τ’ όνομά σου πάνω στην

πέτρα, νάρχουνται αργότερα οι ανθρώποι να προσκυνούν.

Τινάζονται σπίθες καθώς χαράζω ― έτσι είτανε, λεν, ο

Μπολιβάρ ― και παρακολουθώ

Το χέρι μου καθώς γράφει, λαμπρό μέσα στον ήλιο.

Για τον καινούργιο χρόνο

*

WISHLIST

Να ξυπνώ περισσότερο ήλιος

και να πέφτω πιο λίγο σκοτάδι.

Να με θες όπως είμαι. Το χάδι

στο κορμί μου ν’ απλώνει ζεστό.

Στο ποτήρι να μη λείπει ο φίλος.

Να ξεχάσω το ρήμα «χρωστώ».

Το πλοκάμι του νου να γουλίσω

στης καρδιάς τον ιερό μετεωρίτη.

Να χυθώ στου σκοπού μου την κοίτη

και στη βύθια που προσπερνώ

τη φωνή, να κρατήσω το ίσο.

Το «εν δυνάμει» να κάνω ικανό.

Να φυτεύω τα λόγια μου χάμω

να βλαστήσουν μετά από μένα.

Να πετώ τα ξεχαρβαλωμένα.

Να γελάω. Κι αν είναι γραφτό

ν’ αγαπιέμαι ίσα που ν’ αποκάμω.

Να θυμάμαι το ποίημα μου αυτό.

ΑΝΝΑ ΣΠΥΡΑΤΟΥ

“Πρωτοχρονιά” του Γεωργίου Σουρή

…κι αρχή καλός μας χρόνος.

Με την ευκαιρία άλλης μίας Πρωτοχρονιάς ας θυμηθούμε ένα ποίημα, από τα σχετικά άγνωστα, του μεγάλου μας σατιρικού και Τσιριγώτη Γεωργίου Σουρή, μαζί με ένα μικρό εορταστικό που δείχνει τη στιχουργική του δεινότητα.

Καινούργιος χρόνος!… τί χαρά!… τί εὐτυχία πάλι!

ὅλοι βαστοῦνε κἄτι τὶ καὶ εἰς τὰ δυό των χέρια,

ὅλοι χαρούμενοι κτυποῦν στὸν τοῖχο τὸ κεφάλι

καὶ βλέπουν τοὺς λογαριασμοὺς καὶ τὰ παλῃὰ τεφτέρια.

Βλέπω κι’ ὁ δύστυχος ἐγὼ σ’ ἕνα μικρὸ τεφτέρι,

κανεὶς σ’ ἐμένα δὲν χρωστᾷ, σ’ ἄλλους ἐγὼ χρωστῶ,

βλέπω δυὸ ἐπιτύμβια εἰς ἕνα καροτσέρη

καὶ δώδεκα ἑξάστιχα στὸν Ἰησοῦ Χριστό.

Άλκης Αλκαίος...

"Στους φίλους μου καλλιτέχνες, όταν με ρωτούν για την καταγωγή μου, απαντώ ότι ο μεν Βαγγέλης είναι γέννημα Κοκκινιώτης και θρέμμα Παργινός, ο δε Άλκης είναι γέννημα και θρέμμα Παργινός. 

Την Πάργα άλλωστε “περιέχουν” όλα μου τα τραγούδια κι ας είναι μόνο ένα απ’ αυτά που την αναφέρει ρητά (είναι η “Άνοιξη της Πάργας”), γιατί επί 45 χρόνια απ’ αυτήν φεύγω και σ’ αυτήν επιστρέφω κάθε καλοκαίρι. Γιατί η Πάργα μας είναι η νιότη μου, ο έρωτάς μου, το ταξίδι μου και η Ιθάκη μου".

"Μην πεις ποτέ ποτέ πως όλα ήτανε μια πλάνη

περιπλανήθηκα μαζί σου και μου φτάνει.

Βάλε σημάδια μες στη νύχτα μη χαθείς

είναι πιο εύκολο να κλαις παρά να ζεις".

"Μέρες βροχής κι ένας αέρας δυνατός

σε παρασέρνει σε αδέσποτο σεργιάνι.

Σκηνές φιλμάρεις με μια κάμερα νυχτός

ξέμπαρκα μάτια και φευγάτα στο λιμάνι.

Στην πολιτεία οι τοίχοι μάρτυρες βουβοί

φορούν συνθήματα παλιά ξεθωριασμένα.

Ξέρω θα φύγεις πριν χαράξει η αυγή

κι εγώ θα μείνω δίχως άλλοθι κανένα".

"Έλεγες - αύριο θα 'ναι ο κόσμος φωτεινός,

έλεγα - είναι με το μέρος μας ο χρόνος.

Δεν είν' ο χρόνος με το μέρος κανενός,

τις συμπληγάδες του περνά καθένας μόνος".

'Αλκης Αλκαίος.

--

Ο Βαγγέλης Λιάρος, γνωστός ως Άλκης Αλκαίος γεννήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 1949 κοντά στα ελληνοαλβανικά σύνορα και από μικρή ηλικία πολιτογραφήθηκε κάτοικος Πάργας.

27 Νοεμβρίου 1895: Ποίηση, ευθύνη, Νόμπελ - Το ταξίδι δύο Ελλήνων, Σεφέρη και Ελύτη, στην παγκόσμια συνείδηση

ΚΛΙΚ στην εικόνα ή ΕΔΩ για να διαβάσετε τη δημοσίευση 

Ποιητής Λορέντζος Μαβίλης.

[ Θνῆσκε ὑπὲρ Πατρίδος

ΠΕΡΙΑΝΔΡΟΣ Ο ΣΟΦΟΣ ]

Ἕνας συνήθως εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἰκονίζει μία ὁλόκληρη Ἐποχή, μία ὁλόκληρη κοινωνία, σαρκώνοντας τὴν Ἰδέα γιὰ τὴν ὁποία ἀγωνίστηκε καὶ γιὰ τὴν ὁποία ἐν τέλει θυσίασε μὲ αὐταπάρνηση τὴν ὕπαρξή του.

Στὸ Πάνθεον τῶν Ἡρώων αὐτῆς τῆς ὑφῆς κατατάσσεται ὁ Λορέντζος Μαβίλης.

Ἡ Μοῖρα θὰ ὁδηγήσει τὸν παπποῦ του νὰ ἔλθει στὴν Κέρκυρα ὡς πρόξενος τῆς Ἱσπανίας. Στὴν Ἑλλάδα ἐπέλεξε νὰ ριζώσει καὶ νὰ κάνει οἰκογένεια. Ὁ υἱὸς του, Παῦλος, γίνεται ἕνας ἐπιτυχημένος δικαστικός. Έρωτεύεται τὴν Κερκυραῖα Ἰωάννα Καποδίστρια Σούφη, καὶ, τὸ Φθινόπωρο τοῦ 1860, γεννιέται ὁ Λορέντζος.

Ὁ φιλομαθὴς νέος ὁλοκληρώνει τὴν ἐγκύκλια παιδεία στὸ Πανελλήνιο Ἐκπαιδευτήριο "Καποδίστριας" καί, ἀπὸ πολὺ μικρὸς, ἔρχεται σὲ ἐπαφὴ μὲ μερικὲς ἀπὸ τις σπουδαιότερες προσωπικότητες τῆς ἐποχῆς του. Ὁ Ἑλληνιστὴς καὶ Ἱστορικὸς διδάσκαλός του, Ἰωάννης Ρωμανός, τὸν μυεῖ στὴν Ἀναγνωστικὴ Ἑταιρεία Κερκύρας, στὸ πρῶτο καθίδρυμα τοῦ νεώτερου Ἑλληνισμοῦ. Ἐκεῖ, ὁ Μαβίλης θὰ ἀφιερωθεῖ μέχρι καὶ τὸ τέλος τῆς ζωῆς του.

Γνωρίζεται μὲ τὸν κορυφαῖο τῶν Ἑλληνικῶν Γραμμάτων καὶ ἀρχηγὸ τοῦ κόμματος τοῦ Ρήγα Φεραίου, τὸν Κωνσταντινουπολίτη Ἰάκωβο Πολυλᾶ, ὁ ὁποῖος μάλιστα εἶχε ἀγωνισθεῖ γιὰ τὴν Ἕνωση τῆς Ἐπτανήσου μὲ τὴν Ἑλλάδα. Ἀξίζει νὰ ὑπογραμμίσουμε ὅτι φίλος καὶ διδάσκαλος τοῦ Πολυλᾶ ἦταν ὁ Διονύσιος Σολωμός. Ἀπὸ τὸν Ἰάκωβο Πολυλᾶ ὁ Λορέντζος διδάχθηκε τὴν ἀγάπη γιὰ τὶς Τέχνες καὶ τὰ Γράμματα, μεταλαμβάνοντας τὴν ἱερὴ κληρονομιὰ τοῦ Ἐθνικοῦ Ποιητῆ.

Ὁ Ἔρωτας γιὰ τὴν Πατρίδα εἶχε φυτευθεῖ στὴν καρδιὰ τοῦ Κερκυραίου φέρελπι. Μὲ τὴν καθοδήγηση τοῦ σοφοῦ διδασκάλου ἐγκολπώθηκε τὰ ἀριστουργήματα τοῦ Ἀρχαίου Κόσμου. Παράλληλα, σπούδασε τὴν ἰταλική, ἀγγλική, γαλλική, γερμανική, καὶ ἱσπανικὴ καὶ ἐντρύφησε στὴν ξένη φιλολογικὴ δημιουργία διευρύνοντας τοὺς πνευματικοὺς του ὁρίζοντες. Ὡς φοιτητὴς , μελέτησε τοὺς Dante, Shakespeare, Goethe καί Schiller τοὺς ὁποίους καὶ μετέφρασε ἀργότερα. Κατὰ τὴν μονοετή του παραμονὴ στὴν Ἀθήνα, ὁ Πολυλᾶς τὸν συστήνει στὸν Χαρίλαο Τρικούπη, μὲ τὸν ὁποῖο τότε θεμελίωνε τὸ πέμπτο πολιτικὸ κόμμα.

Συγκλονιστικό:Ο Ρίτσος απαγγέλει στο Πολυτεχνείο και χιλιάδες λαού τραγουδούν στην πρώτη επέτειο

Άσσοs σκέτο...με την σφραγίδα ενός ποιητή.

Του Βασίλη Λαμπόγλου 11.11.2025

''Ο Ρίτσος είχε καρκίνο του προστάτη.

Με τα πολλά, πήρε άδεια να εγκαταλείψει τον κατ’ οίκον περιορισμό στη Σάμο και να πάει στην Αθήνα για να χειρουργηθεί.

Λόγω της παλιάς φυματίωσης και των προβλημάτων στους πνεύμονές του, η εγχείρηση δεν έγινε με ολική νάρκωση, έτσι ήταν σε θέση να παρακολουθεί την όλη διαδικασία. 

Ο γιατρός του ο Σαμέλας κάθε λίγο και λιγάκι τον ρωτούσε:

«Είστε καλά κ. Ρίτσο; Όλα εντάξει;».

«Ναι» έλεγε εκείνος.

«Μήπως θέλετε κάτι;» επέμενε ο Σαμέλας.

«Κάτι θέλω αλλά διστάζω να το ζητήσω.» 

«Παρακαλώ, ό,τι θέλετε.»

«Ξέρετε γιατρέ, να, θα ήθελα ένα τσιγάρο.»

Και του έδωσαν τασάκι που ακούμπησε πάνω στο στήθος του και τσιγάρο για να καπνίζει όσο ο γιατρός τον εγχείριζε! ''  ...

η Κόρη του Ποιητή, Ερη Ρίτσου, θυμάται.                                            

Τέτοια μέρα του 1990 ήταν και ο ποιητής  που ''ύμνησε'' τον Άσσο Σκέτο όσο κανείs άλλοs με  ζωγραφιές, σημειώσεις και  στίχους μετέβαινε στον πραγματικό Κόσμο των Ποιητών.                                         

Την Αθανασία .                                                                                      

Ο  χορευτήs -ηθοποιόs στα μικράτα του-,ζωγράφοs  και επιπλέον φυματικός

- έχοντας νοσηλευθεί σε πολλά νοσοκομεία-πάντα σε ένα τσιγάρο  και στο πακέτο του έβρισκε την καλύτερη παρέα αλλά και την αποτύπωση τηs εμπνευσήs του. 

Στην εξορία, στο σπίτι, στη δουλειά, σε ταξίδια, στις ώρες της δημιουργίας και της περισυλλογής, ο Ρίτσος ήταν πάντοτε με ένα τσιγάρο στο χέρι, αψηφώντας γιατρούς,λογική ,κανόνεs.

 Στα Ιστορικά Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη, φυλάσσονται πολλά από τα πακέτα με σημειώσεις για πεζά, στίχους, αλλά και μαζί τηλέφωνα φίλων και υποχρεώσεις του.

Άσσοs σκέτο...με  την σφραγίδα ενός ποιητή.

                                                                                                  

''Ἄφησέ με ναρθῶ μαζί σου.

Τί φεγγάρι ἀπόψε!

Εις Ανδρέαν Κάλβον

Του Μπάμπη Ανδριανόπουλου 

Με το ποίημα (παρωδία) "Εις Ανδρέαν Κάλβον" ο Κώστας Καρυωτάκης καταθέτει το θαυμασμό του προς τον ποιητή ενώ χρησιμοποιεί τους κάλβειους τρόπους για να κριτικάρει σατιρίζοντας τα πολιτικοκοινωνικά δρώμενα της δεκαετίας του '20 συνδέοντάς τα με τον προηγούμενο αιώνα του ποιητή και καταπώς φαίνεται και με τον επόμενο, αυτόν που διανύουμε...

Με το ύφος του Επτανήσιου καρμπονάρου που πέθανε σαν σήμερα, το 1869

Με τα ίδια, διαχρονικά μηνύματα...

Γιατί:

Όσοι το χάλκεον χέρι

βαρὺ του φόβου αισθάνονται

ζυγὸν δουλείας ας έχωσι·

θέλει αρετὴν και τόλμην

η ἐλευθερία. 

(Η πρώτη στροφή από την τέταρτη στροφή με τίτλο:"Εις Σάμον") 

https://www.youtube.com/watch?v=9Sj4vzclQ88

"Εἰς Ἀνδρέαν Κάλβον"

Ὦ μεγάλε Ζακύνθιε, 

τῶν ᾠδῶν σου τὰ μέτρα, 

ὑψηλά, σοβαρά,

τοὺς ἀγῶνες ἐκάλυπτον 

ἐκτεταμένους.

Τῆς δουλείας τὰ βάρβαρα 

σκοτάδια κατεξέσχισεν, 

ὅταν ἐγράφη πύρινος, 

ἡ ἀστραπὴ τῶν ὅπλων 

(καὶ ἡ ἀρετή σου).

62 χρόνια μετά το Νόμπελ(24/10/1963)

Μα η Αλήθεια  στον χρόνο  δεν λογίζεται ...

Ειδικά,  σαν οι οιωνοσκοποι μας τη προλαλουνε...                   

                                                

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

''Τούτη τὴν ὥρα αἰσθάνομαι πὼς εἶμαι ὁ ἴδιος μία ἀντίφαση. 

Ἀλήθεια, ἡ Σουηδικὴ Ἀκαδημία, ἔκρινε πὼς ἡ προσπάθειά μου σὲ μία γλώσσα περιλάλητη ἐπὶ αἰῶνες, ἀλλὰ στὴν παροῦσα μορφή της περιορισμένη, ἄξιζε αὐτὴ τὴν ὑψηλὴ διάκριση.

 Θέλησε νὰ τιμήσει τὴ γλώσσα μου, καὶ νὰ - ἐκφράζω τώρα τὶς εὐχαριστίες μου σὲ ξένη γλώσσα. 

Σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ δώσετε τὴ συγνώμη ποὺ ζητῶ πρῶτα -πρῶτα ἀπὸ τὸν ἑαυτό μου.

Ἀνήκω σὲ μία χώρα μικρή.

 Ἕνα πέτρινο ἀκρωτήρι στὴ Μεσόγειο, ποὺ δὲν ἔχει ἄλλο ἀγαθὸ παρὰ τὸν ἀγώνα τοῦ λαοῦ, τὴ θάλασσα, καὶ τὸ φῶς τοῦ ἥλιου. Εἶναι μικρὸς ὁ τόπος μας, ἀλλὰ ἡ παράδοσή του εἶναι τεράστια καὶ τὸ πράγμα ποὺ τὴ χαρακτηρίζει εἶναι ὅτι μας παραδόθηκε χωρὶς διακοπή.

 Ἡ ἑλληνικὴ γλώσσα δὲν ἔπαψε ποτέ της νὰ μιλιέται. 

Δέχτηκε τὶς ἀλλοιώσεις ποὺ δέχεται καθετὶ ζωντανό, ἀλλὰ δὲν παρουσιάζει κανένα χάσμα. 

Ἄλλο χαρακτηριστικὸ αὐτῆς τῆς παράδοσης εἶναι ἡ ἀγάπη της γιὰ τὴν ἀνθρωπιά, κανόνας της εἶναι ἡ δικαιοσύνη. 

Στὴν ἀρχαία τραγωδία, τὴν ὀργανωμένη μὲ τόση ἀκρίβεια, ὁ ἄνθρωπος ποὺ ξεπερνᾶ τὸ μέτρο, πρέπει νὰ τιμωρηθεῖ ἀπὸ τὶς Ἐρινύες.

Ὅσο γιὰ μένα συγκινοῦμαι παρατηρώντας πῶς ἡ συνείδηση τῆς δικαιοσύνης εἶχε τόσο πολὺ διαποτίσει τὴν ἑλληνικὴ ψυχή, ὥστε νὰ γίνει κανόνας τοῦ φυσικοῦ κόσμου. 

Καὶ ἕνας ἀπὸ τοὺς διδασκάλους μου, τῶν ἀρχῶν τοῦ περασμένου αἰώνα, γράφει: «... θὰ χαθοῦμε γιατί ἀδικήσαμε ...».