Συγκατοικώντας στην 9η Ιουλίου του 1821: Ο Ιερoμάρτυρας, ο ποιητής και το συναξάρι της Ρωμιοσύνης

Ο ποιητής Βασίλης Μιχαηλίδης (1849-1917) και ο Ιερομάρτυρας Κυπριανός Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (1756-1821).

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

 Στον Νίκο Ορφανίδη

Το όνομα του αρχιεπισκόπου Κύπρου Κυπριανού μοιάζει να ακούγεται ως ταυτολογία με την Μεγαλόνησο. Τόσο πολύ ταυτίστηκε μαζί της ο Ιερομάρτυρας και εθνομάρτυρας της 9ης Ιουλίου του 1821. Και μοιάζει να είναι ως εσαεί ο προεξάρχων, ο μιλλέτ μπασί, δηλαδή ο τοπικός εθνάρχης της Ρωμιοσύνης. Του κυπριακού τόπου που τέτοια μέρα γίνεται ένα διάσπαρτο μαρτυρικό τοπίο από τις άκρες των ακρών μέχρι το κέντρο της και το τουρκικό σαράι της Λευκωσίας έξω από το οποίο μαρτύρησε ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός.

Αλλά σε ποια Ρωμιοσύνη αναφερόμαστε; Αυτή την οποία ο ποιητής Βασίλης Μιχαηλίδης γράφει πως: «Η Ρωμιοσύνη εν φυλή συνότζιαιρη του κόσμου,/ κανένας εν εβρέθηκεν για να την ιξηλείψει,/ κανένας, γιατί σσιέπει την που τά ‘ψη ο Θεός μου./ Η Ρωμιοσύνη εν να χαθή, όντας ο κόσμος λείψει!»

Ουσιαστικά της Ρωμιοσύνης που ταυτίζεται τόσο με τον κόσμο όσο και με την διάρκειά του. Για να μην πούμε, μάλιστα, πως μερικές φορές δρα και εκ μέρους του, τον αντιπροσωπεύει ή τον εκπροσωπεί και μάλιστα ποικιλοτρόπως. Και, φυσικά, δεν αναφερόμαστε σε κουτσαβακισμούς, ψευτοπαλικαριές, πάσης φύσεως επιδειξιομανίες, αλλά για θυσίες υπέρ ελευθερίας της ύπαρξης, των προσωπικών πεποιθήσεων, της πίστης, του τόπου και όλης της ανθρωπότητας και της κτίσεως!

Και να που και ο ποιητής μοιάζει και ο ίδιος να προεξάρχει μέσα από την ποιητική του δεινότητα στον καημό της ίδιας πράξεως της φρικτής και υπέρκοσμης τελετής της 9ης Ιουλίου του 1821 στην Λευκωσία της Κύπρου. Έτσι, όπως κάθε ποιητής ο οποίος μπορεί να υψώνεται στο μέτρο του έπους που θέλει να απαγγείλει στον λαό και σε όσους κρολλοούνται, στήνουν δηλαδή αυτί, για να ακούσουν τι μεταφέρουν, τι αποκαλύπτουν οι θεσπέσιοι λόγοι του.

Τόσο ο Ιεράρχης όσο και ο ποιητής, σε αντίθεση με τον Σαλαμίνιο Τεύκρο τον οποίο ο θεός Απόλλων εθέσπισε, όρισε να ζήσει στην Κύπρο («Κύπρον ου μ’ εθέσπισεν οικείν» «Ελένη» Ευριπίδη), θεσπίζουν ο μεν πρώτος με την προσφορά και την θυσία της ζωής του υπέρ της πίστης, του ποιμνίου, της Ρωμιοσύνης και του τόπου του, και ο άλλος με την τέχνη του έναν δυσπερίγραπτο τρόπο ύπαρξης, ζωής, δημιουργίας και ασύλληπτης προσφοράς.

Τηρουμένων των αναλογιών ανάμεσα στις δύο αυτές προσωπικότητες ο μεν ένας προσφέρεται ο ίδιος ο δε άλλος με την ποίησή του δημιουργεί το πιο ποιητικό, εκφραστικό, στοχαστικό, θρηνητικό συναξάρι της θυσιαστικής και θριαμβευτικής πορείας και πράξης εξόδου του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Κυπριανού.

Η 9η Ιουλίου του 1821 εν Λευκωσία Κύπρου – Βασίλης Μιχαηλίδης

Γιώργος Τασιόπουλος 

Ο Ερντογάν αναγορεύτηκε χθες από τον Πρόεδρο Τραμπ στη σύνοδο του ΝΑΤΟ, ως ο παγκόσμιος ηγέτης, και όπως τόνισε η Τουρκία είναι η μοναδική δύναμη που μπορεί να εγγυηθεί και να  εξασφαλίσει τη ειρήνη στη περιοχή.

Μπορεί χέρι χέρι Τραμπ και Ερντογάν να παρουσιάζονται ως αρχάγγελοι ειρηνοποιοί  της Δύσης στη σύνοδο του ΝΑΤΟ, ο αντιπρόσωπος της χώρας μας που παριστάνει τον Έλληνα πρωθυπουργό να παρακολουθεί εύχαρις,  αλλά η ιστορία είναι αδιάψευστη.

Σήμερα είναι 9η Ιουλίου 1821 και τους υπενθυμίζουμε τι έπραξαν οι πρόγονοί του στη Κύπρο σαν σήμερα.

 Απαγχόνισαν τον Αρχιεπίσκοπο Κυπριανό και σφαγίασαν τους 3 Μητροπολίτες και 400 περίπου Προκρίτους του νησιού.

Κι όμως, όπως γράφει ο ποιητής:

"....«Σφάξε μας ούλλους τζι’ ας γενεί το γαίμαν μας αυλάτζιν 

κάμε τον κόσμον ματζιελειόν τζαι τους Ρωμιούς τραούλλια, 

αμμά ’ξερε πως ίλαντρον,

 όντας κοπεί καβάτζιν

 τριγύρου του πετάσσουνται τρακόσια παραπούλια...

 ...Η Ρωμιοσύνη εν φυλή συνότζιαιρη του κόσμου,

κανένας δεν εβρέθηκεν για να την ι-ξηλείψη,

κανένας, γιατί σιέπει την που τα ‘ψη ο Θεός μου.

Η Ρωμιοσύνη εν να χαθή, όντας ο κόσμος λείψει!.."

Η Ειρήνη στην περιοχή μας μόνο με ένα τρόπο θα πραγματοποιηθεί όταν ο Θύτης αναγνωρίσει και ζητήσει συγγνώμη για τις γενοκτονίες που έπραξε σε όλους τους γηγενείς λαούς της περιοχής μας και όπως είπε ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης και όλοι γνωρίζουμε:

«Δεν υπάρχει πρόβλημα Αιγαίου. Δεν υπάρχει πρόβλημα νησιών. Δεν υπάρχει Κουρδικό πρόβλημα. Δεν υπάρχει Κυπριακό πρόβλημα. Ένα είναι το πρόβλημα. Η Τουρκία».

Στέλιος Κούκος: Η αιωνιότητα της 9ης Ιουλίου: Από το 1821 στο 1974 και το σήμερα

Ο Ιερομάρτυρας Κυπριανός, Αρχιεπίσκοπος Κύπρου.

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

Ήλθε ξανά η επέτειος της «9ης Ιουλίου του 1821 εν Λευκωσία της Κύπρου» και είμαστε πάλιν με χέρια αδειανά. Πολλαπλώς…

Τι θα προσφέρουμε στον ιερομάρτυρα Κυπριανό και τους λοιπούς συμμαρτυρήσαντες εκατοντάδες κληρικούς, μοναχούς και λαϊκούς; Λόγια φτηνά, όπως και άλλες φορές; Τέτοια που ιδίως μετά τα λοιπά τραγικά γεγονότα του Ιουλίου και του Αυγούστου 1974 μοιάζουν χωρίς αντίκρυσμα αφού η Κύπρος ζει υπό νέα τουρκική κατοχή;

Έτσι ο Ιούλιος και όλο το πυρίκαυστο από τους καύσωνες θέρος της Κύπρου περιέχει μέσα του δεινά και οδυνηρά εγκαύματα που καμιά επάλοιψη δεν μπορεί να τα επουλώσει. Σε κάποιες περιπτώσεις, όπως στα γεγονότα του 1974 η πρόληψη θα ήταν η καλύτερη αγωνία και έγνοια για να μην δημιουργηθούν. Όμως, όπως φαίνεται ο καύσωνας ήταν αρχικά εσωτερικός και είχε κάψει πρώτα πρώτα τας φρένας όσων διαχειρίζονταν τις λεπτές ισορροπίες μέσα και πάνω στις οποίες ολόκληρος ο ελληνισμός επιβιώνει. Διαφορετικά αποβιώνει τραγικά! Δηλαδή και με τη δική του ευθύνη.

Στην περίπτωση της 9ης Ιουλίου του 1821 της Κύπρου το δράμα ήταν και αυτό τεραστίων διαστάσεων. Η Κύπρος έχασε την κεφαλή της, δηλαδή τον αρχιεπίσκοπό της και τους λοιπούς συνοδικούς, αλλά και πλήθος λοιπών κληρικών, μοναχών, λαϊκών! Ακόμη και για ευτελείς λόγους, σκοπούς για να αρπάξουν τις ελληνικές περιουσίες, πέραν, βεβαίως, από τους εθνικούς λόγους λόγω της έναρξης της Ελληνικής Επανάστασης!

Αλλά εδώ συμβαίνει και το εξής μεγαλοπρεπές παράδοξο. Άνθρωποι οι οποίοι θα μπορούσαν να σωθούν και οι ίδιοι και οι περιουσίες τους, εξωμόνοντας, τουρκεύοντας προτίμησαν για ένα αδήριτο εσωτερικό φιλότιμο να μαρτυρήσουν και να θυσιαστούν για να παραμείνουν εσαεί Χριστιανοί Ρωμηοί στηριγμένοι στην πίστη τους. Κατά συνέπειαν έμειναν ελεύθεροι, χωρίς να προσκυνούν οποιοδήποτε άλλο διεκδικητή θεό, όπως είναι ο Μαμμωνάς, δηλαδή το χρήμα!

Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Κυπριανός - Απαγχονίστηκε την 9η Ιουλίου 1821

Άλλα κείμενα για την ηρωική επανάσταση των Ελλήνων της Κύπρου και τον ηρωικό θάνατο του αρχιεπισκόπου Κυπριανού ΕΔΩ

«Θνήσκε υπέρ πίστεως ☦ και μάχου υπέρ πατρίδος … 

καθότι οι υπέρ πίστεως και πατρίδος αγωνιζόμενοι,

 και υπό Θεού στεφανούνται  🙌, 

και παρά τοις ανθρώποις εγκωμιάζονται. 🌸»

{ γραφέν υπό αυτού του ιδίου ✍του Εθνομάρτυρος 🌹Αρχιεπισκόπου Κυπριανού είς το Ιδρυτικόν Έγγραφον της Ελληνικής Σχολής Λευκωσίας }

🔸Γράφει μεταξύ άλλων ο γεραρός και οτρηρός Κωνσταντίνος Οικονόμος ο εξ Οικονόμων { επιστολή εκ των αρχείων του με ημερομηνία 21 Αυγούστου 1816 } προς τον μαχαιριώτην Αρχιεπίσκοπον :

" Εγώ δε, Μακαριώτατε Δέσποτα ☦ , όλων τούτων δι όλου πειραθείς εις την μικράν άμα τε και μεγάλην μετά της θεσπεσίας σου ψυχής παροικίαν μου, αναλογίζομαι καθ εκάστην τον πλατύν και ευώδη λειμώνα των αρετών σου 🌸. Και ως μέλιττα μικρά 🐝περιϊπτάμενος με την διάνοιαν , επαινώ και κηρύττω μετ' ευφημίας τα ακήρατα των κατορθωμάτων σου άνθη "

Προέφη - ούτως ειπείν - ο Οικονόμος την μαρτυρικήν ομολογίαν του Ανδρός 🌹 ολίγον τι ύστερον...

Και πράγματι : Μόλις ανεφάνησαν εις το προσκήνιον οι πρώτες βαρβαρότητες { διήγησις του Άγγλου περιηγητού John Carne  περί των τραγικών σκηνών του Ιουλίου 1821 } , τότε αφόβως ο Κυπριανός , με επικείμενο τον κίνδυνον της ιδίας αυτού ζωής και ένδακρυς περί των διαδραματιζομένων σφαγών και δηώσεων , ερωτώμενος διατί δεν εγκαταλείπει τη Μεγαλόνησο ανεκοίνωσε την αμετάθετον του απόφασιν να παραμείνει έως άκρας θυσίας εαυτού 🥀 προς υποστήριξιν του βασανιζομένου ποιμνίου του ...

Σε άλλο σημείο αναφέρει ο αοίδιμος Οικονόμος τα εξής :

" Απεστάλης από τον ουρανόν ποιμήν αγαθός, δια να ποιμαίνης το λογικόν σου ποίμνιον και με λόγον, και με έργον, και με πράξιν, και με διδασκαλίαν, και με αυτήν εάν τύχη την ανεκτίμητόν σου ψυχήν. 

Η 9η Ιουλίου 1821 και ο Βασίλης Μιχαηλίδης (1849/1853-8 Δεκεμβρίου 1917)

Κύπρος, 9 Ιουλίου 1821:

Τιμή και Δόξα στους Έλληνες της Κύπρου, που επαναστάτησαν, στα 1821!! 

Ημέρα ντροπής, για την πολιτική τάξη και τους κατά καιρούς ιθύνοντες του Υπουργείου Παιδείας της Ελλάδας, που κρατούν άγνωστο στους Ελλαδίτες και ειδικά στους νέους, την Επανάσταση στην Κύπρο, αλλά και τον Εθνικό ποιητή Βασίλη Μιχαηλίδη και το έργο του.

Η 9η Ιουλίου 1821 και ο Βασίλης Μιχαηλίδης (1849/1853-8 Δεκεμβρίου 1917)

Η Ρωμιοσύνη εν φυλή συνότζιαιρη του κόσμου,

κανένας δεν εβρέθηκεν για να την-ι-ξηλείψη,

κανένας, γιατί σιέπει την που τάψη ο Θεός μου.

Η Ρωμιοσύνη εν να χαθή, όντας ο κόσμος λείψη!

Στις 9 Ιουλίου φέτος συμπληρώνονται 204 χρόνια από τον απαγχονισμό του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού και άλλων Κυπρίων επισκόπων από τον Τούρκο κατακτητή.

 Ήταν η πρώτη θυσία Κυπρίων για τη χιλιάκριβη τη λευτεριά της μαρτυρικής Κύπρου από τη μακρόχρονη τούρκικη σκλαβιά. 

Ο Βασίλης Μιχαηλίδης έγραψε το βαθυστόχαστο ποίημα «Η 9η Ιουλίου του 1821 εν Λευκωσία Κύπρου» που έγινε ο εθνικός, θα ’λεγα, ύμνος της Κύπρου και η ηρωική αντίσταση του λαού μας ενάντια στη δουλεία.

Αλλά ας δούμε πρώτα για τον δημιουργό αυτού του έπους. Ο Βασίλης Μιχαηλίδης ο εθνικός ποιητής-σύμβολο της Κύπρου, γεννήθηκε στο Λευκόνοικο της Μεσαορίας με τη χρονιά γέννησής του να είναι ανακριβής μιας ούτε και ο ίδιος γνώριζε πότε ακριβώς γεννήθηκε. Οι πηγές την τοποθετούν από το 1849 έως το 1853.

Κι αυτοί, το βιολί τους!!!...

Του Θανάση Χούπη 

Κι αυτοί, το βιολί τους!!!...

Σήμερα, στη Μητρόπολη της Αθήνας, τελέστηκε η καθιερωμένη Δοξολογία για την 70ή Επέτειο έναρξης του επικού, Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ, της περιόδου 1955-1959. Του Αγώνα που, στα πεδία των μαχών, ξεφτίλισε την αυτοκρατορική Αγγλία. Και παρά ταύτα εκποιήθηκε, δια χειρός ημών των ιδίων, στις τράπεζες των διαπραγματεύσεων.

Πρώτα από την αδικαιολόγητη, ανάξια και κατώτερη των περιστάσεων ηγεσία της μητέρας πατρίδας. Κι ύστερα κι από εκείνη της θυγατρός Κύπρου, που -εξίσου αδικαιολόγητη- ισχυρίστηκε πως δήθεν την πειθανάγκασε το εθνικό κέντρο... 

Αντιγράφω, από τη σημερινή ανάρτηση της Πρεσβείας της Κύπρου στην Αθήνα:

"Τον Πανηγυρικό της ημέρας, εκ μέρους της Α.Ε. Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, κ. Νίκου Χριστοδουλίδη, ανέγνωσε ο Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, Δρ. Νικόλας Ιωαννίδης. 

Την Ελληνική Κυβέρνηση εκπροσώπησε η Γενική Γραμματέας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας, κυρία Μάιρα Μυρογιάννη".

Καταλάβατε, λοιπόν, αγαπητοί συν-Έλληνες, στις δύο μητροπόλεις του Ελληνισμού, στην Ελλάδα και στην Κύπρο; 

Στέλιος Κούκος: Όταν ο Ιερομάρτυρας Κυπριανός Αρχιεπίσκοπος Κύπρου πήρε στην αγκαλιά του τον Γρηγόρη Αυξεντίου!

Ο Ιερομάρτυρας Κυπριανός, Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (αριστερά) και ο ήρωας Γρηγόρης Αυξεντίου ντυμένος σαν μοναχός της Μονής Μαχαιρά.

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

Όλο το βράδυ ψες σε ψέλνανε Μακαριώτατε Ιερομάρτυρα, αγλάισμα της Κύπρου, Κυπριανέ Αρχιεπίσκοπε!

Την ακολουθία σου διαβάζανε και σε γιορτάζανε κι ας μην έχει γίνει ακόμη και τυπικά η κατάταξή σου στον κόσμο που ανήκεις!

Ανάμεσα στους μαρτυρικώς αθλήσαντες. Αν και πάλεψες στην πρώτη γραμμή και μαρτύρησες ενδόξως!

Και ήσουν πρότυπο και υπόδειγμα πίστης έως θανάτου!

Και μαζί σου συμπανηγύρισαν και όλοι οι συμμαρτυρήσαντες το μαύρο θέρος του 1821 που λεύκαναν και δρόσισαν με τα αίματα τους ως δρόσος νέφους τους καύσωνες της Μεγαλονήσου.

Ιεράρχες, αρχιμανδρίτες, ηγούμενοι, κληρικοί, πλήθος λαϊκών! Ένα θερινό νέφος μαρτύρων που ξεδίψασε με τα αίματά του την πάντα άνυδρη και ξερική Μεγαλόνησο. Γιατί στην αβροχιά φελά [ωφελεί] και το αίμα των Μαρτύρων! Μοναδικό λίπασμα για την ευφορία της γης και του αέρα!

Εκτός αν η γη της Αγίας Νήσου, της Νήσου των αγίων, το ’χει σε καλό να ξεδιψά κατά καιρούς και τέτοιες μέρες με αίμα αθώων για να εξαγιάζεται ο τόπος και ο καιρός.

Μια βαθιά πληγή, φρέαρ, άνοιξε στις 9 Ιουλίου του 1821 στην καρδιά της Κύπρου. Ένα βαθύ πηγάδι πίστεως και πατρίδας του οποίου τα αρτεσιανά νερά και αίματα αναβλύζουν μέχρι σήμερα από την πληγή που έγινε πηγή!

Νέα στοιχεία για τις σφαγές της 9ης Ιουλίου 1821 στην Κύπρο

του Πέτρου Παπαπολυβίου

Η επέτειος των 200 χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης έδωσε την αφορμή για πολλές νέες έρευνες και εκδόσεις. Ένα από τα πιο ισχνά κεφάλαια της σχετικής βιβλιογραφίας και των γνώσεών μας για το 1821 είναι οι οθωμανικές πηγές και σε αυτόν τον τομέα κυκλοφόρησαν μερικά πολύ σημαντικά βιβλία. Ένα από τα πιο πρόσφατα είναι η έκδοση των ιστορικών Ηλία Κολοβού, Σουκρού Ιλιτζάκ και Μοχαμάντ Σχαριάτ Παναχί, με τίτλο «Η οργή του σουλτάνου. Αυτόγραφα διατάγματα του Μαχμούτ Β΄ το 1821», που κυκλοφόρησε πριν από λίγες βδομάδες (2021) από τις εκδόσεις του ΕΑΠ (Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο).

Πρόκειται για ένα πολύτιμο «μεγάλο παράθυρο», που φωτίζει τη στάση του Μαχμούτ Β΄ απέναντι στην Επανάσταση και περιλαμβάνει την υποδειγματική έκδοση 62 μεταφρασμένων σουλτανικών εγγράφων που αφορούν την αντιμετώπιση της κατάστασης στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, την Πελοπόννησο, τον Άθωνα, τη Θεσσαλονίκη, τις Κυδωνίες, κ.α., αλλά και σε δραματικά γεγονότα όπως τον απαγχονισμό του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄. Στην έκδοση προτάσσεται εκτενής καλογραμμένη εισαγωγή των τριών επιμελητών. Όπως τονίζουν, τα έγγραφα προσφέρουν την ευκαιρία να εξεταστούν τα γεγονότα του πρώτου χρόνου της Επανάστασης από την πλευρά του «άλλου», «από τη σκοπιά της οθωμανικής εξουσίας, και μάλιστα στο ανώτατο επίπεδο».

Ο χώρος του παρόντος άρθρου, μας περιορίζει ως προς την περαιτέρω παρουσίαση του βιβλίου, που είναι προϊόν πολύμοχθης έρευνας και κομίζει πλήθος νέων στοιχείων. Θα σταθούμε μόνο στο πολύ σημαντικό έγγραφο που αφορά το κυπριακό 1821. Πρόκειται για αχρονολόγητη εισήγηση του μεγάλου βεζίρη Χατζή Σαλίχ Πασά προς τον σουλτάνο Μαχμούτ Β΄ και τη σύντομη απάντηση του δεύτερου. (Οι συγγραφείς χρονολογούν την επιστολή στα τέλη Ιουνίου 1821, όμως πρόκειται για έγγραφο που γράφτηκε ένα μήνα αργότερα.) 

Ο μεγάλος βεζίρης αναφέρει ότι έλαβε αρκετές επιστολές από τον μουχασσίλη της Κύπρου Κιουτσούκ Μεχμέτ, από άλλους Οθωμανούς αξιωματούχους του νησιού αλλά και τους μουσουλμάνους κατοίκους. Και συνεχίζει: «Ο μουχασσίλης βεβαιώνει ότι εφαρμόστηκαν οι αυτοκρατορικές διαταγές για τον απαγχονισμό του αρχιεπισκόπου Κύπρου [Κυπριανού], ακόμη τριών μητροπολιτών και άλλων πενήντα ατόμων που είχαν αναμειχθεί στη στάση. Οι οικίες τους σφραγίστηκαν. Στη θέση τους διορίστηκε νέος αρχιεπίσκοπος και μητροπολίτες, με την εγγύηση ότι θα διευθετούν τις υποθέσεις των πολυπληθών ραγιάδων στην Κύπρο. Επίσης, ο μουχασσίλης παραθέτει τον κατάλογο με τα ονόματα [των συλληφθέντων και εκτελεσθέντων] και παρακαλεί να του αποσταλούν τα μπεράτια που επικυρώνουν τον διορισμό των αντικαταστατών τους. Ωστόσο, περίπου είκοσι γκιαούρηδες που συμμετείχαν στη στάση και που συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο κατέφυγαν στα προξενεία της Ρωσίας, της Γαλλίας και της Αυστρίας. 

Η 9η Ιουλίου του 1821 εν Λευκωσία Κύπρου

Του Γιώργου Τασιόπουλου

"...Θεέ, που νάκραν δεν έχεις ποττέ στην καλωσύνην,

λυπήθου μας και δώσε πκιονχαράν στην Ρωμιοσύνην”.

Με αυτά τα λόγια τελειώνει το ποίημα του Κύπριου ποιητή, Βασίλη Μιχαηλίδη «Η 9η Ιουλίου του 1821 εν Λευκωσία Κύπρου»

Στις 9 Ιουλίου 1821, ημέρα Σάββατο, ο Τούρκος διοικητής της Κύπρου, Κιουτσούκ Μεχμέτ, αποφάσισε κατόπιν εγκρίσεως της Υψηλής Πύλης, να σκοτώσει 486 προεστώτες του τόπου, μητροπολίτες, ηγουμένους, ιερομονάχους, δασκάλους, τους οποίους θεωρούσε επικίνδυνους.

Εκτέλεσε τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Κυπριανό και άλλους 3 μητροπολίτες, τον Πάφου Χρύσανθο, Κιτίου Μελέτιο και Κυρηνείας Λαυρέντιο. Θυσιάστηκαν στο βωμό της ελευθερίας και πότισαν με το αίμα τους τη ελληνική κυπριακή γη, ήταν η δική τους μαρτυρία στον πανεθνικό αγώνα για Ελευθερία του 1821.

Η βάναυσος και άθλια των πράξη έλαβε χώρα εντός των τειχών της Λευκωσίας, κεκλεισμένων των θυρών «η πλατεία η προ του σεραγίου μετετράπη εις αληθές μακελλείον, και το αίμα αφθόνως έρρευσεν εις τας αγυιάς της πρωτευούσης »

Εκτός από κληρικούς εκτέλεσαν και αρκετούς λαϊκούς. Η σφαγή κράτησε όχι πιο λίγο από 30 ημέρες. Τα θύματα συχνά τα έκοβαν σε τεμάχια.

Αναφορές για την 9η Ιουλίου

Ο Άγγλος περιηγητής John Carne γράφει ότι είχε γνωρίσει τον Αρχιεπίσκοπο Κυπριανό ο οποίος συμπέραινε από τις εξελίξεις το βίαιο τέλος που επρόκειτο να έχει. Ο Carne σημειώνει τα λόγια του Κυπριανού:

 «Ο θάνατός μου δεν είναι μακριά. Ξέρω πως μόνο ευκαιρία περιμένουν, για να με θανατώσουν». 

Ο Γάλλος πρέσβης Jérôme Méchain γράφει για τις βιότητες των Οθωμανών:

“Η νήσος της Κύπρου…ήσυχος και ειρηνική…εάν την άφηνονανενόχλητον ευρίσκεται σήμερον εις κυκεώνα από της ημέρας της αφίξεως μεγάλου αριθμού στρατευμάτων […] …ο Μουσελίμης καθίσταται μάλλον και μάλλον θηριώδης. Καθ’ εκάστην ημέραν απαγχονίζει, στραγγαλίζει ή κατακρεουργεί εις Λευκωσίαν δυστυχείς ανθρώπους”

Κατά τον Σουηδό Μπέργκρεν, 

«η Παναγία ντύθηκε παντού στα μαύρα, 

πολλά σπίτια ήταν πιτσιλισμένα με αίμα».

___________

"Η 9η Ιουλίου του 1821 εν Λευκωσία Κύπρου" Βασίλης Μιχαηλίδης (απόσπασμα)

"...Η Ρωμιοσύνη εν φυλή συνότζιαιρη του κόσμου,

κανένας δεν εβρέθηκεν για να την ι-ξηλείψη,

κανένας, γιατί σιέπει την που τα ‘ψη ο Θεός μου.

Η Ρωμιοσύνη εν να χαθή, όντας ο κόσμος λείψει!

Σφάξε μας ούλους κι ας γενεί το γαίμαν μας αυλάκιν,..."

Όλο το ποίημα:

https://www.apotipomata.com/ennati-iouliou-vasilis-michaelidis/

Ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός, που τον αποκεφάλισαν οι Τούρκοι μαζί με όλους τους δεσπότες του νησιού. Το πλούσιο έργο του και οι ίντριγκες

Ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός παρέμεινε στην ιστορία ως ένας από τους επιφανέστερους Αρχιεπισκόπους της αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Κύπρου για τη συμμετοχή του στη Φιλική Εταιρεία, αλλά και τον μαρτυρικό του θάνατο στις 9 Ιουλίου 1821 από τους τούρκους αξιωματούχους του νησιού. Χειροτονήθηκε Αρχιεπίσκοπος στις 30 Οκτωβρίου 1810. 

 

Το ερώτημα της καταγωγής 

Ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός γεννήθηκε το 1756 στην επαρχία Λευκωσίας. Πιστεύεται πως ο πατέρας του, Γεώργιος καταγόταν από τον Στρόβολο και η μητέρα του Μαρία ή Μαριού από τα Καμπιά. Κάποιοι υποστηρίζουν πως ο Κυπριανός γεννήθηκε στον Στρόβολο κι ακολούθως οικογενειακώς μετακόμισαν όλοι στα Καμπιά. Ένας από τους αδελφούς του Γεώργιου, ο Γερόγιαννος λέγεται πως είχε επιρροή στην περιοχή των Καμπιών και ήταν αυτός που φρόντισε ο ανιψιός του Κυπριανός, να εισαχθεί στο Μοναστήρι. Έτσι, σε νεαρή ηλικία ο Κυπριανός, διατηρώντας το λαϊκό του όνομα, έμαθε τα πρώτα του γράμματα. Σε ηλικία 15 ετών, το 1769, συνέχισε τη θητεία του στο Μετόχι του Στροβόλου. Δέκα χρόνια αργότερα χειροτονήθηκε ιεροδιάκονος και στα 27 του βρέθηκε στις ερανικές αποστολές που έστειλε η Μονή Μαχαιρά στο εξωτερικό για συλλογή χρημάτων. Στο ταξίδι του στη Μολδοβλαχία, όπου συνόδευε τον Οικονόμο της Μονής Μαχαιρά, Χαράλαμπο, γνώρισε τον Βοϊβόδα Μιχαήλ Σούτσο ο οποίος εντυπωσιασμένος από τον νεαρό Κυπριανό τον κράτησε κοντά του για σπουδές. Το 1802 επέστρεψε στην Κύπρο και ανέλαβε καθήκοντα Οικονόμου, ενώ το 1804 σημαντική ήταν η συμβολή του στην καταστολή της εξέγερσης των αγάδων, οι οποίοι εισερχόμενοι στην Αρχιεπισκοπή κακοποίησαν τον Αρχιεπίσκοπο Χρύσανθο, σκότωσαν Χριστιανούς και κατέλαβαν τη Λευκωσία.