Παρέμβαση Γιώργου Κοντογιώργη στην εκπομπή “Review” στην τηλεόραση της “Ναυτεμπορικής”
Δημοσιεύτηκε στις 2 Μαρτίου 2026 στις 10:00
Η επικαιρότητα «πήρε το τιμόνι» στην εκπομπή Review της Ναυτεμπορικής TV, με τη συζήτηση να ξεκινά από το ερώτημα «γιατί κάνουν οι άνθρωποι πόλεμο, αφού οι πόροι φτάνουν;» και να εξελίσσεται σε μια ευθεία, κλασική ανάγνωση του διεθνούς συστήματος από τον καθηγητή
Γιώργο Κοντογιώργη.
Ο ίδιος έθεσε εξαρχής το πλαίσιο με αναφορές σε Αριστοτέλη και Θουκυδίδη: ο άνθρωπος, είπε, μπορεί να φτάσει μέχρι την αυτοκαταστροφή, όχι επειδή «γεννήθηκε για να πολεμά» σαν ζώο, αλλά επειδή έχει κάτι μοναδικό: είναι «εξουσιοδοτημένος από τη φύση να νομοθετεί» τα του οίκου του. Κι ακριβώς μέσα σε αυτή τη νομοθεσία χωρά η βουλημία – η επιθυμία της ηγεμονίας. Έτσι, η ιστορική διαδρομή, κατά την ανάλυσή του, είναι μια μόνιμη σύγκρουση ανάμεσα σε όσους θέλουν να ηγεμονεύουν και σε όσους θέλουν να είναι ελεύθεροι.Το κρίσιμο σημείο της παρέμβασής του ήταν η διάκριση ανάμεσα στο εσωτερικό των κοινωνιών και στο διεθνές πεδίο. Ο νόμος «εξανθρωπίζει» το εσωτερικό, όμως τα σύγχρονα συντάγματα και οι πολιτείες αγκαλιάζουν το κράτος – όχι τις διακρατικές σχέσεις. Εκεί δεν υπάρχει πολιτικό σύστημα, αλλά «τάξη πραγμάτων», όπου οι σχέσεις καθορίζονται με όρους ισχύος. Και γι’ αυτό, όπως υπογράμμισε, τα κράτη –όποιο κι αν είναι το πολίτευμά τους– έχουν τελικά «την ίδια εξωτερική πολιτική»: έξω δεν λειτουργούν ως δημοκρατίες, αλλά ως δρώντες ισχύος.
Σε αυτή τη λογική ενέταξε και το θουκυδίδειο μάθημα που επανέφερε με ωμή διατύπωση: μην μπερδεύετε την εσωτερική πολιτική με την εξωτερική πολιτική – η πρώτη μπορεί να είναι ελευθερία, η δεύτερη τυραννία. Είτε μικρός είτε μεγάλος, αν θες να προστατεύσεις την ελευθερία σου ή να ηγεμονεύσεις, «ένας τρόπος υπάρχει»: να είσαι σε ετοιμότητα, άρα εμπόλεμος. Αυτό, είπε, δεν αμφισβητείται.
Η αιτία του πολέμου, όπως την όρισε, είναι ο κρατοκεντρισμός: η απουσία ενός πλανητικού πολιτικού συστήματος που να βάζει κανόνες και να απαγορεύει τον πόλεμο. Και από εκεί, η συζήτηση «άνοιξε» στον ελληνικό κόσμο και στην έννοια της ελληνικότητας, με αφορμή το βιβλίο Η ιστορία του ελληνικού κόσμου – όχι του κράτους ή του έθνους, αλλά του «κόσμου».


