του Μιχάλη Χαιρετάκη
Ενότητα 1: Εισαγωγή και περιγραφή των τουρκικών NAVTEX αορίστου διάρκειας
Στις 30 Ιανουαρίου 2026, η Τουρκία εξέδωσε για πρώτη φορά δύο NAVTEX χωρίς ημερομηνία λήξης, σηματοδοτώντας μια κλιμάκωση στην υβριδική στρατηγική της στο Αιγαίο. Η πρώτη NAVTEX αφορά ερευνητικές δραστηριότητες ανατολικά του 25ου μεσημβρινού, απαιτώντας συντονισμό με τουρκικές αρχές για σεισμικές έρευνες, γεωτρήσεις και υποθαλάσσια καλώδια.
Η δεύτερη εστιάζει στην αποστρατικοποίηση 23 ελληνικών νησιών (Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Σάμος, Δωδεκάνησα), χαρακτηρίζοντάς τις στρατιωτικές δραστηριότητες ως επικίνδυνες για τη ναυσιπλοΐα και παραβιάσεις διεθνών συνθηκών.
Αυτή η κίνηση είναι πρωτοφανής, καθώς παραδοσιακά οι NAVTEX εκδίδονταν για συγκεκριμένα γεγονότα με περιορισμένη διάρκεια, ενώ τώρα αποκτούν μόνιμο χαρακτήρα, λειτουργώντας ως εργαλείο δημιουργίας τετελεσμένων.
Από γεωπολιτικής σκοπιάς, αυτή η τακτική εντάσσεται στο πλαίσιο του "gray zone warfare" – μιας στρατηγικής που αποφεύγει την ανοιχτή σύγκρουση, αλλά υπονομεύει σταδιακά την κυριαρχία του αντιπάλου μέσω νομικών, οικονομικών και ψυχολογικών μέσων. Παρόμοια με τις κινεζικές ενέργειες στη Νότια Σινική Θάλασσα, όπου η Κίνα χρησιμοποιεί "nine-dash line" και τεχνητά νησιά για να διεκδικεί θαλάσσιες ζώνες, η Τουρκία εφαρμόζει "lawfare" για να νομιμοποιήσει μονομερώς δικαιώματα στο Αιγαίο. Αυτή η προσέγγιση εκμεταλλεύεται την ασυμμετρία ισχύος σε ημι-κλειστές θάλασσες, όπου η γεωγραφική εγγύτητα ενισχύει την αποτρεπτική ικανότητα, ενώ ταυτόχρονα δοκιμάζει την αποφασιστικότητα των συμμάχων στο NATO, όπως η Ελλάδα, η οποία βασίζεται στο διεθνές δίκαιο (UNCLOS) για να υπερασπιστεί τα δικαιώματά της. Η αναλογία με μια πινακίδα "Απαγορεύεται η στάθμευση" σε ξένο δρόμο υπογραμμίζει την ψυχολογική διάσταση: η μονιμότητα δημιουργεί de facto αποδοχή, εάν δεν υπάρξει αντίδραση.
