Αντώνης Μαυρόπουλος
Με τον τρόπο που προωθούνται σήμερα οι επενδύσεις σε data centers η κοινωνία δε βλέπει οφέλη και η χώρα δεν δημιουργεί κόμβους τεχνητής νοημοσύνης. Αντίθετα, η χώρα γίνεται χώρος εγκατάστασης και η τεχνητή νοημοσύνη θα φέρει μια «ανάπτυξη» που μετριέται, ξανά και ξανά, σε μεγαβάτ και τσιμεντοποίηση και όχι σε τεχνογνωσία και ποιότητα ζωής. Η Ελλάδα κινδυνεύει να γίνει χώρος και όχι χώρα: ένα πεδίο από το οποίο αντλούνται πόροι για να παραχθεί αξία αλλού.
«Τι συμβαίνει άραγε με τα data centers και υπάρχουν μαζικές αντιδράσεις εναντίον τους, αντιδράσεις που ξεκινώντας από τις ΗΠΑ δημιουργούν νέα πολιτικά δεδομένα; Και τι είδους «ανάπτυξη» φέρνουν στους τόπους όπου εγκαθίστανται; Πάμε να το δούμε, απαντώντας σε μερικά βασικά ερωτήματα και ξεκινώντας από το τι είναι τα data centers…
Δεν υπάρχουν όμως και τοπικά οφέλη; Δεν θα δημιουργηθούν κόμβοι τεχνητής νοημοσύνης με πολλά data centers;
Τα τοπικά οφέλη είναι ελάχιστα, και τα περισσότερα είναι προσωρινά. Η κατασκευή φέρνει εκατοντάδες εργάτες για λίγους μήνες. Η λειτουργία απασχολεί 30 με 50 μόνιμους εργαζόμενους. Και υπάρχει και ο λογαριασμός που έρχεται αργότερα. Οι υποσταθμοί, τα δίκτυα και οι αγωγοί φτιάχνονται για να λειτουργούν 30 χρόνια. Αν όμως ο επενδυτής φύγει νωρίτερα, η τοπική κοινωνία συνεχίζει να πληρώνει υποδομές φτιαγμένες στα μέτρα του.
Ένα κτίριο με servers από μόνο του δεν δημιουργεί οικοσύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Στην μεγάλη πλειοψηφία των περιπτώσεων έχουμε ιδιώτες επενδυτές, ξένη τεχνολογία - μαύρο κουτί, ξένη διοίκηση, διεθνείς πελάτες, και από κάτω τοπική γη, ρεύμα και νερό. Πού ακριβώς βρίσκεται η προστιθέμενη αξία; Πόση τεχνογνωσία μένει στη χώρα ή την τοπική κοινωνία; Πόσα πανεπιστήμια και ελληνικές επιχειρήσεις συμμετέχουν στην αλυσίδα αξίας;
…Επί της ουσίας, το πρόβλημα δεν είναι το όποιο data center από μόνο του, αλλά σε ποιο περιβάλλον έρχεται να προστεθεί και εάν η γη, το ρεύμα και το νερό που θα δεσμεύσει θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για άλλες κοινωνικές ανάγκες. Ακόμα και εάν οι επιπτώσεις θεωρηθούν σταγόνες νερού, το ερώτημα είναι εάν αυτές οι σταγόνες ξεχειλίζουν το ποτήρι σε τοπικό επίπεδο.
Υπάρχει όμως και μία άλλη πλευρά. Θα δεχόμαστε εύκολα ένα data center που θα φιλοξενεί υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης για την επιτήρηση Παλαιστινίων στη Γάζα ή ψηφοφόρων σε επικείμενες εκλογές; Θα δεχόμαστε ένα data center που υποστηρίζει βομβαρδισμούς αμάχων; Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η υποδομή και οι επιπτώσεις της, αλλά και ο ίδιος ο σκοπός που εξυπηρετεί. Και αυτό ακριβώς παραμένει εκτός συζήτησης, καθώς ο σκοπός και οι χρήσεις αφορούν αποκλειστικά τους επενδυτές – ιδιοκτήτες και οι τοπικές κοινωνίες δεν μαθαίνουν τίποτα σχετικό…










