Γιώργος Τασιόπουλος
(Παρέμβαση στο Εργαστήρι για τον Οικουμενικό Ελληνισμό)
📍Ποιος είναι ο οικουμενικός ελληνισμός;
Αυτός των δύο ελληνικών κρατών Ελλάδας και Κύπρου μαζί με τον ελληνισμό του δυτικού κόσμου, Ευρώπης, Αμερικής και Αυστραλίας;
▪️Γιατί άραγε το ελλαδικό κράτος συμπεριφέρθηκε τα τελευταία χρόνια με άσπλαχνο τρόπο σε κοιτίδες ελληνισμού αιώνων;
▪️Χαρακτηριστικά τραγικές οι περιπτώσεις όπως του μαυροθαλασσίτη Πόντιου Γιάννη Γιαλαλί,
των Ρωμιών Ορθοδόξων της Συρίας που αφήνονται ανυπεράσπιστοι στον ισλαμοφασισμό των τζιχαντιστών του Τζολάνι,
ή και οι Έλληνες της Μαριούπολης που έμειναν αβοήθητοι στον Ρώσο - Νατοϊκό πόλεμο;
▪️Πριν το "η Κύπρος κείται μακράν", προηγήθηκε χωρίς αντίδραση ο ελληνισμός της Κωνσταντινούπολης που διώχθηκε αδιαμαρτύρητα!
▪️Πόσο πληγώνει η αδιαφορία απέναντι στις συνεχείς προκλήσεις του αλβανικού κράτους εναντίον των αδελφών μας της Βορειας Ηπείρου.
▪️Γιατί η εγκατάλειψη του ελληνισμού της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, καθώς και
η πλήρης άγνοια για τους Έλληνες της Βαθειάς Ελλάδας,
της Μεγάλης Ελλάδας (Magna Graecia) που αναζητά γέφυρες με τον απ' εδώ ελληνισμό;
✔️Δυστυχώς όταν ομιλούμε για τον παγκόσμιο ελληνισμό, ιδιαίτερα τις τελευταίες δεκαετίες, αναφερόμαστε στο ελληνισμό που ευρίσκεται στον δυτικό κόσμο (Δυτική Ευρώπη, Αυστραλία, Αμερική), οικονομικούς μετανάστες των τελευταίων δύο αιώνων αγνοώντας πανάρχαιες κοινότητες που άφησαν λαμπρό αποτύπωμα ιστορίας και πολιτισμού.
✔️Ο Οικουμενικός Ελληνισμός είναι μια ευρεία ιστορική, πολιτιστική και πνευματική έννοια που περιγράφει τη διαχρονική παρουσία, τη δράση, τη δημιουργία και τη διασπορά των Ελλήνων εκτός των στενών γεωγραφικών ορίων του εκάστοτε ελληνικού κράτους, καθώς και την παγκόσμια ακτινοβολία του ελληνικού πολιτισμού.
Δεν περιορίζεται ούτε στη σημερινή Ελλάδα ούτε σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο, αλλά αποτελεί έναν ζωντανό οργανισμό που διαμορφώθηκε μέσα από αιώνες μετανάστευσης, εμπορίου, αποικισμού, θρησκευτικής παράδοσης και πνευματικής επιρροής.
📎Η Ιστορική Διασπορά:
Από την αρχαιότητα (με τη Μεγάλη Ελλάδα στην Κάτω Ιταλία, την Ιωνία και τον Εύξεινο Πόντο) και τους ελληνιστικούς χρόνους (όπου η ελληνική έγινε η κοινή γλώσσα της Ανατολής), έως τους βυζαντινούς χρόνους και τους νεότερους αιώνες (παροικίες της Δυτικής Ευρώπης, της Ρωσίας, της Αμερικής και της Αυστραλίας), οι Έλληνες δημιούργησαν ακμάζουσες κοινότητες που διατήρησαν την ταυτότητά τους συμβάλλοντας παράλληλα στις τοπικές κοινωνίες.
📎Ο Πνευματικός και Πολιτιστικός Ρόλος:
Ο ελληνικός πολιτισμός, η φιλοσοφία, η τέχνη και οι επιστήμες λειτούργησαν ως θεμέλιο λίθος του δυτικού και παγκόσμιου πολιτισμού. Η οικουμενικότητα εδώ έγκειται στο γεγονός ότι οι αξίες αυτές ξεπέρασαν τα εθνικά σύνορα και έγιναν κτήμα της οικουμένης.
📎Η Ορθόδοξη Παράδοση: Στη βυζαντινή και τη μεταβυζαντινή περίοδο, το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως αποτέλεσε και παραμένει ένας θεσμός με καθαρά οικουμενική ακτινοβολία, συνδέοντας τους ορθόδοξους λαούς και διαφυλάττοντας την πνευματική ενότητα του ελληνισμού πέρα από κρατικά σύνορα
📎Κομβικός ο ρόλος σήμερα της παγκόσμιας Ομογένειας των Ελλήνων:
Σήμερα, ο οικουμενικός ελληνισμός εκφράζεται μέσα από τα εκατομμύρια των Ελλήνων της διασποράς (ΗΠΑ, Καναδάς, Αυστραλία, Ευρώπη, Αφρική), οι οποίοι διατηρούν ζωντανούς τους δεσμούς με την πατρίδα, προβάλλουν τον πολιτισμό και αποτελούν πολύτιμο διπλωματικό και οικονομικό κεφάλι για τον ελληνισμό.
📍Συνοπτικά, ο οικουμενικός ελληνισμός συμβολίζει την ιδέα ότι ο ελληνισμός δεν είναι απλώς ένας τόπος, αλλά μια παγκόσμια κοινότητα ιδεών, γλώσσας, μνήμης και δημιουργίας.
◾Δεν θα καταστούμε ικανοί να προσεγγίσουμε τον Οικουμενικό Ελληνισμό αν δεν επανατοποθετηθούμε, δεν ξανασυναντηθούμε με την ελληνική ιστορία, τον πολιτισμό, τις ρίζες μας, γεωγραφικά και διαχρονικά σε όλη τους την έκταση.
🥀Ο Σεφέρης στην ομιλία του στους Έλληνες της Στοκχόλμης το 1979, αναφερόμενος στη γλωσσική ρίζα που συνδέει την Ελλάδα με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό δήλωσε:
«Είμαστε οι μόνοι σε όλη την Ευρώπη που έχουμε το προνόμιο να λέμε τον ουρανό "ουρανό" και τη θάλασσα "θάλασσα", όπως την έλεγαν ο Όμηρος και ο Πλάτωνας πριν από δυόμιση χιλιάδες χρόνια».
Και αυτό είναι που ηθελημένα αγνοεί το ελλαδικό κράτος που συνεχίζει για 200 χρόνια να κατατρώγει το Έθνος.
✔️Στο εμβληματικό του βιβλίο «Το αγροτικό ζήτημα στην Ελλάδα: Η κοινωνική ενσωμάτωση της γεωργίας» (1975), ο Κώστας Βεργόπουλος, ασκεί έντονη κριτική στη «δυτική» ή παραδοσιακή ευρωκεντρική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και οικονομίας.
Επισημαίνει το εξής παράδοξο:
▪️Στην προσπάθειά της να απαντήσει στον Φαλμεράυερ η ελληνική διανόηση έπεσε στην παγίδα της Δύσης. Δέχτηκε ότι η αξία της Ελλάδας κρίνεται από το αν μοιάζει με το δυτικό πρότυπο.
Οι δυτικοί ιστορικοί είναι αιχμάλωτοι της ίδιας αδυναμίας, η οριενταλιστική οπτική τους δεν τους επιτρέπει να κατανοήσουν την ελληνική πραγματικότητα παρά μόνο ως παρέκκλιση ή νόθευση ενός δυτικού κανόνα.
Ο Βεργόπουλος αντιτείνει ότι η ελληνική ιστορία και η δομή της κοινωνίας της είναι αυτοτελείς, πλήρως ενταγμένες στο παγκόσμιο σύστημα, και πρέπει να ερμηνεύονται με βάση τις δικές τους εσωτερικές οικονομικές και κοινωνικές λειτουργίες.
✔️Ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης Γιώργος Κοντογιώργης εισάγει την έννοια του «Ελληνικού Κοσμοσυστήματος» ως ένα ερμηνευτικό και επιστημολογικό υπόδειγμα για την κατανόηση της ιστορικής εξέλιξης του Ελληνισμού και της πολιτικής θεωρίας γενικότερα.
▪️Σύμφωνα με τον κ. Κοντογιώργη, ο Ελληνισμός δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως ένα «έθνος-κράτος» της νεωτερικότητας, αλλά ως ένα αυτοτελές κοσμοσύστημα — δηλαδή ένα ολοκληρωμένο, ανθρωποκεντρικό σύστημα οργάνωσης του κοινωνικού, πολιτικού και οικονομικού βίου με παγκόσμια και διαχρονική εμβέλεια.
Επίσης επισημαίνει την ιδεοληπτικη οπτική στην προσέγγιση της ιστορίας μας ανάλογα με τις ιδεολογικές προτιμήσεις ή προτεραιότητες των ιστορικών απορρίπτοντας συγχρόνως ή αποκόπτοντας άλλες από τον κορμό του ελληνικού κόσμου, με πρόσημο την οικειοποίησή της.
📎Οι Δυτικοί επέλεξαν να συνομιλήσουν με την απώτατη αρχαιότητα,
οι Ανατολικοί με την ύστερη αρχαιότητα,
άλλοι με άλλες στιγμές της ελληνικής ιστορίας.
📎Δυστυχώς η πλέον χείριστη είναι η τρίτη σχολή σκέψης την οποία διακινούν οι γραικύλοι της ελλαδικής κρατικής διανόησης, καθώς, έχει επιλέξει τον αποκλεισμό κάθε σχέσης της νεοελληνικής κοινωνίας με το ιστορικό της παρελθόν στην προσπάθεια να συγκαλύψουν το κενό νομιμοποίησης που προκάλεσε το κρατικό εμφύτευμα της δυτικής απολυταρχίας στη μήτρα του ελληνικού κόσμου και τη ρήξη που αυτό προκάλεσε με το ελληνικό ανθρωποκεντρικό παρελθόν.
▪️Η διαχρονική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού είναι ο ερμηνευτικός και επιστημολογικός τρόπος υπόδειγμα για την κατανόηση της ιστορικής εξέλιξης του Ελληνισμού και της προσέγγισης του συνόλου του Οικουμενικού Ελληνισμού.
Είναι η αναψηλάφηση του ελληνικού τρόπου, των ηρώων και μαρτύρων μας, η έγνοια για γλώσσα μας και την πανάρχαια παράδοσή μας που θα μας συνδέσει με τον σύμπαντα ελληνικό κόσμο μας!
Η φυλλάδα του Μεγαλέξανδρου και ο μύθος του Μαρμαρωμένου Βασιλιά όπλισε την επανάσταση του 1821.
Τους Πέρσες πολεμούσε ο Νικηταράς απέναντι στους Οθωμανούς. Στην μάχη των Δολιανών φώναξε προς τους υποχωρούντας Τούρκους:
«Σταθείτε μωρέ Πέρσες να πολεμήσουμε»
Θα συναντηθούμε με την αμφικτυονία του Οικουμενικού Ελληνισμού αν αναζητήσουμε τον κοινό μας τρόπο, τα θεμέλια, τις ρίζες, τα ιερά μας σύμβολα, τους κοινούς μας προπάτορες, μάρτυρες, ήρωες, τους μεγάλους πνευματικούς μας δασκάλους.
✔️Κοινά χαρακτηριστικά του ελληνικού κόσμου:
▪️-Ο Ανθρωποκεντρικός χαρακτήρας, το αντιστασιακό μας φρόνημα απέναντι στην τυραννία, η δίψα μας για ελευθερία (ατομική, κοινωνική και πολιτική).
▪️ -Η κοινότητα ως οργάνωση του κοινού μας βίου και η ένταξη του πολίτη στα κοινά όπου συμμετέχει ενεργά στη λήψη των αποφάσεων και η Εταιρική, κοινοτική οικονομία.
📎Θα δανειστώ ως υπόδειγμα για την συνάντηση του ελληνικού κόσμου το παράδειγμα της Ορθόδοξης Εκκλησιολογίας όπου η Ζώσα, ή Στρατευομένη Εκκλησία όλων των πιστών οπου βρίσκονται εν ζωή και η Θριαμβεύουσα Εκκλησία, όλοι όσοι έχουν φύγει από τη ζωή — οι Άγιοι, οι Μάρτυρες, οι Προφήτες, οι Απόστολοι, και όλοι οι κεκοιμημένοι που βρίσκονται σε κοινωνία με τον Θεό, συναντούνται στο κοινόν ποτήριον κατά τη θεία μετάληψη.
Ειναι οι δύο πτυχές της μίας και μοναδικής Εκκλησίας, του ενός Σώματος του Χριστού όχι ως μια απλή θεωρητική έννοια, αλλά μια βιωματική πραγματικότητα στη Θεία Ευχαριστία, όπου κατά τη διάρκειά της, ο χρόνος και ο χώρος «σπάνε», και όλοι οι πιστοί —ζώντες και κεκοιμημένοι— συναθροίζονται γύρω από το ίδιο Θυσιαστήριο.
Καθώς, στο τέλος της Θείας Λειτουργίας, ο ιερέας ρίχνει όλες τις μερίδες που προετοιμάστηκαν κατά την Προσκομιδή (των Αγίων, των ζώντων και των κεκοιμημένων) μέσα στο Άγιο Ποτήριο και γίνονται ένα σώμα από όπου θα κοινωνήσουν οι πιστοί.
Οι κοινότητες του ελληνισμού αρχαίες και νεότερες ζουν σε διαφορετικές συνθήκες, συνυπάρχουν σε διαφορετικές κοινωνίες, παραδοσιακές ή "σύγχρονες", στην Ανατολή και τη Δύση, ο μόνος τρόπος για την κοινή τους πλεύση στη ροή της ιστορίας είναι η μετάληψη από το κοινό ποτήριο του Ελληνισμού, η νοηματοδότησή τους από τα συναξάρια των κοινών μαρτύρων του ελληνισμού, η εμβάπτιση στο κλασικό ελληνικό πνεύμα και πολιτισμό, το κοινό όραμα για την έγνοια και τη συνέχειά του ως οικουμενικός ιδιαίτερος τρόπος, δώρο στην πρόοδο της ανθρωπότητας.
📎Στο εργαστήρι για τον Οικουμενικό Ελληνισμό συμμετείχαν με παρεμβάσεις τους μεταξύ άλλων οι κάτωθι:
1. Γιώργος Κυριακού εκπαιδευτικός, Συντονιστής, άνοιξε τη συνάντηση
2. Κωνσταντίνος Καλυμνιός,
Νομικός από την Κοινότητα Μελβούρνης
Επισήμανση των κύριων σημείων του κειμένου του για το άρθρο 108
3. Αναφορά στις πρόσφατες διώξεις των Ρουμ Ορτοντόξ στη Συρία
4. Χριστίνα Προβεντζάνο,
από τη Magna Grecia
Ομιλία για τη Μεσσήνη της Magna Grecia,"Οι Έλληνες της Μεσσήνης..."
5. Θοδωρής Μακριδης,
Ποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος,
για τους Ρωμιούς στην Τουρκία
6. Θοδωρής Καμαρινός,
πρέσβης,
γενική σύνοψη
7. Σωτήρης Καραμεσίνης,
σκηνοθέτης,
για τη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού
8. Λίτσα Αναστασίου, ερευνήτρια,
για τον βλαχόφωνο ελληνισμό
9. Σταύρος Τσιέπας, πρέσβης
10. Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος, πρέσβης
11. Χαιρέτισε η βουλευτής Νίνα Κασιμάτη
12. Θοδωρής Σπαθόπουλος, διδάκτωρ αεροδιαστημικής, πρώην διευθυντής μελέτης, έρευνας και ανάπτυξης ΕΑΒ,
για δράσεις στο παρελθόν σε κοιτίδες του οικουμενικού Ελληνισμού
13. Κώστας Δημητρόπουλος, κοινωνιολόγος, για τις προκλήσεις της Αλβανικής πολιτείας
για το περιουσιακό στη Χιμάρα
14. Πέτρος Προντάνης, από την Κορυτσά,
15. Κωνσταντίνος Γεροντάτης,
για τη Βόρειο Ήπειρο
16. Γιώργος Τασιόπουλος, δάσκαλος για την αναζήτηση της αμφικτυονίας του οικουμενικού Ελληνισμού
📎Στο σύνδεσμο οι παρεμβάσεις των άλλων ομιλητών
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.