Του Δημήτρη Βασιλειάδη
Δύο θεμελιώδη στοιχεία της σκέψης του Μιχάλη Χαραλαμπίδη σχετικά με το θεσμό του κόμματος (τη γέννηση και την εξέλιξη του), ανάμεσα στα πάρα πολλά πάνω σ΄ αυτό το ζήτημα που είναι διάχυτα στο έργο του και που τα ανακαλύπτει κανείς διαβάζοντας τα βιβλία του, ήρθαν στο νου μου με αφορμή τη γέννηση κομμάτων που απασχολούν την δημοσιότητα αυτές τις μέρες. Όλα αυτά τα θεμελιώδη στοιχεία, ο Μιχάλης θεωρεί ότι είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για τη γέννηση και εξέλιξη ενός κόμματος, που όμως, όταν δεν υπάρχουν, μοιραία, το αποτέλεσμα δεν θα είναι κόμμα, αλλά μη-κόμμα (αγαπημένη του έκφραση) όπως υποστηρίζει ο ίδιος.
Το ένα λοιπόν από τα δύο θεμελιώδη στοιχεία που θα παρατεθούν παρακάτω έχει να κάνει με το κόμμα-αρχηγός- ηγέτης, στο κατά πόσο δηλαδή ένα προσωποπαγές, αρχηγικό κόμμα έχει προοπτικές εξέλιξης, και το άλλο, με τις διαδικασίες που το γεννάν, την ουσία τους, τις μεγάλες ανάγκες και ιδέες που το γεννούν, κυρίως όμως με την διαφάνεια τους, την συμμετοχή ή μη των πολιτών σ΄ αυτές κλπ.
Ο Μιχάλης αναπτύσσει αυτές τις σκέψεις έχοντας, σαν μοντέλο -ας πούμε- το ΠΑ.ΣΟ.Κ. Όμως, ό,τι έχει γράψει πάνω σ΄ αυτό το θέμα, παρά το γεγονός ότι αναφέρεται πάνω στην εξέλιξη του ΠΑ.ΣΟ.Κ., αποτελεί έναν θεμελιώδη οδηγό για να αναλύσει κανείς το κόμμα, ως συστατικό στοιχείο της δημοκρατίας. Όσον αφορά το κόμμα-αρχηγός, ο Μιχάλης, παρά το γεγονός ότι θεωρεί πως το ηγετικό χάρισμα ενός πολιτικού μπορεί να λειτουργήσει αναζωογονητικά,…
‘’…πολλές φορές ο αρχηγός –Leader- αυτός που διαθέτει ένα προσωπικό χάρισμα και ικανότητες μπορεί να επαναφέρει την φλόγα των ιδανικών της πολιτικής, να αναζωογονήσει ένα πολιτικό κίνημα…’’
…θεωρεί τελικά, ότι αυτό θα λειτουργήσει αρνητικά για το κόμμα, όπως χαρακτηριστικά γράφει για το ΠΑ.ΣΟ.Κ. και την καταλυτική επιρροή του Αντρέα:
‘’Το πέρασμα στο προσωπικό κόμμα του αρχηγού έλεγξε παρά απελευθέρωσε τη δυναμική της Δημοκρατικής παράταξης…’’



















