«Αγαπητή Κίμπερλι, φέρατε τόση ενέργεια στην Αθήνα που κάποιοι πίστεψαν ότι θα είστε υποψήφια στις επόμενες εθνικές εκλογές!
Σας ευχαριστούμε για τη δυναμική σας παρουσία»
(Κωστής Χατζηδάκης, αντιπρόεδρος ελληνικής κυβέρνησης, 3/7/2026)

Του Ρούντι Ρινάλντι
Η φράση «εδώδιμα – αποικιακά» ήταν μια ονομασία που έφεραν οι ταμπέλες των μπακάλικων, ώστε να δίνεται ένας πιο εκλεπτυσμένος και σοβαρός τόνος από τον καθημερινό όρο «μπακάλικο». Το «εδώδιμα» σήμαινε εγχώρια φαγώσιμα είδη, ενώ το «αποικιακά» προϊόντα που έφταναν από τις αποικίες των ευρωπαϊκών κρατών (καφές, τσάι, πιπέρι, μπαχαρικά κ.λπ.). Σιγά-σιγά στην καθημερινή γλώσσα η έκφραση χρησιμοποιούνταν για περιγράφει ειρωνικά ένα ασυνάρτητο συνονθύλευμα πραγμάτων, μια κατάσταση κομφούζιου ή έναν χώρο όπου επικρατεί ανακατωσούρα. Στη νεότερη ελληνική ιστορία χρησιμοποιείται για να περιγράψει, με καυστικό πολιτικό χαρακτήρα, την οικονομική και κοινωνική κατάσταση της χώρας. Το «εδώδιμα – αποικιακά» κουβαλάει μια διπλή μεταφορική σημασία: από τη μία πλευρά θυμίζει το μπακάλικο (μικρό οικονομικό μέγεθος και προχειρότητα), και από την άλλη την απώλεια εθνικής κυριαρχίας, την ξένη εξάρτηση, που ήταν κεντρικές ιδιότητες των κλασικών αποικιών.
Γιατί θυμήθηκα τη φράση «εδώδιμα – αποικιακά»; Είναι προφανές. Όχι μόνο επειδή η προσδιοριστική ποιότητα «αποικία» έχει εισβάλει στην πολιτική, οικονομική και γεωπολιτική διάσταση της χώρας με αρκετά έντονο τρόπο. Διότι ιδιαίτερα με τη Χρεοκοπία του 2010 και το μνημονιακό καθεστώς, ο ουσιαστικός υποβιβασμός των όποιων χαρακτηριστικών βαθμών κυριαρχίας έχει μια κρατική οντότητα ήταν τόσο πασιφανής, ώστε όροι όπως «αποικία χρέους», «νεοαποικία», «οργανική αποικία» αλλά και «κατοχή», «επικυριαρχία» κ.λπ. άρχισαν να ξαναποκτούν ένα νόημα, αφού πράγματι υπήρξε μια μεγάλη καθεστωτική αλλαγή και μια οικονομική καταβύθιση ενός μεγάλου τμήματος του πληθυσμού. Τα οράματα του εξευρωπαϊσμού, της σύγκλισης με τις ευρωπαϊκές χώρες, του εκσυγχρονισμού, της εφόρμησης στο Βαλκανικό Ελντοράντο, όλα τινάχθηκαν στον αέρα.
16 χρόνια μετά τη Χρεοκοπία και την είσοδο στο μνημονιακό καθεστώς και τη χρόνια επιτήρηση (που καθόλου δεν τέλειωσαν), η επίσημη δημόσια σφαίρα (κυβερνήσεις ΣΥΡΙΖΑ και Ν.Δ.) υποστηρίζει ότι βγήκαμε από τα μνημόνια, κι ότι βαδίζουμε γενικά στο σωστό, «σύγχρονο» δρόμο. Η επταετία της Ν.Δ. και του Μητσοτάκη –εκμεταλλευόμενη στο έπακρο την αποτυχία της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ– προχώρησε σε μια εμβάθυνση ορισμένων χαρακτηριστικών του εξαρτημένου μεταπρατισμού, και προσαρμόστηκε όπως-όπως σε όλες τις στροφές της γεωπολιτικής συγκυρίας: πρώτα στην περίοδο της πανδημίας με όλα τα οικονομικά μέτρα, στον πόλεμο στην Ουκρανία και στην πρόσδεση στις ΗΠΑ υπό τον Μπάιντεν, αναλαμβάνοντας και τη «μοιρασιά» του Ταμείου Ανάπτυξης και Ανθεκτικότητας, ενώ, μετά τη στροφή στις ΗΠΑ υπό τον Τραμπ, υιοθετεί με πιο έντονο και πειθήνιο τρόπο τους αμερικανικούς σχεδιασμούς για την «Ελλάδα-κόμβο», ιδιαίτερα όσον αφορά τις ενεργειακές και στρατιωτικές ανάγκες των ΗΠΑ.















ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ


