Ομιλία του Πρωθυπουργού της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, στο Πανεπιστήμιο Tsinghua στο Πεκίνο (13 Απριλίου 2026)
Το 1583, ένας Ιταλός Ιησουίτης, ο Ματέο Ρίτσι, έφτασε στην Κίνα. Στις λιγοστές του αποσκευές είχε μερικά βιβλία, έναν αστρολάβο και έναν παγκόσμιο χάρτη.
Ήταν ένας ευρωπαϊκός χάρτης. Ακριβής στις αναλογίες του, ιδιαίτερα προηγμένος σε λεπτομέρεια, αλλά μεροληπτικός ως προς την οπτική του. Παρουσίαζε τον κόσμο όπως τον έβλεπε η Δύση: με την Ευρώπη στο κέντρο και την Ασία στο δεξί άκρο. Στα όρια της γης. Όταν τον είδαν, οι χαρτογράφοι της αυτοκρατορικής αυλής ρώτησαν τον Ιησουίτη γιατί η Κίνα εμφανιζόταν τόσο περιφερειακά. Και τότε ο Ευρωπαίος λόγιος συνειδητοποίησε για πρώτη φορά ότι η Μεσόγειος ήταν το κέντρο του δικού του κόσμου, αλλά όχι των άλλων. Κάθε κόσμος είχε το δικό του κέντρο. Έτσι, ο Ματέο Ρίτσι ξανασχεδίασε πλήρως τον χάρτη του, αυτή τη φορά με άξονα τον Ειρηνικό Ωκεανό και συμπεριλαμβάνοντας ολόκληρη την Ευρασία.
Πέρασαν πάνω από 400 χρόνια από τότε. Ωστόσο, δυστυχώς, υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που βλέπουν τον κόσμο όπως σε εκείνον τον πρώτο, παραμορφωμένο χάρτη. Τον λέω παραμορφωμένο γιατί γνωρίζω ότι ο κόσμος δεν ήταν έτσι. Το 1583, η Κίνα ήταν ήδη μια μεγάλη δύναμη, με το ένα τέταρτο του παγκόσμιου πληθυσμού και ΑΕΠ. Είχε εμπορικές σχέσεις με τη μισή υφήλιο και πρωτοπορούσε στην επιστήμη και την τεχνολογία.
Το γνωρίζω αυτό, γιατί –όπως σωστά υπενθύμισε ο Πρόεδρος του Πανεπιστημίου– η Ισπανία ήταν επίσης τότε μια μεγάλη αυτοκρατορία. Μια αυτοκρατορία που εμπορευόταν πρώτες ύλες και προϊόντα με τη Δυναστεία των Μινγκ μέσω του διαδρόμου της Μανίλας και διέπλεε τους ωκεανούς με μαγνητικές πυξίδες, μουσκέτα και πηδάλια πρύμνης – τεχνολογίες κινεζικής προέλευσης.
