Όποιος το αγγίξει πεθαίνει!

από τον Lorenzo Merlo - 19 Ιουλίου 2026

Πηγή: Λορέντζο Μέρλο

Βρισκόμαστε ίσως, όπως λένε ορισμένες σοφές παραδόσεις, σε ένα βρεφικό στάδιο. Δηλαδή, σε εκείνο το στάδιο της ύπαρξης όπου μια απαγόρευση δεν αρκεί για να καταστείλει μια επιθυμία, αλλά, αντίθετα με την πρόθεσή της, προκαλεί την εξύψωσή της, ακόμη και με το κόστος αυτής της ευφορίας.

Γεννημένοι στη Φύση, δεν ήμασταν χωρισμένοι από αυτήν. Η μητέρα ήταν η ταυτότητα που αναγνωρίζαμε σε αυτήν, αυτή που μας είχε δημιουργήσει, στην οποία οφείλαμε σεβασμό, από την οποία γεννήθηκε το συναίσθημα, όχι η έννοια, του ιερού. Δηλαδή, αυτού που είμαστε. Όχι μέρος του εαυτού μας, αλλά μια οργανική προέκταση όπως ένα χέρι, ένα συναίσθημα, μια ηθική και μια ηθική.

Δεν είχαμε ιδέα ότι ήμασταν χωρισμένοι από αυτήν, από τη Φύση, από τη Γη, από τον Κόσμο. Ζούσαμε σε μια κατάσταση ψυχής, δηλαδή, μοιραζόμασταν μια ενιαία ψυχή ή ζωή, η οποία διαπερνούσε τα πάντα, ικανοί να παρατηρήσουμε στην πραγματικότητα τα σύμβολα που παραπέμπουν στα χαρακτηριστικά των ανθρώπων, την ενεργειακή τους δύναμη που καθορίζει την κατάσταση και τις σχέσεις τους.

Δεν είχαμε άλλη κουλτούρα εκτός από αυτήν που ήταν δεμένη με την επιβίωση, ανίκανη να καλλιεργήσει τη συσσώρευση. Μια χειροτεχνική κουλτούρα, δημιουργική, χειρωνακτική και ψυχαγωγική, απαραίτητα σχεδιασμένη να καλλιεργεί και να αναπτύσσει τα ταλέντα που κατείχε κάθε άτομο.

Μια κουλτούρα ακατάλληλη για την αποξένωση, καρπός της απώλειας νοήματος στη ζωή, της σύγχυσης και της ακραίας ευαλωτότητας, μιας υπαρξιακής δυσφορίας που πάντα φέρνει μαζί της βία εναντίον του εαυτού και των άλλων, ιδιωτικών και δημόσιων, ατομικών και κοινωνικών.

Η επιτυχία του φόβου του Θεού και η υπόσχεση σωτηρίας της ιουδαιοχριστιανικής ιδέας (η οποία δεν έχει καμία σχέση με τον Χριστό και το μήνυμά του) έχει αποκόψει κάθε δικαίωμα και αλήθεια του παγανισμού. Στην ανθρωποκεντρική του μανία, έχει χωρίσει τον άνθρωπο από τον Θεό, αφήνοντάς τον στο έλεος του ψυχολογικού εκβιασμού και στο έλεος ενός ανεξέλεγκτου εγωκεντρισμού, που δεν το γνωρίζει, ακόμη και επειδή είναι εγκεκριμένος από τον ουρανό.

Ο ανθρωποκεντρισμός, ο εγωκεντρισμός και ο γεωκεντρισμός ήταν οι τρεις άξονες του ακρογωνιαίου λίθου που επιβλήθηκε στον δυτικό κόσμο από τη νέα μονοθεϊστική τάξη, η οποία, μόλις μετατράπηκε, σαν να ήταν ένα ακρωτήριο που χώριζε θάλασσες, ρεύματα, κλίματα και ατμόσφαιρες, η πραγματικότητα δεν ήταν πια η ίδια, ούτε ο άνθρωπος και η σκέψη.

«Φαινομενολογία του Παγκόσμιου Παντογνώστη» ΑπόΡομπέρτο ​​Πεκιόλι

« Φαινομενολογία του παγκόσμιου παντογνώστη. Έχει το υπερσυνδεδεμένο δίποδο άποψη για κάποιο θέμα; Στην χαρούμενη κηδεία του πολιτισμού και της αλήθειας που παρακολουθούμε καθημερινά. Ευλογημένος ο Σωκράτης, που ήξερε ότι δεν ήξερε τίποτα και κατέληξε όπως ξέρουμε εμείς.» Ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΑΝΤΟΓΝΩΣΤΗΣ

Δεν έχει νόημα να ανάβουμε κεριά στις κηδείες. Ούτε για τον καημένο τον εκλιπόντα, ούτε για τους αγαπημένους του, ούτε για κανέναν άλλον. Αυτό το αμυδρό φως είναι ενοχλητικό. Δεν φωτίζει και, πάνω απ' όλα, δεν αλλοιώνει τη θλίψη της περίστασης. Σκεφτόμασταν αυτό, την χαρούμενη κηδεία του πολιτισμού και της αλήθειας στην οποία συμμετέχουμε καθημερινά με αυξανόμενη αδυναμία . Ο συγγραφέας αυτών των σημειώσεων προσπαθούσε απερίσκεπτα να εξηγήσει την κολοσσιαία απάτη με το χρέος σε έναν πολύ ψυχρό γνωστό του , έναν μηχανικό και πιστό ψηφοφόρο του Δημοκρατικού Κόμματος, ήδη ένθερμο θαυμαστή του Ματέο Ρέντσι. Έχει υψηλό εισόδημα, είναι παντρεμένος με έναν καταξιωμένο γιατρό με ιδιωτικό ιατρείο, έχει παιδιά που είναι ήδη εύπορα και, όπως μας λένε, συμμετέχει ένθερμα σε συζητήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπου, με τόνους συγκατάβασης αναμεμειγμένους με περιφρόνηση, αποδοκιμάζει την βλακεία και την ανικανότητα των συμπολιτών του που έχουν επηρεαστεί από τον λαϊκισμό, τον κυριαρχισμό και τον συντηρητισμό.

Για τον στοχαστικό, ενημερωμένο, καλλιεργημένο συνομιλητή μας, έναν προσεκτικό αναγνώστη των κυρίαρχων εφημερίδων, το δημόσιο χρέος αποτελεί απόδειξη ότι ζούμε πέρα ​​από τις δυνατότητές μας, ότι είμαστε ένα έθνος τζιτζικιών, που τρέφεται από την άγνοια. Ποτέ δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αν υπάρχει χρέος, πρέπει να υπάρχει και πίστωση, και επομένως ο φερόμενος ως πιστωτής είναι ένας απαίσιος επιχειρηματίας αν συνεχίσει να μας χρηματοδοτεί, αφού είναι σαφές ότι κανένα δημόσιο χρέος -το δικό μας ή των άλλων- δεν είναι αριθμητικά αποπληρωτέο. Πρέπει να υπάρχει κάτι πίσω από αυτό, μια απάτη στην οποία έχουμε περιέλθει, θα σκεφτόταν ένας λογικός άνθρωπος. Ο καλός παγκόσμιος πολίτης, ωστόσο, αποδέχεται την αφήγηση της εξουσίας, απορρίπτοντας τις αποκλίνουσες εξηγήσεις ως ψευδείς ειδήσεις ή χονδροειδή άγνοια.

Οδύσσεια της Οδύσσειας

Roberto Luigi Pagani - 09/07/2026

Πηγή: Ρομπέρτο ​​Λουίτζι Παγκάνι

Θα με συγχωρήσετε που επιμένω σε αυτό το θέμα, αλλά ως Ιταλός, νιώθω βαθιά συνδεδεμένος με τα κλασικά έπη. Όπως νομίζω οι περισσότεροι από εσάς, νιώθω ότι είναι ένα σημαντικό μέρος της πολιτιστικής μου ιστορίας. Γι' αυτό μιλάω ανοιχτά.

Η Λουπίτα Νιόνγκο, η οποία υποδύεται την Ελένη της Σπάρτης στην Οδύσσεια του Νόλαν, δήλωσε σε μια συνέντευξη που δημοσιεύτηκε χθες ότι, αν μπορούσε να κάνει μια ερώτηση στον Όμηρο, θα τον ρωτούσε γιατί δεν έδωσε περισσότερο χώρο στις γυναίκες, προσθέτοντας ότι δεν είχε διαβάσει την Οδύσσεια πριν επιλεγεί για την ταινία.

Ένα από τα πράγματα που με προβληματίζουν περισσότερο στην προώθηση ορισμένων ταινιών είναι να βλέπω ηθοποιούς που φαίνεται να αισθάνονται την ανάγκη να μεταδώσουν ηθικά μαθήματα στους συγγραφείς που έγραψαν τα έργα στα οποία εργάζονται τώρα. Ειδικά επειδή όποιος γνωρίζει πραγματικά την Οδύσσεια γνωρίζει ότι η υποβάθμισή της στον χρόνο προβολής αυτού ή εκείνου του χαρακτήρα στην οθόνη αγνοεί τον ρόλο μερικών από τους πιο εξαιρετικούς γυναικείους χαρακτήρες σε όλη τη δυτική λογοτεχνία.

Η Αθηνά είναι η πραγματική σκηνοθέτης της δράσης: προστατεύει τον Οδυσσέα, καθοδηγεί τον Τηλέμαχο και παρεμβαίνει συνεχώς στα γεγονότα. Χωρίς αυτήν, η επιστροφή στην Ιθάκη απλά δεν θα συνέβαινε, όπως ακριβώς η εκδίκηση εναντίον των μνηστήρων δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς τη βοήθειά της. Και μετά υπάρχει η Πηνελόπη, μια από τις σπουδαιότερες γυναικείες μορφές που δημιουργήθηκαν ποτέ: είναι έξυπνη, πολιτικά επιδέξια, κρατάει το βασίλειο ενωμένο για είκοσι χρόνια, εξαπατά τους μνηστήρες με το περίφημο ιστό της, και όταν ο Οδυσσέας επιστρέφει, αυτή τον υποβάλλει στην τελική δοκιμασία πριν τον αναγνωρίσει.

Το πρόβλημα με μια συγκεκριμένη σύγχρονη προσέγγιση είναι ακριβώς αυτό: αντί να προσπαθεί κανείς να κατανοήσει ένα έργο στο ιστορικό και πολιτιστικό του πλαίσιο, κρίνεται με σύγχρονες ηθικές κατηγορίες, σαν ένα ποίημα που γράφτηκε πριν από σχεδόν τρεις χιλιάδες χρόνια να αντικατοπτρίζει τις αξίες του 21ου αιώνα. Μία από τις θεμελιώδεις αρχές της τέχνης του ιστορικού είναι η αποφυγή του αναχρονισμού: το παρελθόν δεν κατανοείται κρίνοντάς το με τα ηθικά πρότυπα του παρόντος, αλλά προσπαθώντας να κατανοήσει τις αξίες, τους θεσμούς και τη νοοτροπία της εποχής. Αυτό δεν σημαίνει αναστολή της ηθικής κρίσης ή έγκριση όλων όσων έχουν συμβεί, αλλά τουλάχιστον καταβολή πνευματικής προσπάθειας για να κατανοήσει το παρελθόν στο πλαίσιό του.

Τέλος εποχής ...

Της Αγγέλας Καστρινάκη 

ΝΕΑ 04.06.2026

Πάντα τέτοιες μέρες οι πανεπιστημιακοί παθαίναμε κρίση ταυτότητας. Είχαμε διδάξει όλο το εξάμηνο ψυχή τε και σώματι κι όταν έφτανε η ώρα των εξετάσεων και της διόρθωσης των γραπτών αναρωτιόμασταν τι νόημα έχει το επάγγελμά μας. Διορθώναμε με τις ώρες σκυμμένοι πάνω απ’ τα γραπτά και βλέπαμε πόσο περιορισμένη ήταν η ανταπόκριση σε όσα είχαμε προσπαθήσει να μεταδώσουμε. Κυκλοφορούσαν και μερικά ανέκδοτα: ό,τι και να ’χει γράψει, αν βάλει τον Χίτλερ στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και όχι στον Α΄, πρέπει να περάσει – χρειαζόμαστε ένα 50% επιτυχίας, τουλάχιστον…

Και τι έχει αλλάξει φέτος και χρησιμοποιώ τον δραματικό τίτλο «τέλος εποχής»; Λοιπόν, φέτος δεν χρειάστηκε να σκύψω πάνω από τα γραπτά, να ξεδιαλύνω αν κάτι είναι σωστό ή λάθος, εύστοχο ή άστοχο. Φέτος άνοιγα την κόλλα αναφοράς και την έκλεινα με μια ματιά. Ήταν σχεδόν λευκή… Αυτό δεν είναι πια κρίση ταυτότητας, είναι ακύρωση.

Δίδαξα το μάθημα «Εισαγωγή στη νεοελληνική φιλολογία», μάθημα υποχρεωτικό για τα δύο από τα τρία Τμήματα της Φιλοσοφικής Σχολής. Είχα 257 εγγεγραμμένους φοιτητές, πρωτοετείς και περασμένων ετών, στην παράδοση έρχονταν περίπου τριάντα και στις εξετάσεις έγραψαν 180. Υπολόγιζα πόσες μέρες θα έπρεπε να διορθώνω – και δεν χρειάστηκα παρά μόνο τον κόπο να ανοίγω και να κλείνω μια κόλλα, πού και πού κάποια απάντηση.

Δύο άριστοι φοιτητές (που είχαν εγκαταλείψει άλλες σπουδές για να έρθουν στην ανθρωπιστικές επιστήμες), πέντε-έξι αρκετά καλοί, με το ζόρι μερικά πεντάρια, ενώ η μεγάλη μάζα πήρε ένα συμβολικό τρία. Δούλεψα για λιγότερους από 10 ανθρώπους. Είναι φανερό ότι το σύστημα που ξέραμε πέθανε. Ακούω πως σε κάποιες άλλες Σχολές και στα Κεντρικά Πανεπιστήμια η κατάσταση είναι καλύτερη, πως υπάρχουν ακόμα και «σπασικλάκια». Τι κάνουμε όμως με το μεγάλο πλήθος;

Βασίλης Καραποστόλης: «Όταν παύουν τα αισθήματα, πληθαίνουν οι παραισθήσεις»

Με αφορμή το νέο του βιβλίο, «Η ανάγκη της εμψύχωσης», ο ομότιμος καθηγητής Πολιτισμού και Επικοινωνίας μιλά για τη σύγχρονη εποχή της ψυχικής κόπωσης και της εσωτερικής παραίτησης.

Γιώργος Δήμος

Στο βιβλίο «Η ανάγκη της εμψύχωσης», ο Βασίλης Καραποστόλης εξετάζει τη βαθιά ψυχική και πνευματική κόπωση του σύγχρονου ανθρώπου

Oµότιµος Καθηγητής Πολιτισµού και Επικοινωνίας στο Πανεπιστήµιο Αθηνών, ο Βασίλης Καραποστόλης έχει δημοσιεύσει δεκάδες μελέτες και δοκίμια για την κοινωνική συμπεριφορά και τα ήθη στον σύγχρονο κόσμο, καθώς και λογοτεχνικά έργα, από το 1995 και ύστερα, τα περισσότερα από τις εκδόσεις Πατάκη. Το νέο του βιβλίο, «Η ανάγκη της εμψύχωσης» (εκδ. Πατάκη), θίγει το σημαντικό θέμα της έλλειψης ψυχικών εφοδίων υψηλής τάσης από την ανθρώπινη δράση στην εποχή μας, ερευνώντας αφενός τις αιτίες που οδήγησαν σε αυτήν την κατάπτωση και αφετέρου τις πιθανότητες ανάκαμψης.

Ο Βασίλης Καραποστόλης μας μίλησε τόσο για τους λόγους που τον οδήγησαν στη συγγραφή του συγκεκριμένου βιβλίου όσο και για τους κινδύνους που εγκυμονεί η διαιώνιση αυτού του σημαντικού προβλήματος που πραγματεύεται η «Ανάγκη της εμψύχωσης» και γενικότερα τα βιβλία που γράφει τα τελευταία χρόνια.

— Το νέο σας βιβλίο πραγματεύεται ένα σοβαρό θέμα της εποχής μας, την έλλειψη αυτοπεποίθησης και ψυχικού σθένους, προκειμένου ο άνθρωπος να στοχεύσει ψηλά και να βελτιώσει πτυχές του εαυτού του, ξεπερνώντας τις αναστολές του και τα εμπόδια που συναντά καθημερινά στον δρόμο του. Ποια ήταν η αφορμή που σας οδήγησε στο να γράψετε ένα βιβλίο γι’ αυτό το μείζον κοινωνικό ζήτημα;

Την αφορμή για τη συγγραφή του βιβλίου μού την έδωσε η παρατήρηση ότι όλο και λιγότεροι άνθρωποι στις μέρες μας κρατάνε το τιμόνι της ζωής τους στα χέρια τους. Δεν είναι ότι οι καταστάσεις τούς παρασέρνουν, είναι μάλλον ότι τους λείπει η θέληση να χαράξουν την πορεία τους. Σήμερα σπανίως θα δούμε άτομα να βάζουν όλη τους την ψυχή σε όσα επιχειρούν. Είναι σαν να διστάζουν να δοθούν ακόμα και σ’ αυτά που δηλώνουν πως επιθυμούν πολύ. Το αποτέλεσμα είναι να συσσωρεύεται μέσα τους ένα αδιάθετο δυναμικό. Τα ριζικά σχέδια αναβάλλονται, το ίδιο και οι πράξεις και τα συναισθήματα. Βασικός στόχος του βιβλίου ήταν να ερευνήσει τις αιτίες αυτής της λιποψυχίας και τα μέσα που υπάρχουν ώστε να μη γίνει χρόνια πάθηση.

— Θεωρείτε, δηλαδή, ότι αυτή είναι μια κατάπτωση του σημερινού ανθρώπου που απειλεί να διαβρώσει ολόκληρο των πολιτισμό μας;

Ο κίνδυνος είναι υπαρκτός, γιατί ο σύγχρονος πολιτισμός, με όλη του τη φαντασμαγορία, κάνει τον άνθρωπο να ξεχνά τη δειλία του, να ξεχνά πως έχει φτάσει στο σημείο να φοβάται μήπως «πέσει έξω», αν νιώσει μια δυνατή συγκίνηση για ένα πρόσωπο ή για μια ιδέα ή για μια υπόθεση. Το να περικόπτεις προκαταβολικά αυτό που αισθάνεσαι είναι ο πιο ταπεινωτικός αυτοακρωτηριασμός. Αυτό συμβαίνει σήμερα. Και όλοι οι μηχανισμοί του πολιτισμού –με τη μαζική διασκέδαση, με τον κατακλυσμό από εικόνες και ήχους– πασχίζει να συγκαλύψει το μειωτικό γεγονός ότι φιμώνεται προγραμματικά η καρδιά. Οι συνέπειες, όμως, δεν αποφεύγονται. Όταν παύουν τα αισθήματα, πληθαίνουν οι παραισθήσεις. Αφού η καρδιά σιωπά, το μυαλό πλάθει ό,τι το βολεύει.

Σημάδια του τέλους μιας εποχής

Γιόχαν Χουιζίνγκα

(1872-1945)

«Ένα από τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά του παρακμάζοντος μεσαιωνικού πνεύματος, είναι η πρωτοκαθεδρία της όρασης, η οποία μοιάζει να σχετίζεται στενά με την ατροφία της σκέψης.

Οι άνθρωποι σκέφτονταν και εκφράζονταν με οπτικές εικόνες. Και επειδή το πνεύμα εκείνης της εποχής αρκούνταν στην οπτική έννοια, γι’ αυτό έβρισκε ικανοποίηση στην πλαδαρότητα της πρόζας. Για τον ίδιο λόγο άλλωστε αποθέωνε τη ζωγραφική. Η ζωγραφική έκφραση ήταν περισσότερο σύμφωνη με την πνευματική έκφραση εκείνων των καιρών. Γι’ αυτό, τέλος, η ποιότητα της πρόζας το 15ο αιώνα ήταν γενικά ανώτερη από της ποίησης. Η πρόζα, όπως και η ζωγραφική, μπορούσαν να εκφράσουν καλύτερα έναν άμεσο ρεαλισμό, που απαγόρευε στην ποίηση να ανθίσει. (...)

Η ποίηση του 15ου αιώνα δίνει συχνά την εντύπωση, ότι στερείται τελείως νέων ιδεών. Η αδυναμία να βρεθούν καινούργιες εμπνεύσεις είναι γενική. Το μόνο που κάνουν, είναι να ξαναδουλεύουν, να στολίζουν ή να εκσυγχρονίζουν παλιά θέματα. Υπάρχει κάτι σαν νέκρωση της σκέψης. Θα έλεγε κανείς, ότι το πνεύμα ολοκλήρωσε το μεσαιωνικό οικοδόμημα και εξαντλήθηκε, πέφτοντας σε κάποιου είδους νάρκη. Υπάρχει κενό και ξηρασία. Αμφιβολία για τον κόσμο. Γενικευμένη παρακμή. Δυσφορία βασιλεύει παντού. (...)»

ΟΙ ΤΑΠΕΙΝΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΤΙΠΟΤΕΝΙΟΙ

Του Κώστα Χατζηαντωνίου 

Δεν είδα κάπου να μνημονεύεται φέτος ο Δημήτρης Ταγκόπουλος που κάποτε σφράγιζε την πνευματική ζωή μιας Ελλάδας με πίστη στο μέλλον της - με εξαίρεση την αναδημοσίευση μιας συνέντευξής του το 1923 στον Φώτο Γιοφύλλη, φροντίδι του κ. Σ. Κουρουζίδη στην Books' Journal.

 Ο εκδότης του περίφημου «Νουμά» που πέθανε πριν από εκατό χρόνια, είχε και δικό του έργο αλλά η μεγάλη του άνεση και επιτυχία ήταν το χρονογράφημα και το μαχητικό σημείωμα. Οι εξαιρετικές προσωπογραφίες του, με τίτλο «Φιλολογικά πορτραίτα» που εκδόθηκαν το 1922 και επανεκδόθηκαν το 1988 (από τις εκδόσεις των αδελφών Παϊρίδη, του Σωτήρη και του Ιάκωβου που ήταν διευθυντής φωτογραφίας σε εμβληματικές ταινίες όπως ο Μακεδονικός γάμος του Κανελλόπουλου και ο Θίασος του Αγγελόπουλου), διασώζουν ωραίες στιγμές των ανθρώπων μιας λογοτεχνικής εποχής αλλά και το στυλ του Ταγκόπουλου. 

Στον συμμαχητή του αγώνα για μια Άλλη Ελλάδα (του αγώνα που χάθηκε οριστικά το 1922), αφιέρωσε ένα ποίημα ο Κωστής Παλαμάς. Δημοσιευμένο το 1898 στην Εστία (πριν δηλαδή ξεκινήσει ο αγώνας του Νουμά το 1903), συμπεριελήφθη στην Ασάλευτη Ζωή το 1904. Το δημοσιεύω εδώ, τόσο εις μνήμην των εκατό χρόνων από τον θάνατο του Ταγκόπουλου όσο και ως παρηγοριά για φαινόμενα που δεν είναι σημερινά όπως συχνά νομίζουμε.

ΟΙ ΤΑΠΕΙΝΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΤΙΠΟΤΕΝΙΟΙ

Στὸν Ταγκόπουλο τοῦ «Νουμᾶ»

Ὦ ἐσεῖς, τοῦ κόσμου ὀνείρατα θαμπά, ποὺ σὰν κοιμᾶσαι 

τὰ βλέπεις, κ᾿ ἔξαφνα ξυπνᾶς καὶ μήτε τὰ θυμᾶσαι, 

ὤ! ποὺ ξεφεύγετε ἄγνωροι καὶ πᾶτε σκοτεινοί,

ὦ Ταπεινοί.

Η Πομπηία της Νεοελληνικής Κοινωνίας | Γράφει ο Διονύσης Τσιριγώτης

Διονύσης Τσιριγώτης

Αναπληρωτής Καθηγητής, Πανεπιστημίου Πειραιώς

Στην κλασική Αθήνα, ο όρος ἰδιώτης περιέγραφε εκείνον που, αποσύροντας εαυτόν από τα κοινά, απέφευγε την ενεργό συμμετοχή στην πολιτική ζωή. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο Θουκυδίδης στον Επιτάφιο του Περικλή: «μόνον τοῦ μὴ μετέχοντος τῶν δε [– τῶν κοινῶν] οὐκ ἀπράγμονα, ἀλλ’ ἀχρείον νομίζομεν» ⸱ δηλαδή «μόνον αυτόν που δεν συμμετέχει στα κοινά δεν τον θεωρούμε απλώς αδρανή, αλλά άχρηστο».

Η ιδιωτεία, στην αυθεντική της σημασία, δεν είναι απλώς η απομάκρυνση από τα κοινά• είναι η εκούσια άρνηση της κοινής μοίρας, η απόσυρση του ανθρώπου στην αυτάρκεια των μικρών του συμφερόντων, σαν να μην τον αφορά η τύχη του συνόλου. Οι αρχαίοι Έλληνες γνώριζαν καλά ότι η πόλις δεν είναι απλώς χώρος διαβίωσης, αλλά ο κοινός ορίζοντας εντός του οποίου ο άνθρωπος γίνεται πολίτης. Ο ἰδιώτης γι’ αυτούς δεν ήταν ουδέτερος• ήταν άχρηστος, διότι σιωπούσε εκεί όπου όφειλε να πράξει. Κι όμως, στη συγκαιρινή ελλαδική κοινωνία, αυτή η ιδιωτεία έχει πάψει να είναι παρεκτροπή και έχει γίνει καθολικός τρόπος ύπαρξης. Το πρόσωπο συρρικνώνεται στο άτομο, η ευθύνη στην ανάγκη, η ζωή στην κατανάλωση.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η πλειοψηφία δεν λειτουργεί ως φορέας συλλογικής σοφίας αλλά ως μάζα που ακολουθεί την αδράνεια των συνηθειών της. Ο Αριστοτέλης προειδοποιούσε ότι η κυριαρχία του πλήθους, αν δεν στηρίζεται στην αρετή και στην παιδεία, εκπίπτει σε οχλοκρατία• και ο Τοκβίλ, αιώνες αργότερα, διέκρινε τον κίνδυνο μιας τυραννίας της πλειοψηφίας που επιβάλλει την αισθητική της μετριότητας και την ηθική της ευκολίας. Έτσι, ο δημόσιος λόγος σήμερα μοιάζει με θέατρο της ελαφρότητας⸱ τραγούδια δίχως περιεχόμενο, πρόσωπα δίχως πνευματικό βάρος και μια κοινωνία που, προτιμώντας το ευχάριστο ψεύδος από την οδυνηρή αλήθεια, καταδικάζει τον στοχαστή στη σιωπή.

Πολιτισμός σε παρακμή...

Δημήτρης Τσίρκας 

Όταν η μαγεία της αρχαιότητας συναντά την ψυχολογία της λούμπεν μεγαλοαστικής τάξης

Καλώς εδόθη το κάστρο της Πύλου στην κόρη της Τζένης Μπαλατσινού και του Πέτρου Κωστόπουλου.

Πού θέλατε δηλαδή να παντρευτεί η κόρη του εθνικού ξεβλαχευτή, σε καμιά ταβέρνα;

Δύο πράγματα έχουν απομείνει στην Ελλάδα – τα αρχαία της και τα βλαστάρια των ελίτ της. 

Όπως, ο Κωνσταντίνος και η Σοφία Μητσοτάκη, η Μαρία Σάκκαρη και η Αμαλία Κωστοπούλου Μπαλατσινού Κικίλια.

Όλοι αυτοί οι νέοι και οι νέες που μας τιμούν στο εξωτερικό – κάποιοι με τις σπουδές τους, άλλες με το τένις ή γοητεύοντας Αμερικάνους μεγιστάνες.

Και όταν αυτά τα δύο συνδυάζονται, το αποτέλεσμα είναι μοναδικό – ένα ξεβλάχεμα par excellence.

Ύβρις! Απο τη μια η Ακρόπολη Και απο την άλλη ο Δονητής του Ελληνικού

Μαρία Δεναξά

📌 🇬🇷 Απο τη μια η Ακρόπολη, το σύμβολο του μεγαλείου των προγόνων μας, της Δημοκρατίας,της ελευθερίας του πνεύματος, της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας και της ανθρωπότητας, της φιλοσοφίας, των τεχνών, της αρμονίας, του μέτρου της αισθητικής της ελληνικής αρχιτεκτονικής... 

🔴 Και απο την άλλη ο Δονητής του Ελληνικού. 

Το νέο σύμβολο της σύγχρονης Ελλάδας που θα μας θυμίζει δια παντός τις γαλάζιες ακρίδες του success story της αρπαχτής, των πλιατσικολόγων που τους βάφτισαν "στρατηγικούς επενδυτές" και αργά ή γρήγορα θα τους ανακηρύξουν εθνικούς ευεργέτες για την καταστροφή των πάντων: ακτές, νησιά, δάση ακόμη και τον ίδιο το μύθο της χώρα μας με την άνευ προηγουμένου  λεηλασία.

🔴 Η χώρα που γέννησε την έννοια του μέτρου, σήμερα το έχει χάσει ολοκληρωτικά με fast-track νόμους, μαιμού περιβαλλοντικές μελέτες, φοροαπαλλαγές για τους έχοντες που θα ζήλευε και ο Κροίσος. 

🔴Μετατρέψαμε την πολιτιστική μας κληρονομιά αλλά και τη χώρα ολόκληρη σε σκηνικό για Instagram stories της πλουτοκρατίας και των ξένων, την ώρα που οι ιθαγενείς πληρώνουν και  ξαναπληρώνουν τον λογαριασμό για το τσιμέντο, τα χρέη και την ανάμνηση μιας ένδοξης ιστορίας, κάποτε…Τώρα το μόνο που τους απέμεινε είναι μόνο οι δονητές…

Το κενό και η πλήρωσή του – του Θεόδωρου Ε. Παντούλα

Δεν ξέρουμε ούτε τα ονόματά τους! Την προηγούμενη εβδομάδα δύο δεκαεπτάχρονα κορίτσια πήδησαν στο κενό, μη αντέχοντας την προοπτική μιας μελλοντικής απασχόλησης που δεν θα τους απέφερε πολλά «λεφτά», όπως εξηγεί το σπαραχτικά λιτό σημείωμα που άφησε στους γονείς της η μια εκ των δύο. Τα δύο κορίτσια έφυγαν διακριτικά, σχεδόν αθόρυβα – μόνο δυό γδούποι προστέθηκαν στη φασαρία της πόλης. Τα δύο κορίτσια έφυγαν χωρίς κατηγόριες, χωρίς αιτήματα, χωρίς παράπονα, χωρίς υστερόγραφα. Έφυγαν με μια μόνο διαπίστωση: αυτός ο κόσμος δεν είναι, πλέον, γι’ αυτές.

Οι «ειδικοί» άδραξαν την ευκαιρία κι έκαναν περατζάδες στις οθόνες μας αναπαράγοντας κοινοτοπίες περί «άγχους επίδοσης», «πρόληψης», «έγκαιρης διάγνωσης» και «ενσυναίσθησης». Οι «ανειδίκευτοι», δηλαδή όλος ο υπόλοιπος κόσμος, συνταραγμένος από τις πτώσεις, πένθησε τα δύο κορίτσια, κατά τα ειωθότα του φεϊσμπουκικού ελλαδισμού. Ήτοι, δια βραχέων. Τα εικονικά πένθη, ξέρετε, δεν είναι σύντομα μόνο επειδή χρειάζονται συνεχή ανατροφοδότηση τα μέσα (αντι)κοινωνικής δικτύωσης. Ούτε επειδή γαλουχηθήκαμε με ασυνάρτητες προτροπές να είμαστε, λέει, ο εαυτός μας «γιατί έτσι μας αρέσει». «Η ζωή είναι μικρή» και τα πένθη μας είναι μικρά, γιατί, αφού εξορίσαμε στις παρυφές των οικιστικών ιστών τα νεκροταφεία, αποφασίσαμε πως τη σκηνοθετημένη εικόνα μας δεν τη σκιάζει φοβέρα καμιά. Η ζωή (όπως κι ο κυνισμός) συνεχίζεται απρόσκοπτα σαν διαφημιστικό μήνυμα που όλοι καλοπερνάνε αυτοθαυμαζόμενοι, κι ας παραμονεύει να μας καταπιεί το κενό ενός τρόπου που μπερδεύει την προκοπή του με το πορτοφόλι του.

Η δική μας Eurovizion

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

Επειδή προτιμάμε τα Ικαριώτικα,τα Αμόργιανα και τα Τηνιακα πανηγύρια.

Επειδή αγαπάμε τη Μαρίζα Κωχ που τα πολλά τελευταία χρόνια ζει στα μέρη μας(Καρδαμύλη Μεσσηνιακής Μάνης).

Γιατί η αισθητική είναι η ηθική του μέλλοντος.

Γιατί δεν θελουμε να συνηθίζουμε σε "ανώδυνους" συμβιβασμούς με  αντίτιμο καθημερινό αισθητική, ήθος και  έθος.

Την συνηθίσαμε την έλλειψη ομορφιάς, μας αφήνει αδιάφορο ότι κάνει την ψυχή μας και φτερουγιζει. 

Και ασχημονουμε...

Bραδιά Eurovizion λοιπόν η σημερινή ...

Όπωs και 50 χρόνια πρίν.

Που μόλιs δύο χρόνια μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, με τη χώρα να μετρά ακόμη τις πληγές και να προσπαθεί να ξανασταθεί στα πόδια της, η Ελλάδα αποφασίζει να συμμετάσχει στο μουσικό διαγωνισμό στη Χάγη, με την Μαρίζα Κώχ και το τραγούδι «Παναγιά μου, Παναγιά μου».

Η ιδέα για το κομμάτι, ήταν του Μάνου Χατζιδάκι( τότε διευθυντής του Τρίτου Προγράμματος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας), που θεώρησε ότι η Ελλάδα έπρεπε να χρησιμοποιήσει τον διαγωνισμό για να διαμαρτυρηθεί σε διεθνές επίπεδο γι’ αυτή την εισβολή της Τουρκίας(το 1975, οπότε συμμετείχε για πρώτη φορά και η Τουρκία, μετά την εισβολή της στην Κύπρο, η Ελλάδα αρνήθηκε να λάβει μέρος) . 

Κι ένα ανοιξιάτικο βράδυ,  τηλεφώνησε στην Μαρίζα Κωχ, ξαφνικά ζητώντας να του φέρει το επόμενο πρωί στις 10 ένα τραγούδι – διαμαρτυρία για την Κύπρο, για να λάβουν μέρος στη Eurovision μ’ αυτό.

H Μαρίζα χάρηκε τόσο, που δεν έφερε καμιά αντίρρηση.

Καθώς το τραγούδι θα ήταν θρήνος για την Κύπρο, και είχε γνώσεις πάνω στα παραδοσιακά μας τραγούδια, αποφάσισε να χρησιμοποιήσει τους στίχους από ηπειρώτικο τραγούδι «Παναγιά μου, Παναγιά μου, παρηγόρα την καρδιά μου».

Μ’ αυτή την ιδέα, τηλεφώνησε στο στιχουργό Μιχάλη Φωτιάδη που βρισκόταν στη Θεσσαλονίκη, κι όλη νύχτα έγραφαν το τραγούδι διά τηλεφώνου.

ΑΦΟΠΛΙΖΟΥΜΕ ΤΟ ΚΑΣΤΕΛΟΡΙΖΟ! Το υπερόπλο ήπιας ισχύος που καταστρέφουμε . - Ειρήνη Σαρίογλου

Πόσες φορές έχετε ακούσει τις κυβερνώντες να μιλούν για την «ήπια ισχύ» της χώρας; Πολλές, πάρα πολλές…

Κάθε πότε ακούμε για το Καστελλόριζο; Πλέον μόνο , όταν η Τουρκία μας απειλεί ότι θα το καταλάβει «κολυμπώντας»…Ένα 24ωρο μετά από τις απειλές το ξεχνάμε…

Κι αυτά δεν είναι τα χειρότερα…

Στις ελληνικές κυβερνήσεις , έχει προσφερθεί τα τελευταία 11 χρόνια ένα απίστευτο «υπερόπλο» ήπιας ισχύος, το οποίο όχι μόνο δεν έχει εκμεταλλευθεί, αλλά φέτος κάνει ότι είναι δυνατόν για να το αφοπλίσει οριστικά!

Ηδεία, άναρχος και ποικίλη…

Του Ηρακλή Λογοθέτη 

Ηδεία, άναρχος και ποικίλη…

… μόνο αυτές τις τρεις λέξεις χρειάστηκε ο Πλάτων για να καρφώσει το φέρετρο της παρηκμασμένης αθηναϊκής δημοκρατίας των αρχών του 4ου π.Χ. αιώνα. 

Σήμερα βέβαια το κακέκτυπό της, η δυτική δημοκρατίλα, δεν είναι γλυκειά ούτε αναρχούμενη μα πικρή και αυταρχική, παραμένει όμως παρδαλή σε βαθμό που ακόμα και για την πλατωνική καταλαλιά θα ήταν αδιανόητος.

 Οι γιορτές της είναι τόσο ετοιμοθάνατες που βαφτίζονται επειγόντως σε απεγνωσμένη πολυχρωμία και το βλέφαρό της τόσο βαρύ ώστε να εκλιπαρεί την εκτυφλωτική φωταψία. Στα φεστιβαλικά της πανηγυράκια και ιδιαίτερα στους δημοφιλείς μουσικούς διαγωνισμούς, προέχει η σκηνογραφία της φανταχτερής ασημαντότητας.

 Οι διασκεδαστές παίζουν τα ρέστα τους όχι στη φωνή αλλά στην εμφάνιση που οφείλει απαραιτήτως να είναι βλακωδώς εξωφρενική και ψιμυθιωμένα αλλόκοτη, πρόσχαρα τερατομορφική και ασυνάρτητα εξαμβλωματική. 

Αγαπημένε μας Δημήτρη Γκιώνη, καλό ταξίδι στα άστρα.

Σωτήρης Χατζάκης Μάης 2026

Αγαπημένε μας Δημήτρη Γκιώνη, καλό ταξίδι στα άστρα. 

Δώσε την αγάπη μας στην Σούλα Αλεξανδροπούλου.

Θα γίνετε αστερισμοί και θα μας οδηγείτε...έτσι τουλάχιστον θέλω να πιστεύω...εμείς εδώ κάτω, ένα  ασυνάρτητο χωριό.

Ο Εθνικός μας κλόουν, θα χορέψει στην Γιουροβίζιον, πάνω στους τάφους των δολοφονημένων παιδιών της Γάζας.  Από την άλλη ο Κύριος ΛΕ ΠΑ θα ερμηνεύσει Βάκχες του Ευριπίδη στο φεστιβάλ Αθηνών και θα μας δείξει (μακριά από Παξινού, Κούν, Τσαρούχη, Βολονάκη, Φωτόπουλο και άλλα τέτοια αχρείαστα) τί πρέπει να κάνει ένας νέος άνθρωπος για να φτάσει στα μέγιστα επιτεύγματα της κακογουστιάς και του «διανοουμενίστικου» κίτς.  Όλα αυτά με χρήματα του Δημοσίου τα πληρώνουμε εμείς...ο εξαθλιωμένος λαουτζίκος...

Θυμάστε τις γιορτές  της Χούντας στο Καλλιμάρμαρο;

Η ίδια αισθητική και σήμερα στο πιό μεταμοντέρνο.

Χούντα λοιπόν με άρτο και θεάματα.

Ο ακραίος νεοφιλελευθερισμός των Τεμπών ,των υποκλοπών,του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε,της ακρίβειας ,των καρτέλ,της ευτελισμένης δικαιοσύνης τοποθετεί στον Πολιτισμό τα αντίστοιχα γιουσουφάκια.  

Η οδός Βουκουρεστίου μετονομάζεται σε οδό Τσαουσέσκου-  για όποιον επιμένει να εθελοτυφλεί-.

Ο Σωτήρης Χατζάκης δε διαθέτει λογαριασμό στο Facebook μου ζήτησε να αναρτήσω εγώ αυτές τις σκέψεις του.

Συμφωνώ καί προσυπογράφω.

ΠΗΓΗ:https://www.facebook.com/share/p/1UHBGWeRER/

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Ειρήνη Σαρίογλου: Απαξιώντας θεσμικά η κυβέρνηση , κορυφαίο πολιτιστικό θεσμό στο Καστελλόριζο

Σε μια συγκλονιστική της εξομολόγηση στον 98.4, η καλλιτεχνική διευθύντρια του άκρως επιτυχημένου με διεθνή αναγνώριση Φεστιβάλ ιστορικών ντοκιμαντέρ επί 11 χρόνια στο Καστελλόριζο , Ειρήνη Σαρίογλου, ερευνήτρια- ιστορικός, περιγράφει αποκαλυπτικά πως, ένας διεθνής πολιτιστικός θεσμός έντεκα ετών, με συνεπή παρουσία και αυξανόμενη αναγνώριση στον χώρο του ντοκιμαντέρ, βρίσκεται σήμερα σε μια κρίσιμη καμπή και πλήρη απαξίωση από τα αρμόδια υπουργεία πολιτισμού και τουρισμού, αλλά ακόμη και από το γραφείο του πρωθυπουργού, στο οποίο αποτάθηκαν επισταμένως .

Το Beyond Borders, που πραγματοποιείται στο ακριτικό Καστελλόριζο, έχει καταφέρει, μέσα από συνεχή προσπάθεια και με ίδιες δυνάμεις, να εξελιχθεί σε έναν από τους πλέον δυναμικούς και ανερχόμενους κινηματογραφικούς θεσμούς στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου και των Βαλκανίων στον τομέα του ντοκιμαντέρ. Αποτελεί μια ενεργή πλατφόρμα διεθνούς διαλόγου, δημιουργικής ανταλλαγής και επαγγελματικής δικτύωσης, συνδέοντας ουσιαστικά Έλληνες δημιουργούς με την παγκόσμια κινηματογραφική βιομηχανία και συμβάλλοντας με συνέπεια στην πολιτιστική εξωστρέφεια της χώρας.

Ο θαυμαστός ηθικός μας κοσμος

Ο Κύριος Ευστρατίου ηταν κολλητός φίλος της Σακελλαροπουλου !!

Επειδή κατηγορούν την Κοβέσι ας θυμηθούμε μια υπόθεση στην Ελλάδα:

Το 2007, επί νέας δημοκρατίας, η δικαστής Γρεβενών Μαρία Μαργαρίτη αποκάλυψε οίκο ανοχής που λειτουργούσε στο χώρο των δικαστηρίων όπου ανήλικοι κακοποιούνταν σεξουαλικά και πολλές φορές έναντι αμοιβής. Το αποτέλεσμα ήταν να εκδιωχθεί από το δικαστικό σώμα. Η κα Μαργαρίτη ξεκίνησε απεργία πείνας έξω από το Μέγαρο Μαξίμου μέχρι που η προσωπική ασφάλεια του κου Καραμανλή την απομάκρυνε βίαια.

Μετά από δεκάδες απειλές, όπως την εισβολή από κακοποιούς στο σπίτι της που την ξύρισαν το κεφάλι, ποινικές κατηγορίες που κατέπεφταν στα δικαστήρια και άλλα πολλά, το 2008 μετά από νέα απεργία πείνας έξω από τον Άρειο Πάγο για 20 ημέρες λύγισε και εισήχθη στο Νοσοκομείο. Το θέμα δεν προβλήθηκε ποτέ και από κανένα σχεδόν ελληνικό ΜΜΕ παρά μόνο από το BBC.

Αντίθετα, η νέα δημοκρατία επέλεξε τον τότε κύριο κατηγορούμενο της Παναγιώτη Ευστρατίου, και τον προήγαγε σε σύμβουλο Επικρατείας τον Ιούλιο του 2004 και σε αντιπρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας τον Δεκέμβριο του 2019.

Μαφίες - Οργανωμένο έγκλημα - Πολιτικό και Δικαστικό Σύστημα

Μαφιοποίηση της κοινωνίας
Τα εθνικά κράτη παρακμάζουν και αντικαθίστανται προοδευτικά από μαφιοποιημένες οικονομικές και πολιτικές ελίτ, σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, σε άμεση αλληλεξάρτηση και ώσμωση με το οργανωμένο έγκλημα.
Εναγκαλισμός της μαφιοποιημένης κοινωνίας με τον πολιτικό κόσμο.
Ποια είναι η σχέση της μαφιοποίησης των νοοτροπιών με τη λαϊκή αδιαφορία;

Συνέντευξη στον κ. Ζάκη Πολυζωίδη, στο διαδικτυακό κανάλι ΙΣΟΝΟΜΙΑ, την Παρασκευή 30/05/25.

Ο Μισέλ Ουελμπέκ στην περιφορά του Επιταφίου

Βίβιαν Στεργίου 

Καθημερινή 07.04.2025 

Περίμενα τη Μεγάλη Παρασκευή πώς και πώς. Ζαλισμένη από τη νηστεία (ούτε σοκολατένιο αυγό δεν έκανε να φάω!) θα πήγαινα στην εκκλησία και εκεί επιτέλους θα συνέβαινε κάτι. Οχι μόνο λόγια όπως τις άλλες ημέρες. Ο ίδιος ο θεός θα ερχόταν στη μέση της Εκκλησίας. Θα άπλωναν το σώμα του Χριστού πάνω σε τραπέζι, και μάλιστα θα μπορούσα να περάσω από κάτω. Δεν χρειαζόταν να φοβάμαι, όπως στις κανονικές κηδείες.

Το σώμα που φιλούσα δεν έμοιαζε με τα σώματα των ηλικιωμένων που είχα δει να αργοσβήνουν σε σπίτια συγγενών. Δεν χρειαζόταν υποστήριξη με καλώδια, σωληνάκια και υπολογιστές. Ηταν πολύ μίνιμαλ θάνατος. Μοβ πανί ή εικόνα πνιγμένη στα λουλούδια. Ολη η εκκλησία μύριζε λουλούδι. Εγώ, εντελώς ασήμαντη και μικρή, μπορούσα να πάρω ένα μαγικό μοβ άνθος και να το φέρω σπίτι. Αργότερα θα συνέβαιναν ακόμη περισσότερα μαγικά πράγματα. Θα περπατούσαμε σιωπηλά και θα κρατούσαμε λαμπάδες, θ’ ακουγόταν μια καμπανούλα. Θα επικοινωνούσα απευθείας με τον θεό και θα λέγαμε ένα σωρό πράγματα εμείς οι δύο. Η εκκλησία θα τραγουδούσε ένα πένθιμο ανοιξιάτικο τραγούδι που έκανε τις τρίχες στην πλάτη μου να σηκώνονται. Ηθελα να κλάψω όποτε το άκουγα, αλλά από χαρά και αγαλλίαση.

Εκμηδένιση

Το Υπουργείο Πολιτισμού με λογότυπο ιερό εβραϊκό συμβόλο

Του Μάνου Λαμπράκη 

Το Υπουργείο Πολιτισμού διαφημίζει ένα πρόγραμμα που το ίδιο ονομάζει «Πολιτιστική Συνταγογράφηση», ένα πιλοτικό σχήμα συνεργασίας δομών ψυχικής υγείας και πολιτιστικών φορέων, υπό την επιστημονική εποπτεία του ΕΠΙΨΥ, για την ένταξη της τέχνης ως συμπληρωματικής φροντίδας για ψυχικά ευάλωτους ανθρώπους. 

Και τι διαλέγει να βάλει στο κέντρο αυτής της τόσο τρυφερής, τόσο θεσμικά φωτισμένης καμπάνιας; Ένα λογότυπο όπου το ψ δεν μοιάζει απλώς λίγο, αλλά σχεδόν ξεδιάντροπα, με εβραϊκή μενόρα. 

Δηλαδή το Υπουργείο Πολιτισμού, εκεί όπου υποτίθεται πως η στοιχειώδης σημειολογική παιδεία θα έπρεπε να περισσεύει, μας παρουσιάζει ως σήμα της ψυχικής υγείας ένα υβρίδιο ιερού εβραϊκού συμβόλου, εταιρικού design ευεξίας και δημοσιοϋπαλληλικού λογοπαιγνίου. 

Δεν ξεκινάς από την τέχνη, δεν ξεκινάς από τη φροντίδα, δεν ξεκινάς από τον άνθρωπο.  Ξεκινάς από ένα γραφιστικό μπέρδεμα που θέλει να φανεί έξυπνο και καταλήγει να φωνάζει την αμηχανία του από χιλιόμετρα. 

Σαν να είπαν κάπου σε σύσκεψη: παιδιά, πώς θα κάνουμε το ψ πιο πνευματικό, πιο συμβολικό, πιο κάπως; Και κάποιος απάντησε: κάν’ το λίγο να θυμίζει μενόρα, αλλά με χρώματα ΕΣΠΑ και με ησυχία υπουργικής καλοσύνης.