Το φαινόμενο των ‘’Σπασμένων Σκέψεων’’ (και η παγίδα τους) στη σκέψη του Μιχάλη Χαραλαμπίδη

‘’μουρμουρίζοντας σπασμένες σκέψεις από ξένες γλώσσες’’

  Γ. Σεφέρης ‘’Μυθιστόρημα Η΄’’

 Το φαινόμενο των ‘’Σπασμένων Σκέψεων’’ (και η παγίδα τους) στη σκέψη του Μιχάλη Χαραλαμπίδη

Του Δημήτρη Βασιλειάδη 

    Πρέπει να τον αγαπούσε πολύ το μέγα-Γιώργο Σεφέρη ο Μιχάλης   Χαραλαμπίδης. Αναφέρεται σ΄ αυτόν πολύ συχνά στα βιβλία του, είτε μέσα από απλές αναφορές στο όνομά του, είτε παραθέτοντας σημεία από το έργο του. Όπως ο εισαγωγικός στίχος του κειμένου, που πιάνοντάς τον στα χέρια του και συγκεκριμένα δυο λέξεις απ΄ αυτόν, και αφού πρώτα τον ερμηνεύει, και τον αποαισθητικοποιεί, πλάθει απ΄ αυτόν έναν νέο πολιτικοκοινωνικό όρο -τις ‘’Σπασμένες Σκέψεις’’. Βέβαια ο Μιχάλης δεν πρόλαβε, ίσως και να μη κατάλαβε την πολύ όμορφη πολιτική τομή που κατάφερνε. Το λέω αυτό, γιατί όπως θα διαβάσουμε παρακάτω στο τέλος του παραθέματος, αποδίδει στο Σεφέρη την ανακάλυψη του όρου. Ο Σεφέρης όμως το χρησιμοποίησε αισθητικά κι όχι πολιτικά. Λοιπόν, δεν πρόλαβε επαναλαμβάνω, να επεξεργαστεί περισσότερο αυτόν το νεοπαγή του όρο.

 Συνεπώς, η επεξεργασία, αυτή που δεν πρόλαβε ο ίδιος να δουλέψει και όλη η δουλειά που πρέπει να γίνει μοιραία πέφτει στις πλάτες του χώρου μας (θα μπορούσε σκέφτομαι, να στηθεί μια καλά προετοιμασμένη ημερίδα από όλους μας πάνω σ΄ αυτό το θέμα). Πως όμως έφτασε ο Μιχάλης σ΄ αυτό το αποτέλεσμα; Παραθέτω  παρακάτω όλα τα απαραίτητα, μαζί με όλα τα  συμφραζόμενα από το κείμενο στο οποίο βρίσκονται, που είναι η ‘’Εισαγωγή – μαθήματα πολιτικής’’ από το βιβλίο του ‘’Ελληνική Πολιτική Παιδεία’’.

ΓΙΑ ΤΟ ΝΙΚΟ ΣΒΟΡΩΝΟ

Κάθε  Σάββατο  μια  σταλιά  λογοτεχνίας          

 

Του Δημήτρη Βασιλειάδη

    Στο Νίκο Σβορώνο είναι αφιερωμένη η σημερινή σταλιά, και συγκεκριμένα στις θέσεις που διατύπωσε πάνω στο ζήτημα της Ελληνικής ταυτότητας όπως αυτές είναι αποτυπωμένες στο κεφάλαιο ‘’Παράδοση και Ελληνική Ταυτότητα’’ που βρίσκεται στη σελίδα 388 του σπουδαίου του βιβλίου  ‘’Ανάλεκτα Νεοελληνικής Ιστορίας και Ιστοριογραφίας’’ (μυριοδιαβασμένο από μένα –κι απ΄ όλο τον πολιτικό μας χώρο φαντάζομαι).

 Ο Νίκος Σβορώνος, έχαιρε μεγάλης τιμής και σεβασμού από εμάς, και ιδιαίτερα, ‘’έτι και έτι’’ περισσότερο, απ΄ το Μιχάλη Χαραλαμπίδη (οι αναφορές του Μιχάλη και οι αφιερώσεις βιβλίων του σ΄ αυτόν, επίσης, είναι συχνές). Ο Σβορώνος στάθηκε δάσκαλος του χώρου μας και η σκέψη του μαστόρεψε τη δική μας σκέψη, της άνοιξε δρόμους, την τροφοδότησε, όπως για παράδειγμα, μπορούμε να διακρίνουμε την επιρροή στη σκέψη μας του διανοητικού του δημιουργήματος, δηλαδή το άρρηκτο  δέσιμο της ελληνικής εθνικής συνείδησης με τον αντιστασιακό χαρακτήρα της ταυτότητας του λαού μας. Στο πως δηλαδή, αυτό το χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς απέναντι σε έξω απειλές, από μια απλή αντίδραση του ένστικτου επιβίωσής του, του έγινε ριζικό χαρακτηριστικό, θεμελιώδες γνώρισμά του  και πέρασε σ΄ όλα τα επίπεδα της ζωής του (στον πολιτισμό κυρίως) και την καθόρισε.  Αποσπάσματα λοιπόν,  από το έργο του σπουδαίου αυτού Έλληνα διανοητή και επιστήμονα που στην αρχή ανάφερα, παραθέτω αμέσως παρακάτω.

    ‘’…ξεκινώ κι εγώ από μια απλή διαπίστωση, που πολλοί διατύπωσαν με διαφορετικούς τρόπους.

    Ξαναθυμίζω τη διατύπωση του Rex Wainer, όχι για άλλο λόγο, αλλά γιατί τη βάση της σκέψης του ακολουθεί ένας από τους μεγαλύτερους και ουσιαστικά ελληνικότερους νεοέλληνες δημιουργούς, ο ποιητής Σεφέρης

(Δοκιμές Ι, σ. 520 σημ. 2, ‘’Κ. Καβάφη, Θ.Σ. Έλιοτ : Παράλληλοι’’, σ. 362) :  

   

   ‘’Ένα μέρος του παρελθόντος πεθαίνει κάθε στιγμή και η θνησιμότητα του μας μολύνει, αν προσκολληθούμε σ΄ αυτό με υπερβολική αγάπη. Ένα μέρος του παρελθόντος μένει πάντα ζωντανό και κινδυνεύουμε καταφρονώντας τη ζωντάνια του’’

Πολιτικός Μεταμορφισμός

Του Δημήτρη Βασιλειάδη 

    Όλο αυτό το προχθεσινό (Τσίπρας), είναι η επιτομή, ο ορισμός αυτού που Μιχάλης Χαραλαμπίδης όριζε ως ''πολιτικό μεταμορφισμό'' (τα έλεγε για τις ηγετικές ελίτ ΠΑΣΟΚ), εμπλουτίζοντας με ένα απλό επίθετο το ''μεταμορφισμό (trasformismo)'' του μεγάλου Αντωνίου του Γκράμσι. Που ορίζεται με απλά λόγια ως το φαινόμενο κατά το οποίο το κίνημα (οι ηγετικές του ελίτ) μεταλλάσεται,  απορροφάται και ενσωματώνεται στα πολιτικά προτάγματα των ελιτ του κυρίαρχου συστήματος. 

Το φαινόμενο αυτό απαντάται στο χώρο της αριστεράς κυρίως, κι αυτό είναι που το κάνει πιο φανταχτερό. Λυπάμαι που στεναχωρώ φίλους και συντρόφους που αγαπάω και σέβομαι τις απόψεις τους, της ανανεωτικής αριστεράς κυρίως, αλλά αυτό που είδαμε προχθές, ορίζεται απ΄ τα προλεγόμενά μου.                                                             

    Όλα ήταν ιδανικά προχθές, κυρίως όμως επικοινωνιακά, πολύ πολύ πολύ επικοινωνιακά, έτσι που οι δακρυγόνοι αδένες, τα επινεφρίδια και οι θυροειδείς του κόσμου να μην προβάλλουν αντίσταση. Όλα ήταν έτσι στημένα ώστε ο ''βαθύς καημός του ενός (και του ''εγώ'')'' (για να θυμηθούμε για λίγο τον Ράμφο) για εξουσία, η βαθιά λαχτάρα του ''να σώσει κι αυτός Ρωμέικο'' να φανερωθούν απαστράπτοντα και με όλους τους απαραίτητους συμβολισμούς.         

Το βιβλιογραφικό βάθος του Μιχάλη Χαραλαμπίδη

 

     ( …κάποιες σκέψεις πάνω στη λέξη ‘’συναθλητής-τρια’’)

Του Δημήτρη Βασιλειάδη 

    Η λέξη αθλητής έχει τις ρίζες της στο ρήμα της αρχαίας γλώσσας του λαού μας τλάω-τλω, που σημαίνει αντέχω, αντέχω π.χ. ένα σωματικό πόνο, ένα βάρος, τα χτυπήματα της μοίρας, τα βάσανα της ζωής, τις αναποδιές, σημαίνει βαστάω, βαστάω π.χ. ένα βαρύ φορτίο, βαστάω στον πόλεμο που έχουνε κηρύξει καταπάνω μου. Απ΄ αυτό το σπουδαίο ρηματάκι βγαίνει η λέξη ‘’τάλας’’, η λέξη ‘’ταλαίπωρος’’  που σημαίνει ο δυστυχισμένος, ο κακομοίρης, ο κακότυχος.

 Ώσπου, έρχεται το υπέροχο ελληνικό ‘’α’’, το στερητικό που εκτινάσσει τη λέξη σ΄ άλλο επίπεδο, ανώτερο, την κάνει να ξεπερνάει τον ίδιο της τον εαυτό, την πρωταρχική της φύση,  κι έτσι ο τάλας γίνεται π.χ. Άτλας, γίνεται ο Τιτάνας που τιμωρημένος απ΄ τους θεούς αντέχει να βαστά στις πλάτες του το βάρος ενός ολόκληρου σύμπαντος, και κάνει το μέχρι πριν ακατόρθωτο κατορθωτό. Γίνεται ακόμα Αθλητής, γίνεται δηλαδή εκείνος που όχι μόνο αντέχει τις δοκιμασίες και τις δυσκολίες, αλλά τις ξεπερνάει και ξεπερνάει τον ίδιο του τον εαυτό και κάνει σπουδαία και μεγάλα πράματα κάνει άθλους.

    Στην παράδοση της πίστης μας, στην Υμνογραφία της, στα κείμενά της, όπως π.χ. στο  ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗ του Άγιου Νικόδημου του Αγιορείτη, οι μάρτυρες της Εκκλησίας μας ονοματίζονται και σαν αθλητές. Στο Συναξαριστή του ο Άγιος Νικόδημος πολύ συχνά, όταν περιγράφει τη ζωή των μαρτύρων κλείνει το συναξάρι τους με την φράση  ‘’…και έλαβον παρά του Κυρίου της αθλήσεως τον στέφανον’’.

     Ο Μιχάλης δεν χρησιμοποιούσε τυχαία και για εντυπωσιασμό τις λέξεις του. Έκανα την παραπάνω ‘’ξενάγηση’’ στη λέξη ‘’αθλητής’’ για να φτάσω στη λέξη  ‘’συναθλητής-τρια’’  που χρησιμοποιούσε προσφωνώντας όλους όσους από μας σταθήκαμε στο πλάι του ως το τέλος, άλλος λιγότερο κι άλλος περισσότερο,  αντικαθιστώντας τη λέξη ‘’σύντροφος-ισα’’ για την μεταξύ μας (του χώρου) συνεννόηση. Λέξη που σημαίνει, αυτόν ή αυτήν που μετέχει μαζί με άλλους σε κοινούς αγώνες, που  αντέχει μαζί τους τους πολέμους που εξαπολύονται εναντίον της προσπάθειάς τους, τη ‘’λάσπη’’, την πάσης φύσης ‘’απομόνωση’’, τις απειλές, και όχι μόνο καταφέρνει να αντιμετωπίσει όλες αυτές τις δυσκολίες αλλά ξεπερνώντας τες φτάνει στο σημείο να κάνει μεγάλα πράματα, όπως έκανε ο Μιχάλης με το κατόρθωμα της Αναγνώρισης της Γενοκτονίας του λαού μας στον Πόντο, όπως το κατόρθωμα της ίδρυσης της πόλης της Ρωμανίας, όπως το όραμά του για το χτίσιμο μιας νέας πόλης στις ακτές της Θεσσαλίας, όπως η μεγάλη του παρέμβαση του πάνω στο ελληνικό διατροφικό πρότυπο όπου άλλαξε τελείως τη μέχρι πριν λίγα χρόνια μορφή του, φτιάχνοντας μια νέα ‘’σχολή’’, δημιουργώντας μια νέα αντίληψη *,   που χρέος του χώρου μας είναι, αυτή η κληρονομιά ‘’να ανθίσει και να φέρει κι άλλο’’. 

Ο Μιχάλης έχει υποστεί και ‘’διωγμούς’’ και ‘’μαρτύρια’’. Και αυτοί οι διωγμοί και τα μαρτύρια αντανακλώνταν και στο χώρο, σ΄ όλους εμάς που σταθήκαμε όπως είπα πριν στο πλάι του ‘’άχρι τέλους’’. 

Ένα αφιέρωμα στη σκέψη του Μιχάλη Χαραλαμπίδη

Του Δημήτρη Βασιλειάδη 

Είναι δίκαιο και πρέπον, στις 19 του Μάη που τιμάται η Γενοκτονία του λαού μας στον Πόντο, να τιμάται μαζί και η μνήμη του Πατέρα της Αναγνώρισής της, του ανθρώπου που την ανέδειξε, του Μιχάλη Χαραλαμπίδη

 ~~~~~~~~~

 Ένα αφιέρωμα στη σκέψη του Μιχάλη Χαραλαμπίδη

    Κατά τη γνώμη μου, η 19η Μαΐου πέρα από ημέρας μνήμης της Γενοκτονίας του λαού μας στο Πόντο πρέπει να είναι και ημέρα μνήμης αφιερωμένη στον Πατέρα της Αναγνώρισής της απ΄ το Ελληνικό κράτος, τον Μιχάλη Χαραλαμπίδη. Έτσι λοιπόν σήμερα, τιμώ τη μνήμη του, μ΄ ένα αφιέρωμα πάνω σε μια παρεξηγημένη (εξαιτίας  πολλών συγκεχυμένων σημασιών) λέξη και στο πως αυτή ιχνηλατείται στη σκέψη του, τον πατριωτισμό, και σε ένα θεμελιώδες δομικό στοιχείο που πάνω του αυτός στερεώνεται, τον Ελληνισμό. Αναφέρεται πολύ συχνά ο Μιχάλης στο έργο του για τον πατριωτισμό και πως τον εννοεί, πως τον προσλαμβάνει, άσχετα απ΄ το γεγονός ότι δεν έχει γράψει κάτι συγκροτημένα (ένα κείμενο, ένα βιβλίο) πάνω σ΄ αυτόν. 

    Στάθηκα πολλές φορές στη σελίδα 23, στο στίχο 5, του βιβλίου του ‘’Από το ΠΑΣΟΚ στο ΚΚΚΣΟΡ…’’ όπου ο Μιχάλη Χαραλαμπίδης λέει :

 ‘’Ο πατριωτισμός δεν έγινε επεξεργασμένη παιδεία,…’’. 

Μέσα σ΄ αυτή, την μόνο έξι λέξεων, πλην όμως τόσο μεγάλης σημασίας φρασούλα, ο Μιχάλης κλείνει το πιο μεγάλο ιδεολογικοπολιτικό κενό όχι μόνο του ΠΑΣΟΚ –μιας και στο κεφάλαιο αυτό όπως και σε όλο το εν λόγω βιβλίο σ΄ αυτό αναφέρεται- αλλά ολόκληρου του συστήματος της διανόησης και της πολιτικής στην Ελλάδα.  

    Τι κρύβεται όμως πίσω απ΄ αυτή τη φράση ;… τι σημαίνει το να έχεις επεξεργασμένη παιδεία για τον πατριωτισμό ; 

Του κυρ-Νικόλα του Πεντζίκη –πάνω στη γραφή

Του Δημήτρη Βασιλειάδη 

     Φαντάσου λέει πως τώρα εσύ, έτσι στα ξαφνικά, βρίσκεσαι στη Σαλονίκη τέλη της δεκαετίας του ΄70 χάραμα του ΄80 και να είσαι λέει Μάη μήνα, μέρα μεσημέρι στη Μοδιάνο και στη ‘’Μυροβόλο Σμύρνη’’ για κανα ουζάκι, νέο φοιτητάκι με το παρεάκι σου, έχοντας στις τσέπες  λίγο πονεμένο  χαρτζιλίκι και μπόλικο ρεφενέ, και να ψάχνεις πανικόβλητος για κανα τραπεζάκι, κι ακόμα πιο πανικόβλητος για ένα τραπεζάκι πλάι στον Κωστή το Μοσκώφ, όταν αντιλαμβάνεσαι πως είναι κι αυτός εκεί με την παρέα του,… για να ΄νορεύεις καλύτερα και στα κλεφτά προς τη μεριά του, με το αυτί σου στην τσίτα μπας και πιάσεις καμιά κουβέντα, μπας και κλέψεις καμιάν ατάκα, κανα τσιτάτο χρήσιμο, κάποιο τίτλο βιβλίου, κάποιο όνομα συγγραφέα (για να πας ύστερα στου Μπαρμπουνάκη ή στου Ραγιά για ψάξιμο),…  με την ‘’Κυρία Έρση’’ του κυρ-Νικόλα του ‘’Παιζωγράφου’’ παραμάσχαλα,… απ΄ τη μεριά της καρδιάς όμως,… κι αφού βολευτείς λέει μετά από δυο-τρεις γουλιές, να ξεκινά η συζήτηση  για τον έρωτα και την επανάσταση, για τη Σαλονίκη, την ποίηση, το στοχασμό,… για τα συμπεράσματα της συζήτησης που είχε ο Μαρξ με τους Ησυχαστές πάνω στην Επανάσταση, όταν γεμάτος φιλομάθεια τους ρωτούσε για την επαναστατική τους εμπειρία,… επηρεασμένοι τότε απ΄ τον Κωστή…

Η σχέση του Μιχ. Χαραλαμπίδη με τον Δημήτρη Πικιώνη

   ''ο ΤΟΠΟΣ και το ΤΟΠΙΟ''     

Του Δημήτρη Βασιλειάδη 

    Είναι όντως μια ωραία περιπέτεια να διαβάζει κανείς τα κείμενα του Μιχάλη Χαραλαμπίδη και μέσα απ΄ αυτά να ανακαλύπτει τις πολιτικές του προτεραιότητες. Εδώ θα σταθώ σε μία απ΄ αυτές, τον ‘’Τόπο’’. Για τη πολιτική του σκέψη, ο ‘’Τόπος’’, είναι ένα απ΄ τα θεμελιώδη συστατικά στοιχεία που τη συγκροτούν. Ο Μιχάλης διαμόρφωσε μια συγκροτημένη θέση πάνω σ΄ αυτό το ζήτημα έχοντας ρουφήξει και κατόπιν επεξεργαστεί, την πολύτιμη γνώση που αποκόμισε από μεγάλους δάσκαλους, που σημαντικότερος απ΄ αυτούς είναι ο Δημήτρης Πικιώνης. Μια επίσκεψη στα κείμενα του μεγάλου αυτού στοχαστή και πρωτοπόρου αρχιτέκτονα (είναι αυτός που εισήγαγε το μοντερνισμό στην αρχιτεκτονική και το σχέδιο στην Ελλάδα, της ''Γενιάς κι αυτός του ΄30''), εύκολα θα το δείξει. Η διαφορά όμως εδώ είναι η εξής :  Ενώ η οπτική του μεγάλου δάσκαλου Πικιώνη έχει  αισθητικές αναφορές, ο Μιχάλης, χωρίς να θίξει στο ελάχιστο την οπτική του Πικιώνη, ανέδειξε τις πολιτικές της προεκτάσεις (ο Μιχάλης δε σταμάτησε ποτέ να διαβάζει, να διαβάζει ελεύθερα, μα κυρίως, να ‘’διαβάζει’’ αυτό που πρέπει και όπως πρέπει. Και ήταν αυτό (το διάβασμα) το κάρβουνο που κρατούσε μπρος, ζωντανή και φρέσκια κι όχι απολιθωμένη, τη σκέψη του). 

     Για παράδειγμα, ενώ ο Πικιώνης (βάζοντας το ζήτημα στις τρεις διαστάσεις του χρόνου: τη μνήμη, το παρόν και το μέλλον) λέει,…

    ‘’Η λατομία εξακολουθεί το επάρατο έργο της. Εκεί που δεν αφανίζει, κάτι χειρότερο :  κολοβώνει τα σχήματα, διαστρέφει το χαρακτήρα των περιγραμμάτων (σημ. δική μου: μιλά για τον τόπο και το τοπίο έχοντας σαν μέτρο το Αττικό τοπίο)… Η γη τούτη κείτεται τώρα ως το πριν όμορφο σώμα ενός θεϊκού πλάσματος όπου κατατρώγει τις σάρκες του η αρρώστια. Κι αν είχε μιλιά  -κι έχει, αλλά δεν την ακούμε- θα έλεγε: 

 Δείλαιοι και αμαθείς και βάρβαροι, τι κάνετε ; τι αφανίζετε ; Δεν ξέρετε ότι είμαι η μητέρα και η τροφός, το λίκνο, η κοιτίδα, η μήτρα της περασμένης δόξας και της μελλούμενης ; Μάταια θαυμάζετε τα μνημεία που έστησαν τα παιδιά μου. Δεν ξέρετε πως είναι σαρξ εκ της σαρκός μου, και πως όταν η  Μ ο ρ φ ή  μου αφανισθεί, η δικιά τους θα χάσει το νόημά της ;  Τι εκάνατε την Ελευσίνα ; Τι εκάνατε το Ιλισό και τον Κηφισό, τα δύο αγιάσματά μου ;…  Τρισμέγιστη είναι η ενοχή μας. Κι όχι μονάχα απέναντι του εαυτού μας, μα έναντι της μνήμης των περασμένων, έναντι του μέλλοντος και έναντι όλων των λαών της οικουμένης.’’…

Ένα μικρό αφιέρωμα στη μνήμη του Μιχάλη Χαραλαμπίδη

 

  Του Δημήτρη Βασιλειάδη                            

Ο Μιχάλης αυτοσυστηνόμενος – είτε σε πρώτο ενικό, είτε σε πρώτο πληθυντικό πρόσωπο (τα ‘’εγώ ειμί’’, ή, τα ‘’εμείς’’ του)

Ή αλλιώς, με λόγια απλά… ‘’Εμείς δεν είχαμε όπλα, είχαμε ισχυρές ιδέες’’

     Από κάποια, απ΄ τα διάσπαρτα στο έργο του Μιχάλη, ‘’εγώ ειμί ‘’ του, συγκροτείται αυτό το κειμενάκι. Μιλώ για όλες εκείνες τις λίγες στιγμές που ο Μιχάλης, είτε μιλώντας σε πρώτο ενικό, είτε σε πρώτο πληθυντικό πρόσωπο, μιλά για τον εαυτό του. Θεώρησα πως ήταν χρήσιμο πολύ να γίνει αυτό, γιατί πίσω απ΄ αυτά τα ‘’εγώ ειμί’’ του, που άλλοτε εκφράζονται άμεσα και πρόδηλα και άλλοτε υπονοούνται,  ξεκλειδώνεται ένα σπουδαίο –το σπουδαιότερο κατά τη γνώμη μου- στοιχείο της προσωπικότητάς του, είτε σαν διανοούμενος-πολιτικός είτε σαν πρόσωπο, αυτό της ηθικής και της καθαρότητας.

 Χρησιμοποιήθηκε η βιβλική έκφραση ‘’εγώ ειμί’’, αν και τις περισσότερες φορές ο Μιχάλης όταν αναφέρεται στον εαυτό του μιλά με το ‘’εμείς’’. Κι αυτό το κάνει όχι για λόγους ‘’πληθυντικής μεγαλοπρέπειας’’ αλλά επειδή αρχικά αυτό προτάσσει ο από την κούνια του ευγενικός του χαρακτήρας, κι απ΄ την άλλη, το γεγονός, ότι ο Μιχάλης ήτανε πάντα στο ‘’εμείς’’, θέλοντας μ΄ αυτό να δείξει ότι ό, τι έκανε δεν το ΄κανε μόνος του αλλά με τη συνέργεια ενός ολόκληρου χώρου, μιας οικογένειας πολιτικής που το κάθε μέλλος της το θεωρούσε ισότιμό του κι ας ξέραμε όλοι μας, όλοι εμείς που σταθήκαμε πλάι του, ότι όλο αυτό το οικοδόμημα, το σώμα ιδεών και πράξεων, το στίγμα και οι προτεραιότητες  που πρόβαλλε ο χώρος μας ήτανε  γ έ ν ν η μ α    δ ι κ ό  τ ο υ. 

Ιδού λοιπόν κάποια απ΄ τα ‘’εγώ ειμί’’ ή τα ‘’εμείς’’ του Μιχάλη :

    ‘’Αυτά τα χρόνια δεν ήμασταν εμείς που πήγαμε την πολιτική στους γραφειοκρατικούς μηχανισμούς της κομματοκρατίας. Δεν πήραμε ούτε δείξαμε εμείς το δρόμο της υπουργικής καρέκλας… ‘’

Καημένε Μακρυγιάννη να ΄ξερες

Του Δημήτρη Βασιλειάδη

Κουβεντιάζει ο Μακρυγιάννης μ΄ έναν συναγωνιστή του (''Απομνημονεύματα'') :                                                                             

                                           

                                                                           

''- Που τζάκισες αυτό το χέρι ;                                                                           

- Στο Μισολόγγι, μου λέγει.                                                                            

- Που το τζάκισα εγώ αυτό ;                                                                           

- Στους Μύλους τ΄ Αναπλιού.                                                                         

- Γιατί τα τζακίσαμε ;                                                                                                     

- Για τη λευτεριά της πατρίδος.                                                                       

- Που ΄ναι η λευτεριά κι η δικαιοσύνη; Σήκω απάνου !                               

Τον παίρνω και πάμε και τον ορκίζω''                                              

                                                                                                         

Παραδίπλα καθισμένος ο Ντίνος Χριστιανόπουλος παρακολουθεί τσιτωμένος την κουβέντα. Και μόλις αποσώνει τον τελευταίο του λόγο ο Μακρυγιάννης, γυρίζει και του λέει :                                              

                                                                                                                     

Καημένε Μακρυγιάννη να ΄ξερες                                                                                                                                  

γιατί το τζάκισες το χέρι σου,                                                                                                 

το τζάκισες για να χορεύουν σέικ                                                                                               

τα κωλόπαιδα         

''Ένα πολιτικό κόμμα δεν είναι αυτοσκοπός''

Του Δημήτρη Βασιλειάδη 

    Δύο θεμελιώδη στοιχεία της σκέψης του Μιχάλη Χαραλαμπίδη σχετικά με το θεσμό του κόμματος (τη γέννηση και την εξέλιξη του), ανάμεσα στα πάρα πολλά πάνω σ΄ αυτό το ζήτημα που είναι διάχυτα στο έργο του και που τα ανακαλύπτει κανείς διαβάζοντας τα βιβλία του, ήρθαν στο νου μου με αφορμή τη γέννηση κομμάτων που απασχολούν την δημοσιότητα  αυτές τις μέρες. Όλα αυτά τα θεμελιώδη στοιχεία, ο Μιχάλης θεωρεί ότι είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για τη γέννηση και εξέλιξη ενός κόμματος, που όμως, όταν δεν υπάρχουν, μοιραία, το αποτέλεσμα δεν θα είναι κόμμα, αλλά μη-κόμμα (αγαπημένη του έκφραση) όπως υποστηρίζει ο ίδιος. 

Το ένα λοιπόν από τα δύο θεμελιώδη στοιχεία που θα παρατεθούν παρακάτω έχει να κάνει με το κόμμα-αρχηγός- ηγέτης, στο κατά πόσο δηλαδή ένα προσωποπαγές, αρχηγικό κόμμα έχει προοπτικές εξέλιξης, και το άλλο,  με τις διαδικασίες που το γεννάν, την ουσία τους, τις μεγάλες ανάγκες και ιδέες που το γεννούν, κυρίως όμως με την διαφάνεια τους, την συμμετοχή ή μη των πολιτών σ΄ αυτές κλπ.

  

    Ο Μιχάλης αναπτύσσει αυτές τις σκέψεις έχοντας, σαν μοντέλο -ας πούμε-  το ΠΑ.ΣΟ.Κ. Όμως, ό,τι έχει γράψει πάνω σ΄ αυτό το θέμα, παρά το γεγονός ότι αναφέρεται πάνω στην εξέλιξη του ΠΑ.ΣΟ.Κ., αποτελεί έναν θεμελιώδη οδηγό για να αναλύσει κανείς το κόμμα, ως συστατικό στοιχείο της δημοκρατίας. Όσον αφορά το κόμμα-αρχηγός,  ο Μιχάλης, παρά το γεγονός ότι θεωρεί πως το ηγετικό χάρισμα ενός πολιτικού μπορεί να λειτουργήσει αναζωογονητικά,…

‘’…πολλές φορές ο αρχηγός –Leader- αυτός που διαθέτει ένα προσωπικό χάρισμα και ικανότητες μπορεί να επαναφέρει την φλόγα των ιδανικών της πολιτικής, να αναζωογονήσει ένα πολιτικό κίνημα…’’

 …θεωρεί τελικά, ότι αυτό θα λειτουργήσει αρνητικά για το κόμμα, όπως χαρακτηριστικά γράφει για το ΠΑ.ΣΟ.Κ. και την καταλυτική επιρροή του Αντρέα: 

    ‘’Το πέρασμα στο προσωπικό κόμμα του αρχηγού  έλεγξε  παρά απελευθέρωσε τη δυναμική της Δημοκρατικής παράταξης…’’

Η "μαγεία'' των Χριστουγέννων

Του Δημήτρη Βασιλειάδη 

Για τη περιβόητη ''μαγεία'' των χριστουγέννων. Δηλαδή των χριστουγέννων που κανείς μας πια δεν ξέρει τι, και ποιόν γιορτάζει. Και το χειρότερο : κανείς δεν ξέρει γιατί χαίρεται. Γι αυτά τα χριστούγεννα λοιπόν, και το ''μύθο'' τους, πεντέξη λόγια από μία γλώσσα που ''κόκκαλα δεν έχει και κόκκαλα τσακίζει -του Μάνου.                                                                                                                                                            

     ''Ο μύθος των Χριστουγέννων κρατιέται με τη βία απ΄ τα παράθυρα και από τις πόρτες, κρεμασμένος σε πανύψηλα και αφιλόξενα σύγχρονα σκυθρωπά κτίρια. Τον συντηρούν οι δραστηριότητες της αγοράς, τα συμφέροντα των εμπόρων, οι ανελεύθερες κυβερνήσεις πλην των ανατολικών και ακόμα πιο ανελεύθερες θρησκευτικές οργανώσεις, τέλος οι αστοί και οι εργατικοί, πρόσφατοι μετανάστες στην αστική τάξη, που κατ΄ ουσίαν κυβερνάν τον κόσμο μας, και που επιθυμούν θρησκευτικές αιτιολογίες και παραδόσεις για διασκέδαση, απόλαυση και αμεριμνησία.                                                                                                                                                      

     Ούτε για τα παιδιά δεν έμειναν τα σύμβολα ανέγγιχτα. Κι αυτά ακόμα προσπαθούν να ονειρεύονται μέσα από τις εφιαλτικές εκπομπές της τηλεόρασης, κι από ΄να σπίτι που τις μέρες αυτές δεν έχει προσθέσει κανένα αγαθό, ούτε υποδομή για μια γενναία ονειροπόληση -ονειροπόληση ενός κόσμου ιδανικού, που να τον κυβερνάει ο Χριστός και οι Άγιοί του, με αρχηγό τον  Άι-Βασίλη...            

 

    Η γέννηση του Χριστού παραμένει πια μια επέτειος άγονη και χωρίς αίσθημα. Έχει για πάντα ξεχαστεί το αποτέλεσμα αυτής της μοναδικής γέννησης, που φώτισε και θεμελίωσε τον κόσμο μας μοναδικά, με αίσθημα και αγάπη.                                                                 

     ...                                                                                                                

     Οι δρόμοι σκοτεινοί, για οικονομία βέβαια ηλεκτρισμού, αλλά φαντάζουν απείρως σκοτεινότεροι έτσι καθώς περιέχουν, ολοένα και περισσότερο, αναίδεια, αναπηρία, κι ανανδρία. 

Το Αγροτικό ζήτημα, ή αλλιώς το μεγάλο ζήτημα των Περιφερειών της πατρίδας μας

Του Δημήτρη Βασιλειάδη 

Ή αλλιώς…

        Εεε, Θεέ τσομπάνε !...

 (https://www.youtube.com/watch?v=DAGk00i44RI)

Ή αλλιώς :

    ‘’…ο μη εισερχόμενος δια της θύρας εις την αυλήν των προβάτων, αλλά αναβαίνων αλλαχόθεν, εκείνος κλέπτης εστί και ληστής. Ο δε εισερχόμενος δια της θύρας ποιμήν εστί των προβάτων. Τούτω ο θυρωρός ανοίγει, και τα πρόβατα της φωνής αυτού ακούει, και τα ίδια τα πρόβατα καλεί κατ΄ όνομα… και τα πρόβατα αυτώ ακολουθεί,  ότι οίδασι την φωνήν αυτού…  ε γ ώ  ε ι μ ί  ο   π ο ι μ ή ν  ο  κ α λ ό ς.  Ο ποιμήν ο καλός την ψυχήν αυτού τίθησιν υπέρ των προβάτων’’ (Ιωαν. 10)

        Όσο κι αν προσπάθησα να συστηματοποιήσω τη σκέψη μου για να γραφτεί το κειμενάκι που παρακάτω θα διαβάσεις, αυτό μου στάθηκε ακατόρθωτο. Γιατί εδώ και μέρες, απ΄ τη πρώτη στιγμή που είδα και άκουσα τους ανθρώπους αυτής της οικογένειας, -ιδιαίτερα τον πατέρα της, τον τσομπάνο, στον παραπάνω σύνδεσμο, που η λέξη που κυριαρχεί είναι το ‘’χώμα’’- είμαι πλημμυρισμένος από συναισθήματα που  μου δείξανε απ΄ τη μια, πως οι δακρυγόνοι αδένες μου τα πάνε μια χαρά κι ακόμα καλύτερα απ΄ ότι πριν, και απ΄ την άλλη,  ταυτόχρονα μ΄ αυτή τη διαπίστωση,  γέννησαν και γεννάνε ακόμα στο μυαλό και στην καρδιά μου ασταμάτητες αναγωγές, καταιγιστικές αναγωγές πάνω στις αναγωγές, που φέρνανε στο νου μου εικόνες που αποτυπώθηκαν μέσα μου από κείμενα που διάβασα (όπως το ευαγγελικό απόσπασμα - προμετωπίδα αυτής της ανάρτησης, όταν άκουγα το τσομπάνο να επικαλείται τον Θεό, μ΄ εκείνη τη βαριά Ρουμλουκιώτικη προφορά, αποκαλώντας τον με τη μεγάλη Του ιδιότητα, αυτήν του Ποιμένα,… ‘’εεε, Θεέ τσομπάνε !,… και με καθαρά τα χέρια και τη συνείδησή του, με μια τελετουργική, σχεδόν τραγωδική κίνηση να ‘’νίπτει τας χείρας του’’ αποκαθαίροντας τον εαυτό του απ΄ την επερχόμενη ύβρη, γενικά την ύβρη αυτήν που διαπράττεται ενάντια στον κόσμο της υπαίθρου, που τα επίχειρά της ακόμα δεν είδαμε –αλλά θα δούμε- και  απολογούνταν μπροστά του τίμια, ότι έκανε αυτό που τάχθηκε να κάνει στο κοπάδι του, μουρμουρίζοντας με δάκρυα πως ‘’το άδικο είναι μεγαλύτερο απ΄ τη ζημία’’),  και από ήχους και μυρωδιές που μείνανε στο μυαλό μου απ΄ τη συνάφειά μου με τον καθαρό κόσμο της υπαίθρου, και τέλος, ξαναθυμήθηκα απ΄ τη μια με νοσταλγία κι απ΄ την άλλη με στενοχώρια τους αγώνες που δώσαμε (και δίνουμε…) και τις αγωνίες όλων μας για την έκβαση τους, δίπλα  στο Μιχάλη Χαραλαμπίδη και τα οράματα και τα σχέδια του, για την επαναθεμελίωση του κράτους μας με βάση τις Περιφέρειες του Ελληνισμού.

Για τον κυρ-Γιάννη Τσαρούχη

"Κάθε  Σάββατο  μια  σταλιά  λογοτεχνίας "                                                       

 

   Του Δημήτρη Βασιλειάδη                                                                                                                   

Άλλα ήταν τα σχέδιά μου για τη σημερινή σταλιά, αλλιώς τη σχεδίαζα στο νου μου, ώσπου χθες είδα,  σε μια ανάρτηση ενός φίλου (λυπάμαι πολύ που δε θυμάμαι τ΄ όνομά του), την παρακάτω φωτογραφία στην οποία εικονίζεται ο λατρεμένος Γιάννης Τσαρούχης με το δάσκαλό του τότε κυρ-Φώτη Κόντογλου στα Μετέωρα (μάλλον είχανε πάει για κάποια δουλειά που είχανε αναθέσει στον Κόντογλου). 

       Τη φωτογραφία αυτή, συνόδευε ένα κείμενο στο οποίο ο σπουδαίος σύγχρονος αγιορείτης πατέρας της Εκκλησίας Βασίλειος Γοντικάκης, που πρόσφατα τον ‘’χάσαμε’’, φανερώνει τη γνώμη του για τον κυρ-Γιάννη Τσαρούχη, και ιδιαίτερα, μέσα από ένα περιστατικό, τη σχέση του με το Άγιο Όρος, η οποία όπως γνωρίζουμε ήταν πολύ στενή. Σχεδόν αυτόματα, το μυαλό μου ταξίδεψε στο πολύ όμορφο, για μένα, βιβλίο του Θανάση Νιάρχου ‘’Καθάπερ φερομένης βιαίας πνοής’’ (εκδ. Καστανιώτη), που είναι εξ΄ ολοκλήρου αφιερωμένο στον κυρ-Γιάννη, και συγκεκριμένα στον πρόλογο του που έχει σαν τίτλο, ‘’Ένα ελεύθερο πνεύμα’’ και που είναι γραμμένος απ΄ τη σπουδαία Άννα Συνοδινού (είχε πολύ στενή σχέση με τον Τσαρούχη). Στο αποκαλυπτικό αυτό κειμενάκι, ιδιαίτερα στον επίλογο του, η Άννα Συνοδινού αποκαλύπτει κάτι για το κυρ-Γιάννη –το οποίο οι πιο πολλοί από μας δεν γνωρίζουμε- απ΄ το οποίο φαίνεται η πολύ, πολύ στενή σχέση του με το Άγιο Όρος. Δέστε λοιπόν τι γράφει :

          ‘’Ο Τσαρούχης είχε μυστηριακή ζωή. Στο Άγιον Όρος είχε ετοιμάσει τη μοναστική του κατοικία στο κελί του Αγίου Νικολάου του Χαλκιά, που ανήκει στην Ιερά Μονή του Κουτλουμουσίου. Λίγο έζησε εκεί. Η τρομερή ασθένειά του δεν του επέτρεψε να ζήσει σ΄ αυτό το χώρο ως το τέλος του. Ήταν υποτακτικός του γέροντα Κύριλλου. Μεταφέρθηκε επειγόντως στο νοσοκομείο των Αθηνών ‘’Ευαγγελισμός’’. Υπέφερε.  Ζ ή τ η σ ε  ν α   κ α ρ ε ί    μ ο ν α χ ό ς.   Ήλθε ο γέροντας. Δεν πρόλαβε. Όμως, κατά την τάξη του Αγίου Όρους, εφόσον ο Γιάννης Τσαρούχης ζήτησε κουρά από Αγιορείτη και ανάμενε τη στιγμή αυτή στις τελευταίες ώρες της επίγειας ζωής του, είναι ωσάν να έχει ενταχθεί στη μοναστική πολιτεία του Αγίου Όρους.  Ή τ α ν  ή δ η   μ ο ν α χ ό ς, έστω και αν δεν είχε συντελεστεί το τυπικόν, αφού, σύμφωνα με την εσωτερική του διάθεση, τέθηκε στα χέρια του Χριστού. Και αναπαύεται εκεί.’’

      ‘’Ή τ α ν   ή δ η   μ ο ν α χ ό ς’’ !!!  

Σκάνδαλο, ύβρις, θα ανακράξουν όλοι οι ‘’Θεοφοβούμενοι’’ ευσεβιστές της Ορθοδοξίας. Όλοι αυτοί οι κρίνοντες πολύ πιο πριν απ΄ την Κρίση του Μεγάλου Κριτή, όλοι αυτοί που χρόνια τώρα έχουν προκαθορισμένη την Αγάπη Του, όλοι αυτοί οι ‘’Μεγάλοι Ιεροεξεταστές’’ της Ορθοδοξίας. ‘’Είναι δυνατόν’’, λοιπόν θα πούνε, ‘’αυτός που όλη του η ζωγραφική ήτανε το γυμνό σώμα να είναι μοναχός !’’, …όλοι αυτοί, μη γελιόμαστε, που μίσησαν και μισούν ουσιαστικά το ανθρώπινο σώμα, το ‘’Καλόν λίαν’’ καμωμένο απ΄ το Θεό. Έγραψε ένα πολύ όμορφο, γλαφυρό κειμενάκι ο Ματθαίος Μουντές για τον κυρ-Γιάννη, που πολύ αγαπώ και που έχει πολλές αναφορές πάνω σ΄ αυτό που μόλις μια-δυο σειρές πριν έθιξα. Παρακάτω, σαν επίλογο, παραθέτω κάποιες απ΄ αυτές :

Μίλα μου για τη Δημοτική σου βιβλιοθήκη, για να σου πω σε τι πόλη μένεις. Ή αλλιώς,…

Σύναξις των Αρχαγγέλων σήμερα!

Ο δικός μας Μιχάλης ακόμη μας δίνει...

~~~~~~~

Κάθε  Σάββατο  μια  σταλιά  λογοτεχνίας

Του Δημήτρη Βασιλειάδη

Αρχαγγέλων  Μιχαήλ,  Γαβριήλ και λοιπών ασωμάτων σήμερα                                   

                                          

Μίλα μου για τη Δημοτική σου βιβλιοθήκη, για να σου πω σε τι πόλη μένεις.  Ή αλλιώς,

…απ΄ τη βιβλιοθήκη του Περσέα ως τη Δημοτική βιβλιοθήκη των Γιαννιτσών, κάτι χιλιάδες χρόνια δρόμος                                               

                        

                                         ~~~~~~~~~

      Τιμώ τη Δημοτική βιβλιοθήκη της πόλης μου, και παρά το γεγονός ότι είμαι βιβλιοπώλης, που θεωρητικά σημαίνει πως δεν έχω ανάγκη  τις υπηρεσίας της –τουλάχιστον όχι όσο ένας απλός πολίτης- πάντοτε εξυπηρετούμαι όποτε προστρέχω σ΄ αυτήν. Και παρά το γεγονός ότι στεγάζεται σ΄ ένα άσχημο και κακοφτιαγμένο χώρο (να φανταστείς πως για ν΄ ανέβεις σ΄ αυτόν πρέπει να ξέρεις παρ-κουρ), με κακό προσανατολισμό και με ελλιπή φυσικό φωτισμό, και με χτυπητή κυρίως την αδιαφορία, εδώ και πολλά χρόνια των βιβλιοφιλικά αδιάφορων, εκάστοτε τοπικών αρχών και των τοπικών ελίτ , είναι το φιλότιμο των εργαζόμενων σ΄ αυτήν και οι βιβλιόφιλοι (λίγοι κατά τη γνώμη μου δυστυχώς) της πόλης, που την κρατούν ζωντανή. Πάντοτε στην πόλη μου, όπως φαντάζομαι και στην πλειοψηφία των πόλεων της χώρας, οι τοπικές βιβλιοθήκες, για τις ελίτ τους ήταν μια τριτοτέταρτη προτεραιότητα, –για να μην πω, μη προτεραιότητα- σ΄ αντίθεση με άλλες φανταχτερές και χαμηλής αισθητικής επιλογές τους. Δεν έχουν καταλάβει ακόμα πως το ποιοτικό μετρίδι μιας πόλης είναι κυρίως οι βιβλιοθήκες της. Η ποιότητα των πολιτών και της ζωής σ΄ αυτήν, είναι ανάλογη της κατάστασης των βιβλιοθηκών της –της συχνότητας πρόσβασής τους σ΄ αυτές. Αυτό ο όμως για να τελεσφορήσει, πρέπει σε μια πόλη να υπάρχει παιδεία βιβλίου και βιβλιοθήκης. Μια παιδεία που καλλιεργείται σ΄ όλες τις διαστρωματώσεις μιας κοινωνίας. Μόνον όταν υπάρχει τέτοια παιδεία σε μια πόλη, οι βιβλιοθήκες της και ιδιαίτερα η Δημοτική της βιβλιοθήκη, θα είναι σε ακμή. Και αυτήν την ακμή και τη ζωντάνια τους , οι βιβλιοθήκες, την διαχέουν ως αντίδωρο στην ίδια την πόλη.

Δεν είμαστε βιβλιοφιλική πόλη (όπως οι περισσότερες της χώρας). Και το λυπηρό σ΄ όλο αυτό, -μιλώ ιδιαίτερα για την πόλη μας- είναι ότι εδώ, στα μέρη αυτά, στην αρχαία Πέλλα, χιλιάδες χρόνια πριν, υπήρχε η δεύτερη μεγαλύτερη, μετά της Αλεξάνδρειας, βιβλιοθήκη του κόσμου. 

   Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης έχει έρθει πολλές φορές στα Γιαννιτσά. Το συμβάν, με πρωταγωνιστή τον ίδιο το Μιχάλη, τον Θεόδωρο Γεωργιάδη (πρώην Δήμαρχος της πόλης και Βουλευτής), τον Παντελή Σπανίδη (τότε πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων της πόλης) κι εμένα που θα σας διηγηθώ παρακάτω, δεν μπορώ να θυμηθώ ακριβώς σε ποια απ΄ τις επισκέψεις του έχει συμβεί. Σίγουρα όμως έχει συμβεί σε μια απ΄ τις χρονιές απ΄ το 1988-1994, μετά από κάποια απ΄ τις εκδηλώσεις, που είχαμε διοργανώσει με ομιλητή τον ίδιο (έχω, την όχι ασφαλή βεβαιότητα πως ήταν κάποια, απ΄ τις πολλές εκδηλώσεις που κάναμε, για την αναγνώριση της ποντιακής γενοκτονίας).

Πρέπει να στήσω μια πόλη. Και πρέπει να την ονομάσω ''Ρωμανία''

Αρχίν΄ αχειλάκι μου και συ γλώσσα ΄πηρέτα
και συ καημένε λογισμέ όσα κι αν ξεύρεις πέ'τα

του λαού μας

 Του Δημήτρη Βασιλειάδη                     

  

  Από σκόρπιες σκέψεις, ίσως ανώριμες ακόμα, κι όχι συγκροτημένες, είναι χτισμένο το κειμενάκι που θα διαβάσεις παρακάτω. Προϊόν μάλλον της λαχτάρας μου να ειπωθούν καθαρά, κι από ένα χρέος προς το δάσκαλό μου, το Μιχάλη Χαραλαμπίδη.

    Πάει καιρός που βασανίζει τις σκέψεις μου ένα μεγάλο κατόρθωμα του λαού μας. Ένα από ΄κείνα με τα οποία πρωταντίκρυσε την ιστορία και το απόθεσε, το κληροδότησε -μαζί με άλλα πιο γνωστά- πρόσφορο στην ανθρωπότητα. Μιλώ για τη ''δημιουργία μια πόλης''. 

Είμαστε ίσως ο μοναδικός λαός που έσπειρε στη διαχρονία του, σε ένα τεράστιο χώρο του πλανήτη, πόλεις (Μεσόγειο, Ασία). Και μιλώ για τη γέννηση μιας πόλης όχι απλά ως οικιστικό φαινόμενο, αλλά ως ένα φαινόμενο που πηγάζει απ΄ την ανάγκη του ανθρώπου για πολιτική και πολιτισμό και εκβάλλει πάλι σ΄ αυτά τα δύο, που υπάρχουν αναγεννημένα και μορφοποιημένα πια, απ΄ την ίδια την πόλη. Το μέγεθος του κατορθώματος  αυτού, του λαού μας, διέλαθε της προσοχής μας, μπορώ να πω πως ξεχάστηκε -για να μη πω πως αγνοήθηκε σαν κάτι το ασήμαντο.

 Και όμως, ο λαός μας είναι δεμένος πεπρωμένα -που θα ΄λεγε κι ο Παπαδιαμάντης- μ΄ αυτό το πολιτικό και πολιτισμικό φαινόμενο σε όλα τα επίπεδα. Και δεν αναφέρομαι μόνο στη σκέψη των μεγάλων στοχαστών και φιλοσόφων του λαού μας.... Να φανταστείς, πως ακόμα και στη επιμνημόσυνη δέηση, η ψυχή του νεκρού, μαζί και όλο το εκκλησίασμα προσεύχεται στο Θεό ''να κάνει το νεκρό Πολίτη του Παραδείσου'' (...Παραδείσου πάλιν ποιών πολίτην με). Ο υμνωδος εδώ, θεωρεί τον Παράδεισο ως την τελειότερη πόλη (ο λαός μας όχι λίγες φορές το θηλυκοποιεί και τον αποκαλεί ''η Παράδεισος'', ίσως γιατί το θηλυκό είναι η ανώτερη μορφή της ομορφιάς και της αρμονίας) και θεωρεί προνόμιο μεγάλο να είναι κάποιος Πολίτης της. Κατά τον αη-Γιάννη το Χρυσόστομο, μετά την Ανάσταση, ''...η ζωή πολιτεύεται'', αποκτά όντως υπόσταση δηλαδή... Τέλος πάντων, θέλω να πω μ΄ όλ΄ αυτά, πως στην παράδοση του λαού μας η πόλη ως φαινόμενο, αποκτά άλλη υπόσταση.   

Οδυσσέας Δημητριάδης - Μιχάλης Χαραλαμπίδης

Του Δημήτρη Βαδιλειάδη

Έβλεπα χθες στο κανάλι της Βουλής, ένα αφιέρωμα προς τιμήν του μεγάλου Ινδού αρχιμουσικού Ζούμπιν Μέτα, που περιελάμβανε μουσικά κομμάτια τα οποία ο ίδιος διεύθυνε. Τα διεύθυνε καθισμένος πάνω σ΄ ένα σκαμπό. Η εικόνα αυτή έφερε στο νου μου μια άλλη μεγάλη μορφή της κλασσικής (Σοβιετικής) μουσικής, το σπουδαίο Έλληνα αρχιμουσικό Οδυσσέα Δημητριάδη, τον τελευταίο, όπως λέγανε, εν ζωή μεγάλο σοβιετικό δάσκαλο-αρχιμουσικό. 

Και το θυμήθηκα, γιατί όπως και ο Μέτα, έτσι κι αυτός, διεύθυνε την κρατική ορχήστρα σε μία προς τιμην του συναυλία, καθισμένος σ΄ ένα σκαμπό, ίσως (όχι ίσως, σίγουρα) γιατί τα πόδια του δεν το βαστούσαν.                                                                                                

    Αυτό το μεγάλο στολίδι-Ελληνόπουλο, μας έκανε τη μεγάλη τιμή να στολίσει το ψηφοδέλτιο επικρατείας της ''Ένωσής'' μας (αν θυμάμαι καλά πρώτος), της ''Δημοκρατικής Περιφερειακής Ένωσης'', στις εθνικές εκλογές του  2000. Μας έκανε λοιπόν την τιμή να ενταχθεί στην προσπάθειά μας, να μας δώσει τη λάμψη του, γιατί πείσθηκε απ΄ την καθαρότητα του εγχειρήματός μας, αλλά, κυρίως, απ΄ την καθαρότητα (από κάθε άποψη) του Μιχάλη Χαραλαμπίδη, ο οποίος τοποθετώντας τον στις πρώτες θέσεις, ήθελε να δείξει, όχι συμβολικά, αλλά ουσιαστικά, την αγάπη μας στον πολιτισμό πρωτίστως, αλλά και στον απανταχού, απόδημο και μη ελληνισμό, που για μας ήταν και είναι η πιο υπέροχη περιφέρεια του.

Μέρες Κύπρου...

Κάθε  Σάββατο  μια  σταλιά  λογοτεχνίας  

Από τον Δημήτρη Βασιλειάδη                                         

Μέρες Κύπρου... 

Στο ποίημα ''Στερνός Λόγος'', της μεγάλης κυρίας της ποίησης του λαού μας, της Κύπριας κ. Κλαίρης Αγγελίδου, της Σαλαμινιώτισσας, της Αμμοχωστιανής, της μακρινής απογόνισσας, θυγατέρας του Τεύκρου.

____****_____

ΣΤΕΡΝΟΣ ΛΟΓΟΣ                                                                                         

''Φύλαξε το κλειδί. Είναι του σπιτιού.                                                             

Όταν θα πας, ν΄  ανοίξεις.                                                                                                        

Σε τόπο φύλαξέ το σίγουρο                                                                        

και κάπου - κάπου να το καθαρίζεις.                                                          

Δεν πρέπει να σκουριάσει.                                                                                                   

Να ΄ναι έτοιμο, μόλις σας πούνε                                                                   

να γυρίσετε...                                                                                                

Έχω κλειδώσει δυο φορές την ξώπορτα.                                                   

Πρέπει να την τραβήξεις προς τα έξω,                                                                      

μην ξεχάσεις...                                                                                                

Εγώ δε θα γυρίσω όπως λογάριαζα.                                                              

Εσύ θα πας.         

O Σεφέρης, ο Μιχ. Χαραλαμπίδης, ένα γεγονός, κι ένα κείμενο

''...ο ελληνισμός είναι δύσκολος''  

     Γ. Σεφέρης                 

      

       

      Την Δευτέρα που μας πέρασε γίνανε τα εγκαίνια του ''κτίριου Σεφέρη'' στην Κορυτσά απ΄ τον Υπ. Εξ. κ. Γεραπετρίτη. Ήταν το κτίριο στο οποίο έζησε ο μέγας Σεφέρης, όσο καιρό ήτανε Γενικός Πρόξενος στην Κορυτσά. Ο νους μου γύρισε στις καταγραφές του (συγκεκριμένα σε μία), στο ημερολόγιό του, όπως αυτές σώζονται στις ''Μέρες'' του όσο καιρό αυτός έζησε στην Κορυτσά (1936-1937) υπηρετώντας στη θητεία του. Τις οποίες (καταγραφές) έγραψε στο εν λόγω κτίριο, το οποίο αγοράστηκε απ΄ το ελληνικό Δημόσιο και ανακαινίστηκε. Μια μέρα μετά, την Τρίτη στις 8 του Ιούλη, ο Kostas Hatziantoniou, ανέβασε ένα όμορφο, κριτικό κείμενο, για την εξωτερική πολιτική της χώρας, και κυρίως για τον τρόπο με τον οποίο αυτή ασκείται απ΄ τον κ. Γεραπετρίτη. Αυτό το κείμενο λοιπόν, μαζί με το γεγονός των εγκαινίων του ''κτιρίου Σεφέρη'' στάθηκαν οι αιτίες και οι αφορμές αυτής της δημοσίευσης.

Σκιάθος

Ζωγραφική: Ψυχοπαίδης

Δημήτρης Βασιλειάδης

Κάθε Σάββατο μια σταλιά λογοτεχνίας

Δυο κειμενάκια υπέροχα, ατμοσφαιρικά. Το ένα του κυρ-μεγΑλέξανδρου Παπαδιαμάντη (συρραφή μικρών εκφραστικών κειμένων, παρμένων απ΄ τη ''Φαρμακολύτρια'' του), και το άλλο του μέγα-Σεφέρη (παρμένο από μια καταγραφή του στις ''Μέρες'' του).

 Με εντυπωσίασε (είναι αίσθηση δική μου), η ταυτότητά τους, η συγγένειά τους. 

Πρώτη και κύρια συγγένειά τους, η Σκιάθος, η φύση της, το τοπίο της και η καθηλωτική ατμόσφαιρα του. Δεύτερη συγγένεια, η ώρα κατά την οποία εξελίσσονται -είναι δειλινό και νύχτα. 

Τρίτη συγγένεια, η θάλασσα, πάντα η θάλλασα, το δασάκι με τα πεύκα και τις ελιές, και στη μέση του ένα ξωκλήσι.

 Τέταρτη συγγένεια, ο εξομολογητικός τους χαρακτήρας, η διάθεση των συγγραφέων για αυτό που με δυο λέξεις είπε ο Ηράκλειτος:''Εδιζησάμιν εμεωυτόν''. 

Πέμπτη και καθοριστική συγγένεια, το ύφος και των δύο, που με ελάχιστες παραλλαγές και εναλλαγές, καθορίζεται από έναν μεγάλο, κατά τη γνώμη μου, λόγο που έγραψε κάποια στιγμή ο Σεφέρης πάλι στις ''Μέρες'' του :

''Το πιο δυνατό πάθος που έχω, το πάθος της έκφρασης, στάθηκε μια ανεξάντλητη πηγή δυστυχίας για μένα''.

...Μεγάλη κουβέντα. Όμως και τεράστια αρετή συνάμα, για όποιον την έχει και καταπιάνεται με τη γραφή.

~~~~~~~~~

  
''Όλην την ημέραν επλανώμην εις τα ρεύματα και τους αιγιαλούς, ανά την αγρίαν ακτήν, την βορεινήν και θα λασσοπλήγα, και μόνον το δειλινόν επανήλθον εις την έπαυλιν του Στόγιου δια να κοιμηθώ ολίγας ώρας.

Το βιβλιογραφικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο πατούσε ο λόγος του Μιχάλη Χαραλαμπίδη

 

Του Δημήτρη Βασιλειάδη 

 Είμαστε κάπου στο 2001, στα χρόνια που ο Μιχάλης ξεκίνησε να βάζει στο δημόσιο διάλογο το ζήτημα του ελληνικού διατροφικού πρότυπου.

 Ενθουσιασμένος εγώ, απ΄ όλη αυτή τη συζήτηση που άνοιξε στο χώρο, σκέφτηκα την οργάνωση μιας εκδήλωσης στα Γιαννιτσά της οποίας το θέμα θα ήταν, ''Το ελληνικό διατροφικό πρότυπο''.

 Σε μια επικοινωνία που είχα με το Μιχάλη και καθώς του ανέφερα τα σχέδιά μου, και πριν απ΄ οποιαδήποτε άλλη κουβέντα, πριν δευτερώσω την κουβέντα που ξεκίνησα, ο Μιχάλης, καταιγιστικά, άρχισε να μου προτείνει -για να προετοιμαστώ καλύτερα- μια βιβλιογραφία. ''Θα διαβάσεις'' μου είπε, ''τους ''Δειπνοσοφιστές'' του Αθήναιου, θα διαβάσεις ''Πτωχοπρόδρομο'', θα διαβάσεις τον ''Πολιτισμό της ελιάς'' της Μαρίας Ψιλάκη, θα διαβάσεις ''Τα Σειρήνεια δείπνα'' του Ντάλμπι, θα διαβάσεις επίσης και την κ. Καμηλάκη, θα διαβάσεις,... θα διαβάσεις,... θα διαβάσεις,...''. 

Προσέξτε, ο Μιχάλης δεν μπήκε καν στα τετριμμένα διαδικαστικά της εκδήλωσης, παρά μόνο τον ενδιέφερε η αρτιώτερη προετοιμασία της. Έμεινα με το στόμα ανοιχτό και με μια τυποποιημένη εικόνα του Μιχάλη που είχα σχηματισμένη για κείνον, μέχρι εκείνη τη στιγμή, να γίνεται κομμάτια.

 Ήξερα πως είχε ένα μεγάλο γνωστικό πεδίο πάνω στο οποίο στηρίζονταν ο λόγος του αλλά δεν μπορούσα να φανταστώ το εύρος του.                                                                              

    Πάντοτε ανίχνευα, ψηλάφιζα αυτό το εύρος, το πολύπλευρο, το όχι μονομερές εύρος της συγκρότησής του μέσα από τα κείμενά του, πίσω από τον λόγο του. Θα αναφέρω μόνο δυο παραδείγματα.

 Ο Μιχάλης έλεγε για την πολιτική : ''Η Πολιτική είναι η επιστήμη των επιστημών''. Αυτή η φράση έχεις αναφορές στον Αριστοτέλη και στα ''Ηθικά Νικομάχειά'' του. Αυτό σημαίνει με άλλα λόγια πως ο Μιχάλης ''πέρασε από κόσκινο'' τον μεγάλο Σταγειρίτη. Και όχι μόνον αυτό, αλλά από τον όγκο των γραφομένων του για την Πολιτική, καταλαβαίνει κανείς πως εμπλούτισε την Αριστοτέλεια σκέψη και την επεξέτεινε. 

Το δεύτερο παράδειγμά που θα αναφέρω έχει να κάνει με τη δουλειά που έκανε πάνω στο Βησσαρίωνα, τον σπουδαίο πια, αυτόν Έλληνα (έχει σημασία που το λέω αυτό, θα καταλάβετε παρακάτω). Το λέω αυτό γιατί η μέχρι τώρα εικόνα που είχαμε για τον Βησσαρίωνα ήταν, από τη μιά αυτή του αιρετικού που άφησε την Ορθοδοξία και εντάχθηκε στον Καθολικισμό, κι από την άλλη ενός σπουδαίου διανοούμενου-ιερωμένου που ήταν ένας απ΄ τους θεμέλιους λίθους της Αναγέννησης. Ο Μιχάλης κατάφερε να αποστάξει όλην αυτή τη γνώση και να φανερώσει έναν άλλον Βησσαρίωνα: