Του Δημήτρη Βασιλειάδη
Ο Μιχάλης αυτοσυστηνόμενος – είτε σε πρώτο ενικό, είτε σε πρώτο πληθυντικό πρόσωπο (τα ‘’εγώ ειμί’’, ή, τα ‘’εμείς’’ του)
Ή αλλιώς, με λόγια απλά… ‘’Εμείς δεν είχαμε όπλα, είχαμε ισχυρές ιδέες’’
Από κάποια, απ΄ τα διάσπαρτα στο έργο του Μιχάλη, ‘’εγώ ειμί ‘’ του, συγκροτείται αυτό το κειμενάκι. Μιλώ για όλες εκείνες τις λίγες στιγμές που ο Μιχάλης, είτε μιλώντας σε πρώτο ενικό, είτε σε πρώτο πληθυντικό πρόσωπο, μιλά για τον εαυτό του. Θεώρησα πως ήταν χρήσιμο πολύ να γίνει αυτό, γιατί πίσω απ΄ αυτά τα ‘’εγώ ειμί’’ του, που άλλοτε εκφράζονται άμεσα και πρόδηλα και άλλοτε υπονοούνται, ξεκλειδώνεται ένα σπουδαίο –το σπουδαιότερο κατά τη γνώμη μου- στοιχείο της προσωπικότητάς του, είτε σαν διανοούμενος-πολιτικός είτε σαν πρόσωπο, αυτό της ηθικής και της καθαρότητας.
Χρησιμοποιήθηκε η βιβλική έκφραση ‘’εγώ ειμί’’, αν και τις περισσότερες φορές ο Μιχάλης όταν αναφέρεται στον εαυτό του μιλά με το ‘’εμείς’’. Κι αυτό το κάνει όχι για λόγους ‘’πληθυντικής μεγαλοπρέπειας’’ αλλά επειδή αρχικά αυτό προτάσσει ο από την κούνια του ευγενικός του χαρακτήρας, κι απ΄ την άλλη, το γεγονός, ότι ο Μιχάλης ήτανε πάντα στο ‘’εμείς’’, θέλοντας μ΄ αυτό να δείξει ότι ό, τι έκανε δεν το ΄κανε μόνος του αλλά με τη συνέργεια ενός ολόκληρου χώρου, μιας οικογένειας πολιτικής που το κάθε μέλλος της το θεωρούσε ισότιμό του κι ας ξέραμε όλοι μας, όλοι εμείς που σταθήκαμε πλάι του, ότι όλο αυτό το οικοδόμημα, το σώμα ιδεών και πράξεων, το στίγμα και οι προτεραιότητες που πρόβαλλε ο χώρος μας ήτανε γ έ ν ν η μ α δ ι κ ό τ ο υ.
Ιδού λοιπόν κάποια απ΄ τα ‘’εγώ ειμί’’ ή τα ‘’εμείς’’ του Μιχάλη :
‘’Αυτά τα χρόνια δεν ήμασταν εμείς που πήγαμε την πολιτική στους γραφειοκρατικούς μηχανισμούς της κομματοκρατίας. Δεν πήραμε ούτε δείξαμε εμείς το δρόμο της υπουργικής καρέκλας… ‘’
