ΠΑΤΡΙΚ ΛΗ ΦΕΡΜΟΡ : ΩΡΑΙΟΣ ΣΑΝ ΦΙΛΕΛΛΗΝΑΣ

Του Γιάννη Σχίζα

Τώρα που η συζήτηση για τον Καποδίστρια και  για τη σχέση του με την γενέθλια πατρίδα δυναμώνει, τώρα που (ξανα)έρχονται  στην επιφάνεια οι  αγώνες ξένων ανθρώπων για την ελληνική ανεξαρτησία, είναι καιρός να δούμε  το ότι η Ελλάδα  απελευθερώθηκε όχι μόνο  από τον ηρωϊσμό  των  Ελλήνων, αλλά και από τους  φιλέλληνες. Κάποιοι μάλιστα από τους τελευταίους , μέσα σε αυτό το αμφιθυμικό πλέγμα έρωτα –και – μίσους ,  έτυχε να διαθέτουν  μεγαλύτερη δοσολογία έρωτα από τους γηγενείς  και να αποβαίνουν  υπόδειγμα ….

Ο Πάτρικ Λη Φέρμορ,  επίτιμος Έλληνας που άξιζε όσο πολλοί  original,  «έφυγε» μετά 96 χρόνια περιεκτικής ζωής  . Από μια άποψη στάθηκε τυχερός, γιατί αν και υπερκινητικός και ταξιδιωτικός τύπος εγκατέλειψε τον κόσμο στο κρεβάτι του, σε αντίθεση με εκείνο το γηραιό Βρετανό ποδηλάτη που έκανε το γύρο του κόσμου αλλά σκοτώθηκε από έναν ασυνείδητο οδηγό  το 2009 στη Βαρυπόμπη της Αττικής… 

Ο Πάτρικ Λη Φέρμορ ξεκίνησε τη ζωή του συνεχίζοντας  την παράδοση των μεγάλων   περιηγήσεων -  γεωγραφικών και ιστορικών. Το 1933, σε ηλικία 18 χρονών, άρχισε  διασχίζοντας  την Ευρώπη και τελικά έφτασε  στην Κωνσταντινούπολη, διανυκτερεύοντας σε μοναστήρια, σε αχυρώνες, σε σπηλιές, στο οπουδήποτε. Τότε, στον Ελλαδικό χώρο,  η ύπαιθρος  δεν παρείχε  τα σημερινά επίπεδα ασφαλείας, αν λάβει κανείς υπόψη ότι ο αρχιλήσταρχος Κουτσούβελας έπεφτε από τις σφαίρες της χωροφυλακής  μόλις το 1929,  ενώ οι  ληστές αδελφοί Ρετζαίοι κατέληγαν στο εκτελεστικό απόσπασμα τον Μάρτιο του  1930…

Μάνη» του Πάτρικ Λη Φέρμορ (κριτική)

«Μάνη» του Πάτρικ Λη Φέρμορ (κριτική) – Βιβλίο έμπλεο μεγαλοπρέπειας και αρχοντιάς24 Ιουλίου 2023 795

Για το βιβλίο του Πάτρικ Λη Φέρμορ «Μάνη» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος, εκδ. Μεταίχμιο). Στην κεντρική εικόνα, σπάνια φωτογραφία του Πάτρικ Λη Φέρμορ που είχε παρουσιαστεί στην έκθεση του Μουσείου Μπενάκη, Joan Leigh Fermor «Φωτογράφος και αγαπημένη» το 2018.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Ο λόγος για έναν σπουδαίο Βρετανό συγγραφέα που γνώρισε την Ελλάδα σε βάθος και την αγάπησε με πάθος, κι αφιέρωσε στην πατρίδα μας ορισμένα από τα ομορφότερα βιβλία που έχουν γραφτεί γι’ αυτήν.

Πρόκειται για τον Πάτρικ Λη Φέρμορ, ή άλλως «Πάντυ» ή «Μιχάλη», κι αφορμή είναι η περσινή έκδοση σε νέα και άρτια μετάφραση ενός από τα διαμάντια του, του βιβλίου του για μια από τις πιο ιστορικές και ξεχωριστές περιοχές της Ελλάδας, τη Μάνη.

Ένα βιβλίο-απόσταγμα της σχέσης του με την Ελλάδα

Ο χαρακτηρισμός του Πάτρικ Λη Φέρμορ ως «ταξιδιωτικού συγγραφέα», για πολλούς του σημαντικότερου σε αυτό το λογοτεχνικό είδος, είναι ίσως παραπλανητικός, και θα πρέπει να εκληφθεί με την πλέον ευγενή και διασταλτική έννοια. Γιατί, ενώ όλα τα βιβλία του αντλούν το υλικό τους ευθέως από τα ταξίδια του, η προσέγγισή του ταιριάζει πιο πολύ με αυτήν του ανθρωπολόγου, του ιστορικού, του λόγιου, του φυσιοδίφη, ακόμη και του προσκυνητή.

Και παρότι τα ταξίδια του αφορούσαν αρχικά την κάθοδό του από τη γενέτειρά του, το Λονδίνο, προς την Κωνσταντινούπολη, με πολύμηνες στάσεις στα Βαλκάνια, και στη συνέχεια ταξίδεψε στην Καραϊβική και τις Άνδεις κι έγραψε βιβλία γι’ αυτούς τους τόπους, δεν θα ήταν υπερβολή να λέγαμε ότι το κέντρο του κόσμου του, κυριολεκτικά και μεταφορικά, υπήρξε η Ελλάδα.

Απόσταγμα αυτής της βαθιάς και πολυπλόκαμης σχέσης του με την ελληνική γη, την ελληνική γλώσσα, την ελληνική ιστορία και, πρωτίστως, με τους ανθρώπους του τόπου μας, είναι τούτο το βιβλίο που κρατάμε ξανά στη χέρια μας. Το βιβλίο του για τη Μάνη.

«Καρδαμύλη, η παλινόρθωση του Βυζαντίου»