από τον Gregory P. Williams - 04/10/2026
Πηγή: Les crisis
Λίγο μετά την 11η Σεπτεμβρίου, ο Ιμμάνουελ Βάλερσταϊν, θεωρητικός των παγκόσμιων συστημάτων, προειδοποίησε ότι η παρακμή της αμερικανικής αυτοκρατορίας ήταν αναπόφευκτη. Αλλά οι Αμερικανοί ηγέτες δεν ήθελαν να νιώθουν ότι οι μέρες δόξας τους είχαν περάσει και χειρίστηκαν αυτήν την παρακμή με τον χειρότερο δυνατό τρόπο.
Τον Ιούλιο του 2002, ο Ιμμάνουελ Βάλερσταϊν εμφανίστηκε στην πρωινή εκπομπή του C-SPAN. Είχε μόλις γράψει ένα δοκίμιο για το περιοδικό Foreign Policy με τον προκλητικό τίτλο «Ο Αετός Έπεσε». Ο Βάλερσταϊν υποστήριξε ότι η κυρίαρχη θέση της Αμερικής στην παγκόσμια σκηνή μειωνόταν.
Όταν μίλησε, είχε περάσει λιγότερο από ένας χρόνος από τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου και την επακόλουθη εισβολή στο Αφγανιστάν. Η κυβέρνηση Μπους προετοίμαζε τον στρατό της και το αμερικανικό κοινό για την εισβολή στο Ιράκ, η οποία είχε προγραμματιστεί να ξεκινήσει τον Μάρτιο του 2003.
Αξίζει να θυμηθούμε ότι ο Τζορτζ Μπους ο νεότερος ήταν μια δημοφιλής προσωπικότητα. Η δημοτικότητα του προέδρου είχε φτάσει στο ρεκόρ του 90% τον Σεπτέμβριο του προηγούμενου έτους και παρέμεινε πάνω από το 70% όταν ο Βάλερσταϊν έστειλε το μήνυμά του για παρακμή.
Ωστόσο, αυτή πρέπει να φαινόταν η ιδανική στιγμή για να παρέμβει ο Βάλερσταϊν. Έγραφε για την παρακμή της αμερικανικής ηγεμονίας από τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Ωστόσο, εξακολουθούσε να πιστεύει, στο διάστημα μεταξύ των εισβολών στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν την ευκαιρία να διαχειριστούν αποτελεσματικά την παρακμή τους.
Ο Βάλερσταϊν δεν πίστευε ότι ήταν δυνατό να παραταθεί επ' αόριστον η παγκόσμια κυριαρχία μιας μεγάλης δύναμης. Ανακάλυψε ότι οι μεγάλες δυνάμεις γίνονται ηγεμονικές -ένας όρος που αναφέρεται στην απαράμιλλη παγκόσμια κυριαρχία- λόγω οικονομικών, πολιτικών και στρατιωτικών παραγόντων που τελικά προκαλούν και τη διάβρωση αυτής της ηγεμονίας. Η παρακμή της αμερικανικής ηγεμονίας ξεκίνησε πολύ πριν από την 11η Σεπτεμβρίου, με την οικονομική επιβράδυνση της δεκαετίας του 1970 και τον αμερικανικό πόλεμο στο Βιετνάμ.
