του Ανδρέα Μοράτου
Ένα τροπάριο της Προηγιασμένης τής Τετάρτης της Πρώτης Εβδομάδας Νηστειών, αφιερωμένο στην ορθή κατανόηση της νηστείας, αντιγράφει σχεδόν κατά λέξη ένα χωρίο του προφήτη Ησαΐα (Ησ. 58:6-7), στο οποίο ο Θεός δηλώνει τί… δεν είναι νηστεία γι’ Αυτόν και ποια είναι η (απο)δεκτή από Εκείνον νηστεία. Το τροπάριο έχει ως εξής:
«Νηστεύοντες ἀδελφοὶ σωματικῶς, νηστεύσωμεν καὶ πνευματικῶς· λύσωμεν πάντα σύνδεσμον ἀδικίας, διαρρήξωμεν στραγγαλιὰς βιαίων συναλλαγμάτων· πᾶσαν συγγραφὴν ἄδικον διασπάσωμεν, δώσωμεν πεινῶσιν ἄρτον, καὶ πτωχοὺς ἀστέγους εἰσαγάγωμεν εἰς οἴκους, ἵνα λάβωμεν παρὰ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ τὸμέγα ἔλεος».
Το απόσπασμα από τον προφήτη Ησαΐα είναι το εξής:
«οὐχὶ τοιαύτην νηστείαν ἐγὼ ἐξελεξάμην, λέγει Κύριος, ἀλλὰ λύε πάντα σύνδεσμον ἀδικίας, διάλυε στραγγαλιὰς βιαίων συναλλαγμάτων, ἀπόστελλε τεθραυσμένους ἐν ἀφέσει καὶ πᾶσαν συγγραφὴν ἄδικον διάσπα· διάθρυπτε πεινῶντι τὸν ἄρτον σου καὶ πτωχοὺς ἀστέγους εἴσαγε εἰς τὸν οἶκόν σου· ἐὰν ἴδῃς γυμνόν, περίβαλε…».
Η ομοιότητα είναι πασιφανής! Αν, μάλιστα, προσθέσουμε και τους δύο προηγούμενους στίχους του Ησαΐα (Ησ. 58:4-5), έχουμε μια πλήρη εικόνα για την περί νηστείας αντίληψη στον συγκεκριμένο προφήτη:
«τί ὅτι ἐνηστεύσαμεν καὶ οὐκ εἶδες; ἐταπεινώσαμεν τὰς ψυχὰς ἡμῶν καὶ οὐκ ἔγνως; ἐν γὰρ ταῖς ἡμέραις τῶν νηστειῶν ὑμῶν εὑρίσκετε τὰ θελήματα ὑμῶν καὶ πάντας τοὺς ὑποχειρίους ὑμῶν ὑπονύσσετε. εἰς κρίσεις καὶ μάχας νηστεύετε καὶ τύπτετε πυγμαῖς ταπεινόν. ἱνατί μοι νηστεύετε ὡς σήμερον, ἀκουσθῆναι ἐν κραυγῇ τὴν φωνὴν ὑμῶν; οὐ ταύτην τὴν νηστείαν ἐξελεξάμην καὶ ἡμέραν ταπεινοῦν ἄνθρωπον τὴν ψυχὴν αὐτοῦ· οὐδ’ ἂν κάμψῃς ὡς κρίκον τὸν τράχηλόν σου καὶ σάκκον καὶ σποδὸν ὑποστρώσῃ, οὐδ’ οὕτω καλέσετε νηστείαν δεκτήν».
Συνολικά, το απόσπασμα τού Ησ. 58:3-7 θα μπορούσε να αποδοθεί:
«Γιατί νηστεύσαμε και δεν είδες (τη νηστεία μας);
Γιατί ταπεινώσαμε τις ψυχές μας και δεν το βλέπεις;’ [λένε οι άνθρωποι στον Κύριο, και απαντάει Εκείνος:] ‘διότι τις ημέρες των νηστειών σας φροντίζετε για το δικό σας θέλημα και βασανίζετε όσους θεωρείτε υποχείριό σας [ = τους δούλους σας].
Αν νηστεύετε και, ταυτόχρονα, μαλώνετε και τσακώνεστε μεταξύ σας και χτυπάτε με γροθιές τον ανίσχυρο, γιατί νηστεύετε όπως κάνετε σήμερα;