Λένη Ζάχαρη: Πάσχα ιερόν, Πάσχα πανσεβάσμιον…περί της υμνολογίας των ημερών

Λένη Ζάχαρη: Πάσχα ιερόν, Πάσχα πανσεβάσμιον…περί της υμνολογίας των ημερών

Ἦχος πλ. α’

Στίχ. Ἀναστήτω ὁ Θεός, καὶ διασκορπισθήτωσαν οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ, καὶ φυγέτωσαν ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ οἱ μισοῦντες αὐτόν.

Πάσχα ἱερὸν ἡμῖν σήμερον ἀναδέδεικται, Πάσχα καινόν, Ἅγιον, Πάσχα μυστικόν, Πάσχα πανσεβάσμιον, Πάσχα Χριστὸς ὁ λυτρωτής, Πάσχα ἄμωμον, Πάσχα μέγα, Πάσχα τῶν πιστῶν, Πάσχα, τὸ πύλας ἡμῖν τοῦ Παραδείσου ἀνοῖξαν, Πάσχα, πάντας ἁγιάζον πιστούς.

Στίχ. Ὡς ἐκλείπει καπνός, ἐκλιπέτωσαν, ὡς τήκεται κηρὸς ἀπὸ προσώπου πυρός.

Δεῦτε ἀπὸ θέας Γυναῖκες εὐαγγελίστριαι, καὶ τῇ Σιὼν εἴπατε· Δέχου παρ΄ ἡμῶν χαρᾶς εὐαγγέλια, τῆς Ἀναστάσεως Χριστοῦ, τέρπου, χόρευε, καὶ ἀγάλλου Ἱερουσαλήμ, τὸν Βασιλέα Χριστόν, θεασαμένη ἐκ τοῦ μνήματος, ὡς νυμφίον προερχόμενον.

Στίχ. Οὕτως ἀπολοῦνται οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ προσώπου τοῦ Θεοῦ, καὶ οἱ δίκαιοι εὐφρανθήτωσαν.

Αἱ Μυροφόροι γυναῖκες, ὄρθρου βαθέος, ἐπιστᾶσαι πρὸς τὸ μνῆμα τοῦ Ζωοδότου, εὗρον Ἄγγελον, ἐπὶ τὸν λίθον καθήμενον, καὶ αὐτὸς προσφθεγξάμενος, αὐταῖς οὕτως ἔλεγε· Τί ζητεῖτε τὸν ζῶντα μετὰ τῶν νεκρῶν; τί θρηνεῖτε τὸν ἄφθαρτον ὡς ἐν φθορᾷ; ἀπελθοῦσαι κηρύξατε, τοῖς αὐτοῦ Μαθηταῖς.

Η εκστατική χαρά της Ανάστασης - Το τραγικό άρρητο κάλλος της Μ. Εβδομάδας!

Η Ανάστασις. Μονή της Χώρας, Κωνσταντινούπολη.

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

Ζήσαμε για μια ακόμη εβδομάδα αυτόν τον μεγάλο και ανεπανάληπτο πολιτισμικό, υπαρξιακό, κατανυκτικό και οντολογικό κόσμο της Μεγάλης Εβδομάδας. Επτά συναπτές ημέρες τις οποίες μπορούμε να χαρακτηρίσουμε και ως τραγικές και ίσως τις τραγικότερες που έζησε ποτέ στο σύνολό της η δημιουργία. Ακόμη και ο ίδιος ο Δημιουργός, ο Λόγος που «τα πάντα δι’ αυτού εγένετο», τον Κτίστη, όπως ακούσαμε στα Εγκώμια «Σε τον πάντων Κτίστην…».

Αυτός ουσιαστικά είναι ο πρωταγωνιστής σ’ αυτές τις επτά μικρές, μεγάλες, μέγιστες και τρισμέγιστες καθημερινές τραγωδίες που δι’ ελέου και φόβου ξετυλίγονται μπροστά στα μάτια μας. Ή ακόμη να συμμετέχουμε και εμείς. Δεν πρόκειται για κάτι ξένο, αλλά κάτι στο οποίο με τον έναν ή τον άλλο τρόπο συμμετέχουμε οδυνηρά.

Είναι, λοιπόν, σκοπός των ακολουθιών αυτών η κάθαρση, όπως στην αρχαία τραγωδία;

Είναι αρκετή η κάθαρση στις προσδοκίες των συμμετεχόντων;

Ή ακόμη στον ποιητή μελωδό τους;

Θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε τις ακολουθίες αυτές και ως θρησκευτικές όπερες αν δεν ξέραμε πως και οι αρχαίες τραγωδίες είχαν και μουσικά μέρη και χαρακτηριστικά τα οποία έγραφε ο ποιητής. Ο Αισχύλος, ο Ευριπίδης, ο Σοφοκλής. Και πράγματι οι ακολουθίες αυτές μοιάζουν με ιδιαίτερα θεατρικά έργα και δρώμενα τα οποία θέλουν να παρουσιάσουν σαν σε μια κλίμακα, μια σκάλα το αποκορύφωμα της ζωής του Θεανθρώπου.

Νίκος Καροῦζος - Μεγάλη Παρασκευή

Νίκος Καροῦζος

Ἰησοῦς & Ποιήματα

Μεγάλη Παρασκευή

(17 Ἀπριλίου 1987)

~.~

Χρονικὸ τῆς Ἀταραξίας

Ὁ δασόβιος ἐρημίτης ὁδηγοῦσε μ’ ἀόρατη
λεπτὴ κλωστὴ τὸν ἦχο μιᾶς μέλισσας ὅταν ὁλόγυρα
παίζοντας τὸ σουραῦλι της ἡ σαύρα
δυνάμωνε τὸ πράσινο καὶ ἡ σκέψη
δρασκέλιζε τὴν ἀκέραστη μόνωση
ποὺ δὲν ἀπείλησε ποτὲ τὰ λουλούδια.

Τὰ τείχη τοῦ ἔαρος ἄραγε τ’ ἀρώματα
τ’ ἀρίφνητα μῦρα διανοίγονται;

Στοχάσου λιγάκι δίχως ἀνταλλάγματα:
δίχως ἀλήθεια καὶ ψέμα.

Στοχάσου πὼς ὅλα τὰ ζώπυρα
κοιμοῦνται σ’ ἐγρήγορση δίχως ἐκτόπισμα
στὴν ἄνθηση ποὺ ξεραίνει τὸ βιός της ὥστε νὰ ξανάρθει.

Πᾶσα πνοὴ καὶ πᾶσα νύχτα δὲ γνώρισε
μητέρα καὶ μάμμη καὶ προμάμμη ―
τὴν προέλευση τὴ θέλει τὸ μυαλό μας καὶ χανόμαστε
σ’ ἀνύπαρχτα βάθη καὶ μεγέθη τῆς ἀπουσίας
ὅταν ἀκόμη κ’ ἡ φωτιὰ τεμπελιάζει
μ’ ὅλα της τα τριξίματα
μ’ ὅλες τὶς φλόγες ποὺ βγάζει καὶ τ’ ἀποκαΐδια.

Θὰ σπάσω σήμερα τὶς ἀνέστιες φόρμες
τὴ στέγη θὰ ρίξω καὶ θ’ ἁπλώσω περίλυπα
στὴν ἀσκέπαστην ἐνέργεια τῆς ἀθανασίας
ἐκεῖ ποὺ λαλοῦσαν ἀνέκαθεν οἱ τυφλὲς
εἰκόνες τῶν πλασμάτων τὴν πολυμίλητη βουβαμάρα
τὴν ἀπόδειξη κείνου ποὺ δὲν ἀποδείχνεται
τὴν ἀπάρνηση τοῦ θριάμβου τῆς γλώσσας.

Ὁ παρείσαχτος νοῦς ὀποὺ χάραξε τραύματα
καὶ τὰ λέμε φαράγγια
ὀποὺ δίδαξε θαύματα καὶ τὰ λέμε κρημνὰ τῆς ἀνάγκης
ἤτανε κάποτε κι αὐτὸς ἀνίκητος ἀπ’ τὶς νίκες του
τὶς μεγάλες κι ἀνθρώπινες τὶς ὑπερύμνητες
εἶχε κι αὐτὸς ὁλάκερη στὰ πλήθια μόριά του τὴν εἰρήνη
στ’ ἀμπέλια τῶν κεραυνῶν ἐκτοξεύοντας
τὴ λάμψη τῆς ἀγάπης.

Ἡ φρόνηση πού ’χε κάψει τ’ ἄστρα κι ἀφανίστη χαράματα
τὸν πόνο τὸν ξεκούμπισε
τὸν ἔβαλε στὴ μαύρη ἁλυσίδα…

Τεράστιες ὧρες ἀγκαλιάζονταν τότε ἀναμεταξύ τους
καὶ πικράθηκεν ὁ χάρος ὁ χαραμοφάης
καθὼς ἡ Παναγία κυλιότανε στὰ κιτρολέμονα
κ’ εἶχε δέσει τὸ δαίμονα
στὰ θεόρατα γιασεμιὰ τῆς χαρμολύπης.

Πώς δει τιμάν τα Άγια Πάθη (Ηλίας Μηνιάτης)

“…ἔπαθε τότε ὁ Χριστός ἀπό τούς Ἑβραίους καί τό ἴδιον παθαίνει τώρα ἀπό τούς Χριστιανούς, ὅπου ταύταις ταῖς ἁγίαις ἡμέραις μέ τά λόγια τόν προσκυνοῦσι, μέ τά ἔργα τόν σταυρώνουσι· μέ τήν ἐξωτερικήν ἐπίδειξιν «Ὡσαννά», μέ τήν ἐσωτερικήν διάθεσιν «σταυρωθήτω». Τοῦτο θέλει εἶσθαι τῆς σημερινῆς διδαχῆς ἡ ὑπόθεσις, ἤγουν: μέ ποῖον τρόπον πρέπει οἱ Χριστιανοί νά τιμῶσι τά πάθη τοῦ Χριστοῦ εἰς ταύτας τάς ἁγίας ἡμέρας.

Πῶς δεῖ τιμᾶν τά Ἅγια Πάθη

Ἡλία Μηνιάτη

«Ὡσαννά, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, Βασιλεύς τοῦ Ἰσραήλ». Ἱωάνν. ιβ’ 13)

Ὅταν ἐγώ βλέπω τόν Ἰησοῦν Χριστόν νά ἐμβαίνῃ μέ τόσην τιμήν, μέ τόσην δοξολογίαν, μέ τόσον θρίαμβον μέσα εἰς τήν Ἱερουσαλήμ, ἠμπορῶ νά λογιάσω μέ δίκαιον λόγον, πώς ἀπό τόν φθόνον καί μῖσος τῶν ἀρχιερέων, τῶν πρεσβυτέρων καί γραμματέων δέν ἔχει πλέον νά φοβῆται κανένα κακόν.

Ὦ πόλις ἁγία, ὄντως πόλις τοῦ Θεοῦ Ἱερουσαλήμ! «δεδοξασμένα ἐλαλήθη περί σοῦ» εἰς τούς περασμένους αἰῶνας, δεδοξασμένα θέλουσι λαληθῇ περί σοῦ καί εἰς τούς αἰῶνας τούς μέλλοντας, διά τήν εὐχαριστίαν καί ἀγάπην, ὅπου δείχνεις πρός τόν θεῖον σου εὐεργέτην! Εὐγνώμονες παῖδες Ἑβραίων, ἐπαινῶ τήν ἀγαθήν σας διάθεσιν· ἐσεῖς τώρα πιάνετε κλάδους ἐλαιῶν καί βαΐα φοινίκων, σύμβολα νίκης, μέ τά ὁποῖα προαπαντᾶτε, ὡς βασιλέα τοῦ Ἰσραήλ, τόν θαυματουργόν τοῦτον υἱόν Δαυΐδ· δείχνετε μίαν καρδίαν πώς εἶσθε ἕτοιμοι νά πιάσετε καί τά ὅπλα, διά νά τόν φυλάξετε κάθε καιρόν ἀπό τῶν ἐχθρῶν του τά μηχανήματα.

Ἰησοῦ μου, ἐδῶ μέσα εἰς τήν Ἱερουσαλήμ ἐσύ πλέον δέν φοβεῖσαι· οὗτος δι᾽ ἐσέ εἶναι τόπος καταφυγῆς· καί ἄν ἐσείσθη ὅλη ἡ πόλις διά τήν εἴσοδόν σου, θέλει σεισθῇ πάλιν ὅλη ἡ πόλις διά τήν φύλαξίν σου. Γραμματεῖς, πρεσβύτεροι καί ἀρχιερεῖς τῶν Ἰουδαίων, εἰς μάτην κοπιάζετε· τί συμβουλεύεσθε εἰς τά συνέδρια; τί μελετᾶτε εἰς τάς συναγωγάς, ἐσεῖς δέν ἔχετε καμμίαν δύναμιν νά κακοποιήσετε τοῦτον τόν Ναζωραῖον, τόν ὁποῖον ἕνας ἀναρίθμητος λαός ὑποδέχεται μέ τόσην πανήγυριν· «Ὡσαννά, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, Βασιλεύς τοῦ Ἰσραήλ».

Μά τί λέγω ἐγώ; ὦ ἀκατάστατοι διαλογισμοί τῶν ἀνθρώπων! ὤ ψευδής ἐπίδειξις τῆς μιαιφόνου πόλεως! ὤ προσωρινή περιποίησις τοῦ ἀχαρίστου λαοῦ! ἡ πόλις Ἱερουσαλήμ, ὅπου σήμερον εἶναι θέατρον τόσον λαμπρᾶς ἑορτῆς, εἰς ὀλίγας ἡμέρας θέλει γένει θέατρον τῆς φρικτῆς τραγῳδίας. Αὐτή, ὅπου τόν δέχεται ὡς βασιλέα τοῦ Ἰσραήλ, θέλει τόν προσηλώσει εἰς ἕνα ξύλον, ὡς ἕνα κατάδικον· αὐτός ὁ λαός, ὅπου τώρα σείει τά βαΐα, θέλει πελεκήσει τόν Σταυρόν· αὐτός, αὐτός ὅπου τώρα φωνάζει τό: Ὡσαννά, θέλει φωνάζει τό σταυρωθήτω. Καί λοιπόν σήμερον τόση τιμή εἰς ὀλίγας ἡμέρας τόση καταφρόνησις; αὐτοί οἱ ἴδιοι, ὅπου τώρα τόν προσκυνοῦσαν, εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ἴδιοι, ὅπου τόν σταυρώνουσι; ναί.

Η ΑΓΩΝΙΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΕΜΠΤΗΣ

Του Κώστα Χατζηαντωνίου 

Η ΑΓΩΝΙΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΕΜΠΤΗΣ

καθαιρεί και καθαρίζει τη σκέψη από κάθε αισθητική ελαφρότητα ή θεολογική παραχάραξη που θέλει τον Ιησού χρήσιμο κόλακα των παθών μας, βολικό συνήγορο των ενοχών μας, ωφέλιμο διασκεδαστή των φόβων μας.

 Ο κήπος στον οποίο θα εισέλθει απόψε ο Υιός του Ανθρώπου δεν είναι η Εδέμ, ο κήπος των απολαύσεων όπου ο πρώτος Αδάμ έχασε τον εαυτό του αλλά το όρος των Ελαιών: 

ο κήπος της αγωνίας όπου ο νέος Αδάμ ξαναβρίσκει τον εαυτό του μέσα από τον πόνο και την εγκατάλειψη, λίγο πριν πάρει τον δρόμο, ξανά και ξανά, για να αναλάβει το δικό μας κατάκριμα με το Πάθος του. 

Το Τροπάριο της Οσίας Κασσιανής - Η επανάσταση μιας γυναίκας στη βυζαντινή κοινωνία: μια υπαρξιακή ανάγνωση

ΚΛΙΚ στην εικόνα ή ΕΔΩ για να διαβάσετε....

ΠΗΓΗ:https://www.sophia-ntrekou.gr/2026/04/tropario-kassianis-agia-kassiani-megali-triti.html

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Το Τροπάρι της Κασσιανής

Το Τροπάρι της Κασσιανής (Από ένα από τα πρώτα άρθρα του Φώτη Κόντογλου στην ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ 28/4/1948)

Το τροπάρι της Κασσιανής είναι πολύ αγαπημένο από τον Ορθόδοξο λαό μας· πάνε να το ακούσουνε και άνθρωποι που δεν πηγαίνουνε στην εκκλησία. Σε τούτο συντελεί η έμπνευση με την οποία είναι γραμμένο και το πάθος της αμαρτωλής που μετανιώνει, καθώς και η ιστορία της Κασσιανής που το συνέθεσε. Αλλά προπάντων κατά την ιδέα μου, συγκινούσε τον κόσμο η μουσική του, πού ΄ναι αργή και μεγαλοπρεπής· γιατί οι δάσκαλοι της εκκλησιαστικής μουσικής μας το τονίσανε με ξεχωριστή αγάπη και φροντίδα. 

Πλην αυτό μπορεί να το πει κανένας για τα περασμένα χρόνια· τώρα, δεν μπορώ να καταλάβω τι ακούνε στις περισσότερες εκκλησίες που το ψέλνουνε, ή καλύτερα το τραγουδούνε με κάποιον τρόπο αυτοσχέδιο, με μια μουσική τάχα ευρωπαϊκή, που τη φτιάνουνε άνθρωποι χωρίς χριστιανική κατάνυξη και χωρίς κανένα μουσικό αίσθημα, αλλά με κείνη τη νεκρή και ψεύτικη αντίληψη της μουσικής, που θαρρούνε πως είναι η μουσική που ταιριάζει στην εποχή μας. 

Πρώτα πρώτα άλλο είναι ψαλμωδία κι άλλο είναι το τραγούδισμα. Ούτε αυτό δεν έχουνε καταλάβει αυτοί οι μαέστροι, που έχουνε σε όλα για ιδεώδες τους τη σκάλα του Μιλάνου. Σ’ αυτό πρέπει να είμαστε περήφανοι για την προκομμένη τη φυλή μας. Γιατί, όπως γίνεται σε όλα, ξεπεράσαμε τους Ευρωπαίους. Επειδή σ’ αυτούς είναι διαφορετική η κοσμική μουσική από τη θρησκευτική, ενώ σ’ εμάς πάει να γίνει η μουσική της εκκλησίας πιο κοσμική κι από την όπερα και από την οπερέτα μάλιστα. Να μη βασκαθούμε! 

Αυτά τα σιχαμερά κι ανάλατα κατασκευάσματα που παρουσιάζουνε κάθε τόσο στην εκκλησία ο ένας κι ο άλλος νεραϊδοπαρμένος, έχουνε παραμορφώσει ολότελα τον σεμνό και βαθύν χαρακτήρα της εκκλησίας μας, τόσο που να απελπίζεται όποιος έχει μέσα του ακόμη γνήσια ελληνικά αισθήματα. Γιατί η εκκλησιαστική μουσική μας, καθώς και η εικονογραφία και η υμνωδία, δείχνουνε τις βαθιές ρίζες της φυλής μας. Εμείς όμως κάνουμε το παν για να τις καταστρέψουμε, κι η αναισθησία με την οποία το κάνουμε δείχνε μεγάλον πνευματικό ξεπεσμό.

Μεγάλη Τρίτη

Ευάγγελος Παπανικολάου στο αφιέρωμα του αντιφώνου για την Μεγάλη Βδομάδα μιλά στην Σοφία Χατζή για την Μεγάλη Τρίτη. (Μεγάλη Δευτέρα βράδυ)

«Πρόσθες αὐτοῖς κακά, Κύριε, πρόσ­θες αὐτοῖς κακὰ τοῖς ἐνδόξοις τῆς γῆς» (Ἡσ. κς΄ [26] 15).

παπά Κώστας Λαγός 

Στον όρθρο της Μεγάλης Τρίτης ψάλλεται ένας στίχος που σκανδαλίζει πολλούς και ακούγεται πριν ψάλλουμε το "Ιδού ο Νυμφίος έρχεται". «Πρόσθες αὐτοῖς κακά, Κύριε, πρόσ­θες αὐτοῖς κακὰ τοῖς ἐνδόξοις τῆς γῆς» (Ἡσ. κς΄ [26] 15). Ο προφήτης Ησαϊας παρακαλά τον Θεό να φέρει κακά στους ένδοξους της γης. Στους άρχοντες, τους κυβερνήτες, σε αυτούς που καταχρώνται την εξουσία. Σε εκείνους που εξυψώνουν τους εαυτούς τους δηλαδή ώστε να ταπεινωθούν. 

Ο στίχος αυτός δεν είναι κατάρα. Δεν είναι προσευχή για να πάθουν κακό. Αντίθετα είναι προσευχή ώστε όλοι αυτοί οι ένδοξοι να μην μπορέσουν να πραγματοποιήσουν τα κακά που θέλουν. Και ποια είναι αυτά; Πόλεμοι, εκμετάλλευση, αδικίες, πλουτισμός εις βάρος των απλών ανθρώπων, κατάχρηση της εξουσίας τους. 

Γιατί όμως σκανδαλιζόμαστε; Δεν είναι άραγε σύμφωνος ο στίχος αυτός με την αντίδραση του Κυρίου όταν του φέρνουν το νόμισμα με την εικόνα του Καίσαρα κι Εκείνος λέει, δώστε στον Καίσαρα ό,τι του ανήκει; Τι ανήκει στον Καίσαρα. Μόνο αυτό το αντικείμενο που έχει την μορφή του. Καμία άλλη εξουσία δεν αναγνωρίζει ο Χριστός στον Καίσαρα, κάτι που θα δούμε και όταν ο Κύριος θα βρεθεί δεμένος μπροστά στον Πιλάτο και θα του πει πως καμία εξουσία δεν έχει πάνω Του. 

Όπως καμία εξουσία δεν έχει επάνω μας κανένας άρχοντας ή κυβερνήτης όσο εμείς δεν μετέχουμε των παιχνιδιών εξουσία και επιβολής. Όσο εμείς καλούμε όλους τους ανθρώπους αδερφούς μας και θεωρούμε πως εκείνος που υπηρετεί τους αδερφούς του είναι και ο σπουδαιότερος και πως εκείνος που θέλει να εξουσιάζει, να είναι πρώτος, να θεωρείται ως ο καλύτερος, δεν είναι παρά ένα ευτελές άτομο. 

Η Κασσιανή

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

Έτος 830 μ.Χ.

Η Βασίλισσα Ευφροσύνη, μητριά του διαδόχου Θεόφιλου αποφασίζει να τον παντρέψει με ένα πρωτότυπο τελετουργικό.

Στέλνει εντολή σε όλες τις διοικητικές περιφέρειες της αυτοκρατορίας, να συγκεντρωθούν οι ωραιότερες κοπέλες και να παρουσιαστούν στο παλάτι.

Ένα είδος καλλιστείων, όπου συνδοξαζόταν η ομορφιά και η γνώση.

Παρ' όλο που τελικά το κρυφό κριτήριο της πρόκρισης έμελλε να είναι η σύνεση και η υποταγή.

Στα προκριματικά η Ευφροσύνη κατάφερε να καταλήξει σε 12 κοπέλες.

Αρχοντοπούλες όλες, όμορφες και μορφωμένες για τα δεδομένα της εποχής.

Ανάμεσα τους ξεχώριζαν δύο: η ευρυμαθής κι όμορφη Κασσιανή, που καταγόταν από οικογένεια γνωστού ευπατρίδη και η συνετή Θεοδώρα, αδερφή διακεκριμένου στρατηλάτη του Βυζαντινού θρόνου.

Ο Θεόφιλος παραμένει αμέτοχος της διαδικασίας, αδιάφορος σχεδόν.

Ένας εν δυνάμει αυτοκράτορας, που δεν πολυνοιαζόταν για την επίσημη συμβία του! Μέχρι που έρχεται η μέρα της τελικής επιλογής.

Το παλάτι ετοιμάζεται για την τελετή και οι εκλεκτές φτάνουν η μία μετά την άλλη.

Ο Θεόφιλος αμέριμνος και πάλι περιδιαβαίνει τους κήπους του παλατιού.

Και κάποτε το βλέμμα του συναντά την Κασσιανή.

Έρως ανίκατε μάχαν...

Ουαί υμίν Φαρισαίοι...

π. Κώστας Λαγός 

Τα "ουαί" του Κυρίου προς τους Φαρισαίους που διαβάζουμε το απόγευμα της Μεγάλης Δευτέρας είναι αλήθεια κάπως δυσάρεστα για εμάς τους κληρικούς καθώς σε αυτά δε βλέπουμε τις απαράδεκτες συμπεριφορές των Φαρισαίων αλλά και τις δικές μας, των ιερέων της Εκκλησίας του Χριστού. 

Του Κυρίου που κυνήγησαν και σταύρωσαν οι Φαρισαίοι. Και το γεγονός ότι επαναλαμβάνουμε τις συμπεριφορές τους είναι σαν να προδίδουμε τον ίδιο τον Χριστό. Γιατί κακά τα ψέματα, και τις πρωτοκαθεδρίες επιζητούμε και να μας φέρονται με σεβασμό και να μας φωνάζουν -όχι δασκάλους - αλλά γέροντες και πατέρες, και υψώνουμε τους εαυτούς μας θεωρώντας πως είμαστε κάποιοι σπουδαίοι. Και λέμε και ανοησίες όπως ότι η φιλανθρωπία αγιάζεται όταν γίνεται μέσω της Εκκλησίας λες και δεν είναι από μόνη της αγιαστική πράξη η φιλανθρωπία. Ακόμα δεν είναι λίγες οι φορές που φράζουμε  τον δρόμο για τον Παράδεισο στους ανθρώπους. Κάνουμε είναι η αλήθεια και  όλα όσα αναφέρονται στη σημερινή περικοπή. Και τελικά ναι, να το παραδεχτούμε, διυλίζουμε τον κώνωπα και καταπίνουμε την κάμηλον. Η αποψινή περικοπή είναι ένα σκληρό μάθημα αυτογνωσίας για εμάς. 

Μεγάλη Δευτέρα: Βασίλης Ξυδιάς

Αφιέρωμα του Αντιφώνου στην Μεγάλη Εβδομάδα.

Όλες οι αναρτήσεις του Γερομοριά για τη Μεγάλη Δευτέρα ΕΔΩ

Και Δες και ΕΔΩ:

Μεγάλη Δευτέρα: Ιωσήφ ο Πάγκαλος και η άκαρπη συκιά - Θεολογία, εξουσία, καρποφορία

Η μνήμη του Ιωσήφ του Παγκάλου της Παλαιάς Διαθήκης και το μήνυμα της άκαρπης συκιάς ως θεολογικός, πολιτικός και ψυχολογικός στοχασμός για τον άνθρωπο και την κοινωνία. ➤ 

https://www.sophia-ntrekou.gr/2026/04/megali-deftera-iosif-pagkalos-akarpi-sykia.html

ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΒΑΪΩΝ

Greek text follows (Sermon on "Palm Sunday").

Ακολουθεί ελληνικό κείμενο:

ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΒΑΪΩΝ

ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

Η Κυριακή των Βαΐων είναι η τελευταία Κυριακή της Μεγάλης Σαρακοστής. Τώρα πια, θα ξεκινήσει η Μεγάλη Βδομάδα, δηλαδή η τελική ευθεία για την Ανάσταση. Έτσι, αυτή η Κυριακή μας ζητά έντονα (πολύ έντονα) να στραφούμε στο πρόσωπο του Χριστού και στο έργο του. 

Κυριακή των Βαΐων σημαίνει στην πραγματικότητα Κυριακή της υποδοχής. Κλαδιά φοινικιάς ήταν αυτά που κρατούσε στα χέρια ένα ενθουσιασμένο πλήθος που υποδέχτηκε τον Ιησού στα Ιεροσόλυμα. Έτσι λοιπόν καθαυτήν η ονομασία της εορτής συνοψίζει ένα βασικό μήνυμα: Όλοι μας καλούμαστε α) να αναγνωρίσουμε τον Ιησού ως Κύριό μας, και β) να τον υποδεχτούμε ως τον Κύριό μας. 

Όμως, για να αναγνωρίσουμε τον Ιησού ω0ς Κύριο μας και να τον υποδεχτούμε ως Κύριό μας, χρειάζεται να καταλάβουμε τι λογής Κύριος είναι. Χρειάζεται δηλαδή να δούμε πώς ο ίδιος ο Ιησούς αποκαλύπτει τον εαυτό του. Αν δεν προσέξουμε πώς ο ίδιος αποκαλύπτει τον εαυτό του (σύμφωνα με τα ευαγγέλια), τότε υπάρχει κίνδυνος, να δεχτούμε στη ζωή μας όχι πραγματικά τον Κύριο, αλλά κάτι άλλο: ένα φάντασμα, το οποίο έχουμε κατασκευάσει εμείς. Άρα, ένα είδωλο.

Ας δούμε λοιπόν πώς ο Ιησούς αποκαλύπτει τον εαυτό του με την είσοδο στα Ιεροσόλυμα: 

1. 

Ο Χριστός φανερώνει τον εαυτό του ως βασιλιά. 

Πριν μπει στα Ιεροσόλυμα ο Χριστός ετοιμάζει την είσοδό του. Στέλνει σε ένα χωριό δύο μαθητές, με την εξής οδηγία: Θα βρεθείτε μπροστά σε δύο δεμένα ζώα: ένα θηλυκό γαϊδούρι και το μικρό της. Λύστε τα και τα δύο, και φέρτε τα σε μένα. Αν ο ιδιοκτήτης τους σας ρωτήσει με ποιο δικαίωμα τα παίρνετε, να πείτε ότι τα χρειάζεται ο Κύριος. 

Κυριακή των Βαΐων: π. Μιλτιάδης Zέρβας

από π. Μιλτιάδης Ζέρβας

Αφιέρωμα του Αντιφώνου στην Μεγάλη Εβδομάδα.

Ο π. Μιλτιάδης Ζέρβας μιλάει τον εορτασμό της Κυριακής των Βαΐων.

Όλες οι αναρτήσεις του Γερομοριά για την Κυριακή των Βαΐων ΕΔΩ

Κυριακή των Βαΐων: Ευλογημένος ο Ερχόμενος (Φώτης Κόντογλου)

Εκείνος που έχει θρόνο τον ουρανό και υποπόδιο τη γη, ο γυιός του Θεού και ο Λόγος του ο συναΐδιος, σήμερα τα­πεινώθηκε και ήρθε στη Βηθανία απάνω σ’ ένα που­λάρι. Και τα παιδιά των Εβραίων τον υποδεχθήκανε φωνάζοντας: «Ωσαννά εν τοις υψίστοις, ευλογημένος ο ερχόμενος, ο βασιλιάς του Ισραήλ».

Οι πολέμαρχοι του κόσμου, σαν τελειώνανε τον πόλεμο και βάζανε κάτω τους οχ­τρούς τους, γυρίζανε δοξασμένοι και καθί­ζανε απάνω σε χρυσά αμάξια για να μπούνε στην πολιτεία τους. Μπροστά πηγαίνανε οι σάλπιγγες κι οι σημαίες κ’ οι αντρειωμένοι στρατηγοί και πλήθος στρατιώτες σκεπα­σμένοι με σίδερα άγρια και βαστώντας φονικά άρματα γύρω σ’ ένα αμάξι φορτωμένο με λογής λογής αρματωσιές και σπαθιά και κοντάρια παρμένα από το νικημένο έθνος.

Όλοι οι πολεμιστές ήτανε σαν άγρια θηρία σιδεροντυμένα, τα κεφάλια τους ήτανε κλει­δωμένα μέσα σε φοβερές περικεφαλαίες, τα χοντρά και μαλλιαρά χέρια τους ήτανε μα­τωμένα από τον πόλεμο, τα γερά ποδάρια τους περπατούσανε περήφανα και τεντωμέ­να, σαν του λιονταριού που ξέσκισε με τα νύχια του το ζαρκάδι και τανύζεται με μουγκρητά και φοβερίζει τον κόσμο. Ύστερα ερχότανε το χρυσό τ’ αμάξι του πο­λεμάρχου, που καθότανε σ’ ένα θρονί πλου­μισμένο μ’ ακριβά πετράδια, περήφανος, ακατάδεχτος, φοβερός, που δεν μπορούσε να τον αντικρύσει μάτι δίχως να χαμηλώσει και βα­στούσε το τρομερό σκήπτρο του, που κάθε σάλεμά του ήτανε προσταγή, δίχως ν’ ανοίξει τα στόμα του αυτός που το κρατούσε.

Στέλιος Κούκος: Μια αναστάσιμη συγκίνηση ή κραταιοί αναστάσιμοι άρχοντες!

Η Ανάστασις. Άγιος Λουκάς, ψηφιδωτό.

Γράφει ο Στέλιος Κούκος

Με συγκίνησε ιδιαίτερα ένα μήνυμα που έλαβα λίγες ώρες πριν την Ανάσταση από φίλο.

Μέσα από το μήνυμα αυτό και ιδιαίτερα από ένα κείμενο το οποίο μου επισύναψε αναδυόταν η αφανής Ελλάδα, η καλή καγαθή Ελλάδα της πνευματικής προσπάθειας η οποία συνήθως εκδηλώνεται μέσα από ανθρώπους που προέρχονται από λαϊκά στρώματα. (Και εκεί να δεις αρχοντιά)!

Άνθρωποι, οι περισσότεροι ολιγογράμματοι οι οποίοι μετατρέπονται θαυμαστοί επιστήμονες της πνευματικής ζωής και περιπέτειας, ψυχολόγοι και ψυχογνώστες, γιατροί ψυχών -και των πιο «διαταραγμένων» ακόμη.

Δικοί τους «τρόφιμοι» είναι πολλές φορές και άνθρωποι οι οποίοι ήταν παραδομένοι αμαχητί στην πιο άγονη, μάταιη και πλαδαρή καθημερινότητα και ξαφνικά αφινιδιάστηκαν από την παρουσία των σοφών αυτών πνευματικών μαχητών και «διαμεσολαβητών» μέσα τους.

Όχι πλάι τους! Μέσα τους! Γιατί τους κοίταξαν βαθιά στην ψυχή και ανάλογα τους κατεύθυναν για να δουν και εκείνοι. Μάλλον, ως ασφαλείς καθοδηγητές τους οδήγησαν να ψάξουν οι ίδιοι την πύλη που οδηγεί στην καρδιά τους. Γιατί η ίδια πύλη οδηγεί στον Θεό, όπως αναφέρει η κορυφή των κορυφών των νηπτικών αββάς Ισαάκ ο Σύρος.

Την ίδια ώρα οι σοφοί αυτοί καρδιογνώστες και ψυχογνώστες, άγνωστο πώς αλλά σίγουρα, εμφανίζονται, ενίοτε, και ως πανεπιστήμονες με γνώσεις πέραν από τις τελευταίες κατακτήσεις των επιστημών. Και έτσι βρίσκονται μπροστά από τους επιστήμονες συνομιλητές τους αιφνιδιάζοντάς τους κι αυτούς! Ένα παράδοξο Πάσχα!

Μια άλλη μετάβαση εκεί που λειτουργεί το θαύμα!

Γι’ αυτό ακραιφνείς επιστήμονες και πανεπιστημιακοί φωστήρες τους υποκλίνονται και σχίζουν τα πτυχία τους. Σαν να λένε ματαιότης ματαιοτήτων τα πάντα ματαιότης, αφού αυτοί διά της «άγνοιας» και απροσπάθειας έφτασαν στην υπέρτερη και πλήρη γνώση. Τα παραδείγματα πολλά…

Όμως, οι σοφοί πνευματικοί αυτοί ταγοί, άρχοντες και μεστοί άλλης γνώσης και επιστήμης, κανέναν δεν απελπίζουν στην εκτέλεση της επιστημονικής του «ματαιότητας», προσπάθειας, έρευνας, του διακονήματός τους. Ο καθένας εκεί που ετάχθη! Φτάνει η αγωνία και η εργασία τους να αποτελούν προσπάθεια συνδρομής και εξυπηρέτηση των συνανθρώπων τους. Και όχι προσπάθεια αυτοπροβολής και παντοειδούς καταδυνάστευσης, καταδολίευσης και κατεκμετάλλευσης τους.

Συνέχεια εδώ:

https://www.pemptousia.gr/2025/04/mia-anastasimi-sygkinisi-i-krataioi-anastasimoi-archontes/

Η σημαντικότερη ιστορία της ύπαρξης: Μια ιατρική, ιστορική και θεολογική προσέγγιση του Πάθους του Χριστού

από Τάσος Ξύδης

Το Σάββατο 5 Απριλίου πραγματοποιήθηκε ο Φοιτητικός Διάλογος για τον μήνα Απρίλιο. Ομιλητής είναι ο Τάσος Ξύδης, φοιτητής Ιατρικής, συνδημιουργός και αρχισυντάκτης του filosofa.gr.

Παρουσίασε το θέμα: «Η σημαντικότερη ιστορία της ύπαρξης: Μια ιατρική, ιστορική και θεολογική προσέγγιση του Πάθους του Χριστού».

Ήτανε ο τροζός του χωριού...

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

Τότε, που τολμούσα να δακρύζω…

Ήτανε, θυμούμαι, Μεγάλη Παρασκευή κι εγώ βρισκόμουνα σ' ένα χωριό της Μεσσαράς, με μπιστεμένους φίλους.

Το βράδυ, επήγαμε στην εκκλησία για τον Επιτάφιο.

Άθρωπος γεννημένος δεν είχε πομείνει στο σπίτι του, όλοι στην εκκλησιά ήσανε μαζωμένοι, για να προσκυνήσουνε το Χριστό και να περάσουνε τρεις φορές κάτω από τον Τάφο Του.

Γιατί, σε τούτα τα χωριά, είναι κρίμα μεγάλο να μη κλάψεις το νεκρό, κι ας είναι ο Θεός σου.

Από τη χαρά, πιτρέπεται η απουσία, από τον πόνο όχι.

Βουτηγμένος στη βαθειά κατάνυξη, άκουγα τα Εγκώμια κι ανατρίχιαζα, γιατί δεν τα ψέλνανε στόματα αθρώπων, μα οι ίδιες οι ψυχές τους.

Την ώρα που άκουγα, εκστασιασμένος το ''ω γλυκύ μου έαρ, γλυκύτατο μου Τέκνον πού έδυ σου το κάλλος'', αιστάνθηκα κάποιον να με σκουντά.

Ήτανε ο τροζός του χωριού.

Αξιολάτρευτος άθρωπος, που μ' άρεσε να τον έχω δίπλα μου κάθε που καθόμουνα στο ντουκιάνι, γιατί μου θύμιζε πως οι μεγάλες αλήθειες βρίσκονται καταχωνιασμένες στην ψυχή των τροζών, μόνο που οι κακομοίρηδες δεν κατέχουνε τον τρόπο να τις αποκαλύψουνε και πρέπει να τις ανακαλύψεις αμοναχός σου.

''Μπάρμπα, έχω μαζωμένο ένα κοσάρικο, να μου δώκεις θες άλλο ένα;'' μου ψιθύρισε στ' αφτί ξανοίγοντας με στα μάθια σαν το μικιό κοπέλι απού εκδηλώνει τη λαχτάρα του.

Τη Μεγάλη Παρασκευή οι κρατούμενοι είχαν τον δικό τους Επιτάφιο:...

Του Βασίλη Παπαβασιλείου 

Πριν από δυο χρόνια, το 2023, έκανα Πάσχα στην Τρίπολη. Όλη τη Μεγάλη Βδομάδα ήμουν άκεφος και σκεπτικός, οι γιορτές πάντα έχουν μια διαφορετική συναισθηματική αξία και βαρύτητα. 

Τη Μεγάλη Παρασκευή οι κρατούμενοι είχαν τον δικό τους Επιτάφιο:

 Μια φωτοτυπία, ένα Α4, με την παράσταση του Επιταφίου, που την περιφέραμε στο προαύλιο γύρω από το τετράγωνο πεζούλι με τον πλάτανο. Γύρω-γύρω, πολλές φορές. Και ψάλαμε τα Εγκώμια. Οι Μουσουλμάνοι στέκονταν παράμερα κοιτώντας μας με σοβαρότητα. Στην Τρίπολη υπήρχε ένας σεβασμός στα έθιμα, τις παραδόσεις και τις συνήθειες του άλλου. Τους λέγαμε στο τέλος του Ραμαζανιού «ιν μουμπαράκ» (χρόνια πολλά) και μας αντεύχονταν το Πάσχα και τα Χριστούγεννα «χρόνια πολλά» σε σπαστά ελληνικά. 

Μάνος Δανέζης: Μεγάλη Παρασκευή.

Ως Έλληνες συνεχίζουμε τις ελληνικότατες παραδόσεις μας, υπενθυμίζοντας την άμεση σχέση μεταξύ Ελληνισμού και Χριστιανισμού.

Ως επιβεβαίωση αυτού του γεγονότος, ας παρακολουθήσουμε σήμερα ένα επεισόδιο από τον κύκλο των παλαιότερων εκπομπών μας «Το Σύμπαν που Αγάπησα» και ειδικότερα μετά το 8.45 λεπτό

https://www.youtube.com/watch?v=JkHbKWZC5ds...

Ομοίως ας θυμηθούμε το τι είπε ο Απολλώνιος ο Τυανεύς

 https://el.wikipedia.org/.../%CE%91%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE...

  συνδέοντας τις ελληνικές παραδόσεις με την επιστημονική έννοια του «Υλικού Θανάτου»:

«…Θάνατος δεν υπάρχει για κανέναν παρά μόνο φαινομενικά, ούτε Γένεση υπάρχει για κανέναν παρά μόνο φαινομενικά.

Η τροπή της Ουσίας σε Φύση θεωρείται γένεση, ενώ η τροπή της φύσεως σε ουσία κατά τα αυτά θεωρείται θάνατος.

Ούτε γεννιέται αληθινά κάτι ούτε φθείρεται ποτέ, μόνο τη μία γίνεται φανερό και ύστερα γίνεται αόρατο και το μεν πρώτο συμβαίνει λόγω παχύτητας της ύλης το δε δεύτερο λόγω της λεπτότητας της ουσίας».

                                                                Απολλώνιος ο Τυανεύς.

Καλή Ανάσταση