Το μισό περίπου οφείλεται σε αντικανονική εγγραφή στα κρατικά έσοδα εισπράξεων από αποκρατικοποιήσεις που πηγαίνουν μόνο σε μείωση του χρέους, ένα άλλο από ρεκόρ υπερφορολόγησης και από τα απλήρωτα κρατικά “φέσια” σε προμηθευτές ποσού τριών δισεκατομμυρίων ευρώ!
Στην καθιερωμένη άκομψη για πρωθυπουργό της χώρας κυριακάτικη (23 Φεβρουαρίου 2025) ανάρτησή του στο Facebook, ο Κυριάκος Μητσοτάκης πραγματοποίησε ξανά επιλεκτικά, ως… αντίστοιχος αρμόδιος υπουργός, ανασκόπηση… ευνοϊκών εξελίξεων παρουσιάζοντας και ανακοινώνοντας κυρίως ευχάριστες επιδόσεις της κυβέρνησής του, όπως είναι οι γνωστές και προσφιλείς σε όλους επιχορηγήσεις, επιδοτήσεις, μείωση ασφαλιστικών εισφορών, προγράμματα προστασίας ανέργων και αστέγων, “ευαλώτων”, ρύθμιση “κόκκινων δανείων” αγροτικών συνεταιρισμών και αγροτών κι άλλα τερπνά.
Κι όλα αυτά, όπως είπε, γίνονται διότι η κυβέρνηση εξασφάλισε ένα «διευρυμένο δημοσιονομικό χώρο», είναι σημαντικό «πρωτογενές πλεόνασμα». Συγκεκριμένα, επικαλούμενος στοιχεία των Δελτίων Εκτέλεσης του Προϋπολογισμού κατά τον Δεκέμβριο 2024 και τον Ιανουάριο του 2025, ο πρωθυπουργός ανέφερε τα ακόλουθα:
Όταν θέτεις ερωτήματα χωρίς να παίρνεις ούτε μία απάντηση, καταλαβαίνεις πως απλά χάνεις το χρόνο σου – σε μία χώρα που βαδίζει ολοταχώς προς τα πίσω, με κόμματα που δεν ενδιαφέρονται καθόλου για την πατρίδα τους, αλλά μόνο για τη νομή της εξουσίας.
.
Εισήγηση
Θέμα: Ενημέρωση για την πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού από το αρμόδιο γραφείο της Βουλής – με ερωτήσεις εκ μέρους των εισηγητών των κομμάτων.
Θα ξεκινήσουμε από το ότι, στην ουσία αναφέρετε στην έκθεση σας στοιχεία, χωρίς να επισημαίνετε τα προβλήματα – τα οποία όμως καταλαβαίνουμε πως τα βλέπετε.
Για παράδειγμα ότι, το μεγαλύτερο μας πρόβλημα, το εμπορικό έλλειμμα, έχει αυξηθεί ξανά σε επίπεδα υψηλότερα του 2009 – αφού διαμορφώθηκε στο 11μηνο του 2024, για να μην παραμείνουμε στα στοιχεία του ενιαμήνου αφού υπάρχουν νεότερα, στα 31,5 δις €.
Επομένως, σε ετήσια βάση θα είναι της τάξης των 34 δις € – όταν το 2009 που οδηγηθήκαμε από το ΠΑΣΟΚ στο ΔΝΤ ήταν 29,9 δις €. Πώς επιλύθηκε τότε το πρόβλημα;
(α) Με την ονομαστική μείωση μισθών και συντάξεων, έτσι ώστε να μειωθεί η αγοραστική δύναμη των Πολιτών – με στόχο να αγοράζουν λιγότερα αγαθά που προέρχονταν κυρίως από το εξωτερικό, αφού η δική μας παραγωγή ήταν πολύ χαμηλή και
(β) Με τον περιορισμό των επενδύσεων – αφού για τη διεξαγωγή τους απαιτούνταν εισαγωγές από το εξωτερικό.
Ποιες ήταν οι παρενέργειες; Η κατακόρυφη πτώση της κατανάλωσης, οπότε του ΑΕΠ και των δημοσίων εσόδων – όπου το ΑΕΠ μας το 2009 ήταν στα 237,5 δις €, ενώ το 2023 σε πραγματικές τιμές στα 196,98 δις €.
Επίσης βέβαια η κατάρρευση των επενδύσεων – οπότε της εγχώριας παραγωγής, της παραγωγικότητας της εργασίας και της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας μας.
Με κριτήριο λοιπόν το εμπορικό μας έλλειμμα, έχουμε ξανά το ίδιο πρόβλημα – οπότε στην ουσία δεν μπορούν να αυξηθούν οι μισθοί και οι συντάξεις βιώσιμα, ούτε οι επενδύσεις.
Βέβαια οι μισθοί και οι συντάξεις μειώνονται ήδη, με τη βοήθεια του πληθωρισμού – με την Ελλάδα να έχει καταλήξει στην τελευταία θέση της ΕΕ, σε όρους αγοραστικής αξίας.
Εν τούτοις οι μειώσεις αυτές, με κριτήριο το εμπορικό μας έλλειμμα, δεν είναι αρκετές – ενώ εάν αυξηθούν και οι τιμές των καυσίμων λόγω Ουκρανίας, η οικονομική μας κατάσταση θα γίνει εκρηκτική.
Όσον αφορά τώρα το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών μας, τότε είχε διαμορφωθεί στα 24,7 δις € ή στο 10,4% του ΑΕΠ – ενώ το 2024 προβλέπεται στα 14 δις € ή στο 6% περίπου του πληθωριστικού ΑΕΠ των 237 δις €.
Η χαμηλότερη αυτή αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μας, οφείλεται στην άνοδο των τουριστικών μας εσόδων – όπου όμως ο τουρισμός έχει πολύ χαμηλή παραγωγικότητα εργασίας και απασχολεί διπλάσιο προσωπικό, από ότι η Πορτογαλία.
Συμπερασματικά λοιπόν, ευρισκόμαστε ξανά σε ένα αδιέξοδο – το οποίο εσείς τουλάχιστον θα έπρεπε να το επισημαίνετε σε κάθε σας έκθεση.
Συνεχίζοντας στην έκθεση, η αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,4% σε σχέση με το τρίτο τρίμηνο του 2023 ή κατά 0,3% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, είναι κοντά στις προβλέψεις του προϋπολογισμού. Εν τούτοις, οφείλεται κυρίως στην άνοδο της ιδιωτικής κατανάλωσης και στη μεταβολή των αποθεμάτων – ενώ είναι ελάχιστη η συμμετοχή των επενδύσεων, παρά τα ΕΣΠΑ και τα χρήματα του Ταμείου Ανασυγκρότησης
Εν προκειμένω αναφέρετε πως έχει περιορισθεί το επενδυτικό κενό, όσον αφορά την απόσταση από τα ευρωπαϊκά δεδομένα, στο 5,3% χαμηλότερα – χωρίς όμως να επισημαίνετε πώς υπάρχει ένα μεγάλο συσσωρευμένο έλλειμμα. Μπορείτε να μας πείτε πόσο ακριβώς είναι αυτό το έλλειμμα;
Σε όλο τον κόσμο συζητούν για ενδεχόμενη νέα οικονομική κρίση, πολύ χειρότερη από εκείνη του 2008.
Τότε μας έλεγαν για «θωρακισμένη ελληνική οικονομία». Τα αποτελέσματα εκείνης της «θωράκισης» τα ζούμε ακόμη. Τώρα μας λένε ότι η η ελληνική οικονομία περίπου…πετάει.
Τι μπορούμε να περιμένουμε; Τι φέρνει το 2025;
Ο διδάσκων στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημόνων του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Νίκος Στραβελάκης μιλά στο militaire channel , όπως πάντα «έξω από τα δόντια». Η συζήτηση μας ξεκινά από τον Κώστα Σημίτη.
Με αφορμή τις δηλώσεις του πολιτικού κόσμου για το θάνατο του, επιστρέφουμε στην εποχή της παντοδυναμίας του. Τότε που επίσης «όλα πήγαιναν τέλεια», η χώρα είχε ως «εθνικό όραμα» την είσοδο της στην Οικονομική Νομισματική Ένωση, πάρα πολλοί Έλληνες είχαν αφήσει κατά μέρος τις επαγγελματικές τους δραστηριότητες και «έπαιζαν» χρηματιστήριο και τα τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων είχαν ως πρώτα θέματα τους πως γλεντάνε οι Έλληνες τα βράδια!
Είχαν προηγηθεί τα Ίμια και η παράδοση Οτσαλάν στουν Τούρκους, αλλά τα απανωτά «λίμιτ απ» παντελώς άγνωστων εταιρειών που μπήκαν στο Χρηματιστήριο, είχαν εξωθήσει αυτές τις δυσάρεστες υποθέσεις από την επικαιρότητα.
Το τι ακολούθησε πολύ λίγα χρόνια μετά από τις κυβερνητικές θητείες Σημίτη, είναι επίσης γνωστό.
Υπάρχουν αντιστοιχίες με την επικοινωνιακή διακυβέρνηση που ζούμε και σήμερα με ακόμη μεγαλύτερη ένταση από την εποχή Σημίτη;
Πολωνική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ με τον Ντόναλντ Τούσκ και ευρωπαϊκή γεωργία- τηνοτροφία: Με τέτοιους φίλους τι τους θέλεις τους εχθρούς
του Νότη Μαριά
Από την 1η Ιανουαρίου 2025 η Πολωνία παραλαμβάνει τη σκυτάλη της εξάμηνης Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ οπότε όλοι οι προβολείς των ευρωπαϊκών εξελίξεων θα είναι στραμμένοι πλέον στη Βαρσοβία. Στο πλαίσιο αυτό αναμένεται να οργανωθούν πάνω από 400 συμβούλια, συνεδριάσεις και συνέδρια με τη συμμετοχή των 27 κρατών μελών της ΕΕ. Στις προτεραιότητες που ανακοίνωσε ήδη η Πολωνική Προεδρία περιλαμβάνονται όπως είναι φυσικό η ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια, με ιδιαίτερη έμφαση στις εξελίξεις στην Ουκρανία, καθώς και το μεταναστευτικό. Ταυτόχρονα όμως το ζήτημα της ευρωπαϊκής γεωργίας και κτηνοτροφίας και ιδίως η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις της Πολωνικής Προεδρίας θα αποτελέσουν επίσης αντικείμενο εξαιρετικού ενδιαφέροντος για την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τούσκ μιας και η Πολωνία διαθέτει ένα εξαιρετικά εκτεταμένο αγροτικό και κτηνοτροφικό τομέα.
Και όλα αυτά σε μια φάση κατά την οποία οι ευρωπαίοι αγρότες άρχισαν να ζεσταίνουν ήδη τις μηχανές των τρακτέρ τους με αφορμή τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur και όχι μόνο.
Όπως είχαμε τονίσει σε άρθρο μας από τη στήλη αυτή στις αρχές του 2024 oι τεράστιες αγροτικές κινητοποιήσεις στη Γαλλία, τη Γερμανία, το Βέλγιο, την Ιταλία την Ισπανία, την Ελλάδα και σε άλλες χώρες της ΕΕ «ανέδειξαν με εξαιρετικά σαφή τρόπο τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαίοι αγρότες ως συνέπεια του αλόγιστου ανοίγματος της ευρωπαϊκής οικονομίας στις αθρόες εισαγωγές αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων από τρίτες χώρες λόγω της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης την οποία με θρησκευτική ευλάβεια προώθησε το ιερατείο των Βρυξελλών ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1990. Βασική συνταγή ήταν η εγκατάλειψη της θεμελιώδους αρχής της κοινοτικής προτίμησης η οποία προστάτευε τους ευρωπαίους αγρότες και αποτελούσε ακρογωνιαίο λίθο της ΚΑΠ» (www.notismarias.gr 5/2/2024). Ταυτόχρονα όπως τόνισα σε ομιλία μου στις 26/1/2017 ενώπιον της Επιτροπής Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προκειμένου οι Βρυξέλλες να προωθήσουν την εξαγωγή των βιομηχανικών προϊόντων του ευρωπαϊκού βορρά στις παγκόσμιες αγορές και κυρίως στις αναπτυσσόμενες αγροτικές χώρες δέχθηκαν ως αντιστάθμισμα την κατάργηση της αρχής της κοινοτικής προτίμησης και την απελευθέρωση των εισαγωγών αγροτικών προϊόντων τρίτων χωρών στην ΕΕ με αποτέλεσμα να οξυνθούν τα προβλήματα των αγροτών του φτωχοποιημένου ευρωπαϊκού νότου (www.notismarias.gr 31/1/2017).
Την παραπάνω εκρηκτική κατάσταση για την ευρωπαϊκή γεωργία επιδείνωσαν οι κοστοβόρες πολιτικές που επέβαλε η νέα ΚΑΠ για την πράσινη ανάπτυξη καθώς επίσης η πανδημία, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η συνακόλουθη απαγόρευση εισαγωγής του πάμφθηνου ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου που ενίσχυε την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας καθώς και η απελευθέρωση των εισαγωγών ουκρανικών αγροτικών προϊόντων.
ΑΠΟ ΤΟ BRETTON WOODS I ΣΤΟ BRETTON WOODS III ΚΑΙ ΣΤΟ BRΕTTON DIGITAL I
Από τα λίγα που πρέπει να ξέρεις για να μπορείς να παρακολουθήσεις τα τεκταινόμενα του νέου πολύπλοκου πολυ-πολικού κόσμου που αναδεικνύεται μετά την ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ της προηγούμενης νεοφιλελέ παγκοσμιοποίησης (και όχι μια παραλλαγή της, όπως θέλει να πιστεύει ακόμα η "Αυγή" ή μια υποχωρησούλα του, όπως πιστεψαν ακραδαντα μέσα στο 24 οι Τσακαλωτος/Δραγασάκης κλπ..), σημειώνω εδώ μερικά βασικά:
🔸Το Brendon Woods I σηματοδότησε την εποχή από το τέλος του Β Παγκόσμιου Πολέμου μέχρι το 71. Εκεί, στο χωριό Bretton Woods των ΗΠΑ συμφωνήθηκε το 47 από τα κράτη το πως θα παράγεται το χρήμα σε σχέση με τον χρυσό. Αυτός, μέχρι τότε, είχε μαζευτεί σχεδόν όλος στις ΗΠΑ, ακόμα και από το τέλος του Α Πολέμου, για να ανοικοδομηθεί η κατεστραμμένη Ευρώπη. Έτσι η λογική επέβαλε την χρήση του δολαρίου ως παγκόσμιου μέσου συναλλαγών, αρκεί αυτό να είναι συνδεδεμένο με τον χρυσό. 1 ουγκιά=30 δολάρια.
Και έτσι πορευτήκαμε μέσα στον Ψυχρό Πόλεμο, με μια ΗΠΑ να ορίζει την διανομή του και με μία ζώνη ρουβλίου, που δεν είχε και πολλές σχέσεις με τα δυτικά πάρε-δώσε.
🔸Το 71, και χωρίς καμία συνεννόηση με άλλους, ο Νίξον για να ξεπεράσει τα οικονομικά προβλήματα των ΗΠΑ μετά την ήττα τους στο Βιετνάμ, ανακοίνωσε την αποσύνδεση του δολαρίου από τον χρυσό. Για λίγο είπε, για να ξεπεραστούν τα οικονομικά προβλήματα του πολέμου και της ήττας τους στο Βιετνάμ. Μετά την πετρελαϊκή κρίση του 74, το "για λίγο" ξεχάστηκε και άρχισαν να παράγονται ΟΛΑ τα νομίσματα όπως και το δολάριο: σε σχέση με κάποια δημόσια η ιδιωτικά δάνεια. Ο χρυσός αχρηστεύτηκε. Δάνεια Ιδιωτικά, κρατικά και, δυστυχώς, και διατραπεζικά έγινε το νέο χρυσάφι. Και μετά ακολούθησε το νεοφιλελέ "ελα να δεις"!
Τύπωμα αεράτου χρήματος από τα διατραπεζικά δάνεια (τα "τοξικά παράγωγα", σήμερα όσα 21 παγκόσμια ΑΕΠ) αλλά και περιορισμοί στα κράτη να δανείζονται για τις ανάγκες του κοινωνικού κράτους κλπ.
Η Σοβιετια άργησε να καταλάβει το κόλπο που έδινε ρευστότητα στον αντίπαλο, και κατέρρευσε γρήγορα, λίγα χρόνια μετά.
✔️Αλλά και αυτή η περίοδος, που άτυπα ονομάστηκε Bretton Woods II, τελείωσε! Το σύστημα αερας χρήμα-τοξικα- funds έσκασε το 08 με την Leman Brothers.
Προσπάθησαν να το μαζέψουν μέχρι το 20 φορτώνοντας χρέη σε κράτη με PSI για να σωθούν οι Τράπεζες, ήρθε μετά Covid19 και οι κρίσεις σε όλα, logistics, παραγωγή, ενέργεια τρόφιμα και μια εισβολή μετα κυρώσεων στην Ρωσία και η προηγούμενη παγκοσμιοποίηση, αυτή της μονοκυριαρχίας του δολαρίου, έλαβε τέλος.
Ο 20ος αιώνας πέτυχε ό,τι πέτυχε και λόγω τριών καινοτομιών χαμηλής τεχνολογίας, που όλες είχαν να κάνουν με την παράμετρο "χρόνος", όπως:
🔺️Οι αγορές με δόσεις, "εφεύρεση" του παραγωγού τρακτέρ ΜακΚορμιικ από το 1910. Εξελίχθηκε στο "πλαστικό χρήμα" μετά την δεκαετία του 90 και τις άυλες παραλλαγές του σήμερα.
🔺️Οι πάνες μιας χρήσης του 1950, που κράτησαν στην εργασία τα χειραφετημένα στον Πόλεμο γυναικεία εργατικά χέρια την εποχή των baby boomers.
🔺️To container της δεκαετίας του 50, που επέτρεψε την δημιουργία των αλυσίδων logistics και την μείωση του κόστους μεταφορών όσων σήμερα καταναλώνουμε.
Όλες αυτές οι επινοήσεις, δούλεψαν καλά μέχρι την δεκαετία του 80, κρατώντας την σχέση της αύξησης της παραγωγικότητας και των μισθών χωρίς σοβαρές αποκλίσεις. Από το τέλος του Β Παγκόσμιου Πολέμου μέχρι το 80, κάθε αύξηση των αμοιβών της εργασίας οδηγούσε σε αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας.
Από την "Συνεννόηση της Ουάσινγκτον" του 86, την γενέθλια συνθήκη του νεοφιλελευθερισμού και της παγκοσμιοποίησης που επέβαλε, αυτή η συσχέτιση της παραγωγικότητας στην εργασία- με την αμοιβή της διερράγη. Η ένταξη και της σοσιαλδημοκρατίας σε αυτή την σχολή οικονομικής σκέψης αποδυνάμωσε τα συνδικάτα, δημιουργώντας τοπικές και διεθνείς ανισότητες που πλέον δείχνουν ανεξέλεγκτες. Κάθε νέα επινόηση ή τεχνολογική καινοτομία που μπήκε απο το 80 μέχρι σήμερα σε εφαρμογή (το PC, το internet κλπ), διεύρυνε περισσότερο αυτήν την αναντιστοιχία, με σοβαρότατες κοινωνικές επιπτώσεις. Ιδιαίτερα στις χώρες του "οικονομικού Νότου" όπου αυτό το χάσμα έχει πάρει κολοσιαίες διαστάσεις.
Η κυβέρνηση αύξησε τους φόρους κατά 20 δις σε 5 χρόνια, χωρίς αξιόλογη άνοδο του πραγματικού ΑΕΠ και χωρίς να μειωθεί το χρέος, εις βάρος κυρίως της μεσαίας τάξης – κάτι απαράδεκτο για ένα κόμμα που ισχυρίζεται πως είναι φιλελεύθερο, εκτός εάν τις αποφάσεις τις λαμβάνει ακόμη η Τρόικα, παρά τη δήθεν έξοδο μας από τα μνημόνια.
Παραμένει δε σκανδαλώδες το θέμα των τραπεζών με τον αναβαλλόμενο φόρο των 20 δις που έχει καταστρατηγηθεί μέσω του Hive Down και των προγραμμάτων ΗΡΑΚΛΗΣ – με τους πλειστηριασμούς εξπρές και από offshore. Επίσης το ότι, ενώ ο νόμος 3156/2003 υποχρεώνει τα funds να δημοσιοποιούν τις τιμές για κάθε δάνειο που αγόρασαν, τα funds δεν εφαρμόζουν το νόμο – ενώ έχει εκδοθεί μία υπουργική απόφαση το 2024, η 19169, η οποία αναιρεί την υποχρεωτική δημοσίευση του ποσού εξαγοράς, με απίστευτες αοριστίες.
Τι σημαίνουν τα παραπάνω;
Απλούστατα ότι, εάν ένα fund εφάρμοζε ως όφειλε το νόμο, οι Πολίτες θα γνώριζαν πόσο αγοράσθηκε το δάνειο τους – οπότε, εάν κάποιος είχε δάνειο 100.000 €, το fund το είχε αγοράσει για 10.000 € και του ζητούσε 100.000 €, συχνά συν τους τόκους, θα μπορούσε να καταγγείλει το fund για αισχροκέρδεια. Σήμερα όμως δεν μπορεί, επειδή δεν είναι σε θέση, λόγω της υπουργικής απόφασης και της προηγούμενης παρανομίας των funds, να το αποδείξει – κάτι που είναι πραγματικά ανάλγητο εκ μέρους του κράτους.
Από την πρώτη ημέρα στη Βουλή, αναφερόμαστε και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε κάθε φορά, σε τρία βασικά θέματα: (α) στην αλλαγή του αποτυχημένου και χρεοκοπημένου οικονομικού, τουριστικού, καθώς επίσης φορολογικού μας μοντέλου, (β) στην εκπόνηση ενός σωστού Ισολογισμού του κράτους και (γ) στην εφαρμογή του διπλογραφικού λογιστικού συστήματος στο δημόσιο. Θα αναφερθούμε επιγραμματικά και στα τρία στην Ολομέλεια, αφού εδώ δεν υπάρχει χρόνος – επειδή θέλουμε να είμαστε εποικοδομητικοί και όχι απλά να ασκούμε κριτική. Θέλουμε όμως να τονίσουμε αρχικά ότι, είναι πολύ θετικά και έχουν βελτιωθεί σημαντικά ο προϋπολογισμός επιδόσεων, καθώς επίσης οι επισκοπήσεις δαπανών και εσόδων – τα καλά πρέπει να λέγονται, όπως και τα κακά.
Ξεκινώντας τώρα με τον προϋπολογισμό, οι προβλέψεις για τη μεγέθυνση του ΑΕΠ το 2025 είναι 2,3% από 2,2% το 2023 – ενώ στον περυσινό προϋπολογισμό προβλεπόταν αρχικά στο 2,9% που διαψεύστηκε, όπως είχαμε τότε επισημάνει.
Όμως, εκτός των άλλων, όπως όσον αφορά τον τουρισμό που έχει εξαντλήσει τη δυναμική του και τις εξαγωγές που ήδη υποχωρούν, με τις εισαγωγές να αυξάνονται και με το εμπορικό έλλειμμα να εκτοξεύεται ξανά, στα επίπεδα του 2006/2010, υπάρχουν γενικότερες αβεβαιότητες – αφού η Ευρώπη αντιμετωπίζει μία γεωπολιτική αστάθεια, λόγω των πολέμων στην Ουκρανία και στο Ισραήλ, καθώς επίσης εξαιτίας της αλλαγής πολιτικής στις ΗΠΑ.
Το ΑΕΠ προβλέπεται να ανέλθει στα 247,5 δις το 2025 από 236,9 δις το 2024 – ονομαστικά βέβαια, με τον πληθωρισμό δηλαδή, αφού ο αποπληθωριστής προβλέπεται στο 2,2% και ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή στο 2,1% που πιθανότατα δεν θα επαληθευθούν.
Το ΑΕΠ αυτό δεν έχει φυσικά καμία σχέση, με το αντίστοιχο πριν τα μνημόνια – λόγω του πληθωρισμού έκτοτε.
Στην ουσία, το πραγματικό ΑΕΠ πριν την τελευταία αναθεώρηση της ΕΛΣΤΑΤ, έχει αυξηθεί από 183 δις το 2019 στα 198 δις το 2024 – δηλαδή μόλις κατά 15 δις σε πέντε χρόνια, ενώ το υπόλοιπο έως τα 236,9 δις που εκτιμάται, τα 39 δις, οφείλεται στον πληθωρισμό και στα 5 δις της αναθεώρησης.
Σχετικά τώρα με την πρόβλεψη ανόδου του ακαθάριστου σχηματισμού παγίου κεφαλαίου κατά 8,4% το 2025, είμαστε για μια ακόμη χρονιά επιφυλακτικοί – με δεδομένο το ότι, ο προϋπολογισμός του 2023 προέβλεπε αύξηση του κατά 15,1% το 2024.
Η πρόσφατη έρευνα της Eurostatγια τη φτώχεια στην
Ευρώπη δημιούργησε ένα μικρό σεισμό στη ρηχή πολιτική σκηνή της χώρας. Βάσει
της έρευνας αυτής για το πως αισθάνονται οι πολίτες εν σχέσει με την οικονομική
τους κατάσταση, οι Έλληνες σε ποσοστό 67% δήλωσαν φτωχοί, φιγουράροντας πρώτοι
στον πανευρωπαϊκό πίνακα της λεγόμενης
από τους οικονομολόγους «υποκειμενικής φτώχειας» ακολουθώντας η Βουλγαρία με
ποσοστό 33,3%. Η δημοσιοποίηση της έρευνας αυτής ενεργοποίησε άμεσα τον
προπαγανδιστικό κυβερνητικό μηχανισμό όπου μεταξύ των άλλων ακούστηκαν τερατώδη
επιχειρήματα του τύπου, ότι πολλοί Έλληνες υποκρίνονται ή ότι έχουν επηρεαστεί
από τη μιζέρια την οποία εισήγαγε στην Ελλάδα η Αριστερά! Πρόκειται για το
απαύγασμα της κυβερνητικής θρασύτητας, αφού η έρευνα αυτή απηχεί σε μεγάλο
βαθμό την πραγματική κατάσταση της πλειοψηφίας των νοικοκυριών στην Ελλάδα, που
δεν μπορούν να βγάλουν τα έξοδα του μήνα, μέσα σε ένα συντριπτικό αρνητικό
πλέγμα οικονομικών συνθηκών (ακρίβεια, χαμηλοί μισθοί, τεράστιο κόστος στέγης,
φόροι κλπ). Αναμφίβολα η έρευνα αυτή αποτελεί ισχυρό πλήγμα στο κυβερνητικό
προπαγανδιστικό αφήγημα περί ισχυράς οικονομίας, μεγάλης ανάπτυξης εν σχέσει με
τον μέσο όρο των υπολοίπων χωρών κλπ.
Παρά την τραυματική χρεωκοπία
της χώρας το 2010 και τον δεκαετή «μνημονιακό χειμώνα», επί της ουσίας τίποτα
δεν άλλαξε ως προς το εύθραστο της ελληνικής οικονομίας, με κίνδυνο ότι στην
πρώτη σοβαρή κρίση να πέσει η χώρα ξανά στα βράχια. Ενώ η κεντρική στόχευση της
πολιτικής εξουσίας, του Κράτους και των ενδιάμεσων θεσμών θα έπρεπε να είναι η
θεμελίωση με κάθε τρόπο μιας σοβαρής ενδογενούς ανάπτυξης και ενός
ανταγωνιστικού παραγωγικού μοντέλου, ενισχύεται αδιάκοπα ο παρασιτικός
χαρακτήρας της οικονομίας και η παρασιτική ολιγαρχία με τις μεγάλες ρίζες της
διαπλοκής της με την εξουσία και το πελατειακό κράτος. Καθημερινά η χώρα συστηματικά μετατρέπεται σε μια ιδιότυπη «τουριστική
αποικία», όπου ξένα συμφέροντα αγοράζουν αντί πινακίου φακής τις ελληνικές
περιουσίες (βιομηχανίες, κατοικίες, ξενοδοχεία και μεγάλες δημόσιες επιχειρήσεις).
Αυτό άλλωστε τονίζεται και από τον ΙΟΒΕ, που επισημαίνει ότι οι επενδύσεις
μειώθηκαν και κυρίως αυτό σχετίζεται με το γεγονός, ότι δεν υπάρχει επενδυτικό
κύμα σε παραγωγικές επενδύσεις, αλλά κερδοσκοπικές επενδύσεις μικρής διάρκειας.
Απόδειξη αυτού είναι ότι τα κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης
που προβλέφθηκαν από την Ε.Ε για την αντιμετώπιση των συνεπειών του κορωνοϊού
και που για τη χώρα μας μαζί με τις μοχλεύσεις ιδιωτικών κεφαλαίων θα μπορούσαν
να ανέλθουν στα 80 δις ευρώ περίπου,
όντας η τελευταία ευκαιρία για αλλαγή του παραγωγικού – παρασιτικού
μοντέλου με στόχο την ενίσχυση της ενδογενούς παραγωγικής βάσης, αν μέσω
εθνικού στρατηγικού σχεδίου διοχετεύονταν αυτά στην ενίσχυση του πρωτογενούς
τομέα, στη βοήθεια του δευτερογενούς τομέα με προτεραιότητα στις διατροφικές
εταιρείες και στη στόχευση σε επιχειρήσεις υπηρεσιών και έρευνας όπου με τη
βοήθεια της επιστήμης και της τεχνολογίας θα μπορούσαν να δημιουργηθούν ισχυρές
ελληνικές εταιρείες, π.χ. στην αμυντική βιομηχανία, ενέργεια και τεχνολογία ,
διοχετεύθηκαν κατά κύριο λόγο σε μη παραγωγικές επενδύσεις. Συγκεκριμένα, το
ήμισυ των χρημάτων αυτών έχουν κατασπαταληθεί από την κυβέρνηση της ΝΔ μέχρι
σήμερα με διάχυση αυτών τους παρασιτικούς αρμούς της διαπλεκόμενης οικονομικής
ολιγαρχίας. Την ίδια, δε, τύχη, είναι βέβαιο ότι θα έχουν και τα υπόλοιπα, αφού
με γρήγορους ρυθμούς η σημερινή κυβέρνηση επισπεύδει τη διοχέτευση αυτών των
χρημάτων στον πυρήνα των διαπλεκόμενων της παρασιτικής οικονομικής ολιγαρχίας
και γενικά σε μη παραγωγικούς στόχους.
(Αλιευθεντα ερωτήματα που τέθηκαν πριν 2 χρόνια σε μια άλλη μάντρα, εδώ πιο δίπλα)
Όπως και όλοι οι προηγούμενοι, έτσι και αυτός ο πόλεμος γίνεται για να καταστραφεί περισσευούμενο ή τοξικό κεφάλαιο και σχετίζεται με την ισχύ κάποιων νομισμάτων. Όχι των όπλων, που είναι μόνο το αναλώσιμο εμπόρευμα κάθε πολέμου για να ετοιμαστεί, μετά την λήξη του, νέο χρήμα μέχρι τον επόμενο για να αντικαταστήσει τα αναλωθέντα.
Οριοθέτηση γίνεται τώρα στην Ουκρανία ως δυτικό σύνορο των ζωνών επιρροής περισσότερων των δυο παγκόσμιων αποθετικών νομισμάτων. Το ρούβλι δεν μπορεί να είναι ένα από αυτά τα αποθετικά νομίσματα, αλλά μόνο μέρος κάποιου συνθετικού αντι-δολαριου που ψήνεται περί την Κίνα (που ήδη ετοίμασε και το αντίστοιχο ΔΝΤ του για να αρχίσει να δανείζει αντ' αυτού, μετά μια μονομερή τους Συσαχθεια από το δολάριο, τις σημερινές υπερχρεωμένες χώρες του οικονομικού Νότου). Και έτσι, μοιραία, προκύπτει και ο ανασχεδιασμός όλων των συστημάτων που αναπτύχθηκαν (παραγωγής, logistics, ενεργειακά και χρηματοπιστωτικά) στην προηγούμενη παγκοσμιοποίηση της μονοκρατορίας του δολαρίου. Αυτής που μας τελείωσε με απόφαση των G7 τον Ιούλιο του 21 για να γίνει μια "Πράσινη" μετάβαση για να σωθούν πάλι οι τράπεζες, και πυροδότησε έτσι και τον πόλεμο, την ενεργειακή κρίση και τον στασιμοπληθωρισμό μεγάλης διάρκειας, που θα μας ταλαιπωρήσει για 2-3 χρόνια ακόμα.
Όπερ κανέναν δεν συμφέρει να το κάνει τώρα Κούγκι ή να κλείσει άρον άρον αυτόν τον πόλεμο. Άσε τον λοιπόν να σέρνεται μέχρι να τελειώσει κάθε ισχύς του χαζοευρώ των ευρωζαβών, του μόνου που θα μπορούσε να ισορροπήσει τον παλαβό κόσμο που προκύπτει έτσι. Αλλά αυτό, δυστυχώς, σέρνεται στα χέρια ανίκανων νεοφιλελέ ηγετίσκων χωρίς όραμα και στρατηγική. Απαιτεί βλέπεις χρόνο αυτή η διευθέτηση!
Και το ξεκαθάρισμα σε μερικές παραμέτρους ακόμα, όπως πχ:
Θα είναι και η Ινδία στην ζώνη του ψηφιακού αντι-δολαριου ή θα κάνει μια ενδιάμεση μαζί με την Βραζιλία, την Ινδονησία και την Νότιο Αφρική για να το παίξει κέντρο, και με τον χωροφύλακα και με τον αστυφύλακα?
Και πόσο αυτή θα συνεργαστεί ή θα συγκρουστεί τότε και με μια τέταρτη ζωνη, την Παναραβική και πως θα εμπλακεί και μια 5η, στην Λατινική Αμερική, που ψήνεται και που θα μπορούσε να παίξει τον ρόλο που δεν μπορεί να παίξει το ευρώ?
Θα καταλήξει τελικά η Τουρκία στην Ευρασία ή θα μείνει προσκολλημένη στο ΝΑΤΟ ως δούρειος ίππος της Ρωσίας? Γι αυτό εξαρτάται πόσο, τελικά, θα στραβώσει το στόμα του Ερντογάν από ένα "εγκεφαλικό" και από πόσα ακόμα εγκεφαλικά θα μπορέσουμε να αντέξουμε και εμείς από το ανεγκέφαλο γκουβέρνο και σια μας, που ήθελε να του τα δώσει όλα για κάτι ντιλς που έκλεισαν μαζί του πριν αναλάβουν, από το 18.
Θα έχουμε νέες "Αραβικές Ανοίξεις" λόγω της επισιτιστικής κρίσης μόνο στην Αφρική ή πρεπει να επεκταθούν αυτές και αλλού μετά την πρώτη που έσκασε στην Σρι Λάνκα? Πόσες μπορεί να αντέξει το "παίγνιο" που είναι σε εξέλιξη?
Αλλά και ποσο θα μπορέσουν να αντέξουν όλες αυτές οι ζώνες μετά από την "ζώνη του ίντερνετ", που αυτό αναπτύσσεται χωρίς σύνορα και μεταλλάσσεται γρήγορα προς την 3η του version? Κάνοντας περιττά όλα τα αποθετικά η εθνικά νομίσματα της εποχής Νίξον και τις ζώνες επιρροής τους, αλλά και τους 5-6 ψηφιακούς ολιγάρχες του προηγούμενου ίντερνετ τύπου Ζούκη και Μουσκ, που έχουν στηθεί για να στήσουν μια ψηφιακή φεουδαρχία πάνω σε όλες τις οικονομικές ζώνες?
Ο καθηγητής Χρηματοοικονομικής και Διεθνούς Τραπεζικής στο Πάντειο, Κώστας Μελάς, αναλύει στον 98.4 τις βασικές παραμέτρους και αφηγήματα του φετινού προυπολογισμού και εξηγεί γιατί τελικά οι υπερκοστολογήσεις, διαμορφώνουν τον προυπολογισμό. Όπως σημείωσε μεταξύ άλλων, μιλάμε για την αποτύπωση προϋπολογισμού ισοσκελισμένου λογιστικά αλλά ελλειμματικού αναπτυξιακά και κοινωνικά .
Κατάθεση προϋπολογισμού ισοσκελισμένου λογιστικά αλλά ελλειμματικού αναπτυξιακά και κοινωνικά στις 20 Νοεμβρίου. Θεσμική «ιεροτελεστία» για μία τελετή λειτουργίας της οικονομίας που εμπεριέχει μεγάλη δόση προβληματισμού, καθώς η βασική υπόθεση εργασίας, σύμφωνα με πληροφορίες, θα προβλέπει: Αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,2% φέτος και 2,3% το 2025, με αποκλιμάκωση του πληθωρισμού από το 2,7% το 2024 στο 2,4% το 2025. Δηλαδή συνολικό αρνητικό αποτύπωμα. Οι δε εγγεγραμμένοι άνεργοι της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης 830.000 περίπου.
Αρνητικά δεδομένα ανάπτυξης και παροχής εργασίας. Εκτός εάν ένα εκατομμύριο άνεργοι «κρύβουν» προοπτική ανάπτυξης. Γνωστό «τοις πάση» βέβαια, ότι με παρουσιαζόμενα στατιστικά δεδομένα η «εμφάνιση» εικόνας βελτίωσης είναι εύκολη υπόθεση. Το ένα εκατομμύριο άνεργοι όμως, ένα εκατομμύριο. Την στιγμή που κατά ειρωνικό τρόπο η Γερμανική Handelsbatt γράφει πως «η Ελλάδα πρέπει να αναθεωρήσει το σχέδιο του προϋπολογισμού της γιατί έχει πάρα πολλά χρήματα». Υπάρχει χιούμορ στην διεθνή δημοσιογραφία που εμφανίσθηκε 15 χρόνια μετά την κρίση. Δεν γνωρίζω όμως αν αυτό γίνεται αντιληπτό σε όλη του έκταση.
Ένα σχέδιο προϋπολογισμού με προσεγγίσεις οριστικοποίησης μίας ωραιοποιημένης εικόνας και όχι ορθολογικής αντιμετώπισης των εμφανών κοινωνικών αλλά αφανών αναπτυξιακών στρεβλοτήτων γενικότερα. Ας είναι καλά τα «υπερπλεονάσματα» του 2022, 2023 και τώρα του 2024. Με την έμμεση φορολογία εκ του ΦΠΑ που εισπράττεται από την αισχροκέρδεια εκτός των άλλων. Ως να εφαρμόζουμε το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Σταθερότητας χωρίς να έχουμε υποχρέωση με μία καλυπτόμενη πολιτική λιτότητας επί της ουσίας που δεν ομολογείται, αλλά ακολουθείται στην πράξη με συνεχή και εντεινόμενη αύξηση των φορολογικών εσόδων.
Η κατάθεση του προϋπολογισμού στη Βουλή δίνει την ευκαιρία να πεανέλθουμε σε ανάρτησή μας του Αυγούστου 2022, στην οποία παρουσιάσαμε την τελευταία ενισχυμένη αξιολόγηση των “Θεσμών” του Μαϊου 2022 για την ελληνική οικονομία (σελ. 27):
«Η νέα δημοσιονομική πορεία συνεπάγεται κατά μέσο όρο σημαντικά υψηλότερο πρωτογενές πλεόνασμα σε σχέση με τα δεδομένα της προηγούμενης δημοσιονομικής παραδοχής [του 2018]. Η επίτευξη και η διατήρηση ενός μέσου πρωτογενούς πλεονάσματος 2,6% για σχεδόν 40 χρόνια είναι εξαιρετικά φιλόδοξη και θα απαιτούσε δημοσιονομική πειθαρχία που δεν έχει προηγούμενο σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη της Ε.Ε.».
Το προβλεπόμενο πρωτογενές πλεόνασμα στον προϋπολογισμό του 2025 είναι 2,4%, ως αποτέλεσμα της βασικής μνημονιακής δέσμευσης. Ενώ κυβέρνηση και αντιπολίτευση εξαπατούν τον ελληνικό λαό ότι τα Μνημόνια έχουν τελειώσει, στην πραγματικότητα εφαρμόζουν μνημονιακούς νόμους και δεσμεύσεις.
Η ακρίβεια τροφοδοτείται από τους υπέρογκους συντελεστές ΦΠΑ, που επιβλήθηκαν από τα Μνημόνια και τροφοδοτούν την αποπληρωμή του επαχθούς μνηνμονιακού χρέους και το προϋπολογιζόεμενο πλεόνασμα.
Τον ίδιο σκοπό εξυπηρετεί η διάλυση του κοινωνικού κράτους με την κατάργηση ή εκποίηση των κοινωφελών υποδομών. Με διάφορα προσχήματα, όπως η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών που χρησιμοποιείται όχι επιβοηθητικά, αλλά ως δικαιολογία για τη μείωση του προσωπικού της δημόσιας διοίκησης και την υποβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Τα συστημικά ΜΜΕ εξυμνούν την κατεδάφιση του κοινωνικού κράτους, όπως οι “αυλητρίδες” που έπαιζαν μουσική κατά την κατεδάφιση των “Μακρών Τειχών” της Αθήνας μετα τη συντριβή της στον Πελοποννησιακό Πόλεμο το 404 π.Χ.
Ο ΑΡΓΥΡΟΣ ΑΙΩΝΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ, ΤΑ ΕΠΙΧΡΥΣΩΜΈΝΑ ΤΟΥΒΛΑ ΑΠΟ ΤΟ CASA DΕ PAPEL ΚΑΙ ΚΑΠΟΙΟΙ ΚΑΤ' ΑΝΆΘΕΣΗΝ ΜΆΓΟΙ
(Ή πώς μπορεί να χρηματοδοτηθεί και ενδογενώς η ανάπτυξη εντός του ευρώ, με ένα ενεργειακό ψηφιακό πάγιο, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο εργασίας χωρίς μειώσεις αποδοχών)
Ο γνωστός "Χρυσός αιώνας" του Περικλή δεν ήταν καθόλου χρυσός. Στην ανακάλυψη μιας σημαντικής φλέβας ασημιού στα μεταλλεία του Λαυρίου στηρίχτηκε, γεγονός που επέτρεψε μέσα σε λίγα χρόνια να επεκταθεί το μοντέλο της Αθηναϊκής Δημοκρατίας ως πρότυπο στις περισσότερες περιοχές της τότε παγκόσμιας πρωτοπορίας στην παραγωγή ιδεών και εμπορίου.
Το αντίπαλο μοντέλο της Σπάρτης που ακόμα στηρίζονταν στην παράδοση της διοίκησης των γερόντων και στην εκμετάλλευση της ενέργειας των δούλων, έδειχνε να ωχριά ζηλότυπα. Εκεί το εμπόριο κινούσε ο χρυσός των Περσών, που έτσι προσπαθούσε να εξαγοράσει την υποστήριξη της συντηρητικής Σπάρτης ως χωροφύλακα της απειλητικής Αθήνας, που κυριάρχησε ως ναυτική δύναμη στο εμπόριο της Μεσογείου.
Αυτά δεν τα γράφει έτσι, με τόσο απλότητα η ιστορία, αλλά θα τα ξέρετε.
( Νταξ, όχι όλοι, αφού μια μερίδα εγγενώς υπανάπτυκτων στον εγκέφαλο διάλεξε να προβάλει πάλι το Σπαρτιατικό πρότυπο ως δηθεν πατριωτικό όραμα, τρομάρα τους).
Εκείνο που ίσως δεν ξέρετε είναι ότι ελάχιστο ασημί από το Λαύριο χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή ασημένιων ταλάντων. Η επιτυχία του Αθηναϊκού μοντέλου στηρίχτηκε πάνω σε δυο άξονες;
🔹 Στην δυνατότητα παραγωγής υψηλής ποιότητας νέας γνώσης και πολιτισμού, στοιχείο που προήλθε από την απελευθέρωση μεγάλου μέρους του πληθυσμού της Αττικής από τις συνθήκες ημιδουλείας των συσωρευμενων χρεών που διέγραψε ο Σόλωνας ένα αιώνα πριν με την Σεισάχθεια. Βρέθηκε έτσι ο χρόνος για να παράγουν οι Αθηναίοι πολιτισμό και επιστήμη μέσα από την ενασχόληση τους με τα κοινά.
Στην συζήτησή μας (18-10-2024) ο εμπειρογνώμων ενέργειας και πρώην πρόεδρος της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων αναφέρεται στις ραγδαίες εξελίξεις που συμβαίνουν στον χώρο της ενέργειας και στον ανταγωνισμό των τεχνολογιών και των ενεργειακών πηγών για την διαμόρφωση του ενεργειακού μείγματος το οποίο αντιμετωπίζει το εξής μεγάλο τεχνικό πρόβλημα:
Την αποσύνδεση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από την παραγωγική ικανότητα των εγκαταστάσεων, σε διεθνές επίπεδο. Η ευρεία υιοθέτηση των φωτοβολταικών και ανεμογεννητριών περιπλέκει αυτή την ισορροπία λόγω της έλλειψης μεγάλης κλίμακας αποθηκευτικής ικανότητας ηλεκτρικής ενέργειας. Οπότε, καθώς η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται ραγδαία, η σταθερότητα του ενεργειακού μείγματος δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην αποθήκευση φυσικού αερίου και στις μπαταρίες.
Οι επιχειρηματίες του τουρισμού έβλεπαν τη μειωμένη αγοραστική δύναμη των τουριστών φέτος το καλοκαίρι. Εντούτοις δεν περίμεναν πως η υστέρηση της κατανάλωσης θα αποτυπωνόταν στο τουριστικό καλάθι, καθώς η κίνηση από το εξωτερικό ήταν μεγάλη και οι πληρότητες κυμαίνονταν στα ίδια επίπεδα με πέρσι στα ξενοδοχεία της χώρας.
Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το ταξιδιωτικό ισοζύγιο πληρωμών τον Ιούλιο έφεραν την τουριστική αγορά αντιμέτωπη με την πραγματικότητα.
Έπειτα από πολλές σεζόν, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις εμφάνισαν πτώση κατά 4,2%, φτάνοντας στα 4,03 δισ. ευρώ, έναντι 4,2 ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2023. Και μπορεί το τουριστικό ταμείο σε επίπεδο επταμήνου να είναι πάνω (οι ταξιδιωτικές εισπράξεις καταγράφουν άνοδο κατά 5,6% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023, αγγίζοντας τα 11 δισ. ευρώ), όμως ο προβληματισμός για την πορεία του τουρισμού, στην καρδιά μάλιστα της τουριστικής περιόδου, είναι κάτι παραπάνω από έντονος.
Ποιος φταίει
Το προηγούμενο διάστημα τουριστικοί φορείς έκαναν λόγο για σημάδια κόπωσης, βλέποντας κυρίως τη μείωση στην εστίαση, την πτώση της μέσης δαπάνης ανά ταξίδι, αλλά και τη μεγάλη στροφή των επισκεπτών στα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Στο επιβαρυμένο αυτό κλίμα ήρθαν να προστεθούν οι νέες επιβαρύνσεις για τον τουριστικό χώρο, όπως οι αυξήσεις σε τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή και τέλη παρεπιδημούντων, και η αύξηση του τέλους εισόδου για τους επιβάτες κρουαζιέρας.
Η μείωση των εσόδων από τον τουρισμό, που καταγράφεται τον μήνα Ιούλιο, αλλά υπάρχουν φόβοι πως θα συνεχιστεί και τον Αύγουστο, αποδίδεται από παράγοντες της αγοράς στην ακρίβεια, που οδηγεί τους επισκέπτες σε λιγότερες διανυκτερεύσεις και μικρότερο budget, αλλά και στις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb, που είναι πιο οικονομικές σε σύγκριση με τα πακέτα all inclusive.
Είναι χαρακτηριστικό πως τον Ιούλιο η μείωση της μέσης δαπάνης ανά ταξίδι έφτασε το 9,1%.
Πτωτικά οι βασικές δεξαμενές τουριστών
Η πτώση στα έσοδα άγγιξε σχεδόν όλες τις μεγάλες δεξαμενές από το εξωτερικό. Οι εισπράξεις από τη Γερμανία μειώθηκαν τον Ιούλιο κατά 9,9% και διαμορφώθηκαν στα 540 εκατ. ευρώ, ενώ οι εισπράξεις από τη Γαλλία μειώθηκαν κατά 34,2% στα 230 εκατ. ευρώ. Μείωση παρουσίασαν και οι εισπράξεις από την Ιταλία κατά 1,5%, οι οποίες έφτασαν στα 276 εκατ. ευρώ. Από τις λοιπές χώρες, αύξηση κατά 1,2% παρουσίασαν οι εισπράξεις από το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 720 εκατ. ευρώ, ενώ οι εισπράξεις από τις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 11,7% και διαμορφώθηκαν στα 219 εκατ. ευρώ.
Σε αυτό το επεισόδιο του Greekonomics, γιατί το Ελληνικό ζήτημα είχε μπει σε μια μη-αναστρέψιμη πορεία πολύ πριν την διαπραγμάτευση του 2015, ποια θα ήταν η ενδεδειγμένη λύση για την Ελλάδα, και γιατί αυτή θα ήταν αποτελεσματικότερη, φθηνότερη, γρηγορότερη και πιο εύκολο να πετύχει; Πως οι Θεσμοί έβγαλαν χρήματα στην πλάτη της Ελλάδας που κατέρρεε.