Πῶς ἡ νεωτερικότητα περιόρισε τὴ δυνατότητα τῆς πολιτικῆς νὰ θέτει ὅρια στὸ χρέος

Ὁ Διαφωτισμὸς ὡς πολιτικὴ θεολογία τοῦ χρήματος

από Δημοσθένης Μιχόπουλος

-8 Ιουνίου 2026

Ἀπὸ τὸν 18ο αἰῶνα καὶ ἔπειτα, ὁ Διαφωτισμὸς παρουσιάζεται συνήθως ὡς ἡ μεγάλη πνευματικὴ ἀπελευθέρωση τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ λογική, ἡ ἐπιστήμη, τὰ ἀτομικὰ δικαιώματα, ἡ ἀμφισβήτηση τῆς αὐθεντίας καὶ ἡ συνταγματικὴ πολιτικὴ ὀργάνωση προβάλλονται ὡς ἡ μεγάλη νίκη τοῦ ἀνθρώπου ἀπέναντι στὸ σκοτάδι τῆς παραδόσεως. Ὅμως, ὅπως συμβαίνει συχνὰ στὴν ἱστορία, ἡ πραγματικότητα εἶναι βαθύτερη καὶ πιὸ σύνθετη.

Διότι ὁ Διαφωτισμὸς δὲν ἀποτελεῖ μόνον ἕνα φιλοσοφικὸ ἢ πνευματικὸ γεγονός. Ἀποτελεῖ ταυτοχρόνως καὶ μία βαθιὰ μεταβολὴ στὴ σχέση μεταξὺ πολιτικῆς ἐξουσίας καὶ χρήματος. Καὶ ἴσως ἡ σημαντικότερη, ἀλλὰ λιγότερο συζητημένη, διάστασή του εἶναι ὅτι συνέβαλε στὴ διαμόρφωση μιᾶς νέας πολιτικῆς τάξεως, μέσα στὴν ὁποία τὸ χρηματοπιστωτικὸ σύστημα θὰ καθίστατο πολὺ δυσκολότερο νὰ ἀμφισβητηθεῖ.

Γιὰ νὰ κατανοήσουμε αὐτὴ τὴ μεταβολή, πρέπει νὰ ἐπιστρέψουμε πολὺ παλαιότερα.

Ἀπὸ τὴ Μεσοποταμία τῆς 3ης καὶ 2ης χιλιετίας π.Χ. μέχρι τὸν ἀρχαῖο καὶ μεσαιωνικὸ κόσμο, τὸ χρέος δὲν θεωρεῖτο μία ἱερὴ καὶ ἀπαραβίαστη πραγματικότητα. Ὅταν ἡ κοινωνικὴ συνοχὴ ἀπειλεῖτο ἀπὸ τὴ συσσώρευση ὀφειλῶν, οἱ ἄρχοντες συχνὰ παρενέβαιναν. Βασιλεῖς τῆς Μεσοποταμίας προχωροῦσαν σὲ γενικὲς ἀκυρώσεις χρεῶν, ἀπελευθερώνοντας ἀγρότες ποὺ εἶχαν περιέλθει σὲ κατάσταση δουλείας. Στὴν ἀρχαία Ἀθήνα, ὁ Σόλων πραγματοποίησε τὴ γνωστὴ Σεισάχθεια, καταργώντας χρέη ποὺ ἀπειλοῦσαν νὰ διαλύσουν τὸ κοινωνικὸ σῶμα.

Ἡ λογικὴ αὐτῶν τῶν παρεμβάσεων ἦταν σαφής. Ἡ κοινωνία προηγείται τοῦ χρήματος. Τὸ χρέος ὑπάρχει ὥστε νὰ ὑπηρετεῖ τὴν κοινότητα, ὄχι γιὰ νὰ τὴν καταστρέφει. Ὁ πολιτικὸς ἄρχων — εἴτε βασιλεὺς εἴτε αὐτοκράτωρ — εἶχε τὴ δυνατότητα, ὅταν θεωροῦσε ὅτι κινδυνεύει ἡ συνοχή, νὰ θέτει ὅρια στὴ δύναμη τῶν πιστωτῶν.

Πλουτοκρατία (Μέρος Πρώτο)

Roberto Pecchioli - 15 Μαΐου 2026

Πηγή: Αιρετικά

Τα Ευαγγέλια του Λουκά και του Ματθαίου καταγράφουν μια δυνατή σκέψη του Ιησού: «Κανείς δεν μπορεί να υπηρετεί δύο κυρίους. Γιατί ή τον έναν θα μισήσει και τον άλλον θα αγαπήσει, ή στον έναν θα αφοσιωθεί και τον άλλον θα καταφρονήσει. Δεν μπορείτε να υπηρετήσετε τον Θεό και τον Μαμμωνά». Στην αρχαία παράδοση, ο Μαμμωνάς ήταν ένας δαίμονας που αντιπροσώπευε την προσκόλληση στα υλικά πράγματα, στην απληστία και ιδιαίτερα στο χρήμα. Η νίκη του Μαμμωνά σήμερα είναι συντριπτική. Δεν αφορά μόνο τη δύναμη του χρήματος, την κεντρικότητά του στην ανθρώπινη ζωή, αλλά κάθε μορφή υλισμού και εξάρτησης, που προωθείται και στη συνέχεια επιβάλλεται από πάνω. Η εποχή μας μας έχει δώσει έναν όρο που προσδιορίζει τη δύναμη του Μαμμωνά: την πλουτοκρατία. Δηλαδή, την κυριαρχία του χρήματος, με τη μορφή της ηγεμονίας της οικονομικής σκέψης, του εργαλειακού υπολογισμού, της αδιαφορίας για οποιαδήποτε αξία που δεν μπορεί να μετατραπεί, που νά αντιπροσωπεύεται στο χρήμα.

Το ΔΝΤ, η ΕΕ και η υποτέλεια

του Αχιλλέα Ομήρου
(ψευδώνυμο με το οποίο συνόδευε άρθρα του ο Λευτέρης Ριζάς)

Αναδημοσιεύουμε στη μνήμη του Λευτέρη Ριζά

(πρώτη δημοσίευση 28.04.2016)

       Το ΔΝΤ, όπως και η Ε.Ε. και τα όργανα της, η Παγκόσμια Τράπεζα, οι διάφοροι άλλοι οικονομικοί και στρατιωτικο - πολιτικοί οργανισμοί (μην ξεχνάμε πρώτα απ‘ όλους το ΝΑΤΟ), δεν έχουν δημιουργηθεί για να επιδιώξουν την ευημερία και ελευθερία των λαών (των εθνών και των κρατών τους). Οι ίδιοι αυτοί οργανισμοί αυτό βέβαια ισχυρίζονται και «πουλάνε» σε όλους τους λαούς και τις κυβερνήσεις τους. Είναι απαραίτητο να πιστέψουν οι λαοί πώς όλοι αυτοί οι θεσμοί τα όργανα τους, στα οποία συμμετέχουν μέσω των κυβερνήσεων τους, φροντίζουν με άδολη αγάπη γι΄ αυτούς.

       Ισχυρίζονται ότι φροντίζουν για την οικονομική ανάπτυξη όλων των χωρών και λαών. Ότι ακριβώς γι΄αυτό τον λόγο επενδύουν, παρέχουν δάνεια, εκδίδουν οδηγίες και κανονισμούς, διαμορφώνουν διεθνείς νόμους και συγκροτούν στρατούς για να προασπίσουν την ελευθερία, τη δικαιοσύνη, την ασφάλεια κάθε λαού και ανθρώπου.

       Κανένας σοβαρός άνθρωπος δεν πιστεύει τίποτα από αυτά, γιατί η ίδια η ζωή, η ίδια η «πολιτεία» όλων αυτών των οργανισμών, ενώσεων κλπ κλπ κάθε ημέρα αποδείχνει το εντελώς αντίθετο: ότι δηλαδή στην πραγματικότητα είναι θεσμοί, όργανα και ενώσεις του κεφαλαίου, του πολύ μεγάλου κεφαλαίου, του μονοπωλιακού και χρηματοπιστωτικού. Ότι στην πραγματικότητα προσπαθούν να «συντονίσουν» την δράση όλων αυτών των μερίδων του κεφαλαίου, έτσι ώστε να εξομαλύνονται οι διαρκώς αναφυόμενες αντιθέσεις και συγκρούσεις τους από τη μια και από την άλλη όλοι αυτοί μαζί να εξασφαλίζουν την αναπαραγωγή τους σε βάρος των λαών τους. Με κάθε μέσον: με την καθημερινή παραπλάνηση τους – την προπαγάνδα – και την «πλύση» του εγκεφάλου τους, την ανοιχτή και καλυμμένη καταπίεση τους, τον εγκλωβισμό τους σε πολιτικά σχήματα που παρά την «προοδευτική» ρητορεία τους σκοπό τους θα έχουν ακριβώς την παραπλάνηση τους και τον ιδεολογικο-πολιτικό έλεγχο τους.

"Ανάπτυξη" και "εκσυγχρονισμός"...

Έφυγε χθες ο Πάνος Μαρινόπουλος, ο άρχοντας, ο bon viveur, ο αγαπημένος γυναικών και κοσμηματοπωλών, το μεγάλο αυτό επιχειρηματικό πνεύμα και κλαίνε τα φέσια από Κωνσταντινούπολη μέχρι Βηρυτό. 

Ο "Πανάρας" όπως τον αποκαλούσαν οι φίλοι (a.k.a. λιγουρια για κάνα χαρτζηλικι), προερχόταν από μεγάλο τζάκι. 

Η οικογένεια του, ξεκίνησε τέλη του 19ου αι. ως φαρμακοτρίφτες (με την ευφάνταστη επωνυμία Famar) κι εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες εταιρίες στο χώρο του φαρμάκου και του λιανεμπορίου τροφίμων. 

Ο μπαμπάς του Πάνου ήταν πρόεδρος του ΣΕΒ επί Χούντας, αλλά και μετά την μεταπολίτευση, καθότι κολλητός του "εθνάρχη" (αυτού που έλεγε "η Κύπρος κείται μακράν"). 

Τόσο κολλητοί, που κατά την "εξορία" του γκόμενου του Θεόδωρου, ο μπαμπάς γνωρίστηκε με κάτι Γάλλους. 

Τι Prisunic, τι Continent, τι Carrefour, τι Champion, όπου Γάλλοι κι η οικογένεια του Πάνου μέσα (συνήθως σε αναλογία κεφαλαίου 50-50).

Για να μην τα πολυλογούμε και βγει σεντόνι, λίγο οι γυναίκες, λίγο τα μπουζούκια, λίγο επειδή δεν έκοβε ούτε με βαλέ, ο Πανάρας έχασε μερίδια της αγοράς και μπάλα συνολικά, οπότε αποφάσισε κάποια στιγμή να μην πληρώνει ούτε τα τσιγάρα στο περίπτερο. 

Ἡ ΧΔ τό 1968: Τό ἀστικό καθεστώς ἀντίθετο μέ τή διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ

Τό ἔτος 1968, ένα χρόνο μετά τήν ἐπιβολή τῆς δικτατορίας τῶν Συνταγματαρχῶν, τό καθεστώς προετοίμαζε τήν ἐπιβολή νέου “Συντάγματος”, πού θά ἐγκρινόταν μέ “δημοψήφισμα”, μέ ἀποτέλεσμα ἦταν προδιαγεγραμμένο. Ἡ δράση τῆς Χριστιανικῆς Δημοκρατίας καί τῶν ὑπόλοιπων κομμάτων εἶχε ἀπαγορευτεῖ, ἡ ἐφημερίδα δέν κυκλοφοροῦσε μέ ἐπιλογή τῶν στελεχῶν της, λόγω τοῦ καθεστῶτος τῆς προληπτικῆς λογοκρισίας. Γιά τήν ἀντιμετώπιση τῆς χουντικῆς προπαγάνδας, κυκλοφόρησε ὡς ἔκδοση τῆς “Χριστιανικῆς Δημοκρατίας” τόν Ἀπρίλιο, τό μικρό βιβλίο μέ τίτλο “Κριτική τοῦ Συντάγματος ὑπό τό φῶς τοῦ Χριστιανισμοῦ”, μέ ὑπογραφή “Χριστιανική Δημοκρατία”. 

Τό σχέδιο “Συντάγματος”εἶχε δοθεῖ στή δημοσιότητα στίς 15 Μαρτίου 1968. Βασικός συντάκτης τοῦ κειμένου τοῦ βιβλίου ἦταν ὁ ἱδρυτής τῆς ΧΔ Νίκος Ψαρουδάκης, ἀλλά αὐτό ἦταν προϊόν συλλογικῆς δουλειᾶς, προκειμένου νά χρησιμέψει ὡς ἐργαλεῖο κατά τῆς ψήφισης τοῦ χουντικοῦ “Συντάγματος”. Τό 32σέλιδο βιβλίο διαδόθηκε ἀπό τά μέλη τῆς ΧΔ, μέ ὅλους τούς κινδύνους πού αὐτό συνεπαγόταν, σέ δικτατορικό καθεστώς.

Ἡ κριτική δέν στέκεται μόνο σέ αὐταρχικές διατάξεις οἱ ὁποῖες κατέλυαν θεμελιώδη δικαιώματα. Μέ ἀφορμή τίς θεσμοθετούμενες ἀπό τή Χούντα ἀπαγορεύσεις ἀκόμα καί διακίνησης ἰδεῶν πού ἀμφισβητοῦσαν τό ἀστικό καθεστώς, τό κείμενο τῆς ΧΔ προχωρᾶ σέ κριτική ἐπί τῆς οὐσίας τοῦ ἀστικοῦ συστήματος, ἀναδεικνύοντας τόν ἀντιχριστιανικό του χαρακτήρα. Μέ ὁρισμένες ἐπισημάνσεις ἐπίκαιρες καί σήμερα (σ.σ. 19-20):

•Τό ἀστικό κοινωνικό καθεστώς δέν εἶναι σάπιο μόνάχα ἐπειδή γεννᾶ τόν κομμουνισμό. Εἶναι σάπιο κυρίως γιατί στέκεται ἐμπόδιο στήν ἐπικράτηση τοῦ Χριστιανισμοῦ στήν κοινωνική ζωή, στήν ἐπικράτηση τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ στή γῆ, ὅπως εἶναι τό θέλημα τοῦ Θεοῦ κι ὅπως αἰῶνες τώρα ἡ πιστή ἀνθρωπότητα ζητάει στήν προσευχή της. Πράγματι, ἡ ἀστική κοσμοθεωρία, ἡ ἀστική οἰκονομία, καί τό ἀστικό καθεστώς εἶναι πέρα ὥς πέρα ξένα καί ἀντίθετα πρός τή διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ.Ἡ διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ -τό Εὐαγγέλιο- προβάλλει τόν Ἠθικό νόμο καί τήν Ἠθική τάξη. Ὁ Ἀστισμός προβάλλει τόν Φυσικό Νόμο καί τή Φυσική Τάξη (ordre naturel)

•Tό Eὐαγγέλιο δίδει προτεραιότητα στή συνείδηση, ὁ ἀστισμός ἀπευθύνεται στό ἔνστικτο.

•Ὁ Χριστιανισμός θεωρεῖ πρώτη ἀξία τή ψυχή καί αὐτήν θέλει νά βοηθήσει. Ὁ ἀστισμός ἀνώτατη ἀξία θεωρεῖ τό χρῆμα (pecunia nervus rei publicae) καί ἀνώτατο ἰδανικό τό ἀτομικό συμφέρον (interêt).

Paul M. Sweezy:Το παρόν σαν ιστορία

Μηνιαία Eπιθεώρηση Τόμος 77, Τεύχος 4 Σεπτέμβριος 2025

Σημείωμα της Σύνταξης.

Για να κατανοήσουμε την κρίση του παγκόσμιου ιμπεριαλιστικού συστήματος στον εικοστό πρώτο αιώνα, είναι κρίσιμο να την δούμε με όρους του παρόντος ως ιστορίας , δηλαδή ως απόρροια μιας ιστορικής διαδικασίας αιώνων. (Paul M. Sweezy, Το παρόν σαν ιστορία (The Present as History) Νέα Υόρκη: Monthly Review Press, 1953).

Ο καπιταλισμός εμφανίστηκε στη Δυτική Ευρώπη κατά τον μακρύ δέκατο έκτο αιώνα (1450–1650), ως ένα σύστημα τάξεων, έθνους και αποικιακής αυτοκρατορίας, που είχε τις ρίζες του στην οικονομική εκμετάλλευση της εργατικής τάξης, την κατάκτηση και εξόντωση των αυτόχθονων πληθυσμών και το διατλαντικό δουλεμπόριο. 

Οι ευρωπαϊκές αποικιακές δυνάμεις, όπως σημείωσε ο Καρλ Μαρξ, πολέμησαν σε έναν «εμπορικό πόλεμο» με «τον κόσμο ως πεδίο μάχης», ο οποίος απέκτησε «γιγαντιαίες διαστάσεις στον Αντιιακωβινικό Πόλεμο της Αγγλίας» εναντίον της Γαλλίας. Η Βρετανία ανέβηκε στην κορυφή της κρίσης μέσω της Βιομηχανικής Επανάστασής , αναδυόμενη ως ηγεμονική δύναμη της καπιταλιστικής παγκόσμιας οικονομίας κατά την εποχή του ελεύθερου ανταγωνισμού του δέκατου ένατου αιώνα (Karl Marx, Capital , τόμος 1 Λονδίνο: Penguin, 1976, 915).

Μέχρι το τελευταίο τέταρτο του δέκατου ένατου αιώνα, ο καπιταλισμός είχε μετατοπιστεί από το ελεύθερα ανταγωνιστικό του στάδιο στο μονοπωλιακό ή ιμπεριαλιστικό του στάδιο, όπως περιεγράφηκε  από τον Β.Ι. Λένιν το 1916 στο βιβλίο του «Ιμπεριαλισμός, το Ανώτατο Στάδιο του Καπιταλισμού» . 

Η βρετανική ηγεμονία εξασθένησε και αρκετές μεγάλες αυτοκρατορικές δυνάμεις, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ιαπωνία, αγωνίστηκαν να αποκτήσουν τον έλεγχο των υπόλοιπων περιοχών του πλανήτη, με ολόκληρο τον κόσμο πλέον να είναι χωρισμένος σε κέντρο και περιφέρεια. 

Μια εργατική αριστοκρατία αναδύθηκε μέσα στα κορυφαία κλιμάκια του κινήματος της εργατικής τάξης στα κύρια αυτοκρατορικά κράτη, μετατοπίζοντας το συνολικό σοσιαλιστικό κίνημα από έναν αγώνα για επαναστατική αλλαγή σε έναν αγώνα μεταρρυθμιστικής σοσιαλδημοκρατίας και αποδυναμώνοντας τη διεθνή αλληλεγγύη της εργατικής τάξης με αποτέλεσμα στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο τα διάφορα ευρωπαϊκά σοσιαλδημοκρατικά κόμματα να ευθυγραμμιστούν με τα αντίστοιχα κράτη τους. (Β.Ι. Λένιν, «Ιμπεριαλισμός, το Ανώτατο Στάδιο του Καπιταλισμού» [Νέα Υόρκη: Διεθνείς Εκδότες, 1939]).

Ρέκβιεμ για το «Ολύμπιον» που γίνεται McDonald’s

 Του Βασίλη Λαμπόγλου 

Το τέλος του ιστορικού καφέ της πλατείας Αριστοτέλους που, εξαιτίας του υψηλού ενοικίου, μετατρέπεται σε κατάστημα γνωστής πολυεθνικής ταχυφαγείων, πιστοποιεί και τον θάνατο της Νύμφης του Θερμαϊκού από υπερβολική δόση του βασικού ναρκωτικού του καπιταλισμού: της απληστίας

Ηέκπληξη που εκδηλώθηκε με έντονη αρθρογραφία στη Θεσσαλονίκη ήταν το μόνο ευχάριστο συμβάν που μπορεί κάποιος να διακρίνει στην είδηση ότι το καφέ «Ολύμπιον» της πλατείας Αριστοτέλους θα μετατραπεί σε υποκατάστημα των McDonald’s.

Η έκπληξη και τα σχόλια ήταν ο καλύτερος επικήδειος που θα μπορούσε να τύχει στο «Ολύμπιον», το οποίο είχε απομείνει πουκάμισο αδειανό αφού δεν είχε κανέναν θρύλο να στεγάσει, κανένα συμβάν αξιόλογο αναφοράς, ούτε ένα υποτυπώδες, έστω, καλλιτεχνικό κουτσομπολιό.

Η έκπληξη ήταν θετική εξέλιξη ακόμη και στη χρήση εκφράσεων πλαδαρής νεκρολογίας. 

Η αλλαγή ονομασίας όμως είναι το καθυστερημένο πιστοποιητικό θανάτου. 

Μαζί με το «Ολύμπιον» πιστοποιήθηκε ότι η πόλη πεθαίνει από υπερβολική δόση στη χρήση του βασικού ναρκωτικού του καπιταλισμού: της απληστίας.

Θρυλείται ότι η αλλαγή ονομασίας θα αποδίδει στον ιδιοκτήτη του πρώην καφέ ενοίκιο περί τα 40.000 ευρώ μηνιαίως. 

Το ποσό ακούγεται και είναι ιλιγγιώδες, ωστόσο, με αναλογίες, μπορεί να πάθει κανείς τον ίδιο ίλιγγο τόσο σε άλλα καταστήματα του κέντρου όσο -κατ’ αναλογία- και στα ενοικιαζόμενα διαμερίσματα του πολεοδομικού συγκροτήματος. Και φυσικά τα μηνύματα ήταν ευδιάκριτα.

Ἀκοῦστε καὶ στενᾶξτε ἐσεῖς ποὺ περιφρονεῖτε τοὺς ἀδελφούς σας ὅταν ὑποφέρουν...

Την Β΄ Κυριακή των Νηστειών η Εκκλησία τιμά την μνήμη του μεγάλου Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά.

Ο Άγιος Γρηγόριος για την μισάνθρωπη αίρεση του πλουτισμού και της μισανθρωπίας:

"Ἀκοῦστε καὶ στενᾶξτε ἐσεῖς ποὺ περιφρονεῖτε τοὺς ἀδελφούς σας ὅταν ὑποφέρουν, μᾶλλον δὲ τοὺς ἀδελφοὺς τοῦ Θεοῦ, καὶ δὲν μεταδίδετε στοὺς ἐνδεεῖς ἀπὸ αὐτὰ ποὺ διαθέτετε ἄφθονα, τροφή, στέγη, ἐνδυμασία, κατάλληλη φροντίδα, χωρὶς νὰ ξοδεύετε τὸ περίσσευμά σας στὸ ὑστέρημά τους. […]

 Πολὺ δὲ περισσότερο ἄξιοι πένθους εἶναι αὐτοὶ ποὺ ἔχουν καὶ κατακρατοῦν θησαυροὺς περισσότερους ἀπὸ τὴν καθημερινὴ ἀνάγκη ἢ καὶ πασχίζουν νὰ τοὺς αὐξήσουν, ἐνῶ τοὺς ἔχει δοθεῖ ὡς ἐντολὴ νὰ ἀγαποῦν τὸν διπλανό τους ὅπως τὸν ἑαυτό τους καὶ δὲν τοὺς θεωροῦν οὔτε σὰν τὸ χῶμα.

 Γιατὶ τὶ ἄλλο εἶναι ὁ χρυσὸς καὶ ἄργυρος, ποὺ ἀγαπήσαμε περισσότερο ἀπὸ τοὺς ἀδελφούς; […]

 Ἤθελα λοιπὸν νὰ πῶ ὅτι δὲν ὑπάρχει μεγαλύτερη ἔνδειξη μίσους ἀπὸ τὸ νὰ προτιμᾶ κανεὶς τὸ περιττὸ ἀργύριο ἀπὸ τὸν ἀδελφό. 

Ἀλλὰ βλέπω ὅτι ἡ κακία ἔχει ἐφεύρει καὶ ἀκόμη μεγαλύτερο δεῖγμα μισανθρωπίας· ὑπάρχουν δηλαδὴ κάποιοι ποὺ ὄχι μόνο δὲν προσφέρουν ἀπὸ αὐτὰ ποὺ διαθέτουν μὲ ἀφθονία, ἀλλὰ σφετερίζονται καὶ τὰ ξένα".

ἁγ. Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, Ὁμιλία Δ´  

 ______________

Επίκαιρη και η αναφορά του Αγίου για την Παναγία, καθώς κάποιοι δεν θέλουν να αντιληφθούν την ευαισθησία των πιστών για το πρόσωπο της Παναγίας.

«Στο Πρόσωπο της Παναγίας ο Θεός ζωγράφισε μία Εικόνα, έκανε έναν Πίνακα, επάνω στον οποίο ζωγράφισε ό,τι Ωραιότερο υπήρχε, όποια Αρετή υπάρχει, όποια Καλοσύνη, όποια Ομορφιά Πνευματική και Υλική υπάρχει. Γιατί και σωματικά η Παναγία ήταν Σεμνή και Όμορφη!

Όλα τα Κάλλη ζωγράφισε ο Θεός στο Πρόσωπο της Παναγίας!

Η Παναγία διέσωσε το “κατ’ εικόνα” του ανθρώπου … Είναι η πραγματική Εικόνα τού ανθρώπου».

 Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς

Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Οικογένεια Ρότσιλντ ...

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

Τους τελευταίους τρεις αιώνες ,η οικογένεια Ρότσιλντ αποτελεί έναν από τους διαμορφωτές (τον πλέον  σημαντικό κατά τη γνώμη μου) του δυτικού χρηματοπιστωτικουύ συστήματος.

Από την εποχή που ο Μάγερ Μπάουμαν άλλαζε το επίθετο του σε "Κόκκινη Ασπίδα"

(Rothschild)και μετέτρεπε το 

 ενεχυροδανειστήριο του στη Φρανκφούρτη σε επενδυτική τράπεζα,δάνειζε τον Ναπολέοντα(ταυτόχρονα όμως και τους αντιπάλους του Αγγλία, Γερμανία)για τους πολέμους  του,κυριαρχούσε στα εμπορικά κέντρα της Ευρώπης, με επικεφαλής τους πέντε υιούς του(Άμσελ Ρότσιλντ στη Φραγκφούρτη,  Σάλομον Ρότσιλντ στη Βιέννη, 

Νάθαν Ρότσιλντ στο Λονδίνο,  Κάλμαν Ρότσιλντ στη Νάπολη, Τζέιμς Ρότσιλντ στο Παρίσι) δεν έχει αλλάξει κάτι ως προς τη φιλοσοφία των κυνικών του κέρδους παρα η μεθοδολογία.

Η οικογένεια Ρότσιλντ συμμετείχε κατά το μεγαλύτερο ποσοστό στα κονσόρτσιουμ που χορήγησαν  τα δύο δάνεια στην επαναστατημένη Ελλάδα το 1824(τα οποία φαγώθηκαν από Ορλαντους και Κουντουριωτηδες,αγόραστηκαν συνείδησεις για να υποστηριχτούν οι 2 εμφυλιοι,χρηματοδότησαν Κόχραν και Τσωρτς...)ενώ ήταν και από τους ιδρυτικούς μετόχους της Εθνικής Τράπεζας (ΕΤΕ) το 1841(για να ρεφαρουν μερικώς τη ζημιά τους).

Το 2009 επισκέφθηκε τον Καραμανλή (τον Βούδα) σχετικά με τη συμφωνία της κυβέρνησης του για τον αγωγό από τη Ρωσία (μετά από λίγο καιρό,έσκασε στα χέρια του Βούδα το χρέος και "όπου φύγει φύγει ").

Τέτοιες μέρες πέρυσι ο Τζέικομπ Ρότσιλντ  στα 87 του πήγε να συναντήσει όποιον "θεό"πίστευε .

Δεν ήταν μόνο η Κοκο Σανέλ...

Επειδή "εκπαιδευομαστε" να κρίνουμε τον κόσμο από αυτό που φαίνεται, δεν σημαίνει πως είναι και έτσι...

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

                                                              Και όπως στο εδώλιο δεν κάθισε ποτέ η «Krupp» που τροφοδοτούσε όλη την πολεμική μηχανή του Χίτλερ, αλλά και που τα εργοστάσιά της όλως περιέργως έμεναν ανέπαφα όταν οι Αμερικάνοι ισοπέδωναν το Έσσεν.

Όπως στο εδώλιο δεν κάθισε η «Deutsche Bank» που  χρηματοδότησε τη δημιουργία και λειτουργία των ναζιστικών φούρνων του Αουσβιτς.

Όπως στο εδώλιο δεν κάθισε η «Siemens». που έλυνε και έδενε επί  Μεταξά,που με πρόταση και χρηματοδότηση του επικεφαλής της «Siemens» στην Αθήνα (Βουλπιώτηs,ο πιό σκοτεινόs και υποχθόνιοs ''Έλληναs'' στην νεώτερη μαs ιστορία), συγκροτήθηκαν τα Τάγματα Ασφαλείας το 1943.

Όπως στο εδώλιο δεν κάθισαν οι βιομήχανοι, οι τραπεζίτες, οι οικονομικοί στυλοβάτες του φασιστικού καθεστώτος Μεταξά που όταν μπήκαν οι Γερμανοί στην Αθήνα παρέδωσε τους Έλληνες πολιτικούς κρατούμενους στην Γκεστάπο για να μεταφερθούν στα Νταχάου και στα Άουσβιτς.

Όπως στο εδώλιο δεν κάθισαν οι 25 από τους μεγαλύτερους βιομηχάνους της Γερμανίας, αυτοί που το 1933 τροφοδότησαν το αποκαλούμενο και «Ταμείο του Χίτλερ» με το αστρονομικό για την εποχή ποσό των 3 εκατ. μάρκων(στις εκλογές του '33 που οι Ναζί πήραν το 44% των ψήφων).

Ο μύθος του Ερυσίχθονα.

Υπάρχει ένας αρχαίος μύθος, ο μύθος του Ερυσίχθονα.

Ο Ερυσίχθων είναι, νέος, ωραίος, δυνατός και πλούσιος και θέλησε να χτίσει ένα μεγαλοπρεπές παλάτι για να διασκεδάζει με τους φίλους του.

 Κάποια ημέρα διέταξε τους υπηρέτες του, να πάνε στο παρακείμενο ιερό άλσος, το οποίο είχαν αφιερώσει οι Πελασγοί στη θεά Δήμητρα, για να κόψουν τα δέντρα, ώστε να μπορέσει να χτίσει με αυτά το παλάτι του.

Την εποχή εκείνη πιστευόταν , πως μέσα σε κάθε δέντρο ζούσε κι από μια νύμφη του δάσους που λεγόταν Δρυάς. Όσο καιρό ζούσε το δέντρο ζούσε κι η νύμφη που κατοικούσε μέσα σ’ αυτό. Τις Δρυάδες προστάτευε η θεά Δήμητρα, η θεά της γεωργίας, και για αυτό το λόγο όλοι οι άνθρωποι έκοβαν ξύλα μόνο όταν τους ήταν απαραίτητα.

Παρόλα αυτά ο Ερυσίχθονας άρχισε να κόβει αλόγιστα τα δέντρα του δάσους και πολλά δέντρα έπεφταν κάτω από αυτόν τον ίδιο και τους δούλους του. Κάποια στιγμή βρέθηκε μπροστά στο μεγαλύτερο και γηραιότερο δέντρο του δάσους και σήκωσε το τσεκούρι του για να το πελεκήσει και να το ρίξει κάτω. Οι άνδρες που τον συνόδευαν, έχοντας δει την κατάχρηση που έκανε εξαιτίας της πλεονεξίας του, προσπάθησε να τον μεταπείσει με γλυκά λόγια και του είπαν πως φοβόντουσαν μήπως ξεσπούσε πάνω του η οργή της Δήμητρας. Μα ο Ερυσίχθονας όχι μόνο δεν υπολόγισε τις παραινέσεις των ανδρών του αλλά και καταφέρθηκε με σκληρά λόγια τόσο για το δέντρο, τις Δρυάδες αλλά και για την θεά της γεωργίας.

Η «ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΑΘΗΚΗ» ΤΟΥ Ν. ΜΠΕΡΝΤΙΑΓΙΕΒ

Τὸ κείμενο ποὺ θὰ παρουσιάσουμε τὴ Δευτέρα 23 Σεπτεμβρίου στὶς 7 τὸ βράδυ, στὰ πλαίσια τῆς τέλεσης τοῦ ἁγιασμοῦ στὰ γραφεῖα τῆς ἐφημερίδας, γράφτηκε λίγο πρὶν ἀποβιώσει ὁ Νικόλαος Μπερντιάγιεφ στὸ Παρίσι τὸ 1948. Δημοσιεύτηκε ἀμέσως μετὰ στὸ γαλλικὸ περιοδικὸ “Le Cheval Blanc” τὸ 1948 (τεῦχος 4/5) καὶ στὴ συνέχεια τὸν Μάρτιο τοῦ 1949 στὸ βρετανικὸ “World Review” σὲ ἀγγλικὴ μετάφραση του Γιουτζίν Λάμπερτ.

Οἱ πρβληματισμοί του ἐκείνη τὴν ἐποχὴ τῆς ἀκραίας ψυχροπολεμικῆς πόλωσης ταυτίζονται σὲ μεγάλο βαθμὸ μὲ αὐτοὺς ποὺ ὁδήγησαν τὸν ἀείμνηστο Νίκο Ψαρουδάκη νὰ προχωρήσει στὴν ἵδρυση τῆς ΧΔ καὶ στὸ ξεκίνημα τῆς “Χριστιανικῆς”. Ἐνδεικτικά:Ἡ ἀπόρριψη τοῦ διλήμματος μεταξὺ Καπιταλισμοῦ καὶ Κομμουνισμοῦ καὶ ἡ ἀποφασιστικότητά του νὰ ἐπιλέξει τρίτο δρόμο. Σθένος ποὺ μᾶς ἐμπνέει σήμερα, ποὺ δὲν ἔχουμε δίλημμα, ἀλλὰ ὑποχρεωτικὸ μονόδρομο.
Ἡ θέση ὅτι καὶ τὰ δύο συστήματα εἶναι ὑλιστικά.
Ἡ θέση ὅτι ἡ θρησκευτικὴ πίστη μπορεῖ νὰ ἀποτελέσει τὴ βάση γιὰ ἕνα θρησκευόμενο σοσιαλισμό, τὸν μόνο ποὺ μπορεῖ νὰ ἐμπνεύσει τὸ ὅραμα μιᾶς ριζικὰ καινούργιας κοινωνίας καὶ μεταμορφωμένων ἀνθρώπινων σχέσεων. Ἀντιβάνεται ὅτι αὐτὸ εἶναι περισσότερο ἕνα ὄνειρο παρὰ ἁπτὴ πραγματικότητα- ἕνα ὄνειρο ποὺ δὲν θὰ μπορεῖ νὰ γίνει κατανοητὸ παρὰ μόνον ἂν ὁ κόσμος βιώσει μιὰ πλήρη πνευματικὴ ἀναγέννηση. Ὁ Νίκος Ψαρουδάκης πέντε χρόνια ἀργότερα, ξεκίνησε ἀποφασισμένος νὰ ἀγωνιστεῖ γιὰ νὰ πειστεῖ ὁ ἕλληνικὸς λαὸς ὅτι ἕνα τέτοιο “ὄνειρο” μπορεῖ νὰ γίνει πραγματικότητα μόνο στὴ βάση τοῦ κοινωνικοῦ μηνύματος τοῦ Εὐαγγελίου. Καὶ σὲ κάθε περίπτωση ὁδοδείκτης γιὰ τὸ πῶς μπορεῖ νὰ γίνει καλύτερη ἡ κοινωνία στὴν ὁποία ζοῦμε.
Ἡ καταδίκη κάθε ἀπόπειρας νὰ χρησιμοποιεῖται ὁ Χριστιανισμὸς ὡς στήριγμα τοῦ ἀστικοῦ συστήματος.
Ἡ θέση ὅτι κάθε πρωτοβουλία διεθνοῦς ἕνωσης χωρὶς τὴ Ρωσία εἶναι καταδικασμένη. Μὲ διορατικότητα καταλάβαινε ὅτι ὁ ἀντικομμουνισμὸς τῆς Δύσης ἦταν πρόσχημα ποὺ κάλυπτε τὴ ρωσοφοβία της, κάτι ποὺ σήμερα εἶναι παραπάνω ἀπὸ φανερό.
Ἐνῶ προκρίνει τὴ συμπάθειά του πρὸς τὰ σοσιαλιστικὰ κόμματα, ἐφιστᾶ τὴν προσοχὴ στὴν τάση τους νὰ προκρίνουν τὴ διαχείριση τῆς ἐξουσίας σὲ σχέση μὲ τὴν προτεραιότητα τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης. Πρᾶγμα ποὺ ἐπίσης κάνει τὸ λόγο του διορατικὸ ἐπίκαιρο, ἀφοῦ ἡ σοσιαλδημοκρατία ἔχει πλήρως μεταλλαχθεῖ καὶ ὑποταχθεῖ στὶς προτεραιότητες τοῦ νεοφιλελευθερισμοῦ.

Ἀναδημοσιευουμε τὸ ἀπόσπασμα ποὺ περιλαμβανόταν στὸ ἀφιερωματικό μας ἡμερολόγιο τοῦ 2018. Στὴν ἐκδήλωση θὰ ἀναφερθοῦμε καὶ σὲ ἄλλα ἐπίκαιρα σημεῖα αὐτοῦ τοῦ ὄχι καὶ ιδιαίτερα γνωστοῦ στὴν Ἑλλάδα κειμένου.


«Οἱ ἄνθρωποι σήμερα ἔχουν τόσο λίγη φαντασία ποὺ δὲν μποροῦν νὰ διανοηθοῦν ἄλλη ἐπιλογὴ πέρα ἀπὸ αὐτὴν ἀνάμεσα στὸν Καπιταλισμὸ καὶ στὸν Κομμουνισμό. Ἐδῶ, ὅπως καὶ σὲ πολλὲς ἄλλες περιπτώσεις, ὁδηγοῦνται ἀπὸ τὴν τυφλὴ μοίρα. Ὁ πόλεμος, ἡ ἐπανάσταση, ὁ Φασισμὸς καὶ τὰ ὑπόλοιπα, ἔχουν ἔμφυτη μέσα τους τὴ δύναμη τῆς ἐπιβολῆς τῆς μοίρας. Πολλοὶ λίγοι ἀκόμα πιστεύουν ὅτι ἡ ἀνθρώπινη ἐλευθερία ἐπίσης μπορεῖ νὰ ἔχει συμβολὴ στὴ διαμόρφωση τοῦ μέλλοντος. Πολλοὶ ποὺ δὲν τοὺς ἀρέσει ὁ Κομμουνισμὸς εἶναι, παρ’ ὅλα αὐτά, πεπεισμένοι ὅτι αὐτὸς εἶναι ἀναπόφευκτος καὶ ὅτι ὁ κόσμος εἶναι καταδικασμένος νὰ γίνει κομμουνιστικός(…)Ἕνας ἀπὸ τοὺς βασικοὺς σύγχρονους πειρασμοὺς εἶναι ἡ διαίρεση τοῦ κόσμου σὲ δύο τμήματα, ἕνα κυριαρχούμενο ἀπὸ τὸν Κομμουνισμὸ κι ἕνα ἄλλο ἀπὸ τὸν Καπιταλισμό, τὴ «Σοβιετικὴ Ρωσία» καὶ τὴν «Ἀμερική». Οἱ ἄνθρωποι ἐπαναλαμβάνουν στερεότυπες φράσεις προκειμένου νὰ σταθεροποιήσουν αὐτὴ τὴ διαίρεση καὶ νὰ ἀνοίξουν τὸ δρόμο στὸν πόλεμο(….) Ὁ κόσμος, ὅπως πραγματικὰ εἶναι καὶ ὄχι ὅπως οἱ ἄνθρωποι ὀνειρεύονται ὅτι εἶναι, εἶναι πολὺ πιὸ σύνθετος καὶ πολύπλοκος. «Σοβιετικὴ Ρωσία», «Ἀμερική», «καπιταλιστικὴ περικύκλωση», «σιδηροῦν παραπέτασμα», κ.λπ., εἶναι γενικεύσεις ποὺ ἔχουν ἐφευρεθεῖ σὲ μεγάλο βαθμὸ ὡς ὅπλα τακτικοῦ πολέμου. (…)

ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ [1] του Λευτέρη Ριζά

 

Ελευσίνα 2 Νοέμβρη 2012

του  Λευτέρη Ριζά

       Ο χρόνος που έχουμε στη διάθεση μας για να αναπτύξουμε αυτό το τόσο σημαντικό θέμα είναι φυσικά απελπιστικά ελάχιστος. Γιατί είναι ζήτημα πολυεπίπεδο, πολύπλευρο και πολύπτυχο. Συνεπώς εδώ – από μεριάς μου – θα περιοριστώ να αναφερθώ, να καταθέσω, μόνο μερικά σημεία του, αυτά που θεωρώ ότι μας συνδέουν ιδιαίτερα με το σήμερα και με τις απόψεις που διακινούνται γύρω από τη σχέση «Αριστεράς και  Εθνικής Ανεξαρτησίας».

       Πρώτα – πρώτα γιατί τώρα μιλάμε για «Εθνική Ανεξαρτησία»; Δεν την έχουμε κατακτήσει, αρχίζοντας από το 1821 και στη συνέχεια σταδιακά, έστω και αν δεν έχει συμπεριλάβει τελικά όλες τις περιοχές που κατοικούσε ο ελληνισμός: Κύπρος ή παλιότερα Β. Ήπειρος ή έστω και υπεράσπιση ελληνισμού στα παράλια της Μ. Ασίας κλπ – ή μήπως δεν την επανακτήσαμε με τον ηρωικό Εθνικο-Απελευθερωτικό Αγώνα μας κατά των Γερμανών ναζιστών, Ιταλών και Βούλγαρων φασιστών; Ή μήπως κινδυνεύουμε να την χάσουμε.

       Φαίνεται πώς κάτι τέτοιο συμβαίνει ή ότι υπάρχει φόβος να συμβεί. Το ακούσαμε, άλλωστε, από τα  χείλη του Προέδρου της Δημοκρατίας μας, του Κ. Παπούλια ο οποίος ανοίγοντας τη συζήτηση στη σύσκεψη των αρχηγών  των κομμάτων για τον σχηματισμό της κυβέρνησης (13-5-12) τόνισε:

«Κύριοι, έχει ήδη χαθεί πολύτιμος χρόνος και η ακυβερνησία αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την οικονομική ασφάλεια του ελληνικού λαού και την ίδια την εθνική μας υπόσταση» και συνέχισε απευθυνόμενος στους πολιτικούς αρχηγούς λέγοντας  «Οι διαφορές των θέσεών σας είναι μικρές και ασήμαντες σε σύγκριση με το χρέος σας απέναντι στην πατρίδα.».

       Προχτές ακόμα ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κ. Ευάγγελος Βενιζέλος  δήλωνε εμφαντικά «Δεν είμαστε προτεκτοράτο. Αυτό πρέπει να το καταλάβουν πάρα πολύ  καλά οι εταίροι μας και η τρόικα.», προσπαθώντας να δώσει κουράγιο στον εαυτό του. Η αλήθεια είναι πώς μας συμπεριφέρονται ως προτεκτοράτο διότι είτε αυτό είμαστε τα τελευταία 60 χρόνια είτε διότι σε αυτή την κατάσταση μας έφεραν οι πολιτικές ηγεσίες του τόπου των τελευταίων 30 χρόνων. (1) Αλλά και ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ  μιλώντας προχθές στη Βουλή [24/10/12] εξέφρασε το φόβο του ότι η Γερμανία  «αυτό που ζητά είναι και με το νόμο η Ελλάδα να γίνει μια αποικία χρέους της Γερμανίαςκαι των εταίρων, πρωτίστως της Γερμανίας όμως. Δεν υπάρχει ΕΕ, ΕΚΤ υπάρχει η κα Μέρκελ και ο κ. Σοιμπλε που δίνουν εντολές στην οικονομική τους αποικία» [Εδώ να κάνω μια παρένθεση για να μην το ξεχάσω. Με αυτά που είπε ο κ. Τσίπρας ήρθε σε πλήρη αντίθεση με τον στενό του συνεργάτη και προβεβλημένο στέλεχος του κ. Γιάννη Μηλιό που μόλις προχτές μας διαβεβαίωνε, μαζί με 3-4 άλλους με κοινό κείμενο τους ότι ο ΣΥΡΙΖΑ «αντιμετωπίζει την  αναδιάρθρωση των Μνημονίων ως επίθεση του κεφαλαίου στην εργασία και όχι σαν «πόλεμο μεταξύ κρατών», «γερμανοποίηση» της Ευρώπης κ.ο.κ., ο οποίος θα ήταν αναγκαστικά και πόλεμος μεταξύ των εργαζόμενων των κρατών» (2) Ο κ. Τσίπρας εδώ αναγκάζεται να πεί κι ομολογήσει άλλα]

Ο ΑΝΤΙ-ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΕΙΝΑΙ – ΚΑΙ ΣΕ ΠΟΙΟ ΒΑΘΜΟ – ΑΝΤΙΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΟΣ; ΚΑΙ ΑΡΑ ΠΩΣ ΕΜΠΛΕΚΕΤΑΙ Η ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΠΩΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΥΜΜΑΧΙΕΣ ; Του Ελευθερίου Ριζά

                                                                        

[Ομιλία στο Φιλοσοφικό Σχολείο Καλλιθέας,5/2/2013, του οποίου «ψυχή» είναι ο δάσκαλος Δημήτρης  Ντούσας. Σταθερά κάθε Τρίτη γίνεται πάντα μια ομιλία. Το «άρωμα» κρατάει κάτι πάνω από δέκα χρόνια. Λόγω καλοκαιρινών διακοπών και μεταφοράς της «ταξικής» πάλης σε πιο δροσερά τοπία είπα να καλύψω την απουσία με δύο ομιλίες μου. Αυτήν εδώ και την άλλη στην Ελευσίνα, με θέμα την Εθνική Ανεξαρτησία και την Αριστερά.]

ΠΡΟΟΙΜΙΟ

      

       Όσοι παρακολουθούν την αρθρογραφία  μου γνωρίζουν ότι από χρόνια βρίσκομαι στα χαρακώματα με εκείνους που αμφισβητούν τη θεωρία του Λένιν για τον Ιμπεριαλισμό και με όσους – συνήθως είναι και οι ίδιοι –  αμφισβητούν τη θεωρία «Μητρόπολης-Περιφέρειας», που συστηματικά έχει αναπτύξει ο Αιγύπτιος μαρξιστής Σαμίρ Αμιν, χωρίς βέβαια να είναι και ο μόνος. Η Σχολή τουMonthly Review, όπως αποκαλείται η ομάδα των αμερικανών μαρξιστών οικονομολόγων γύρω από  το ομώνυμο περιοδικό, δηλ. Λήο Χούμπερμαν, Πωλ Σουήζυ, Πωλ Μπάραν, Χάρρυ Μάγκντοφ, όλοι τους τώρα μακαρίτες, όπως και οι συνεχιστές τους, είναι γνωστό πως έχει σημαντικά συμβάλλει στην ανάπτυξη της προβληματικής πάνω στα δύο αυτά κρίσιμα θεωρητικά – πολιτικά και πρακτικά προβλήματα που απασχολούν την αριστερά – σε παγκόσμιο και ελληνικό επίπεδο.

       Στη χώρα μας ο πιο γνωστός πολέμιος αυτών των θεωριών είναι ο Γιάννης Μηλιός και οι συνεργάτες του στο περιοδικό «Θέσεις». Συνέχεια της πολεμικής που έχω ασκήσει στις απόψεις τους και που ομολογώ ότι έχει ενταθεί τον τελευταίο καιρό, όχι χωρίς λόγο όπως θα φανεί στη συνέχεια, είναι και η σημερινή ομιλία. Πρέπει να τονίσω ότι δεν θα είναι επανάληψη των όσων έχω πει και γράψει, αλλά μια προσπάθεια μια νέας προσέγγισης του προβλήματος, πάνω στην ίδια πάντοτε γραμμή.

       Σε άρθρο του στο περιοδικό που διευθύνει πάνω από 30 χρόνια, τις ΘΕΣΕΙΣ, με τίτλο «ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΣΤΑΔΙΟ ΤΟΥ «ΑΝΤΙΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΥ» [ τεύχος 88/ 2004 και μάλιστα ως editorial] όχι μόνο συνέχισε την όλη αρθρογραφία του ενάντια στις θεωρίες του ιμπεριαλισμού και της «μητρόπολης-περιφέρειας», αλλά πέρασε σε ανοιχτή αμφισβήτηση των αγώνων του ελληνικού λαού ενάντια στον ιμπεριαλισμό, θεωρώντας πώς έτσι το κίνημα πέρασε στην πλευρά του εθνικισμού. Την επίθεση εκείνη την κάλυψε πίσω από μια άστοχη και ψεύτικη επίθεση στο ΚΚΕ. Προσέξετε με τι μαεστρία χειρίστηκε το θέμα: