Αυτός είναι ο Μητροπολίτης Χαλκίδας Γρηγόριος: «Θέλω να πεθάνω πρώτος!»

Ανδρέας Ρουμελιώτης

18 Φεβρουαρίου 2026

Η ΓΝΩΣΤΗ ΑΓΝΩΣΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ

«Θέλω να πεθάνω πρώτος!»

16 ΜΑΪΟΥ 1944, μόλις δεκαπέντε μέρες μετά την εκτέλεση των 200 πατριωτών στο «σύνορο του κόσμου», στον «Τοίχο της Καισαριανής», οι Γερμανοί φασίστες θα εκτελούσαν άλλους 110 Έλληνες πατριώτες στη Ριτσώνα.

«ΥΣΤΕΡΑ Ο ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΦΡΟΥΡΑΡΧΟΣ, με τον Παπαθανασόπουλο τον στρατηγό δίπλα του, έστειλε και φώναξαν ΤΟΝ ΔΕΣΠΟΤΗ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟ (κατά κόσμον Πέτρος Πλειαθός) και όταν ήρθε, του πρότεινε, μέσω του διερμηνέα, ΝΑ ΥΠΟΔΕΙΞΕΙ 110 ΟΝΟΜΑΤΑ, ανάμεσα στους κρατούμενους που να ανήκουν στην Αντίσταση, για να μην… εκτελέσουν αθώους!

»Ο ΔΕΣΠΟΤΗΣ, χωρίς να σκεφτεί πολύ, είπε στον διερμηνέα που έστεκε δίπλα με το μπλοκ και το μολύβι, έτοιμος ν’ ακούσει και να γράψει ονόματα: “ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΧΑΛΚΙΔΟΣ!”. Και σταμάτησε.

»Ο ΔΙΕΡΜΗΝΕΑΣ δίστασε να γράψει και τον κοίταξε τρομαγμένος.

– ΓΡΑΨΕ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ, γιατί διστάζεις; Γρηγόριος ο Χαλκίδος, δεν άκουσες;

»Ο ΔΙΕΡΜΗΝΕΑΣ έγραψε με τρεμάμενο χέρι τ’ όνομα και σταμάτησε, ξανακοιτάζοντας με τρόμο τον Δεσπότη.

– ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΩΡΑ τ’ όνομα στον φρούραρχο και πες του να προσθέσει όποιους νομίζει από κάτω! Δεν γνωρίζω κανένα άλλο όνομα! Το χτύπημα στους Γερμανούς δεν έγινε από Χαλκιδαίους, μήτε από άλλους πολίτες, έγινε από αντάρτες, επομένως είναι άδικο και αμαρτία μεγάλη αυτό που πάτε να κάνετε. Γι’ αυτό θα ήθελα να παρακαλέσω τον φρούραρχο ΝΑ ΠΕΘΑΝΩ ΠΡΩΤΟΣ».

Η ΠΡΑΞΗ ΤΟΥ ΑΥΤΗ ήταν τόσο συγκλονιστική ΠΟΥ ΠΑΓΩΣΕ τους κατακτητές.

Να γίνει δασκάλα

Του Στέλιου Πελασγού

Να γίνει δασκάλα

                                         

Έχει το όνομα μου.

Είναι κόρη μου.

"Να γίνει δασκάλα."

ΤΟ ΑΚΟΥΣ ΘΕΕ; 

ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΔΑΣΚΑΛΑ

Αν είχαν δασκάλους τα παλικαρακια που μας σκοτώνουν 

θα ήξεραν πως όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι

δεν θα έψαχναν να κλέψουν και να λεηλατήσουν

δεν θα φορούσαν την στολή που σβήνει το σώμα

δεν θα άφηναν τα γαυγίσματα του λυσασμενου σκύλου 

να τους τραντάζουν την σπηλιά του κρανίου τους

δεν θα χρειάζονταν Φύρερ και σκοτεινους εχτρους.

Να γίνει δασκάλα.

Να μάθει στα παιδιά να υψωνουν την γροθιά μπροστά στον φασισμό 

            Ποίημά μου -τιμη στον Ευάγγελο Πόλκο

(" Να γινει δασκαλα" έγραψε ο Ευάγγελος Πολκος, δάσκαλος, εκτελεσμενος - με την γροθιά ψηλα- στην Καισαριανη. Ειχε στην τσέπη, στο σακακι του την φωτογραφια της κορουλας του . Απο πισω γραμμενο ονομα, διευθυνση και το όνειρο του σαν ηθική επιταγή.  Το διαβασαμε κι εμεις και γιναμε ελαχιστότατοι δασκαλοι και ποιητές)

Τα πραγματικα ονοματα των 200 γενναίων, που εκτελεστηκαν στην Καισαριανη την Πρωτομαγια του '44.

Γιώργος Παπαδόπουλος - Τετράδης

Με την επιφυλαξη της γνησιοτητας, οχι των φωτογραφιων, αλλα του τοπου και της χωρας που απεικονιζουν, γιατι πολλες τετοιες φωτογραφιες εχουν κυκλοφορησει κατα καιρους απο εκτελεσεις των Γερμανων σε διαφορες ευρωπαϊκες χωρες, δημοσιευω σημερα τα πραγματικα ονοματα των εκτελεσμενων, όπως τα καταγραφει το παντα εγκυρο Athens Revew of Books, επειδη υπαρχει παραποιηση στους διαφορους καταλογους που κυκλοφορουν καθως και στην μαρμαρινη πλακα του ιδιου του Σκοπευτηριου.

Πρεπει να μην παραβλεψουμε το μειζον. Οτι απο οποιον τοπο και αν προερχονται οι φωτογραφιες, απεικονιζουν ΗΡΩΕΣ. Η ορθια σταση ολων καθως και ο αγερωχος εως επιθετικος τροπος που βαδιζουν και στεκονται στον τοιχο της εκτελεσης, δειχνει ανθρωπους περισσοτερο ετοιμους για μαχη παρα για εκτελεση.

Και πραγματι. Η εσχατη μαχη με τον θανατο διεξαγεται επι ισοις οροις, για να μην πει κανεις αφ υψηλού, με μια φανερη περιφρονηση προς τους δημιους. Αντρες ψυχωμενοι και αποφασισμενοι, στητοι, περηφανοι. Αξιοι προγονοι αναξιων σημερινων κακομοιριασμενων μικρων, μοιραιων κι αβουλων ανταμα.

Οι φωτογραφιες ειναι ενας εκρηκτικος καθρεφτης για να δει ο καθε νεοελληνας- και οχι μονο- τον εαυτο του. Και να ντραπει για τη σκυμενη κι ευνουχισμενη ύπαρξή του.

Οι φωτογραφιες έχουν λεζάντες του Βελγου πολίτη πωλητή, που τις εβγαλε στο eBay, ως αποκτημα του αρχείου Γερμανου, ο οποιος πιθανολογειται οτι ηταν ο φωτογραφος. Άγνωστο πώς εφθασαν στα χερια του Βελγου, κι αυτο ειναι το έλασσον.

ΓΙΑ ΟΣΑ ΣΑΣ ΧΡΩΣΤΑΜΕ…

Μάριος Διονέλλης·16 Φεβρουαρίου 2026

Οι φωτογραφίες των ανθρώπων που πηγαίνουν για εκτέλεση την Πρωτομαγιά του ’44 είναι συγκλονιστικές. Τα πρόσωπα ήδη άρχισαν να αναγνωρίζονται, η δημοπρασία στο ebay σταμάτησε. Και οι φασίστες έσπασαν το μνημείο στην Καισαριανή.

Η μνήμη είναι εδώ και μας στοιχειώνει.

Μια μουσική αναφορά για περίπου μία ώρα σε εκείνους που είδαμε για πρώτη φορά τα πρόσωπά τους. Ελάχιστος φόρος τιμής για όσα τους χρωστάμε.

ΚΛΙΚ στην εικόνα που ακολουθεί ή ΕΔΏ 

- Μια μέρα σαν τη σημερινή, στις 16 Φλεβάρη 1942, κυκλοφόρησε πλατιά η Ιδρυτική Προκήρυξη του ΕΛΑΣ. -

Απο Προκόπη Σαμαρτζή

Η παραπάνω φωτογραφία τραβήχτηκε πριν από περίπου ογδόντα δύο χρόνια στη Βίνιανη. Απαθανατίζει τη στιγμή που ένας φουστανελοφόρος γέροντας μιλάει σε ομάδα ανταρτών και πολιτών. Είναι ο 70χρονος γερο-Τσεκούρας, ο γηραιότερος αντάρτης του ΕΛΑΣ.

Το πραγματικό του όνομα ήταν Νίκος Καρβέλης και καταγόταν από το Καπνοχώρι Φθιώτιδας. Ο γερο-Τσεκούρας πήρε την απόφαση να βγει στο κλαρί και να γίνει αντάρτης όταν οι Ιταλοί εκτέλεσαν τους γαμπρούς του, έπειτα από προδοσία Ελλήνων συνεργατών. Όπως έλεγε ο ίδιος: «Δυο φαμελιές μου χάλασαν οι κερατάδες… Όταν τους φτάσω τους 100, τότε θα γυρίσω κι εγώ στο σπίτι μου».

Όταν συνάντησε τον Άρη Βελουχιώτη, του ζήτησε να μπει στις αντιστασιακές ομάδες του Παρνασσού. Δεν έγινε εξαρχής αποδεκτός, αλλά επέμεινε. Τότε ο Άρης τον ρώτησε πώς θα άντεχε να συμβαδίζει με τους νεότερους αντάρτες στις πορείες και εκείνος απάντησε: «Πάρτε με μαζί σας, Καπετάνιε, κι αν δείτε πως δεν αντέχω, διώξτε με». 

Το πείσμα, η αποφασιστικότητα και το πάθος για τον αγώνα του γέροντα έκαναν τον Βελουχιώτη όχι μόνο να αλλάξει γνώμη αλλά τον κρατήσει κοντά του και να τον κάνει σημαιοφόρο των μαυροσκούφηδων.

Ο παπα-Ανυπόμονος (πατέρας Γερμανός), ιερέας που εντάχθηκε στον ΕΛΑΣ και συγκαταλεγόταν στους πιο αφοσιωμένους συντρόφους του Άρη, έγραψε στα απομνημονεύματά του για τον γερο-Τσεκούρα:

«Πρώτη φορά αντίκριζα τόσους αντάρτες συγκεντρωμένους, ντυμένους ο καθένας διαφορετικά: άλλος με φουστανέλα, άλλος με ντουλαμά, άλλος με ιταλική, γερμανική ή αγγλική στολή, ένα πραγματικό μωσαϊκό ενδυμασιών και οπλισμού.

Το Τελευταίο Σημείωμα (2017)! Όλη η ταινία του Παντελή Βούλγαρη

Το Τελευταίο Σημείωμα είναι ελληνική δραματική ταινία του 2017, σε σκηνοθεσία Παντελή Βούλγαρη και σενάριο του ίδιου και της Ιωάννας Καρυστιάνη.[1][2] Βασίζεται στην εκτέλεση των 200 Ελλήνων κομμουνιστών πολιτικών κρατουμένων στο Σκοπευτήριο Καισαριανής, ως αντίποινα για τον θάνατο του Γερμανού υποστρατήγου Κρεχ από Έλληνες αντάρτες του ΕΛΑΣ, την Πρωτομαγιά του 1944.

ΚΛΙΚ στην εικόνα από την ταινία που ακολουθεί ή ΕΔΩ για να δείτε την ταινία 

Μέρα που΄ ναι,αs θυμηθούμε μία ιστορία για "άνδρεs" και έναν Άνδρειωμένο.

Του Βασίλη Λαμπόγλου                                             

  Ο Νίκοs  Γόδας  γεννήθηκε το 1921 στο Αϊβαλί και προέρχονταν από μία  εύπορη οικογένεια  δημοκρατικών πεποιθήσεων. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή η προσφυγική του οικογένεια πέρασε στη Μυτιλήνη, στο Ρέθυμνο και τελικά κατέληξε  στην Κοκκινιά.

Το πατρικό του  σπίτι βρισκόταν στη Νίκαια στην οδό Κυδωνιών, τη σημερινή Πέτρου Ράλλη. 

Ο Νίκος εργαζόταν ωs ζωγράφοs στο εργοστάσιο τηs ''Κεραμεικόs''(εκεί που είναι η Ελαίs σήμερα,οδόs Πειραιώs) και έπαιζε ποδόσφαιρο  στην ομάδα του εργοστασίου(Κεραμεικόs Καμινίων). 

Εκεί τον είδαν από τον Ολυμπιακό και του πρότειναν να υπογράψει δελτίο στα 17 του. 

Έτσι, γνωρίζει τον Γιάννη Παπαΐωάννου, τον “ψηλό”, τον ρεμπέτη, ο οποίος έπαιζε ποδόσφαιρο στον Πειραϊκό, που έκανε προπόνηση επίσης στο “καρβουνάδικο”(Καραισκάκη).

Του Νίκου του άρεσε το ρεμπέτικο.

Ο Νίκος, έχοντας γνωρίσει τον Παπαϊωάννου, αποφασίζει να ανοίξει μια δική του επιχείρηση, ένα νυχτερινό κέντρο που θα παίζεται ζωντανά ένα καινούργιο είδος μουσικής που άγγιζε τα λαϊκά στρώματα και του ήταν ήδη οικείο από τα ακούσματα  στη Μικρά Ασία.

Ενα παιδί 18 χρονών ανοίγει μια επιχείρηση στη οποία θα παίζεται μια επισήμως απαγορευμένη από τη μεταξική δικτατορία μουσική.

Ταυτόχρονα, είναι ενδεικτικό του πόσο ελεύθερο πνεύμα ήταν ο Νίκος, καθώς το ρεμπέτικο ήταν αποκηρυγμένο από το επίσημο ΚΚΕ.

Παρότι δημοκρατικών και αριστερών πεποιθήσεων δεν ήταν ακόμα γραμμένος στο Κομμουνιστικό Κόμμα.

Έτσι, ανοίγει το μαγαζί.

 Το ονομάζει “τα αραπάκια” διότι στην είσοδο της αυλής είχε στις κολώνες της πόρτας δύο πήλινες τέτοιες φιγούρες.

Έκεί έπαιξε ο Τσιτσάνης,  η ξακουστή τετράς του Μάθεση, εκεί ο Μάρκος Βαμβακάρηs πρωτοπαρουσίασε πολλά τραγούδια του.

Από 'κει περνάει όλη αφρόκρεμα των δημιουργών του ρεμπέτικου και  εκεί  ο Νίκος είναι πρωτεργάτης και ταυτόχρονα παίζει μπάλα.

Η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης

Η αναγνώριση του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ από τη Βουλή των Ελλήνων. Η συζήτηση έγινε μεταξύ 17 και 19 Αυγούστου 1982

ΠΗΓΗ: https://youtu.be/VmqbkkBO1jw?si=G3ZSjzSnmPoz9vPh

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Αριστομένης Ι. Συγγελάκης / Η Εθνική Αντίσταση έσωσε την Μακεδονία από τους Βούλγαρους

Αριστομένης Ι. Συγγελάκης / Η Εθνική Αντίσταση έσωσε την Μακεδονία από τους Βούλγαρους

Αριστομένης Ι. Συγγελάκης

«Πριν ένα χρόνο ακόμα, υπήρχαν, θυμάστε, διαδηλωτές και συμπαθούντες έστω, αλλά θεατές. (…) Σ’ αυτές τις διαδηλώσεις της Άνοιξης και του Καλοκαιριού του ’43 και περισσότερο απ’ όλες σ’ αυτήν εδώ, όλα τα φράγματα είχαν σπάσει. Κι όταν σπάσουν όλα όσα χωρίζουν την πρωτοπορία από τη μεγάλη μάζα του λαού, όταν πρωτοπορία και μάζα γίνονται ένα – μία πρωτοπόρα λαϊκή μάζα που εξορμά αποφασισμένη για όλα, δεν αντέχει πια κανένα φράγμα».

Πέτρος Ανταίος, Αντιστασιακός (1920-2002)

Στα τέλη του 1942, μετά το ορόσημο του Γοργοποτάμου, η Αθήνα και όλη η Ελλάδα φλέγεται από επαναστατικό πυρετό. Τον πάνδημο συναγερμό της Μάχης της Κρήτης, καταλύτη και θεμέλιο λίθο της ευρωπαϊκής λαϊκής Αντίστασης, ακολουθούν ηρωικές πράξεις της «αυθόρμητης Αντίστασης», με κυριότερες τη θυσία του Μάθιου Πόταγα και το κατέβασμα της σβάστικας από την Ακρόπολη από τους 19χρονους φοιτητές Λάκη Σάντα και Μανώλη Γλέζο.

Πολύ γρήγορα, όμως, αναπτύσσονται ολοένα και πιο οργανωμένες μορφές Αντίστασης, όπως π.χ. η Εθνική Αλληλεγγύη, που ιδρύθηκε τον Μάιο του 1941 κι οργάνωσε τη λαϊκή πρόνοια σώζοντας τους Έλληνες από την πείνα και το Εργατικό ΕΑΜ (η ίδρυσή του στις 16 Ιουλίου 1941 προηγήθηκε της ίδρυσης του ΕΑΜ) που συσπείρωσε στις γραμμές του το σύνολο των εργατών κι υπαλλήλων της χώρας.

Αλλά και κορυφαία αντιστασιακά γεγονότα όπως η απεργία των τριατατικών, τον Απρίλιο του 1942, που εξελίχθηκε σε καθολική απεργία των δημοσίων υπαλλήλων κι αποτέλεσε τη μόνη νικηφόρο απεργία στην κατεχόμενη Ευρώπη. Καθώς και η ανατίναξη των γραφείων της ναζιστικής-δωσιλογικής οργάνωσης ΕΣΠΟ από την ΠΕΑΝ στις 20 Σεπτεμβρίου 1942, που είχε ως αποτέλεσμα η Ελλάδα να είναι η μόνη χώρα που δεν στήριξε με εθελοντές την χιτλερική επιδρομή εναντίον του λαού της ΕΣΣΔ!

Με βάση τα παραπάνω, η Αθήνα δικαίως χαρακτηρίζεται ως «η πρώτη αντιστασιακή πρωτεύουσα της Ευρώπης».

Η ίδρυση της ΕΠΟΝ στις 23 Φεβρουαρίου 1943, της μεγαλύτερης αντιστασιακής οργάνωσης νεολαίας στην Ευρώπη, σηματοδοτεί σπουδαίες εξελίξεις. Στις 24 Φεβρουαρίου η νεολαία της Αθήνας ξεχύνεται στους δρόμους ενάντια στην πολιτική επιστράτευση. Στις 25 Φεβρουαρίου 1943 πραγματοποιείται νέα απεργία των τριατατικών και την ίδια μέρα ανακοινώνεται το διάταγμα της δωσιλογικής «κυβέρνησης» περί υποχρεωτικής εργασίας. Στις 28 Φεβρουαρίου, η πάνδημη συμμετοχή και το ανυπότακτο πνεύμα του λαού της Αθήνας μετατρέπει την κηδεία του Κωστή Παλαμά σε μεγάλο αντιστασιακό γεγονός.

6 Ιούλη του 1944 - Το μπλόκο στο Περιστέρι

📍Σα σήμερα στις 6 Ιούλη του 1944, τέσσερις χιλιάδες Γερμανοί ναζί μαζί με ταγματασφαλίτες περικυκλώνουν το Περιστέρι, με στόχο να εξαρθρώσουν τους ΕΛΑΣίτες που μένουν στην πόλη.

Από τα ξημερώματα, ορδές Γερμανών και ταγματασφαλιτών -υπολογίζεται πάνω από 4.000- περικυκλώνουν το Περιστέρι. 

Ο διαβόητος “συνταγματάρχης”  Ι. Πλυτζανόπουλος, αρχηγός των Ταγμάτων Ασφαλείας, καθώς και ο “στρατηγός” Αλέξανδρος Λάμπου,  αρχηγός της Ειδικής Ασφάλειας, η “αφρόκρεμα” δηλαδή του ένοπλου δοσιλογισμού  “συντόνιζαν” το φρικιαστικό όργιο που ακολούθησε.

Διατάζουν να συγκεντρωθούν όλοι οι άντρες από 14 μέχρι 70 ετών στο Λόφο Αξιωματικών. Κάποιοι αγωνιστές καταφέρνουν με την βοήθεια της οργάνωσης του ΕΑΜ να κρυφτούν στο Λιγνιτωρυχείο του Αη Βασίλη, αλλά ήταν μόνο μερικές δεκάδες. Ολοι οι υπόλοιποι, περίπου 5.000 άντρες, βρέθηκαν να είναι συγκεντρωμένοι και περικυκλωμένοι από Γερμανούς και ταγματασφαλίτες στον λόφο του Περιστερίου.

Εκατοντάδες γυναίκες, θέλησαν να πλησιάσουν για να πληροφορηθούν την τύχη των δικό τους ανθρώπων. Οι άντρες των Ταγμάτων Ασφαλείας  δεν δίστασαν να τις πυροβολήσουν.

Οι κουκουλοφόροι καταδότες άρχισαν να υποδεικνύουν, στους ταγματασφαλίτες, τα μέλη της  

Αντίστασης. 

ΑΡΗΣ ΠΡΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΤΟΥ ΚΚΕ: “Συνέλθετε, έστω και τώρα…” (Μέρος Ε’)

του Τάκη Κατσιμάρδου 

Οι πρώτες σελίδες επιστολής που έστειλε ο Άρης στον Ζαχαριάδη, ζητώντας να συναντηθεί μαζί του. Δεν έλαβε απάντηση.

Μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας (Φεβρουάριος 1945) ο Άρης έστειλε επιστολή προς όλα τα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ. Το ιστορικό αυτό κείμενο ήταν καθόλα προφητικό. Όταν το γράφει (24 Μαρτίου 1945) ελπίζει ακόμη σε αλλαγή στάσης από την ηγεσία του ΚΚΕ. Άλλωστε ο Νίκος Ζαχαριάδης δεν έχει επιστρέψει ακόμη στην Ελλάδα. Απάντηση δεν έλαβε ο Άρης ούτε τότε, ούτε αργότερα όταν απευθυνόταν στον Ζαχαριάδη…

Ο Ν. Ζαχαριάδης με άλλα μέλη της ηγεσίας του ΚΚΕ μετά την επιστροφή του στην Αθήνα (Μάιος 1945)

“Προς όλα τα μέλη της ΚΕ του ΚΚΕ

Αγαπητοί σύντροφοι,

Με το σημείωμά μου τούτο θα προσπαθήσω να τραβήξω την προσοχή σας στα πιο κάτω.

1. Όπως πιστεύω, θα έχετε πειστεί και εσείς τώρα πως οι Έλληνες αντιδραστικοί και οι Άγγλοι κατακτητές δεν έχουν καμιά πρόθεση να εφαρμόσουν έστω κι αυτή την ετεροβαρή, επιζήμια στα συμφέροντα του λαού μας και μη δίδουσα καμιά εγγύηση –ομολογία δική σας – για το σεβασμό των ελευθεριών του λαού μας, συμφωνία της Βάρκιζας. Οι παραβάσεις είναι καθημερινές και σοβαρές. Τις ξέρετε εσείς καλύτερα και δεν συντρέχει κανένας λόγος να τις απαριθμήσω.

2. Αν δεν σας ήταν εύκολο να γνωρίζετε προοπτικά τις προθέσεις της ελληνικής αντίδρασης και των Άγγλων εχθρών της Ελλάδας, τώρα, θέλω να πιστεύω πως πρέπει να μπορείτε να τις βλέπετε. Πρόθεσή τους είναι: όχι να συμβάλουν σε προσπάθεια για ομαλή εξέλιξη της πολιτικής ζωής του τόπου, ή έστω να ανεχθούν απλώς τη δική σας προσπάθεια προς την τέτοια κατεύθυνση, αντίθετα, να οργανώσουν και να διεξαγάγουν με πλεονεκτικές γι’ αυτούς συνθήκες τον εμφύλιο πόλεμο μ’ όλα τα μέσα.

3. Η διάσκεψη και συμφωνία της Γιάλτας δεν πρέπει να έχετε καμιά αυταπάτη πως είναι δυνατό να επιδράσει σε τόσο μεγάλο βαθμό, ώστε να στρέψει το τιμόνι της χώρας που αφήσατε να κρατούν γερά στα χέρια τους οι Άγγλοι. Η Σοβιετική Ένωση, όπως πρέπει να σας είναι γνωστό, δεν μπορεί να κάνει «ελληνική» πολιτική ώστε να επέμβει ενεργά στο ελληνικό δράμα. Γιατί δεν κάνει ούτε Σέρβικη, ούτε Βουλγάρικη, ούτε Ρώσικη ακόμα πολιτική. Κάνει πολιτική παγκόσμιας επανάστασης, και δεν είναι διατεθειμένη ούτε κατ’ ελάχιστο να την διακινδυνεύσει για το μικρό αυτό ποσοστό της ανθρωπότητας που λέγονται Έλληνες, που οι ίδιοι –δια των ηγετών τους- οδηγήθηκαν στη νέα σκλαβιά και που στο κάτω κάτω, αργά ή γρήγορα, μετά την πλήρη νίκη της πολιτικής της παγκόσμιας επανάστασης της Σ.Ε. δεν μπορεί παρά να είναι στο πλευρό του σοσιαλισμού.

“Στην Αντίσταση πήγα σαν παπάς”

Είκοσι ένα χρόνια έκλεισαν στις 9 Ιουνίου, από την κοίμηση του μακαριστού π. Γερμανού Δημάκη, που με το αγωνιστικό ψευδώνυμο παπα-Ανυπόμονος μετείχε στην Εθνική Αντίσταση, στο πλευρό του Άρη Βελουχιώτη. Ήταν ηγούμενος στην Ιερά Μονή Αγάθωνος. Για την εμπειρία του στην Αντίσταση έχει συγγράψει και βιβλίο. Ήδη από το 1982, ο μακαριστός Σταμάτης Παπασταματέλος και ο Σωτήρης Γεωργόπουλος τού είχαν πάρει συνέντευξη στο Μοναστήρι του, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Σημάδια” (τεύχος. 6-7, σσ. 20-23), το οποίο εξέδιδαν μέλη και φίλοι της ΕΧΟΝ, νεολαίας της Χριστιανικής Δημοκρατίας.

“Είναι αλήθεια ότι δεν είχε μυστηριακή ζωή, ίσως επηρεασμένος από τα διαβάσματά του, ποτέ όμως δεν είπε άσχημο λόγο για την Εκκλησία και σεβόταν την Παράδοση”, τόνισε για τον Άρη ο παπα-Γερμανός. Αυτού του είδους ο σεβασμός είναι ζητούμενο σήμερα. .

Όχι μόνο το περιεχόμενο της συνέντευξης είναι πάντοτε επίκαιρο, αλλά και ας θεωρηθεί και σαν μνημόσυνο για τον π. Γερμανό και τον πρόωρα εκδημήσαντα αδελφό Σταμάτη. Παραθέτουμε το κείμενο:

– Τι σας παρακίνησε να συμμετάσχετε στην Εθνική Αντίσταση μέσα από τις τάξεις του ΕΛΑΣ;

– Να σας πω. Εγώ προσωπικά νόμισα ότι με τη συμμετοχή μου στην Εθνική Αντίσταση δεν έκανα τίποτε άλλο από το να δικαιώσω την παράδοση του ελληνικού ράσου. Εγώ απ’ το δημοτικό σχολείο μάθαινα ότι το ελληνικό ράσο έχει πάρει μέρος σ’ όλους τους αγώνες του λαού ενάντια στους κατακτητές. Και η Εθνική Αντίσταση ήταν ένας αγώνας κατά των κατακτητών και είναι αλήθεια πως μετείχα σ’ αυτήν στις τάξεις του ΕΛΑΣ γιατί ο ΕΛΑΣ κυριαρχούσε εκείνη την εποχή στη Ρούμελη που ζούσα και ζω ακόμη. Ο ΕΛΑΣ, παιδάκι μου, εκείνη την εποχή στη Ρούμελη δεν κρατούσε καμιά κόκκινη παντιέρα με σφυροδρέπανο. Μια ελληνική σημαία κρατούσε που έγραφε: «Ελευθερία ή Θάνατος» ο μπαρμπα Νικόλας ο Καραγιώργης με σταυρό επάνω που σήμερα δεν έχει. Θα ‘πρεπε να ‘μαι από σίδερο για να μην τους ακολουθήσω.

Οι Ήρωες ... και πως "απόλαμβάνουμε" την συρρίκνωση μας.

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

Διαβάζω πως οι σκελετοί που έχουν βρεθεί στο Επταπύργιο (Γεντί Κουλέ)και ανήκουν σε εκτελεσθέντες κομμουνιστές,φτάνουν πλέον τους 43.

Λίγο παραδίπλα...στα Διαβατά.

               

 6 Ιουνίου του 1944 ήταν που  η Θεσσαλονίκη  θα βίωνε το  δικο της μαρτυρικό "Σκοπευτήριο της Καισαριανής" .                         

101 πατριώτες, εκτελούνται με συνοπτικές διαδικασίες στα Διαβατά(Ντουντουλαρ) καθώς τους αποδιδεται η κατηγορία συμμετοχής σε δολιοφθορες  των τραίνων και άλλες "εκνομες" πράξεις.                                                 

Ο Κώστας Πλωμαριτης (από το Πλωμάρι και την Περγαμο της Μ. Ασίας, εθελοντής στη μάχη του Μπιζανιου στον Α βαλκανικό) υπήρξε ένας από τους 101 εκτελεσθεντες και η ιστορία και ο χρόνος μας διεσωσαν το τελευταίο γράμμα του προς τον μεγαλύτερο γιο του ο οποίος παρέλαβε και τα πράγματα του.                                                                                

 Η  παραίνεση του βιοπαλαιστη πατέρα - χωρίς καμία ιδιαίτερη μόρφωση - προς τον γιο του για το διάβασμα και την γραφή,συγκινει ιδιαίτερα και αναδεικνύει το εύρος της Ψυχής αλλά και την "καλλιέπεια" των απλών ανθρώπων του τόπου μας. 

Έγραφε στην επιστολή εκείνη ο μελλοθάνατος:

"Εν στρατοπέδω Παύλου Μελά Θεσσαλονίκης

Δευτέρα 5-6-1944

Αγαπημένο μου παιδί Γιάννη,

Τώρα που παύω να σε κηδεμονεύω, σαν φυσικός πατέρας, και του λοιπού θα σε κηδεμονεύει η καλή σου μαμά, έχω να σου προτείνω τα κάτωθι, που θα είναι τρόπον τινά και η διαθήκη μου.

Το αύριο θα είναι αξημέρωτο για μένα.

Ότι βλέπεις από μακριά να λάμπει σαν χρυσός, πλησίασέ το, ψηλάφισέ το, μήπως είναι στιλβωμένος μπρούτζος ή χαλκός.

Η μήνυση των Ταγμάτων Ασφαλείας κατά της “Χριστιανικής”

Πενήντα χρόνια από μια ξεχασμένη δίωξη κατά της εφημερίδας μας

Πενήντα χρόνια πριν, το Νοέμβριο του 1974, λίγους μήνες μετά την πτώση της δικτατορίας και την επανακυκλοφορία της “Χριστιανικής”, εκδικάσθηκε μήνυση μέλους των Ταγμάτων Ασφαλείας Ευβοίας κατά του ιδρυτή και τότε κατά νόμο υπεύθυνου της “Χριστιανικής” Νίκου Ψαρουδάκη και του αντιεισαγγελέα Εφετών και πρώην οπλαρχηγού της αντιστασιακής οργάνωσης ΕΟΚ στην επαρχία Σελίνου της Κρήτης Γεωργίου Ξενάκη, για άρθρο του τελευταίου στην “Χριστιανική” του Μαΐου 1973.

 Στο άρθρο που προβλήθηκε από την πρώτη σελίδα της εφημερίδας με τίτλο “Εθνική Αντίστασις και Τάγματα Ασφαλείας”, αναφερόταν σε νομοθέτημα της δικτατορίας, με το οποίο επιχειρείτο να αναγνωριστεί και στους Ταγματασφαλίτες η ιδιότητα του αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης.

Πολέμησε στο αλβανικό μέτωπο και στην εθνική αντίσταση μέσα από τις τάξεις της κρητικής αντιστασιακής οργάνωσης ΕΟΚ στην επαρχία Σελίνου. Το 1945 εισήλθε στον εισαγγελικό κλάδο, από τον οποίο τον απέλυσε παράνομα το δικτατορικό καθεστώς, το οποίο του απαγόρευσε την έξοδο από τη χώρα, με το αιτιολογικό ότι “εξερχόμενος ταύτης θα προβή εις ενεργείας και δηλώσεις εθνικώς επιζημίους”. Η απόλυσή του κηρύχθηκε άκυρη από την Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας, ήδη όσο ήταν η Χούντα στα πράγματα.

Εθνική αντίσταση και εμφύλιος εντός του ΕΔΕΣ

Του Μπάμπη Ανδριανόπουλου 

Μια ιστορία από τις χιλιάδες που έλαβαν χώρα κατά το διάστημα της Κατοχής η οποία καταδεικνύει την τραγικά αντιφατική μοίρα αυτού του λαού.Την ίδια περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας διαδραματιζόταν το Έπος της Εθνικής Αντίστασης, μαύρες σελίδες γράφονταν από ένα τμήμα του ίδιου λαού που είχε επιλέξει το δρόμο της υποτέλειας,του δωσιλογισμού και της ταπείνωσης.

Σαν σήμερα στις 4 Νοεμβρίου 1943 εκτελέστηκε ο Δημήτριος ή Μήτσος Γιαννακόπουλος από απόσπασμα μελών του ΕΔΕΣ που έφεραν όμως διακριτικά του ΕΛΑΣ.

Ο Γιαννακόπουλος ήταν δικηγόρος και στέλεχος του ΕΔΕΣ Αθηνών. Συνάμα ήταν εκδότης της εφημερίδας "Νέα Ζωή" και διευθυντής της "Δημοκρατικής Σημαίας", κατοχικών φύλλων που κυκλοφορούσαν παράνομα.

Ο ΕΔΕΣ Αθηνών, του οποίου όπως είπαμε ήταν ηγετικό στέλεχος, είχε διασπαστεί. Το ένα του τμήμα συνεργαζόταν στενά με τις κατοχικές αρχές και τα τάγματα ασφαλείας.  Το άλλο υπερασπιζόταν σθεναρά τη συνεργασία με το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ.

Στα πλαίσια της σύγκρουσης αυτής κυκλοφόρησε λίστα προγραφών με τα ονόματα εκείνων των μελών του ΕΔΕΣ που είχαν επιλέξει την αγωνιστική κατεύθυνση. Σ' αυτήν εκτός από το Γιαννακόπουλο συμπεριλαμβάνονταν και άλλοι αγωνιστές όπως οι Δέπος, Λίτινας κ.α.

Ογδόντα χρόνια από το μαζικό έγκλημα των Γερμανών κατακτητών την Πρωτομαγιά 1944 στην Καισαριανή

Του ΘΕΟΦΑΝΗ ΜΑΛΚΙΔΗ*

Ήταν 1η Μαΐου του 1944, ακριβώς ογδόντα χρόνια πριν, όταν οι Γερμανοί κατακτητές, διέπρατταν ένα ακόμη (δυστυχώς ατιμώρητο μέχρι σήμερα) μαζικό έγκλημα. Η εκτέλεση στην Καισαριανή, των διακοσίων Ελλήνων πατριωτών, κρατούμενων στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου, αποτελεί μία ακόμη κηλίδα, μία ακόμη βάρβαρη πράξη των κατακτητών, για την οποία μέχρι σήμερα δεν έχει αποδοθεί δικαιοσύνη.

Η εκτέλεση των διακοσίων Ελλήνων έχει και μία πολύ ιδιαίτερη παράμετρο, που αποδεικνύει για ακόμη μία φορά, το μεγαλείο της αντίστασης στους κατακτητές και τους ελληνόφωνους συνεργάτες τους, καθώς και το ήθος των ανθρώπων που θυσίασαν τη ζωή τους για την ελευθερία της πατρίδας μας. Η κορύφωση του δράματος της εκτέλεσης έγινε με την πράξη ενός από τους κρατούμενους, του Ναπολέοντα Σουκατζίδη.

Ο Ναπολέων Σουκατζίδης γεννήθηκε στην Προύσα το 1909 από γονείς Ποντιακής καταγωγής. Μετά τη Γενοκτονία από τον ατιμώρητο Κεμαλισμό από την οποία διασώθηκε η οικογένειά του και αυτός, εγκαταστάθηκε στην περιοχή του Αρκαλοχωρίου του νομού Ηρακλείου Κρήτης, αλλά έμελλε να δολοφονηθεί από το Ναζισμό.

Εκεί τελείωσε την Μέση Εμπορική Σχολή και εργαζόταν ως λογιστής, ενώ γνώριζε καλά την αγγλική, ρωσική, γερμανική, γαλλική και τουρκική γλώσσα, ενώ είχε και συγγραφικό έργο. Κατά την διάρκεια της κατοχής συνελήφθη και κρατήθηκε στις φυλακές των Τρικάλων, της Λάρισας και από τον Σεπτέμβριο του 1943 στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Χαϊδαρίου.

Εκεί οι Γερμανοί τον χρησιμοποίησαν ως διερμηνέα και το όνομά του ήταν μεταξύ των διακοσίων Ελλήνων που επρόκειτο να εκτελεστούν στην Αθήνα, ως αντίποινα για την επίθεση και την εκτέλεση του διοικητή της 41ης Γερμανικής Μεραρχίας Οχυρών Υποστράτηγου Φραντς Κρεχ, στην περιοχή των Μολάων Λακωνίας. Ο διοικητής του στρατοπέδου συγκέντρωσης Χαϊδαρίου Καρλ Φίσερ, όταν ο Σουκατζίδης διάβασε και το δικό του όνομα στην λίστα των μελλοθάνατων του είπε να παραμείνει στην θέση του.

Τότε ο Σουκατζίδης τον ρώτησε αν θα εκτελούσαν κάποιον άλλο αντί για τον ίδιο και όταν ο Φίσερ απάντησε ότι έχει εντολή να εκτελέσει 200 από τους κρατουμένους, ο Σουκατζίδης αρνήθηκε να εκτελεστεί κάποιος άλλος στην δική του θέση και ο ίδιος να σωθεί και έτσι δολοφονήθηκε με τους υπόλοιπους 199 κρατούμενους του Χαϊδαρίου την Πρωτομαγιά του 1944.

80 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΑΤΩΜΕΝΟ ΦΛΕΒΑΡΗ ΤΟΥ 1944

ΜΕΓΑΛΕΙΩΔΗΣ  Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ 

Γράφει ο Ηλίας Μπιτσάνης 

"Γέμισε το Αμφιθέατρο της Φιλαρμονικής στην Καλαμάτα στην εκδήλωση τιμής και μνήμης για την εκτέλεσε εκατοντάδων πατριωτών από τους Γερμανούς πριν ακριβώς 80 χρόνια.

 Σε ατμόσφαιρα συγκίνησης μίλησαν εκ μέρους της ΕΣΔΟΓΕ η Αλεξάνδρα Σάντα και ο Αριστομένης Συγγελάκης ενώ συντόνισε ο Κώστας Αλεξίου. Είχα την τιμή στην εκδήλωση να μιλήσω για το ιστορικό των εκτελέσεων.

Μεγάλο το κείμενο της ομιλίας αλλά το αναρτώ για τους φίλους που το ζήτησαν και εκείνους που ενδεχομένως ενδιαφέρονται:

«Αποτελεί ύψιστη τιμή για μένα η ανάθεση της εξιστόρησης των όσων συνέβησαν το ματωμένο Φλεβάρη του 1944 στην Καλαμάτα, με αφορμή τη συμπλήρωση των 80 χρόνων από την ημέρα της εκτέλεσης των πατριωτών στο Σύνταγμα. Ηταν τέτοιες ώρες όταν ο Γερμανός λοχαγός Σμίτ με το παραμπέλουμ στο χέρι μαζί με άλλους, εκτελούσαν ίσως και εκατοντάδες πατριώτες στο χώρο του παλαιού στρατοπέδου, βυθίζοντας στο πένθος τις οικογένειες, τους φίλους τους, την πόλη και τη Μεσσηνία.

Το «ΔΟΓΜΑ» ΤΩΝ «ΑΝΤΙΠΟΙΝΩΝ»

Η δεύτερη γερμανική κατοχή στη Μεσσηνία άρχισε στις 9 Σεπτέμβρη του 1943 και τελείωσε ένα χρόνο αργότερα. Ηταν ένας χρόνος που βάφτηκε με αίμα πατριωτών και σημαδεύτηκε από ανυπολόγιστες καταστροφές σε όλη τη Μεσσηνία. Όταν οι Γερμανοί έφτασαν πάλι στην Καλαμάτα μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας, το ΕΑΜ κυριαρχούσε πολιτικά σε πόλεις και χωριά ενώ ο ΕΛΑΣ μετά και την προσχώρηση αξιωματικών και ανδρών του Ελληνικού Στρατού, κυριαρχούσε στρατιωτικά και οι δυνάμεις του έφθαναν και μέσα στην Καλαμάτα. Οι Γερμανοί επιχείρησαν να στηρίξουν την κυριαρχία τους όχι μόνον με την υποταγή λαού, αλλά και με τη βοήθεια των Ελλήνων συνεργατών τους που διόρισαν σε θέσεις κλειδιά του κρατικού μηχανισμού. Ενώ παράλληλα ξεκίνησαν να οργανώνουν τα Τάγματα Ασφαλείας ως στρατιωτική δύναμη δοσιλόγων που ενεργούσαν σε συνεργασία και για λογαριασμό των κατακτητών.

Τιμούμε τη μνήμη των πατριωτών που εκτελέστηκαν το «ματωμένο Φλεβάρη»

Κλείνουν φέτος στις 8 Φλεβάρη 80 χρόνια από την ημέρα της εκτέλεσης μεγάλου αριθμού πατριωτών από τους Γερμανούς, ως αντίποινα για τις επιθέσεις ανταρτών σε στρατιωτικές φάλαγγες των κατακτητών σε Αγιο Φλώρο και Καζάρμα.

 Με αφορμή τη θλιβερή επέτειο, η Επιτροπή Καλαμάτας του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα (ΕΣΔΟΓΕ), οργανώνει εκδήλωση την ημέρα αυτή στις 8 το βράδυ στο Αμφιθέατρο Φιλαρμονικής (Καλαμάτα).

 Για να τιμηθεί η μνήμη των πατριωτών που εκτελέστηκαν το «ματωμένο Φλεβάρη» του τελευταίου χρόνου της Κατοχής (Στρατόπεδο Καλαμάτας, Τρίπολη, Παλιόχουνη) αλλά και όλων των πατριωτών που θυσιάστηκαν για τη λευτεριά της πατρίδας. 

Στην εκδήλωση αυτή θα μιλήσουν:

 - Ηλίας Μπιτσάνης  δημοσιογράφος,   

- Αλεξάνδρα Σάντα (κόρη του ήρωα Λάκη Σάντα) μέλος της Γραμματείας της ΕΣΔΟΓΕ

  - Αριστομένης Συγγελάκης  πανεπιστημιακός και συγγραμματέας της ΕΣΔΟΓΕ. 

Την εκδήλωση θα συντονίσει ο Κώστας Αλεξίου. 

Συμμετέχοντας τιμάμε τα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας και την εθνική αντίσταση, 

κρατάμε ζωντανή τη μνήμη των γεγονότων αλλά και των ανθρώπων που συμμετείχαν ενεργά στην πάλη κατά των Γερμανών και των ταγματασφαλιτών συνεργατών τους,

 απαιτούμε δικαιοσύνη με την καταβολή των γερμανικών οφειλών.

† 16 Ιουλίου 2001 κοιμήθηκε π. Δημήτριος Χολέβας ή ο Παπαφλέσσας της Εθνικής Αντίστασης

† 16 Ιουλίου 2001 κοιμήθηκε π. Δημήτριος Χολέβας ή ο Παπαφλέσσας της Εθνικής Αντίστασης, ο οποίος τιμήθηκε από την Ορθόδοξη Εκκλησία με τον Χρυσό Σταυρό του Αποστόλου Παύλου ✟ για τον αγώνα του στην Πατρίδα. » 

ΚΛΙΚ στην εικόνα ή ΕΔΩ...: ΑΦΙΕΡΩΜΑ ο παπα-Χολέβας » 

Ποιος ήταν ο παπά Ανυπόμονος που πέθανε μια μέρα σαν σήμερα- Ο αντάρτης με το ράσο που πολέμησε τους κατακτητές

Το όνομά του ήταν Γερμανός Δημάκης, όμως έμεινε στην Ιστορία ως παπά Ανυπόμονος. Ο παπάς που πολέμησε τους κατακτητές φορώντας το ράσο του, στα χρόνια της Κατοχής, πέθανε μια μέρα σαν σήμερα, 9 Ιουνίου του 2004.

Διαβάζουμε από το βιβλίο του Διονύση Χαριτόπουλου «Άρης ο Αρχηγός των Ατάκτων» εκδόσεις Εξάντας:

«Εκείνες τις ημέρες εμφανίζεται στο Γενικό Στρατηγείο και ένας ασυνήθιστος ιερωμένος. Είναι ο αρχιμανδρίτης Γερμανός (κατά κόσμον, Γερμανός Δημάκος), ηγούμενος της Μονής Αγάθωνος, κοντά στην Υπάτη, και ταυτόχρονα επόπτης της Μονής Δαδίου (Αμφίκλειας) και πρόεδρος της ίδιας Κοινότητας.

»Από την αρχή του ένοπλου αγώνα, η στήριξη που προσφέρει στους αντάρτες της περιοχής του είναι μεγάλη και τελικά δεν περνάει απαρατήρητη από τους κατακτητές. Τον Απρίλιο είναι πια καταζητούμενος και αναγκάζεται να φύγει στο βουνό. Και άλλοι υψηλόβαθμοι του κλήρου προσχώρησαν στην εαμική Αντίσταση με πιο γνωστούς τον μητροπολίτη Κοζάνης Ιωακείμ και Ηλείας Αντώνιο. Ο αρχιμανδρίτης Γερμανός, όμως, προσχώρησε στον μόνιμο ΕΛΑΣ και πιο συγκεκριμένα, κατευθείαν στον Άρη. Είναι το πρόσωπο - το τελευταίο - που έρχεται να συμπληρώσει τον κύκλο των στενών συντρόφων του αρχηγού και θα γίνει γνωστός ως «ο παπάς του Άρη».

»Ο αρχηγός ήταν μάλλον διστακτικός με τον αρχιμανδρίτη που θέλει να κρατήσει τουφέκι· του πρότεινε διάφορες θέσεις ανάλογες με το σχήμα του, από που θα συνέχιζε την αντιστασιακή του δραστηριότητα, μα εκείνος ήταν ανένδοτος.
- Θα αντέξεις να μας ακολουθήσεις; τον ρωτάει ο αρχηγός.
- Ε, όσο αντέξω, λέει ο πονηρός ιερωμένος μην του δώσει και την εντύπωση πως θα του γίνει τσιμπούρι.
Αλλά βλέποντας τον αρχηγό να εξαιρεί από την κατάταξη τους άοπλους, φοβάται ότι δεν θα τον κρατήσει· πάει κατευθείαν στη γραμμή, όπου κάποιοι ένοπλοι εφεδρικοί γράφονταν στον μόνιμο ΕΛΑΣ.
«Γράψε και μένα» λέει στο Λευτέρη Χρυσιώτη, που κάνει χρέη στρατολόγου.
«Θα σε γράψω παπούλη».
«Τώρα», επιμένει εκείνος.
«Τι έχεις και βιάζεσαι;».
«Γράψε με που σου λέω!».
«Πολύ ανυπόμονος είσαι» του κάνει ο Λευτέρης.
«Γραψ’ τον: Ανυπόμονο» του λέει ο Άρης που έχει πλησιάσει και παρακολουθεί τη σκηνή. Ήταν η αρχή μιας μεγάλης προσωπικής φιλίας.