Ο Νεομάρτυρας Άγιος Αλέξανδρος ο Δερβίσης. Έργο του Γιώργου Κόρδη.Στέλιος Κούκος
Κάθε 26 Μαΐου ανάμεσα στις δύο θλιβερές επετείους της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου (19 Μαΐου) και της αλώσεως της Πόλης (29 Μαΐου) συναντάμε τον θεσσαλονικιό Νεομάρτυρα Άγιο Αλέξανδρο τον Δερβίση, να στέκει μεγαλοπρεπής, λάμποντας κατά τον επίσημο εορτασμό του στον ιερό ναό της Παναγίας Λαοδηγήτριας, στην Άνω Πόλη της Θεσσαλονίκης. Εκεί δίπλα, άλλωστε, ήταν και το σπίτι που γεννήθηκε και πολύ πιθανόν βαφτίστηκε ο αγγελόμορφος Άγιος.
Ένα μαρτύριο έζησε και ο ίδιος, ένα προσωπικό ολοκαύτωμα, όπως οι μάρτυρες της γενοκτονίας και της αλώσεως, και έτσι εμφανίζεται κάθε χρόνο ανάμεσά μας: Αιματοβαμμένος, άπνους, με τον παράδοξο λευκό χιτώνα του μουσουλμάνου μοναχού μέσα στα αίματα και στο κεφάλι του χριστιανική καλύπτρα και κυρίως με το φωτεινό στέφανο του μάρτυρα να φωταγωγεί όλη την περιπετειώδη ύπαρξή του.
Ένα σκηνικό που εξελίχθηκε μέσα στην κοσμοπολίτικη Σμύρνη, διερχόμενος, ο Αλέξανδρος, τους δρόμους της πόλης, για τον τόπο της καταδίκης του, περιστοιχιζόμενος από βλοσυρούς φύλακες, ιμάμηδες και χοτζάδες. Κάτι που προκάλεσε την περιέργεια και προσοχή του κοινού της πόλης, δηλαδή ενός αναρίθμητου πλήθους: «Τούρκων, Ρωμαίων, Φράγκων, Αρμενίων».
Καθ’ όλο αυτό το διάστημα της πορείας του νέου μεγάλου Μακεδόνα Αλέξανδρου του Δερβίση προς τον Γολγοθά του οι οθωμανοί ιερωμένοι τον προέτρεπαν, έστω και την τελευταία στιγμή, να μεταβάλει την απόφασή του. Να παραμείνει, δηλαδή στην θρησκεία τους.
