ΠΩΣ ΧΑΝΕΤΑΙ ΕΝΑΣ ΛΑΟΣ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΕΙ

Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη 

Από τους Ινδιάνους της Αμερικής στην Ελλάδα: η αθέατη διαδρομή μιας πολιτισμικής ήττας

Μπορεί να χαθεί ένας λαός χωρίς να εξαφανιστούν οι άνθρωποί του; Να εξακολουθούν να γεννιούνται (πολύ λιγότερα) παιδιά, να υπάρχουν πόλεις και χωριά, να κυματίζει η σημαία, να μιλιέται ακόμη η γλώσσα, να λειτουργεί το κράτος, να γιορτάζονται οι εθνικές επέτειοι, κι όμως κάτι βαθύτερο να έχει αρχίσει να υποχωρεί; 

Να μην χαθεί δηλαδή η βιολογική παρουσία του λαού, αλλά να εξαφανιστεί η βεβαιότητά του ότι ο δικός του τρόπος να υπάρχει έχει αξία και αξίζει να συνεχιστεί;

Ίσως αυτή να είναι η βαθύτερη μορφή πολιτισμικής ήττας. Όχι όταν σου παίρνουν απλώς κάτι που έχεις, αλλά όταν αρχίζεις να αμφιβάλλεις για αυτό που είσαι. Όταν ο πολιτισμός σου παύει να αποτελεί πηγή νοήματος και γίνεται είτε αιτία ντροπής είτε ένα όμορφο αντικείμενο προς έκθεση. Όταν δεν "κατοικείς" πια πραγματικά την παράδοσή σου, αλλά την παρατηρείς από απόσταση, περίπου όπως ο επισκέπτης παρατηρεί ένα έκθεμα σε μουσείο.

Η ιστορία των Αυτόχθονων λαών της Βόρειας Αμερικής προσφέρει ένα ακραίο και οδυνηρό παράδειγμα αυτής της διαδικασίας, όσο κι αν δεν μπορεί να υπάρξει ιστορική εξίσωση ανάμεσα στην εμπειρία των Native Americans και στη νεότερη ελληνική εμπειρία. Βέβαια, οι Αυτόχθονες λαοί υπέστησαν και αυτοί κατάκτηση, βίαιες μετακινήσεις, απώλεια εδαφών, σφαγές, καταστολή γλωσσών και θρησκευτικών πρακτικών και οργανωμένες πολιτικές αφομοίωσης.  Εντούτοις, ο παραλληλισμός που επιχειρείται εδώ αφορά όχι την κλίμακα της βίας αλλά έναν ψυχοκοινωνικό μηχανισμό: τι συμβαίνει όταν ένας λαός αρχίζει να βλέπει τον εαυτό του με τα μάτια ενός ισχυρότερου πολιτισμικού Άλλου.

Στην περίπτωση των Native Americans η απώλεια άρχισε από τον τόπο. Και ο τόπος δεν ήταν απλώς ιδιοκτησία. Δεν ήταν στρέμματα γης με μια συγκεκριμένη οικονομική αξία. Ήταν μνήμη, πρόγονοι, τροφή, τελετουργία, κοσμολογία. Ήταν το σημείο όπου συναντιούνταν οι ζωντανοί με τους νεκρούς και οι άνθρωποι με τη φύση. Η αφαίρεση του εδάφους επομένως δεν σήμαινε μόνο οικονομική αποστέρηση. Σήμαινε ρήξη ενός ολόκληρου συστήματος νοήματος.

Η Ατομική μας Λιποταξία δεν ήθελε κόπο αλλά τρόπο

Η γενιά που συνέθλιψε το παρελθόν και το μέλλον για ένα διαρκές παρόν.

Αλέξανδρος Τσίγγος
Αυγούστου 2026

Η δίκη που έγινε χωρίς δικαστήριο

Στη Βαρσοβία, τον Δεκέμβριο του 1970, ο Βίλι Μπραντ γονάτισε μπροστά στο μνημείο του γκέτο. Ένας άνθρωπος που είχε αντισταθεί στον ναζισμό γονάτισε εκ μέρους εκείνων που δεν είχαν αντισταθεί. Αυτή είναι η κλασική φορά της συλλογικής ενοχής. Κατεβαίνει από τους πατέρες στους γιους, και οι γιοι απολογούνται για λογαριασμό των πατέρων. Ο Καρλ Γιάσπερς, μέσα στα ερείπια του 1946, ξεχώρισε τέσσερα είδη ενοχής. Ποινική, πολιτική, ηθική, μεταφυσική. Και όρισε ότι η πολιτική βαραίνει όλους τους πολίτες ενός κράτους που έπραξε το κακό, ακόμη κι όσους δεν σήκωσαν το χέρι.

Στην Ελλάδα συνέβη κάτι που δεν το προβλέπει καμία τυπολογία. Μια ολόκληρη γενιά αντέστρεψε τη φορά. Δεν κληρονόμησε την ενοχή των γονιών της. Την κατασκεύασε.

Η γενιά μου έστησε στους γονείς της μια δίκη που δεν έγινε ποτέ σε αίθουσα. Το κατηγορητήριο ήταν πλούσιο. Η ανοχή στη χούντα, ο συντηρητισμός, το «τι θα πει ο κόσμος», η σιωπή τους, η αυστηρότητά τους, τα δικά τους πεπραγμένα φορτωμένα πάνω μας ως λογαριασμός. Και με αυτό το κατηγορητήριο αγοράσαμε κάτι πολύτιμο. Το δικαίωμα να μην τους οφείλουμε τίποτα. Δεν εγκαταλείπεις τον πατέρα σου. Εγκαταλείπεις τον ένοχο! Πρώτα ήρθε η καταδίκη, ύστερα το παρκάρισμα στη μοναξιά του διαμερίσματος ή του γηροκομείου. Και το παρκάρισμα, χάρη στην καταδίκη που είχε προηγηθεί, έμοιαζε πια σχεδόν με απονομή δικαιοσύνης. Η δίκη των γονιών μας υπήρξε πράξη απαλλαγής. Της δικής μας απαλλαγής.

Η πατροκτονία χωρίς ενοχή

Ο Φρόυντ, στο «Τοτέμ και Ταμπού», αφηγείται τον ιδρυτικό μύθο του πολιτισμού. Οι γιοι σκοτώνουν τον πατέρα και ύστερα τους κατατρώει η ενοχή. Από αυτή την ενοχή γεννιέται ο νόμος, η απαγόρευση, η κοινωνία. Ο νεκρός πατέρας γίνεται ισχυρότερος από τον ζωντανό, γιατί η μνήμη του θεμελιώνει την υποχρέωση.

Ανακοίνωση της Π.Γ. για την εκποίηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς

Ενιαίο Παλλαϊκό Μέτωπο

Ανακοίνωση της Π.Γ. για την εκποίηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς
28 Φεβρουαρίου 2019

Η εκποίηση της πολιτισμικής μας κληρονομιάς και η αναδρομική εξαίρεσή της

Οι δωσίλογες μνημονιακές κυβερνήσεις της κατεχόμενης Ελλάδας, αρχής γενομένης από τη ΝΔ-ΠΑΣΟΚ και εν συνεχεία με τους Σύριζα-ΑΝΕΛ, μεταβίβασαν απροσδιόριστο αριθμό μνημείων της πολιτισμικής μας κληρονομιάς στο Υπερταμείο και κατ’ επέκταση στους δανειστές. Εκ των υστέρων και μετά τις έντονες αντιδράσεις συλλογικών οργάνων των αρχαιολόγων, δεκάδων δήμων και χιλιάδων πολιτών, η κυβέρνηση Σύριζα εξαίρεσε την μεταβίβαση 2.330 μνημείων τα οποία, μαζί με άλλους 10.119 κωδικούς αριθμούς (KAEK) ακινήτων του δημοσίου, είχαν ήδη μεταβιβάσει στο υπερταμείο με προγενέστερο ΦΕΚ του Ιουνίου 2018. Η εξαίρεση αυτή έγινε στις 21/1/19 με τα δύο περιβόητα «ΦΕΚ Τσακαλώτου», προσδοκώντας στη δημιουργία κλίματος εφησυχασμού στην κοινή γνώμη για την δήθεν «προστασία» των μνημείων, μέσω της γνωστής τακτικής της κοροϊδίας, της παραπλάνησης και της εξαπάτησης.

Πρόκειται για κοροϊδία, διότι εξαίρεση θα ήταν αν είχε αφαιρεθεί ρητά και απερίφραστα από το υπερταμείο η κυριότητα και η διαχείριση του συνόλου της πολιτισμικής μας κληρονομιάς. Όμως, η απόφαση Τσακαλώτου, «εξαιρεί» μόνο ένα μέρος της εκχωρούμενης περιουσίας του δημοσίου (τα 2.330 μνημεία). Δεν αφορά κανένα από τα 72.000 ακίνητα, στα οποία συμπεριλαμβάνεται άγνωστος αριθμός αταυτοποίητων μνημείων και αρχαιολογικών χώρων, και των οποίων η κατοχή και η διαχείριση μεταβιβάστηκαν στη θυγατρική του υπερταμείου ΕΤΑΔ (Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου) και δι’ αυτής στο υπερταμείο και τους δανειστές (ν.4389/2016)! Η πολιτισμική μας κληρονομιά διαιρέθηκε σε εκχωρούμενη και μη!

Οι εργαζόμενοι-ες του ΥΠΠΟ αντιστέκονται στο ξεπούλημα της πολιτιστικής κληρονομιάς

Στη Βουλή σήμερα η ΝΔ θα ψηφίσει το σχέδιο νόμου του ΥΠΠΟ, με το οποίο παραδίδει την πολιτιστική κληρονομιά, τα έσοδα από από την διαχείρισή της, αλλά και τη χάραξη πολιτιστικής πολιτικής σε μια Ανώνυμη Εταιρεία για 50 χρόνια, με δυνατότητα παράτασης για άλλα 50 χρόνια.

Αύριο ο Πρωθυπουργός και η Υπουργός Πολιτισμού θα επιχαίρουν για το κατόρθωμά τους στον χώρο της Αρχαίας Αγοράς.

Ο αγώνας μας δεν σταματά με την ψήφιση του νόμου.

Καλούμε όλους τους πολίτες σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας στις 6.30 μμ στο Θησείο.

Συγκέντρωση

ΑΘΗΝΑ

Τετάρτη 29/7/2026

6.30 μμ στο Θησείο (ΗΣΑΠ Θησείου)

Τα μνημεία δεν είναι εμπόρευμα. Είναι η ιστορία μας, η ταυτότητά μας και η κοινή μας κληρονομιά.

Ο πολιτισμός είναι κοινωνικό αγαθό και δικαίωμα όλων των πολιτών!

Συντονισμός σωματείων ΥΠΠΟ

Στηρίζουν ο Σύλλογος Διπλωματούχων Ξεναγών Αθήνας και η Πανελληνια Ομοσπονδία Θεάματος Ακροαματος 

Διαβάστε τα κείμενα του Ενιαίου Συλλόγου:

Για το πολυνομοσχέδιο:

 https://eniaiosyppo.gr/2026/07/%ce%ad%ce%bd%ce%b1-%cf%80%ce%bf%ce%bb%cf%85%ce%bd%ce%bf%ce%bc%ce%bf%cf%83%cf%87%ce%ad%ce%b4%ce%b9%ce%bf-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%bf-%ce%be%ce%b5%cf%80%ce%bf%cf%8d%ce%bb%ce%b7%ce%bc%ce%b1-%cf%84/

Για το τι συμβαίνει με τον ΟΔΑΠ τα τελευταία χρόνια και πώς άνοιξε ο δρόμος στην ιδιωτικοποίηση:

 https://eniaiosyppo.gr/2026/02/%cf%83%cf%85%ce%bd%ce%b5%cf%87%ce%af%ce%b6%ce%b5%cf%84%ce%b1%ce%b9-%ce%b7-%ce%ba%cf%85%ce%b2%ce%b5%cf%81%ce%bd%ce%b7%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%83%cf%80%ce%ac%ce%b8%ce%b5%ce%b9/

Για την ιδιωτικοποίηση της τουαλέτας στην Ακρόπολη:

 https://eniaiosyppo.gr/2026/04/%ce%b5%ce%b9%ce%b4%ce%b9%ce%ba%cf%8c-%cf%84%ce%ad%ce%bb%ce%bf%cf%82-%cf%83%cf%84%ce%b9%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85%ce%b1%ce%bb%ce%ad%cf%84%ce%b5%cf%82-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b1%ce%ba%cf%81%cf%8c%cf%80/

ΠΗΓΗ:

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

«Η Έκλειψη της Ψυχής» Από Τοντ Χάγεν

«Η Έκλειψη της Ψυχής» Από Τοντ Χάγεν

Όταν η τεχνολογία θολώνει την ανθρώπινη ψυχή

 

 «Η Έκλειψη της Ψυχής»

Ένα κριτικό ταξίδι στις πνευματικές ρίζες της σύγχρονης κρίσης πέρα ​​από τον καταναλωτισμό, την τεχνολογία και την κοινωνική αποσύνθεση.

από τον Τοντ Χάγεν

Ο Τοντ Χάγιεν αναλογίζεται τις βαθύτερες αιτίες της δυσφορίας του σύγχρονου πολιτισμού, υποστηρίζοντας ότι η πραγματική παρακμή δεν είναι απλώς οικονομική, πολιτική ή πολιτιστική, αλλά πάνω απ' όλα πνευματική. Η απομάκρυνση από αυτό που είναι αυθεντικά ανθρώπινο, η οποία αντικαταστάθηκε από την αποδοτικότητα των μηχανών, την κατανάλωση και την τυποποίηση, έχει σταδιακά αδειάσει τις σχέσεις, την εργασία και το ίδιο το νόημα της ύπαρξης. Το αποτέλεσμα είναι μια ανάλυση που καλεί τον αναγνώστη να αμφισβητήσει όχι τόσο τι έχουμε χάσει υλικά, αλλά τι έχουμε πάψει να αναγνωρίζουμε ως ουσιώδες: την αξία της ψυχής, της ανθρώπινης παρουσίας και της σύνδεσης με την πραγματικότητα . (NR)

Η ανθρωπότητα καταρρέει. Μέσα σε λίγες γενιές, μόλις έναν αιώνα, έχουμε γίνει μάρτυρες μιας απότομης πτώσης στην ποιότητα της κοινής μας ζωής. Αυτό που κάποτε ήταν ένας κόσμος δεξιοτεχνίας, σύνδεσης και γαλήνιας ηθικής συνοχής έχει δώσει τη θέση του σε μια μηχανοκίνητη ομοιομορφία, ηθική εκτροπή, υποβάθμιση του περιβάλλοντος, εκτεταμένο εθισμό και ένα διάχυτο πνευματικό κενό.

Τα συμπτώματα είναι παντού: τα ναρκωτικά εισβάλλουν στις κοινότητες, τα απόβλητα ασφυκτιούν το τοπίο, η ηθική αντιμετωπίζεται σαν ένα γραφικό κειμήλιο, οι οικογένειες διαλύονται και οι σχέσεις περιορίζονται σε συναλλαγές. Πολλοί διαισθάνονται την παρακμή αλλά δυσκολεύονται να εντοπίσουν τη ρίζα της. Η αιτία, τελικά, είναι απλή αλλά βαθιά: έχουμε σταματήσει να εκτιμούμε αυτό που είναι πραγματικό. Έχουμε ανταλλάξει μια συνειδητή σύνδεση με την ψυχή με απλά υλικά αγαθά.