Η Αριστερά ως ΜΚΟ ή ως φορέας της Κοινωνικής Οικονομίας για την Αποασυλοποίηση της κοινωνίας; Και μια ...Μήτσος.

Post2post 

Η πατέντα των ΜΚΟ (Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων), παρότι συχνά ξεκινά με θετικό κοινωνικό πρόσημο, καταλήγει αρκετές φορές σε ένα μοντέλο επαγγελματικής διαχείρισης της κοινωνικής ανάγκης. Ένα μοντέλο όπου η επιβίωση του οργανισμού γίνεται αυτοσκοπός, με τις διοικήσεις τους που συχνά αμείβονται δυσανάλογα σε σχέση με τους εργαζόμενους τους και με σχέσεις εξάρτησης από κρατικά κονδύλια, χορηγίες ή απευθείας αναθέσεις. Δεν είναι λίγες όσες εμπλέκονται και σε κυβερνητικά σκάνδαλα ή όσες κατηγορούνται να συμμετέχουν σε πλυντήρια μαύρου χρήματος, και πολιτικού.

Σε αρκετές περιπτώσεις, που βεβαίως δεν εμπλέκει καθε ΜΚΟ, αυτό δημιουργεί και ένα γκρίζο πεδίο διαπλοκής με την πολιτική και οικονομική εξουσία. Δεν είναι τυχαίο ότι αντίστοιχες λογικές εμφανίστηκαν έντονα και στην πολιτική σκηνή των πρώτων δεκαετιών του 21ου αιώνα: προσωποκεντρικοί μηχανισμοί, επικοινωνιακές «εταιρείες πολιτικής διαχείρισης», think tanks, δίκτυα επιρροής και πολιτικά πρόσωπα που αναδεικνύονται περισσότερο μέσω μηχανισμών δημοσίων σχέσεων παρά μέσω ζωντανών κοινωνικών διαδικασιών.

Αντίθετα, στον χώρο της Κοινωνικής και Συνεταιριστικής Οικονομίας έχει αναπτυχθεί εδώ και δεκαετίες ένα διαφορετικό μοντέλο οργάνωσης. Ένας «Τρίτος Τομέας» ανάμεσα στο κράτος και την κλασική ιδιωτική οικονομία, ο οποίος σήμερα παράγει περίπου το 6% του ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι οργανώσεις αυτού του τύπου —παρά τις υπαρκτές αδυναμίες και αποκλίσεις που κι εκεί εμφανίζονται— διαθέτουν ορισμένα θεσμικά χαρακτηριστικά που τις καθιστούν πολύ πιο ανθεκτικές στη διαφθορά, στη γραφειοκρατικοποίηση και στη λογική της ανάθεσης:

🔺️ Άμεσες και συμμετοχικές δημοκρατικές διαδικασίες μέσω γενικών συνελεύσεων εργαζομένων και συνεταιριστών.

«Η Έκλειψη της Ψυχής» Από Τοντ Χάγεν

«Η Έκλειψη της Ψυχής» Από Τοντ Χάγεν

Όταν η τεχνολογία θολώνει την ανθρώπινη ψυχή

 

 «Η Έκλειψη της Ψυχής»

Ένα κριτικό ταξίδι στις πνευματικές ρίζες της σύγχρονης κρίσης πέρα ​​από τον καταναλωτισμό, την τεχνολογία και την κοινωνική αποσύνθεση.

από τον Τοντ Χάγεν

Ο Τοντ Χάγιεν αναλογίζεται τις βαθύτερες αιτίες της δυσφορίας του σύγχρονου πολιτισμού, υποστηρίζοντας ότι η πραγματική παρακμή δεν είναι απλώς οικονομική, πολιτική ή πολιτιστική, αλλά πάνω απ' όλα πνευματική. Η απομάκρυνση από αυτό που είναι αυθεντικά ανθρώπινο, η οποία αντικαταστάθηκε από την αποδοτικότητα των μηχανών, την κατανάλωση και την τυποποίηση, έχει σταδιακά αδειάσει τις σχέσεις, την εργασία και το ίδιο το νόημα της ύπαρξης. Το αποτέλεσμα είναι μια ανάλυση που καλεί τον αναγνώστη να αμφισβητήσει όχι τόσο τι έχουμε χάσει υλικά, αλλά τι έχουμε πάψει να αναγνωρίζουμε ως ουσιώδες: την αξία της ψυχής, της ανθρώπινης παρουσίας και της σύνδεσης με την πραγματικότητα . (NR)

Η ανθρωπότητα καταρρέει. Μέσα σε λίγες γενιές, μόλις έναν αιώνα, έχουμε γίνει μάρτυρες μιας απότομης πτώσης στην ποιότητα της κοινής μας ζωής. Αυτό που κάποτε ήταν ένας κόσμος δεξιοτεχνίας, σύνδεσης και γαλήνιας ηθικής συνοχής έχει δώσει τη θέση του σε μια μηχανοκίνητη ομοιομορφία, ηθική εκτροπή, υποβάθμιση του περιβάλλοντος, εκτεταμένο εθισμό και ένα διάχυτο πνευματικό κενό.

Τα συμπτώματα είναι παντού: τα ναρκωτικά εισβάλλουν στις κοινότητες, τα απόβλητα ασφυκτιούν το τοπίο, η ηθική αντιμετωπίζεται σαν ένα γραφικό κειμήλιο, οι οικογένειες διαλύονται και οι σχέσεις περιορίζονται σε συναλλαγές. Πολλοί διαισθάνονται την παρακμή αλλά δυσκολεύονται να εντοπίσουν τη ρίζα της. Η αιτία, τελικά, είναι απλή αλλά βαθιά: έχουμε σταματήσει να εκτιμούμε αυτό που είναι πραγματικό. Έχουμε ανταλλάξει μια συνειδητή σύνδεση με την ψυχή με απλά υλικά αγαθά.

Ο μικροελλαδισμός κλωτσάει το δώρο της Ιστορίας

Πρώτη δημοσίευση στις 20/7/24

ΛΥΓΕΡΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ

Πενήντα χρόνια είναι πολλά. Η τουρκική εισβολή αποδείχθηκε ότι παρήγαγε ένα ανθεκτικό στον χρόνο γεωπολιτικό αποτέλεσμα. Με την ευκαιρία της στρογγυλής επετείου ο Ελληνισμός θα θυμηθεί την ανοικτή πληγή του στη Μεγαλόνησο, αλλά η στρατηγική του για την αντιμετώπιση του προβλήματος παραμένει εγκλωβισμένη στο ίδιο πλαίσιο για μισό αιώνα. Μπορεί να μην το ομολογεί, αλλά η επίσημη Ελλάδα έχει ουσιαστικά στρέψει την πλάτη της στην Κύπρο, που είναι δώρο της Ιστορίας και της Γεωγραφίας. Ο μικροελλαδισμός, όμως, παράγει γεωπολιτική τύφλωση.

Όμως, πρώτα ας “δώσω τον λόγο” σε Τούρκους αξιωματούχους, οι οποίοι διαχρονικά μας λένε ξεκάθαρα τι αντιπροσωπεύει για την Άγκυρα το Κυπριακό. Γι’ αυτήν, λοιπόν, το Κυπριακό ήταν πάντα πρώτα απ’ όλα ζήτημα γεωπολιτικής, το αντίθετο από ό,τι πρεσβεύει ο μικροελλαδισμός. Ο έλεγχος όλης της Κύπρου ήταν και παραμένει κεντρική συνιστώσα στην εθνική στρατηγική της Τουρκίας να αναδειχθεί σε δύναμη με δεσπόζοντα ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή, πολύ πριν εμφανισθεί ο Ερντογάν στο πολιτικό προσκήνιο. Γι’ αυτό και έχουν μέχρι τώρα αποφύγει την προσάρτηση. Ο έλεγχος της Μεγαλονήσου δεν εξασφαλίζει στην Τουρκία μόνο τον έλεγχο των κρίσιμης σημασίας θαλασσίων οδών της περιοχής, αλλά και αυξάνει κατακόρυφα τη γεωπολιτική σημασία της για Δύση και Ανατολή.

«Η Κύπρος είναι τόσο πολύτιμη όσο το δεξί χέρι για μια χώρα που ενδιαφέρεται για την άμυνά της, ή τα επεκτατικά της σχέδια. Αν δεν συγκρατήσουμε στη σκέψη μας αυτήν τη στρατηγική σημασία της Κύπρου, δεν μπορούμε να κατανοήσουμε την ειρηνευτική επιχείρηση της 20ής Ιουλίου… Πολλές χώρες, σε κάποιο βαθμό γιατί αυτό εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους, θέλουν να δουν το Κυπριακό απλώς ως απότοκο της επιθυμίας μόνο να προστατεύσουμε την τουρκική κοινότητα στο νησί» (πρώην Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Τουράν Γκιουνές, Χουριέτ 20.7.1980).

Για να αντιμετωπίσουμε το χάος, ας ξεκινήσουμε από τη γεωπολιτική

από τον Marcello Veneziani - 13 Ιουλίου 2026

Πηγή: Μαρτσέλο Βενετσιάνι

Τελικά, ποιος κυβερνά τον κόσμο; Η αταξία. Δεν υπάρχει παγκόσμια τάξη, ούτε παλιά ούτε νέα, ούτε κυρίαρχη, παγκόσμια αυτοκρατορία, ούτε Κοινωνία των Εθνών, ούτε αμερόληπτο, παγκοσμίως αναγνωρισμένο ουδέτερο όργανο που να λειτουργεί ως διαιτητής, ειρηνοποιός και εγγυητής σε περιόδους σοβαρής κρίσης. Δεν υπάρχει τίποτα που να μοιάζει με ισορροπία δυνάμεων ή συμφωνία που να προστατεύει τον πλανήτη από ορισμένους κινδύνους που μας αφορούν όλους.

«Η Αυτοκρατορία της Αταξίας» είναι ο τίτλος του τεύχους της Rinascita , της καθιερωμένης κομμουνιστικής εφημερίδας που ίδρυσε ο Παλμίρο Τολιάτι το 1944, η οποία πρωτοστάτησε στο σχέδιο του PCI για πολιτιστική ηγεμονία. Αργότερα διευθυνόταν από εξέχουσες προσωπικότητες του Κόμματος και έκλεισε πριν από χρόνια. Τώρα που αναγεννήθηκε, πιστή στο όνομά της αλλά όχι στο παλιό PCI, υπό τον Γκοφρέδο Μπετίνι, η Rinascita συγκεντρώνει συγγραφείς και πολιτικούς για να κατανοήσουν το παγκόσμιο χάος και πώς να προχωρήσουν μπροστά. Είναι μια παρέλαση ονομάτων από την αριστερά, μέχρι τον «προοδευτικό» Τζουζέπε Κόντε, αλλά με δύο εισβολείς, τον Πιετράντζελο Μπουταφουόκο και εμένα, που μας έχουν προσκαλέσει να γράψουμε ένα δοκίμιο για το θέμα.

Αυτό που θέλω να τονίσω είναι ότι ενώ μικροπρεπείς, πανούργοι και υποκριτές πολιτικοί σκηνοθετούν καθημερινά μια αναμέτρηση μεταξύ δεξιάς και αριστεράς, σε πόλεμο μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, εδώ το σκηνικό έχει αλλάξει και οι συμφωνίες υπερισχύουν των δυσαρμονιών. Έχουμε φτάσει σε ένα επίπεδο χάους όπου δεν μπορούμε πλέον να προσποιούμαστε ότι υπάρχουν δύο μπλοκ, δύο ή περισσότερες αντίθετες ιδέες, με ένα σαφές χάσμα μεταξύ καλού και κακού.

Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ 12 Να γεμίσουμε το κενό στον καιρό του μηδενισμού ROBERTO PECCHIOLI

Συνέχεια από Τετάρτη 8 Ιουλίου 2026

Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ 12

Να γεμίσουμε το κενό στον καιρό του μηδενισμού

ROBERTO PECCHIOLI

Εκδόσεις IMPRIMERE, 2026

ΚΕΦΑΛΑΙΟ V

HOMO FABER, HOMO FABRICATUS

Για πολλούς, η ελευθερία είναι η ικανότητα να επιλέγουν τις ίδιες τους τις δουλείες.

Gustave Le Bon

§ 5 Τα κριάρια του Πανούργου

Οι εξαρτήσεις, όπως έχουμε υπογραμμίσει επανειλημμένα, στερούν από τον άνθρωπο την ελευθερία του. Ο homo fabricatus οπισθοδρομεί εξαιτίας της ακατάσχετης προελάσεως μιας άγνοιας ικανοποιημένης από τον εαυτό της. Έχοντας μετατραπεί σε κεφαλή ζώου, κατεβαίνει γρήγορα τα σκαλοπάτια του πολιτισμού, τα οποία είχε ανεβεί με τόσο κόπο.

Δεν θέτει πλέον ερωτήματα και, ικανοποιημένος από την πρόοδο, γονατισμένος μπροστά στην απόκρυφη θρησκεία της Επιστήμης, εγκλωβισμένος σε έναν ορίζοντα εξαρτήσεων, ζει και περιμένει. Θα έρθουν τα γεύματα που χορηγεί ο αφέντης, τα πρωτόκολλα που πρέπει να τηρούνται, η ικανοποίηση των παρορμήσεων. Το ανθρώπινο κοπάδι προχωρεί συμπαγές προς την κατεύθυνση που αποφάσισε ο ποιμένας.

Στο αριστούργημα του François Rabelais, Γαργαντούας και Πανταγκρυέλ,¹⁷³ έργο της υπερβολής, της ζωτικότητας και της ύλης, ξεχωρίζει το επεισόδιο με τα κριάρια του Πανούργου, ενός πανούργου απατεώνα και φίλου του Γαργαντούα. Κατά τη διάρκεια ενός θαλάσσιου ταξιδιού, ο Πανούργος θέλει να αγοράσει από έναν άπληστο έμπορο ένα κριάρι, το ωραιότερο από ένα κοπάδι που προορίζεται για την αγορά. Η τιμή είναι εξωφρενική· ο Πανούργος τη δέχεται, αλλά τότε συμβαίνει κάτι.

«Ξαφνικά, δεν θα ήξερα να πω πώς, διότι όλα συνέβησαν σε μια στιγμή και δεν πρόλαβα να αντιληφθώ τι έγινε, ο Πανούργος, χωρίς άλλη λέξη, εκσφενδονίζει στη θάλασσα το κριάρι του, που φώναζε και βέλαζε. Όλα τα άλλα πρόβατα, με τα κριάρια επικεφαλής, φωνάζοντας και βελάζοντας στον ίδιο τόνο, αρχίζουν να ρίχνονται πίσω του, πηδώντας στη θάλασσα το ένα μετά το άλλο· διότι, όπως γνωρίζετε και όπως λέει και ο Αριστοτέλης, το ζώο αυτό είναι το πιο ανόητο και ανίκανο στον κόσμο, και είναι στη φύση των προβάτων να ακολουθούν το πρώτο, όπου κι αν πηγαίνει. Έτσι συνωστίζονταν και έσπρωχναν με σκυμμένο το κεφάλι, για να είναι τα πρώτα που θα ακολουθούσαν τον σύντροφό τους. Όλα, το ένα μετά το άλλο, ρίχνονταν στη θάλασσα.

Στο τέλος, ο έμπορος άρπαξε από το τρίχωμα ένα από τα μεγαλύτερα κριάρια στην άκρη του καταστρώματος, ελπίζοντας να το τραβήξει πίσω και να σώσει έτσι ολόκληρο το υπόλοιπο κοπάδι. Το κριάρι όμως ήταν αρκετά δυνατό ώστε να παρασύρει μαζί του και τον έμπορο· κριάρι και έμπορος πνίγηκαν μαζί. Και οι βοσκοί, οι οποίοι, ακολουθώντας το παράδειγμα του εμπόρου, είχαν πιαστεί από τα ζώα, άλλος από τα κέρατα, άλλος από τα πόδια, άλλος από το μαλλί, παρασύρθηκαν όλοι με τον ίδιο τρόπο και πνίγηκαν άθλια στη θάλασσα».¹⁷⁴

Στους έσχατους καιρούς έχει μικρή αξία να αγωνίζεται κανείς ενάντια στο ρεύμα: ούτε το κοπάδι ούτε οι φύλακές του θα ξεφύγουν από τη μοίρα τους. Χρειάζεται να στεκόμαστε όρθιοι ανάμεσα στα ερείπια, να προσπαθούμε να γίνουμε κύριοι του εαυτού μας και να ακολουθούμε τους λίγους που εκπροσωπούν την παράδοση, το πνεύμα και την ταυτότητα.

Ας μην περιμένουμε να γλυτώσουμε...

Κωστής Μπασσογιάννης

Ας μην περιμένουμε να γλυτώσουμε από το καθεστώς με θεσμικό τρόπο.

Ήδη έχουν δοθεί ευκαιρίες, αλλά οι σωτήρες αποδείχτηκαν τζούφιοι. 

Μία ευκαιρία δόθηκε το 1981. Βούλιαξε στο Σnμιτισμó. 

Άλλη μία το 2015. Μικρότεροι των περιστάσεων. Μνημόνια και αναθεωρητική μαλθακότητα. Ξεπούλημα ασημικών και εκχώρηση κάθε μέσου παραγωγής. Κι έτσι είχαμε άλλα πέντε χρόνια χαμένα για την περίφημη  "παραγωγική ανασυγκρότηση".  Ακολούθησε μια θλιβερή αντιπολιτευτική θητεία

 με 70+% και 50+% νομοθετική συμφωνία με την δεξιά  κυβέρνηση. Που άνοιξε δρόμο στην μονιμοποίηση τού μητσοτακισμού. Και στην εγκαθίδρυση καθεστώτος.  

Στις μέρες μας δεν πρόκειται για ευκαιρία. Το καθεστώς δεν είναι απλά μητσοτακικό, είναι επταετία μιας ακλόνητα εγκατεστημένης ολιγαρχίας που ήρθε για να μείνει. Η δεξιά έχει πρόγραμμα να διασπαστεί, να φύγει ο Μητσοτάκης να συνεχίσει αλλού την καριέρα του και να επανενωθεί η δεξιά κάτω από άλλο, χειρότερο τύραννο, σε σχήμα ακόμη πιο σκληρής ολιγαρχίας. Κυβέρνησης ακόμη πιο ανίκανης και απρόθυμης να υπερασπισθεί τα συμφέροντα τού λαού, ακόμη πιο πρόθυμης να υπηρετήσει τους ολιγάρχες και τους παγκόσμιους επικυρίαρχους.

ΧΡΕΙΑΖΌΜΑΣΤΕ ΤΩΡΑ ΜΌΝΟΝ ΕΝΑΝ ΚΑΛΎΤΕΡΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΉ, ΟΠΩΣ ΙΣΧΥΡΙΖΕΤΑΙ Ο ΤΣΙΠΡΑΣ?

Post2post 

 Αν ήμασταν πίσω στο 12 ή το 15, η απάντηση ίσως να ήταν θετική. Τώρα όμως η κατάσταση είναι τελείως διαφορετική :

🌏 Η "συλλογική Δύση" στην οποία ανήκουμε γεωγραφικά και για ιστορικούς λόγους, βρίσκεται σε μια πορεία παρακμής χωρίς επιστροφή μέσα σε μια πολυπολική μετα-παγκοσμιοποίηση. Η προηγούμενη διακυβερνηση Τραμπ αλλά και η διόρθωση των συνεπειών της που ακολούθησαν επί του Μπάιντεν ανέδειξαν τα στρατηγικά αδιέξοδα  του νεοφιλελευθερισμού 1.0. Οι αντιφάσεις των αποφάσεων που πήρε το διευθύντρια των G7 στην Κορνουάλη το 21, έθεσαν τέλος στην περίοδο προς ένα ακόμα πιο προβληματικό νεοφιλελευθερισμό νο2, που τώρα θα κληθεί να τον θεμελιώσει ο ίδιος άνθρωπος που δημιούργησε την διπλή κρίση προσφοράς και ζήτησης του 18, τώρα με ένα πιο ακροδεξιό επιτελείο που το μόνο που μπορούν να πετύχουν είναι την ενίσχυση της ακροδεξιάς σε όλη την Δύση, που πλέον έχει πάψει να λειτουργεί ως συλλογική.

🌏Η Ευρώπη είναι τώρα ο ασθενής κρίκος της Δύσης, αφού η ενεργειακή της ένδεια δεν μπορεί να καλυφθεί από την "Πράσινη μετάβαση". Δεν υπάρχουν τα μέταλλα που αυτή απαιτεί, ούτε τα 74τρισ$ (από τα 170τρισ που θα απαιτηθούν συνολικά) μέχρι το 30. Και κυρίως, δεν υπάρχει ούτε ο χρόνος που χρειάζεται για να προσαρμοστεί στον νέο διεθνή ανταγωνισμό της με τις απαρχαιωμένες πολιτικές των νεοφιλελέ που συνεχίζει να πορεύεται.

ΑΙΑΣ. ΕΝΑ ΣΥΜΒΟΛΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΥΓΕΝΕΙΑΣ

Του Κώστα Χατζηαντωνίου 

Κατάντικρυ στο πρότυπο του καταφερτζή που ξέρει πώς να επιβιώνει και να επιστρέφει, η ελληνική τραγωδία υψώνει ένα πρότυπο ήρωα που ξέρει να αναλαμβάνει την ευθύνη των πράξεών του και να απέρχεται, θεωρώντας την ατελεύτητη επιδίωξη του ευγενούς και του μεγάλου ως μόνο σκοπό της ζωής: τον Αίαντα. 

Ο βασιλιάς της Σαλαμίνας που ήταν στην Τροία το έρκος των Αχαιών,  ο μόνος άξιος να λάβει τα όπλα του νεκρού Αχιλλέα, περήφανος και ευγενικός, αναγκάστηκε να ζήσει το αδιέξοδο κάθε ελεύθερου και περήφανου ανθρώπου. Όταν η απάτη του διδύμου Αγαμέμνονα και Οδυσσέα του στερήσει τα όπλα του Αχιλλέα και η χαιρεκακία βρει στον σκοτισμό του νου του πρόφαση για να τον συντρίψει (μια και πάντα «κατά τους τρανούς ο φθόνος έρπει»), ως τραγικός ήρωας, ο Αίας θα νοιώσει πως πεταμένος σε έναν κόσμο χωρίς σχέδιο, νόμους και τάξη, μόνο στην Αξία και την Τιμή μπορεί να βρει πια ακόμη κάποιο νόημα. Γιατί μετά την πτώση στην αδυναμία, όταν το μέλλον δεν παρέχει κανένα στάδιο ενεργείας για την πατρίδα, η ζωή δεν έχει πια προορισμό. Ο ήρωας με τις σταθερές και αμετακίνητες αρχές νοιώθει πως δεν έχει πια θέση στον κόσμο που με τον δόλο και τον φθόνο δίνει προτεραιότητα σε άλλες, ρεαλιστικές αξίες. 

Αντίκρυ στον χορό και την Τέκμησσα (που υπενθυμίζει ότι δεν υπάρχει μεγαλύτερο κακό από την «αναγκαία τύχη»), ο Αίας δεν θα διστάσει να αναφωνήσει «Σκοτάδια, δικά μου φώτα, ερέβη φαεινότατα, διαλέξτε με, διαλέξτε με για κάτοικό σας», γνωρίζοντας πως «ντροπή είναι για τον άντρα πολύ καιρό να γυρεύει να ζήσει όταν καμμιά αλλαγή στις πίκρες του δεν βλέπει. Ποιά ευχαρίστηση μπορεί να δίνει μέρα που ακολουθεί την άλλη μέρα, όταν στον θάνατο κοντύτερα μάς φέρνει, όσο και αν τον αναβάλλει;» Γιατί ξέρει: 

«ή καλώς ζην ή καλώς τεθνηκέναι τον ευγενή χρη». 

👑 Οι δώδεκα πληγές της Ελλάδας-Βασίλης Βιλιάρδος

Βασίλης Βιλάρδος

(1) Η υποθήκευση της δημόσιας περιουσίας της για έναν αιώνα και το ξεπούλημα της - κάτι μοναδικό στην παγκόσμια ιστορία. Ξεκίνησε με τη συγκυβέρνηση Σαμαρά/Βενιζέλου και το ΤΑΙΠΕΔ - ενώ ολοκληρώθηκε από την κυβέρνηση Τσίπρα, με την ίδρυση του Υπερταμείου των ξένων ( https://analyst.gr/.../26/ipertameio-eesip-i-megali-listia/ ).

(2) Η παράδοση των εφοριών της στους ξένους, με την ίδρυση της ανεξάρτητης από το υπουργείο οικονομικών ΑΑΔΕ των ξένων ( https://analyst.gr/.../aade-o-defteros-pilonas-tis-listeias/  ), από την κυβέρνηση Τσίπρα - ως προϋπόθεση του τρίτου μνημονίου που υπεγράφη το 2015 από τους ΣΥΡΙΖΑ/ΠΑΣΟΚ/ΝΔ. Η ΑΑΔΕ δήθεν ελέγχεται από τη Βουλή, αλλά προσχηματικά αφού δεν συμβαίνει -  ενώ όλα τα φορολογικά νομοσχέδια έρχονται από το εξωτερικό και οι εκάστοτε υπουργοί έχουν μόνο διακοσμητικό ρόλο.

(3) Η εκούσια κυλιόμενη χρεοκοπία, από την οποία θα υποφέρουν πολλές γενιές Ελλήνων ( https://analyst.gr/2015/10/23/kiliomeni-ptoxefsi/  ), για να διασωθούν τότε οι γαλλικές και οι γερμανικές τράπεζες, με το PSI (ΠΑΣΟΚ-ΝΔ 2012) - με μείωση του χρέους μας μόλις κατά 51,3 δις €, όταν μόνο την τριετία 2019/2022 αυξήθηκε το δημόσιο χρέος της χώρας μας κατά 44 δις € και το ιδιωτικό κατά 40 δις €.

Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ; ΧΑΜΕΝΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ

Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη 

Τα Τέμπη δεν ήταν μόνο μια εθνική τραγωδία ή ένα κρατικό έγκλημα.

Ήταν ίσως η μοναδική στιγμή των τελευταίων δεκαετιών κατά την οποία η ελληνική κοινωνία έδειξε ότι μπορούσε να υπερβεί, έστω και προσωρινά, τους πολυσχιδείς -πραγματικούς ή ψευδαισθητικούς- διαχωρισμούς της. Για λίγο, άνθρωποι που δεν μοιράζονταν τις ίδιες πολιτικές ιδέες, τις ίδιες ιδεολογίες ή ακόμη και την ίδια ανάγνωση των γεγονότων, βρέθηκαν να διεκδικούν κάτι κοινό: την αλήθεια, τη δικαιοσύνη, τη λογοδοσία των υπευθύνων και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς.

Για λίγο συνέβη κάτι εξαιρετικά σπάνιο. Άνθρωποι που διαφωνούσαν σχεδόν σε όλα βρέθηκαν στον ίδιο δρόμο. Δεξιοί και αριστεροί, νέοι και ηλικιωμένοι, άνθρωποι που μέχρι χθες δεν εμπιστεύονταν ο ένας τον άλλον, ενώθηκαν γύρω από ένα αίτημα που ξεπερνούσε τις κομματικές τους ταυτότητες.

Ήταν ίσως η πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια που η κοινωνία έμοιαζε να αποκτά ξανά μια κοινή ηθική γλώσσα.

Κι όμως, αυτή η ενότητα δεν κράτησε.

Σήμερα, δύο χρόνια αργότερα, δύσκολα μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι εκείνη η πρωτοφανής κοινωνική κινητοποίηση μπορεί να οδηγήσει σε μια αντίστοιχα βαθιά συλλογική και πολιτική μεταβολή. Τι απέγινε λοιπόν το Κίνημα των Τεμπών; Ή μάλλον γιατί μια τόσο ισχυρή κοινωνική αφύπνιση δεν κατάφερε να μετασχηματιστεί σε μια διαρκή δύναμη κοινωνικής αλλαγής;

Η εύκολη απάντηση είναι να αναζητήσουμε τους υπεύθυνους. Να κατηγορήσουμε την κυβέρνηση, το σύστημα ή από την άλλη πλευρά, να αποδώσουμε την αποδυνάμωση του κινήματος σε λάθη της ηγεσίας του. Ίσως, όμως, αυτή η συζήτηση να χάνει το ουσιώδες. Γιατί τα μεγάλα κοινωνικά κινήματα δεν ηττώνται ποτέ από έναν μόνο αντίπαλο. Όταν υποχωρούν, αυτό συμβαίνει σχεδόν πάντοτε επειδή συναντούν βαθύτερες αδυναμίες της ίδιας της κοινωνίας που τα γέννησε.

Αναστάσιος Λαυρέντζος: Η Ελλάδα πεθαίνει δημογραφικά, αλλά πληρώνει τους δανειστές στην ώρα τους.

Ο Αναστάσιος Λαυρέντζος μιλάει στον 98.4 για την πλήρη απουσία στο δημόσιο διάλογο του δημογραφικού ζητήματος της χώρας την ώρα που για την Ελλάδα είναι διαπιστωμένο, πως αποτελεί το Νο1 υπαρξιακό της ζήτημα. Ο κ. Λαυρέντζος που έχει εργαστεί ως διευθυντικό στέλεχος στον τομέα Διαχείρισης Κινδύνων σε μεγάλους ελληνικούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, είναι ο συγγραφέας των βιβλίων «Η Θράκη στο μεταίχμιο» και «Σιωπηρή Άλωση - Το Δημογραφικό και το Μεταναστευτικό πρόβλημα της Ελλάδας». Όπως τονίζει μεταξύ άλλων, έχουμε νέα μείωση στις γεννήσεις στην Ελλάδα το 2025, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία που ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ.

 Συγκεκριμένα, οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά 4,2% σε σχέση με το 2024, καθώς ο αριθμός τους υποχώρησε από τα 68.467 παιδιά σε μόλις 65.594.Πρόκειται για το επόμενο βήμα ή μάλλον για το επόμενο άλμα στον δημογραφικό κατήφορο της χώρας. Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή δεν πρέπει να εκπλήσσει κανέναν, αφού το δημογραφικό έχει προ πολλού αφεθεί στην τύχη του. Άλλωστε, το βασικό επίτευγμα, το οποίο προβάλλει αυτόν τον καιρό η κυβέρνηση, είναι ότι πληρώνει τους δανειστές πριν από την ώρα τους.

ΔΥΟ ΣΚΕΨΕΙΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΑΛΑΚΙ ΜΕΛΙ ΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΆΤΙΚΟ ΠΡΩΙΝΟ

Αν μπορούσες να ακολουθήσεις μια μέλισσα στην καθημερινή της διαδρομή, θα έβλεπες ένα έργο τέχνης. Όχι ζωγραφισμένο με χρώματα — αλλά με πτήσεις, αρώματα και αόρατους δεσμούς.

Ξεκινάει μόνη της, με φτερά που χτυπούν 200 φορές το δευτερόλεπτο.

Από λουλούδι σε λουλούδι, συλλέγει σταγόνες νέκταρ — όχι για την ίδια, αλλά για χιλιάδες άλλες που δεν θα δουν ποτέ τα χωράφια που εκείνη βλέπει.
Κάθε στάση είναι και μια ανταλλαγή: παίρνει γλυκύτητα, αφήνει γύρη.
Χωρίς να το ξέρει, γίνεται αγγελιοφόρος της ζωής — ενώνει φυτά που δεν θα συναντιόντουσαν ποτέ αν δεν περνούσε εκείνη.

Στην κυψέλη, το ταξίδι της δεν τελειώνει.

Το νέκταρ αλλάζει χέρια — ή μάλλον στόματα — περνάει από μέλισσα σε μέλισσα.
Κάθε μία προσθέτει ένζυμα, αφαιρεί νερό, μέχρι να μεταμορφωθεί το νέκταρ σε μέλι.
Κάτι που μπορεί να κρατήσει για χρόνια, ακόμα κι όταν το λουλούδι που το γέννησε έχει ξεχαστεί.

Και το πιο εκπληκτικό; Όλο αυτό το επιτυγχάνει με ενεργειακή λογική που εμείς ακόμα προσπαθούμε να αντιγράψουμε.

Η Πολιτική ως προσφορά και το πολιτικό σύστημα ως διαφθορείο

του Ρούντι Ρινάλντι

Στα δύο προηγούμενα σημειώματα* δείξαμε σε ποιες συνθήκες στήνεται το προεκλογικό σκηνικό, ποια τα βασικά επίδικα εντός του «πλαισίου TheHellinikon», και γιατί είναι αναγκαίο οι πολίτες, αντί να περιμένουν καταπίνοντας κάποιες υποσχέσεις, να περάσουν σε μια ενεργητική στάση. Δηλαδή να ζητήσουν δεσμεύσεις και να προβάλλουν απαιτήσεις. Στο παρόν σημείωμα θα επικεντρωθούμε στο κίνητρο της πολιτικής στις μέρες μας, στο ρόλο του πολιτικού συστήματος στη χώρα μας, και στην ανάγκη μιας άλλης Πολιτικής: μιας Πολιτικής Προσφοράς, Λογοδοσίας, Ενεργούς Συμμετοχής των πολιτών και Ελέγχου όσων αναλαμβάνουν δημόσια αξιώματα.

Τι ισχυρίζονται τα κόμματα και οι πολιτικοί – Και τι αποκρύπτουν

Όλα τα κόμματα και όλοι οι πολιτικοί εμφανίζονται με τη φορεσιά της προσφοράς στον τόπο, στην κοινωνία, στο έθνος, στην οικονομία, στη χώρα. Υποτίθεται ότι όλοι νοιάζονται για το γενικό καλό, για το σύνολο των πολιτών, και ότι μεριμνούν είτε από τη θέση της νομοθετικής εργασίας που θα κάνουν στη Βουλή, είτε από τη θέση της εκτελεστικής εξουσίας (κυβέρνηση, δημόσια διοίκηση, κρατικός μηχανισμός κ.λπ.). Μάλιστα εμφανίζονται ως φλογεροί υπερασπιστές αξιών και αρετών, ως φορείς ανιδιοτέλειας και προσφοράς προς την πατρίδα. 

Η εικόνα αυτή δεν είναι καινούρια. Υπάρχει εδώ και δεκαετίες. Το καινούριο στοιχείο αφορά τα «ραντεβού» με την Ιστορία, τη «σύγκλιση με την Ευρώπη», τη «διάσωση της χώρας», την «έξοδο από τα μνημόνια», την «ψηφιακή μετάβαση», τη «σωστή πλευρά της Ιστορίας».

ΤΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΔΕΝ ΓΙΝΟΝΤΑΙ. ΓΕΝΝΙΟΥΝΤΑΙ. Πάμε με την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία». Πάμε με τη Μαρία Καρυστιανού.

Από τη ΣΥΝΑΔΕΛΦΙΚΗ ΚΟΜΠΑΝΙΑ, από την Κεφαλλονιά & την Ιθάκη:

Η “Ελπίδα για τη δημοκρατία” είναι μια πρωτοβουλία που απαιτήθηκε από εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, απευθυνόμενοι στην Μαρία Καρυστιανού, όταν πια είδαν πως και στην υπόθεση των Τεμπών κυβέρνηση και δικαστές συγκαλύπτουν ένα έγκλημα και θυσιάζουν τη δικαιοσύνη σε βωμούς ένοχων συμφερόντων.

 Εμείς γνωρίζουμε πως ως το τέλος του Σεπτέμβρη του 2025, που η Μαρία επισκέφθηκε, προσκεκλημένη, την Κεφαλονιά αρνιόταν την συμμετοχή της στην υπάρχουσα πολιτική σκηνή. Είπε ΝΑΙ σε κάτι που οι εκατοντάδες χιλιάδες απαιτούσαν. Η πρόσκληση ίδρυσης δεν ήρθε από τη Μαρία Καρυστιανού. Ήρθε από τον λαό. Αυτός μας προσκαλεί. Είναι ένα κίνημα που γεννήθηκε από τα κάτω και ο καθένας μας πρέπει να αποφασίσει με ποιους θα πάει και ποιους θα αφήσει.

Μπορεί κάποια πράγματα να μη μας αρέσουν, αλλά αυτό το κίνημα και η απόφαση ίδρυσης του δεν ήταν ένα προμελετημένο σχέδιο που υλοποιείται τώρα. Ήταν και παραμένει μια λαϊκή επιθυμία. Κι εμείς σήμερα λέμε πως θέλουμε να είμαστε μέρος αυτού του πλήθους. Έχουμε ζήσει κι άλλα κινήματα στη μικρή ζωή μας και δεν έχουμε καμία διάθεση με την αποχή μας να γίνουμε συνένοχοι μιας ακόμα αποτυχίας. Μαζί με τη Μαρία, όλοι μας.

Τα μέλη της Συναδελφικής Κομπανίας, προερχόμενα από διάφορους, ακόμα και άκρως αντίθετους, πολιτικούς χώρους, και διατηρώντας τη συνοχή τους επί πολλά χρόνια, παρά τις διαφωνίες και τις διαφορές τους, αποφασίζουν ομόφωνα να στηρίξουν με όλες τους τις δυνάμεις αυτό το αδιαμόρφωτο ακόμα πολυσυλλεκτικό κίνημα που γεννήθηκε στις 21 του Μάη. Και είναι κομματική και καθεστωτική υποκρισία να ζητούν «προγράμματα» και «θέσεις» από ένα μεγάλο κίνημα εν τη γενέσει του. Θα εκπλαγούν, όμως, γιατί ο λαός διαθέτει τη μεγαλοφυΐα της τριανταφυλλιάς που δεν ξέρει γιατί κάνει όμορφα τριαντάφυλλα. Αλλά τα κάνει. Έχουμε ζήσει κι άλλα κινήματα στη μικρή ζωή μας και δεν έχουμε καμία διάθεση με την αποχή μας να γίνουμε συνένοχοι μιας ακόμα αποτυχίας.

«Το Κράτος των Βαμπίρ: Τρέφεται από τον φόβο μας, την ελευθερία μας και τα οικονομικά μας.» Από ΕΚΤΟΣ ΦΥΛΑΚΗΣ

Όταν η εξουσία τρέφεται από τον φόβο

«Το Κράτος των Βαμπίρ: Τρέφεται από τον φόβο μας, την ελευθερία μας και τα οικονομικά μας.»

Ο Τζον και η Νίσα Γουάιτχεντ καταγγέλλουν τον μετασχηματισμό του σύγχρονου κράτους σε μια μηχανή που καταναλώνει ελευθερία, χρήμα και δικαιώματα.

από τους John και Nisha Whitehead

Ξεκινώντας από την ανησυχητική εικόνα τεράτων με ανθρώπινα πρόσωπα, ο John και η Nisha Whitehead περιγράφουν ένα κράτος που δεν κυριαρχεί πλέον μέσω της ωμής βίας αλλά μέσω του εκτεταμένου ελέγχου, της επιτήρησης, του φόβου και της χειραγώγησης της συναίνεσης. Πίσω από τη ρητορική της ασφάλειας και της προστασίας, υποστηρίζουν οι συγγραφείς, κρύβεται ένα σύστημα που διαβρώνει προοδευτικά τις ατομικές ελευθερίες, μεταφέρει πλούτο σε κέντρα εξουσίας και μετατρέπει τους πολίτες σε ολοένα και πιο εξαρτημένα υποκείμενα. Αυτό αποτελεί κατηγορητήριο για αυτό που αποκαλούν «κράτος βαμπίρ», μια δομή που ευδοκιμεί τρεφόμενη από τους υλικούς και πνευματικούς πόρους της κοινωνίας που ισχυρίζεται ότι υπερασπίζεται. (NR)

« Αλλά αυτά δεν ήταν τέρατα με πλοκάμια και σάπιο δέρμα, όπως αυτά που θα μπορούσε να φανταστεί ένα επτάχρονο παιδί: ήταν τέρατα με ανθρώπινα πρόσωπα, με άψογες στολές, που παρελαύνουν σε κοντινή απόσταση, τόσο συνηθισμένα που δεν τα αναγνωρίζεις για αυτό που είναι μέχρι να είναι πολύ αργά.»
Ράνσομ Ριγκς, Σπίτι για Ασυνήθιστα Παιδιά της Μις Πέρεγκριν

Τα τέρατα δεν εμφανίζονται πάντα καλυμμένα με τα τυπικά στοιχεία τρόμου ή μύθου. Πολύ συχνά, τα τέρατα του πραγματικού κόσμου μοιάζουν με απλούς ανθρώπους. Περπατούν ανάμεσά μας. Χαμογελούν στις κάμερες. Υπόσχονται προστασία και ευημερία, ενώ τρέφονται με φόβο και υπακοή.

Δεν είναι όλα όπως φαίνονται.

Ζούμε σε δύο κόσμους.

Υπάρχει ο κόσμος που μας παρουσιάζεται - η λαμπερή, προπαγανδιστική ψευδαίσθηση που δημιουργείται από την κυβέρνηση και τους εταιρικούς χρηματοδότες της - και ο κόσμος στον οποίο ζούμε στην πραγματικότητα, όπου η οικονομική ανισότητα επιδεινώνεται, οι αληθινοί στόχοι είναι θαμμένοι κάτω από στρώματα οργουελιανής διγλωσσίας και η «ελευθερία» κατανέμεται σε ελεγχόμενες, νομιμοποιητικές δόσεις από μια στρατιωτικοποιημένη αστυνομική δύναμη και ομοσπονδιακούς πράκτορες.

Αναζητώντας τις προϋποθέσεις μιας κυρίαρχης χώρας

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη η Ημέρα Διαλόγου της Πανελλαδικής Δικτύωσης

Από δρόμος
- 16 Ιουνίου, 2026

Περισσότεροι από 100 άνθρωποι παρακολούθησαν δια ζώσης, και άλλοι τόσοι διαδικτυακά (όλη ή σημαντικό μέρος αυτής), την Ημέρα Διαλόγου με θέμα «Προϋποθέσεις για μια κυρίαρχη χώρα», που πραγματοποιήθηκε στην Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης. Η εκδήλωση, που οργανώθηκε από την Πανελλαδική Δικτύωση για το Υπαρξιακό Πρόβλημα της χώρας, επιχείρησε να ανοίξει μια συζήτηση η οποία απουσιάζει σχεδόν ολοκληρωτικά από τον επίσημο πολιτικό διάλογο: ποιες είναι οι ελάχιστες πολιτικές, παραγωγικές και κοινωνικές προϋποθέσεις ώστε η Ελλάδα να αποκτήσει μεγαλύτερους βαθμούς αυτονομίας και να αντιμετωπίσει τις πολλαπλές κρίσεις που τη διαπερνούν.

Η συγκυρία μόνο τυχαία δεν ήταν. Στις αρχές του καλοκαιριού, σε μια περίοδο κοινωνικής κόπωσης, διεθνούς αστάθειας και ιδιότυπης προεκλογικής κινητικότητας, οι παρεμβάσεις επικεντρώθηκαν σε ζητήματα που ξεπερνούν τη διαχείριση της καθημερινότητας και την επικοινωνία των κομμάτων: την παραγωγική αποδυνάμωση της χώρας, τη δημοκρατική κρίση, τις μορφές εξάρτησης, το δημογραφικό, τη διατροφική επάρκεια, αλλά και την ανάγκη συγκρότησης ενός νέου συλλογικού υποκειμένου που θα μπορούσε να διεκδικήσει μια διαφορετική πορεία.

Ριζοσπαστικός ρεαλισμός και το ζήτημα του υποκειμένου

Η Ημέρα Διαλόγου ξεκίνησε με τη συζήτηση του Βασίλη Κεχαγιά με τον Ρούντι Ρινάλντι. Ο εκδότης της εφημερίδας Δρόμος υποστήριξε ότι η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα συνολικό υπαρξιακό πρόβλημα, το οποίο δεν αφορά μόνο την οικονομία, αλλά την ίδια τη δυνατότητα της κοινωνίας να λειτουργήσει ως συλλογικό υποκείμενο.

Η προεκλογική κοροϊδία και η ανάγκη για απαιτήσεις

Από Ρούντι Ρινάλντι

- 14 Ιουνίου, 2026

Αυτό που βιώνουμε εδώ και λίγο καιρό είναι η επίσημη είσοδος στην προεκλογική περίοδο, με όλα τα «παρελκόμενα» που τη συνοδεύουν: δημοσκοπήσεις, διαφημίσεις κομμάτων, πάνελ στα ΜΜΕ με σύγκρουση «τιτάνων» της πολιτικής, προετοιμασία «προγραμμάτων» που θα συγκλονίσουν και θα πείσουν, αναζήτηση συνθημάτων, ενοικιάσεις εκλογικών κέντρων, περιοδείες, καμπάνιες, μεταγραφές, κατάρτιση ψηφοδελτίων. Κυρίως όμως πρέπει η πραγματικότητα να καμπυλωθεί στα όρια ενός δεδομένου Πολιτικού Συστήματος που «ζει» και αναπαράγεται για τον εαυτό του, και για την υπηρέτηση του μεταπρατικού μοντέλου όπως αυτό εξελίσσεται στις μέρες μας. Από ουσιαστική άποψη, μας γίνεται ένα μασάζ προσαρμογής σε συνθήκες χαμηλών προσδοκιών.

Το καρτελοποιημένο πολιτικό σύστημα και η αναπαραγωγή του

Πρόβλημα των καιρών μας η ογκούμενη δυσπιστία απέναντι στα κόμματα, στην πολιτική όπως ασκείται, η κρίση αντιπροσώπευσης, η γενικευμένη διαφθορά και η διάβρωση του ίδιου του πολιτικού συστήματος σε όλα του τα σημεία (κυβέρνηση, σύστημα κομμάτων, σχέσεις με ολιγαρχικούς κύκλους και πρεσβείες, Δικαιοσύνη, ΜΜΕ, Δημόσια διοίκηση κ.λπ.). Επί της ουσίας υπάρχει ένα καρτελοποιημένο πολιτικό σύστημα, με καταμερισμούς ρόλων και διασυνδέσεις, που στέκεται από πάνω, ξένο και ενάντια στην κοινωνία, με επαυξημένες δόσεις κυνισμού, αδιαφορίας, ζαμανφουτισμού για την πορεία της χώρας και το μέλλον του λαού της.

Η Πομπηία της Νεοελληνικής Κοινωνίας | Γράφει ο Διονύσης Τσιριγώτης

Διονύσης Τσιριγώτης

Αναπληρωτής Καθηγητής, Πανεπιστημίου Πειραιώς

Στην κλασική Αθήνα, ο όρος ἰδιώτης περιέγραφε εκείνον που, αποσύροντας εαυτόν από τα κοινά, απέφευγε την ενεργό συμμετοχή στην πολιτική ζωή. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο Θουκυδίδης στον Επιτάφιο του Περικλή: «μόνον τοῦ μὴ μετέχοντος τῶν δε [– τῶν κοινῶν] οὐκ ἀπράγμονα, ἀλλ’ ἀχρείον νομίζομεν» ⸱ δηλαδή «μόνον αυτόν που δεν συμμετέχει στα κοινά δεν τον θεωρούμε απλώς αδρανή, αλλά άχρηστο».

Η ιδιωτεία, στην αυθεντική της σημασία, δεν είναι απλώς η απομάκρυνση από τα κοινά• είναι η εκούσια άρνηση της κοινής μοίρας, η απόσυρση του ανθρώπου στην αυτάρκεια των μικρών του συμφερόντων, σαν να μην τον αφορά η τύχη του συνόλου. Οι αρχαίοι Έλληνες γνώριζαν καλά ότι η πόλις δεν είναι απλώς χώρος διαβίωσης, αλλά ο κοινός ορίζοντας εντός του οποίου ο άνθρωπος γίνεται πολίτης. Ο ἰδιώτης γι’ αυτούς δεν ήταν ουδέτερος• ήταν άχρηστος, διότι σιωπούσε εκεί όπου όφειλε να πράξει. Κι όμως, στη συγκαιρινή ελλαδική κοινωνία, αυτή η ιδιωτεία έχει πάψει να είναι παρεκτροπή και έχει γίνει καθολικός τρόπος ύπαρξης. Το πρόσωπο συρρικνώνεται στο άτομο, η ευθύνη στην ανάγκη, η ζωή στην κατανάλωση.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η πλειοψηφία δεν λειτουργεί ως φορέας συλλογικής σοφίας αλλά ως μάζα που ακολουθεί την αδράνεια των συνηθειών της. Ο Αριστοτέλης προειδοποιούσε ότι η κυριαρχία του πλήθους, αν δεν στηρίζεται στην αρετή και στην παιδεία, εκπίπτει σε οχλοκρατία• και ο Τοκβίλ, αιώνες αργότερα, διέκρινε τον κίνδυνο μιας τυραννίας της πλειοψηφίας που επιβάλλει την αισθητική της μετριότητας και την ηθική της ευκολίας. Έτσι, ο δημόσιος λόγος σήμερα μοιάζει με θέατρο της ελαφρότητας⸱ τραγούδια δίχως περιεχόμενο, πρόσωπα δίχως πνευματικό βάρος και μια κοινωνία που, προτιμώντας το ευχάριστο ψεύδος από την οδυνηρή αλήθεια, καταδικάζει τον στοχαστή στη σιωπή.

ΑΠΟ ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ ΠΟΥ ΞΗΡΑΙΝΕΤΑΙ ...

Του Κώστα Χατζηαντωνίου 

ΑΠΟ ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ ΠΟΥ ΞΗΡΑΙΝΕΤΑΙ 

ή πέφτει χτυπημένο από κεραυνό, υπάρχει κάτι χειρότερο. Το δέντρο που σαπίζει. Κόψετε ή κάψετε τον κορμό ενός δέντρου· αυτό μπορεί τελικά να ξαναφυτρώσει. Αν όμως οι ρίζες, που αντιπροσωπεύουν το βιολογικό θεμέλιο ενός λαού και της επικράτειάς του, σαπίσουν (αφού η γη στην οποία φύονται μολύνθηκε ανεπανόρθωτα), τότε όλα τελείωσαν.

Σήμερα, είναι εμφανής πια, η κυριαρχία του υποκόσμου σε κάθε πεδίο της πολιτικής, οικονομικής και πολιτισμικής ζωής του τόπου. Τα σημάδια καθημερινά, σε κάθε πτυχή του βίου. Πλάι σε αυτούς που επιτελούν το έργο δολοφονικών ξυλοκόπων, οι δήθεν υπεράνω, που θέλουν να «διατηρήσουν» τον πολιτισμό του πατρικού δέντρου ως μνημείο του παρελθόντος, σαν σε φορμαλδεΰδη, για τους «ουδέτερους» μελετητές. Στο μεταξύ οι ρίζες όλο και σαπίζουν, ο κορμός όλο και ξηραίνεται.

Ας το πούμε χωρίς περιστροφές. Αυτός ο αιώνας θα είναι ένας αιώνας είτε αναγέννησης είτε ή εξαφάνισης αυτής της χώρας μέσω της μετατροπής της σε ένα στείρο, κοσμοπολίτικο πάρκο ψυχαγωγίας, ενώ τριγύρω, άλλοι λαοί θα διατηρήσουν την ταυτότητά τους και θα αναπτύξουν τη δύναμή τους. Η Ελλάδα απειλείται σήμερα από δύο ιούς: αυτόν της αυτο-λησμοσύνης, της εσωτερικής ξηρασίας και αυτόν του υπερβολικού «ανοίγματος στον άλλον». 

Εκδήλωση: Σύγχρονες Ελληνικές Πόλεις.

Σύγχρονες Ελληνικές Πόλεις. 

Κυριακή 17 Μαΐου στις 11 το πρωί

Εισηγητές:

Σάββας Μαυρόπουλος

 Η σύγχρονη ελληνική πόλη

Δημήτρης Μάρτος:

Ιδεολογία και Σχεδιασμός της Πόλης της Κοζάνης.

_____****_____

Η εισήγηση του Σάββα Μαυρόπουλου:

 Οι σύγχρονες ελληνικές πόλεις

Σάββας Μαυρόπουλος

 1. Εισαγωγή.

 Η θεμελιώδης μας παραδοχή, όπως αυτή εκφράστηκε στους δύο προηγούμενους κύκλους συζητήσεων για την αρχαία ελληνική πόλη και για τις ελληνικές πόλεις στο Βυζάντιο και την Τουρκοκρατία, είναι ότι η πόλη δεν είναι πρωτίστως υλική κατασκευή, αλλά πνευματικό και θεσμικό οικοδόμημα. Δεν αποτελεί φυσική συγκέντρωση κτισμάτων, ούτε αποτέλεσμα τεχνικών επιλογών. Η μορφή της δεν αποτελεί ουδέτερο τεχνικό αποτέλεσμα, αλλά υλική έκφραση αξιών, ιεραρχιών, σχέσεων εξουσίας και αντιλήψεων περί κοινότητας. 

Κάθε πολεοδομικό σύστημα προϋποθέτει ένα κανονιστικό παράδειγμα. Κάθε αρχιτεκτονική μορφή ενσωματώνει μια αντίληψη περί ανθρώπου. Η αρχιτεκτονική λοιπόν και η πολεοδομία λειτουργούν ως υλικές εκφράσεις σε ένα άυλο πλαίσιο .  Η μορφή της πόλης δεν προηγείται των θεσμών. Απορρέει από αυτούς. Επομένως κάθε ανάλυση της αστικής μορφολογίας οφείλει να αναζητά το θεσμικό και πνευματικό της υπόβαθρο. 

Η κρίση της πόλης δεν είναι πρωτίστως αισθητική ή τεχνική. Είναι κρίση θεσμών και αξιών. Για να γίνει περισσότερο κατανοητή αυτή η παραδοχή, θεωρούμε σκόπιμο να παραθέσουμε αρχικά τις αρχές που δομήθηκε η αρχαία Ελληνική πόλη για να είμαστε σε θέση στη συνέχεια να τις αντιπαραβάλλουμε με τις σύγχρονες ελληνικές πόλεις και το θεσμικό πλαίσιο πάνω στο οποίο συγκροτήθηκαν.

 2. Η αρχαία Ελληνική πόλη.

 2.1 Το μέτρο και το όριο στην αρχαία Ελληνική πόλη. 

Η έννοια του «μέτρου» αποτελεί θεμελιώδη κατηγορία της αρχαίας ελληνικής σκέψης και διαπερνά τόσο την ηθική όσο και την πολιτική και χωρική οργάνωση. Η πόλη (πόλις) δεν συγκροτείται ως χωρική συγκέντρωση κατοικιών, αλλά ως κανονιστικά προσδιορισμένη κοινότητα πολιτών εντός συγκεκριμένων ορίων.