Όσες Λέξεις Χάσαμε, Τόσες, Σκέψεις Δεν Μπορούμε Πια να Σκεφτούμε

Πώς η Γλώσσα οργανώνει (και περιορίζει) την πραγματικότητα 

Ο Ερμόδωρος Λακεδαιμόνιος

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ αν μπορούμε να σκεφτούμε κάτι που δεν υπάρχω λέξη για αυτό; Κάτι που, επειδή ακριβώς δεν υπάρχει η λέξη, δεν το βλέπεις καν. Περνάει μπροστά σου και δεν το αναγνωρίζεις, γιατί το μυαλό δεν έχει πού να το βάλει.

Αυτό ακριβώς ζούμε εδώ και πολύ καιρό. Ζούμε ανάποδα. Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν τις λέξεις. Εμείς τις χάσαμε.

Συνηθίζουμε να βλέπουμε την γλώσσα σαν ετικέτα για κάτι. Υπάρχει το πράγμα, και μετά απλά του κολλάμε ένα όνομα και αυτό είναι όλο. Αλλά όποιος έχει σταθεί μπροστά σε ένα αρχαίο ελληνικό κείμενο και είτε έχει προσπαθήσει να συγκρίνει το αρχαίο κείμενο με μια πρόχειρη απόδοση, είτε έχει προσπαθήσει να το αποδώσει σε νέα ελληνικά ξέρει ότι δεν είναι έτσι. Κάθε φορά που μια λέξη δεν αποδίδεται με ακρίβεια χάνεται μια διάκριση που κάποτε κάποιος έκανε με προσοχή, επειδή την χρειαζόταν για να σκεφτεί καθαρά.

Οι αρχαίοι δεν είχαν πολλές λέξεις από κάποιο φιλολογικό φετίχ ή επειδή ήταν ιδιότροποι. Είχαν πολλές λέξεις επειδή έβλεπαν πολλά διαφορετικά πράγματα εκεί όπου εμείς σήμερα βλέπουμε ένα.

Πέντε ζεύγη που δείχνουν το πρόβλημα

Έρως, φιλία, στοργή, φιλότης, αγάπη. 

ΟΥΝΕΣΚΟ: Η ελληνική Γλώσσα για έξι ολόκληρους αιώνες η πρώτη διεθνής γλώσσα.

Η διεθνής κοινότητα έκανε ένα πολύτιμο δώρο εις την Ελλάδα. Η διεθνής οργάνωση ΟΥΝΕΣΚΟ για τον πολιτισμό, για την ειρήνη κ.λπ. με ομόφωνη απόφαση του Εκτελεστικού Συμβουλίου της έκανε το δώρο- πρόκληση σε μας τους Έλληνες. Μας έκαναν υπερήφανους, αλλά συγχρόνως, μας έφεραν σε δύσκολη θέση μας επιφόρτισαν με ευθύνες.

Συγκεκριμένα την 14η Απριλίου 2025 το Εκτελεστικό Συμβούλιο του διεθνούς οργανισμού αποφάσισε να καθιερώσει την 9η Φεβρουαρίου κάθε έτους ως η παγκόσμια ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας. Μέχρι τώρα αυτό ήταν με απόφαση της πατρίδας μας. Τώρα η εορτή θα γίνεται με την σφραγίδα της ΟΥΝΕΣΚΟ και σε όλο τον πλανήτη.

Ας αφήσουμε να μιλήσει ο ίδιος ο Οργανισμός για τους λόγους για τους οποίους έλαβε αυτή την απόφαση. Αναφέρει, λοιπόν: «Η γλώσσα είναι φορέας πολιτισμού, κιβωτός αξιών, εννοιών, ταυτότητας, όργανο έκφρασης και δημιουργίας, και γέφυρα επικοινωνίας, κατανόησης και συνεννόησης».

 Μεταξύ των χιλιάδων γλωσσών του κόσμου η Ελληνική Γλώσσα συνδυάζει τέσσερα ιδιαιτέρως σημαντικά χαρακτηριστικά.

Πρώτον, «την αδιάσπαστη συνέχεια 40 αιώνων προφορικής παράδοσης και 35 αιώνων γραπτής παράδοσης, εάν λάβουμε υπόψη τη γραμμική γραφή Β’, ή τουλάχιστον 28 αιώνες γραπτής παράδοσης, εάν περιοριστούμε στην αλφαβητική γραφή, γεγονός που καθιστά τα ελληνικά την πιο μακροχρόνια, αδιάκοπα ομιλούμενη και γραφόμενη γλώσσα στην Ευρώπη». Υπενθυμίζει εν προκειμένω ότι, όπως είπε ο ποιητής Γεώργιος Σεφέρης κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στην απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1963, «η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ να ομιλείται. Υπέστη τις αλλαγές που υφίστανται όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί, αλλά ποτέ δεν υπήρξε κενό».

Γεωργία Παπαδάκη. Από τη χλωρίδα του αρχαίου Ελληνικού Κόσμου. Μέρος Α΄Post

Στο παρόν άρθρο παραθέτουμε φυτά τα ονόματα των οποίων διασώζονται στη νέα Ελληνική αυτούσια ή παραλλαγμένα.

Ἡ ἀμυγδαλέα-ῆ= η αμυγδαλιά.

Ὁ ἄρακος= ο αρακάς. Οι ανασκαφές στη Θήρα έχουν δείξει ότι το διαιτολόγιο των Θηρέων περιελάμβανε κριθάρι, σιτάρι, φακές και αρακά, είδη που καλλιεργούσαν.

Ἡ ἀνδράχνη, ἀνδράχλη= η αντράκλα ή γλιστρίδα.

 Στον Γαληνό, στο Περὶ τῶν ἐν τροφαῖς δυνάμεων διαβάζουμε ότι (634): ὡς φάρμακον δ’ αἱμωδίαν ἰᾶται, ως φάρμακο θεραπεύει το μούδιασμα των ούλων.

Ἡ ἄμπελος= το αμπέλι (← μεσαιων. ἀμπέλιν ← ἀμπέλιον, υποκοριστικό τού ἄμπελος). 

Στον Πίνδαρο ο οίνος αποκαλείται (Ο. 7. 3.) δρόσος ἀμπέλου. Ἡ σταφυλή= το σταφύλι (← μεταγενέστερο σταφύλιον, υποκοριστικό τού σταφυλή), και ἡ σταφίς/ἀσταφίς → η σταφίδα. Σε ένα χαριτωμένο ερωτικό επίγραμμα ο άγνωστος ποιητής του γράφει (Παλατινή Ἀνθολογία V, 304):

Μαρία Ευθυμίου: Διάλεξη στην Κωνσταντινούπολη / Παγκόσμια ημέρα ελληνικής γλώσσας

ΠΗΓΗ: https://youtu.be/h2gxw3uu2BI?is=vDQZCG8nSj-IDNkt

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Η αποδόμηση της Ελληνικής Γλώσσας | Μέρος B΄

Αφιέρωση στην Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας

Από δρόμος
- 8 Μαρτίου, 2026

Διαβάστε το Μέρος Α’

του Ερατοσθένη Γ. Καψωμένου

Θα προσπαθήσομε να δείξομε τον πραγματικό κίνδυνο που διατρέχει η ελληνική γλώσσα, μέσα από την αναλυτική έκθεση ενός θέματος που αφήσαμε τελευταίο, για να του αφιερώσομε το χρόνο που του αναλογεί. Φαινομενικά μοιάζει δευτερεύον, σύμπτωμα της γενικής κρίσης, αλλά όπως θα δούμε, αποτελεί παράγοντα στρατηγικής σημασίας. Μιλούμε για την ανατροπή του επικοινωνιακού κώδικα χαιρετισμών του εικοσιτετραώρου, που στην παρούσα φάση μοιάζει σα να παρακολουθούμε μια φαρσοκωμωδία. Και για λόγους που θα γίνουν φανεροί στη συνέχεια, θα επιλέξομε στο εξής την άνεση του αφηγηματικού λόγου:

Βρίσκομαι στο Αμφιθέατρο του Πνευματικού Κέντρου Χανίων, 2 Σεπτεμβρίου 2023, ώρα οχτώμισυ το πρωί, περιμένοντας να υποδεχτώ τους συνέδρους του Διεθνούς Συνεδρίου «Οι Νεοελληνικές Σπουδές στην Ευρώπη και τον Κόσμο», που είχαμε οργανώσει στα Χανιά η Εταιρεία Κρητικών Σπουδών και η Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, 1-3.09.2023. Το Συνέδριο είχε συγκεντρώσει επιφανείς Νεοελληνιστές από τρεις ηπείρους (1) – ανάμεσα στους οποίους οι αρχαιότεροι (Ομότιμοι καθηγητές σήμερα) συμβαίνει να είναι από τους θεμελιωτές των Νεοελληνικών Σπουδών στη χώρα τους. Σκοπός του Συνεδρίου ήτανε να εξετάσομε τις αιτίες και τους παράγοντες που οι Νεοελληνικές Σπουδές (και το βασικό τους αντικείμενο, η διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας και λογοτεχνίας), ύστερα από μια υπερτριακονταετή περίοδο μεγάλης άνθισης, οδηγήθηκαν αιφνίδια, από τη δεκαετία του 1990 και εξής, σε ραγδαία παρακμή.

Καθώς περίμενα, ακούω από την είσοδο του αμφιθεάτρου το χαιρετισμό του πρώτου Συνέδρου, που έφτασε νωρίς το πρωί για να προεδρεύσει στην πρώτη πρωινή Συνεδρία, ν’ αντηχεί περιπαιχτικά στον άδειο χώρο: ― «Καλησπέρα σας, κύριε Καψωμένε!»

Στράφηκα προς τη φωνή και είδα να έρχεται προς το μέρος μου φίλος βορειοευρωπαίος καθηγητής Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας, κατευθείαν από το αεροδρόμιο, όπως ήταν προφανές από τη σύγχυση που του είχαν προκαλέσει οι πρωινές «Καλησπέρες» με τις οποίες τον υποδέχτηκαν οι υπάλληλοι των ελληνικών αεροδρομίων ή των αεροπορικών Εταιρειών στην Αθήνα και στα Χανιά. Έσπευσα ν’ αγκαλιάσω μ’ ενθουσιασμό το συνάδελφο και να τον συγχαρώ για την υγιή αντίδρασή του:
– «Επιτέλους, νά κι ένας άνθρωπος που αντιδρά στην εκβαρβάρωση της ελληνικής γλώσσας!»

Η αποδόμηση της Ελληνικής Γλώσσας | Μέρος Α’

Αφιέρωση στην Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας

Από δρόμος

του Ερατοσθένη Γ. Καψωμένου

Υπάρχει ένα αξίωμα στη θεωρία του πολιτισμού. Αναγκαίος όρος ύπαρξης για κάθε πολιτισμό είναι η φυσική του γλώσσα. Κανείς πολιτισμός δεν μπορεί να υπάρξει, αν δεν έχει στο κέντρο του τη δομή μιας φυσικής γλώσσας. Και καμιά φυσική γλώσσα δεν μπορεί να υπάρξει, αν δεν είναι βαθύτατα ενταγμένη στο συγκεκριμένο πολιτισμικό περιβάλλον όπου γεννήθηκε και αναπτύχθηκε σε πλήρες σύστημα. Με άλλα λόγια, γλώσσα και πολιτισμός συνδέονται στενά με μια σχέση αλληλεξάρτησης και αμοιβαίου προσδιορισμού· όχι έτσι, στον αέρα, αλλά, όπως είναι ευνόητο, στη συνείδηση της ανθρώπινης κοινότητας η οποία έχει αυτόν τον πολιτισμό και αυτήν τη φυσική γλώσσα (1).

Η γλώσσα είναι πρότυπο πολιτισμικό φαινόμενο, «σύστημα-πιλότος», όπως την ονόμασαν. Αυτό θέλει να πει ότι οι φυσικές γλώσσες είναι το πληρέστερο σύστημα που διαμόρφωσαν οι ανθρώπινες κοινωνίες: σύστημα οργάνωσης, σύστημα σημασίας, σύστημα επικοινωνίας. Και γίνεται φυσιολογικά το υπόδειγμα για τη συγκρότηση ανάλογων δευτερογενών συστημάτων, πολιτισμικών δομών και θεσμών. Αυτό σημαίνει ότι η δομή της γλώσσας επηρεάζει τη δομή του πολιτισμού. Καθορίζει τον τρόπο που ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται, κατανοεί και ερμηνεύει τον κόσμο. Η δομή της γλώσσας συναρτάται, λοιπόν, με τη λειτουργία του εγκεφάλου. Και συνεπώς, φαινόμενα αποδόμησης της γλώσσας έχουν αρνητικό αντίκτυπο στη λειτουργία της σκέψης.

Συχνά ερχόμαστε αντιμέτωποι με φαινόμενα που παραβιάζουν ανεπίγνωστα τους κανόνες της γλώσσας στη φωνητική, μορφολογία, σύνταξη (από παραδρομή, ανεπάρκεια, ημιμάθεια, κ.ά.), φαινόμενα που μας ενοχλούν μεν αλλά τα προσπερνούμε με συγκατάβαση. «Με τα λάθη εξελίσσεται η γλώσσα», σύμφωνα με ένα γνωστό στερεότυπο. – Όχι μόνο με τα λάθη, θα παρατηρούσαμε εμείς. Πρωτίστως με τους «νόμους αυτορρύθμισης» και τους ιδιαίτερους «νόμους μετασχηματισμού», που ενυπάρχουν σε κάθε σύστημα ως δυνατότητες μετεξέλιξης προς διάφορες κατευθύνσεις, συμβατές ωστόσο προς το πνεύμα του συστήματος, όχι τυχαίες, όπως ένα σημαντικό μέρος από τα λάθη των ανθρώπων που τη μιλούν, μάλιστα των αλλοδαπών «μετοίκων».

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ: ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΗ ΑΠΟΔΟΜΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ 1976 - ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΑΝΤΩΝΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟ

Στην Ελεύθερη Πένα, ο κλασικός φιλόλογος και ιστορικός Αντώνης Αντωνάκος μιλά για τη σημερινή κατάσταση της Ελληνικής Γλώσσας και υποστηρίζει ότι η γλωσσική φθορά συνδέεται με συγκεκριμένες εκπαιδευτικές και θεσμικές επιλογές των τελευταίων δεκαετιών.

Συζητάμε για την αποκοπή από τα αρχαία κείμενα, την κατάργηση του πολυτονικού, την υποβάθμιση της ιστορικής γραμματικής και ορθογραφίας, καθώς και για το ζήτημα των αγγλικών όρων στη δημόσια ζωή. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διάκριση που θέτει μεταξύ «Ελληνικής» (διαχρονικής) και «ελλαδικής» (σύγχρονο ιδίωμα) και στη σχέση γλώσσας–ταυτότητας–μνήμης.

Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας - Εορτάζεται 9 Φεβρουαρίου ημέρα θανάτου του Διονυσίου Σολωμού | Αέναη επΑνάσταση

Η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας εορτάζεται ετησίως στις 9 Φεβρουαρίου, ημέρα θανάτου του Διονυσίου Σολωμού, του εθνικού ποιητή της Ελλάδας. Τα ελληνικά είναι η επίσημη γλώσσα της Ελλάδας και της Κύπρου, καθώς και μία από τις 23 επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Περισσότερα » 

https://www.sophia-ntrekou.gr/2021/02/worlday-mera-ellhnikhs-glwssas.html

Ευγενία Σαρηγιάννίδη: Περί των σχέσεων Γλώσσας και Σκέψης

Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα ελληνικής γλώσσας, αναδημοσιεύουμε την συζήτηση, που πραγματοποιήθηκε στις 19 Μαρτίου του 2025, με την Δημοσιογράφο Άννα Δοντά για την συγκροτητική και οργανωτική σχέση της γλώσσας με την ανθρώπινη σκέψη. Ποιες οι συνέπειες της φτωχοποίησης της ελληνικής γλώσσας στην σκέψη και στον συλλογισμό;

Μια ιστορία αγάπης για την ελληνική γλώσσα!

από Jacques Bouchard

-9 Φεβρουαρίου 2026

O Βασίλης Χρυσανθόπουλος απολαμβάνει την συζήτηση με τον Jacques Bouchard για την Ελληνική γλώσσα.

Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας στις 9 Φεβρουαρίου

ΠΗΓΗ -  Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας

Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας στις 9 Φεβρουαρίου,

ημέρα μνήμης του εθνικού μας ποιητή Διονυσίου Σολωμού.

"Τη γλώσσα μού έδωσαν ελληνική·

το σπίτι φτωχικό στις αμμουδιές του Ομήρου.

Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου στις αμμουδιές του Ομήρου ..." (Ο Ελύτης).

Τη Γλώσσα που μίλησε

 ο Όμηρος, η Σαπφώ, ο Αισχύλος, ο Ηρόδοτος, ο Σοφοκλής, ο Θουκυδίδης, ο Ευριπίδης, ο Αριστοφάνης, ο Ιπποκράτης, ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης... ο  Παπαδιαμάντης, ο Καβάφης

ΠΗΓΗ - Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ τοῦ καθ. Ἰωάννη Προμπονᾶ

Του Κώστα Καραΐσκου

Παίρνοντας στά χέρια μου τό ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ τοῦ καθ. Ἰωάννη Προμπονᾶ ἔνιωσα πραγματικά δέος γιά τήν πνευματική προσπάθεια καί τό συναφές ἀποτέλεσμα πού ὑποστασιάζει.

 Σχεδόν 500 σελίδες μέ ἑλληνικές λέξεις ἀπό 3,5 χιλιετίες πρίν, μέ 200 σελίδες βιβλιογραφία (!) καί σέ μία δερματόδετη ἔκδοση τοῦ 2024 ἀποτελεῖ πραγματικά ἔργο ζωῆς γιά τόν συγγραφέα ἀλλά καί πολύτιμο κτῆμα γιά κάθε Ἕλληνα. Ὅλος ὁ μυκηναϊκός κόσμος ζωντανεύει στίς σελίδες του, μέ ἀμέτρητα ὀνόματα, μέ 110 ἐπαγγέλματα (!), μέ λέξεις πού ἄλλοτε διανύουν τήν ἑλληνική διαχρονία διαρκῶς παροῦσες κι ἄλλοτε μέ ἅλματα πού τίς βρίσκεις αἴφνης στήν νεοελληνική.

 Λέξεις πού βεβαιώνουν τήν ἀδιάσπαστη ἑνότητα τῆς γλώσσας μας, ὀνόματα πού διαψεύδουν θεωρίες περί ἀλλότριας προέλευσης (Ἀπόλλων, Ἀλέξανδρος κτλ) καί ἀποδείξεις γιά τήν ἰλιγγιώδη παλαιότητα τοῦ ἑλληνικοῦ καί ὁμηρικοῦ κόσμου. 

Δέν εἶμαι φιλόλογος ἀλλά τό ἀπολαμβάνω μέ τήν αὐτονόητη σχέση οἰκειότητας κι ἀγάπης γιά τη γλῶσσα μας, τό συνιστῶ δέ ἀνεπιφύλακτα σέ κάθε συνέλληνα! Στό σύνδεσμο ἡ κριτική τοῦ ἀγαπητοῦ φίλου κ. Χρίστου Δάλκου, ἀπό τόν ὁποῖον πληροφορήθηκα καί τήν κυκλοφορία τοῦ ἀνεκτίμητου αὐτοῦ βιβλίου.

https://onomatologiki.wordpress.com/wp-content/uploads/2025/11/ce99cea9ce91ce9dce9dce97cea3-cea0cea1ce9fce9ccea0ce9fce9dce91cea3-ce9bce95ce9ece99ce9ace9f-cea4ce97cea3-ce9ccea5ce9ace97ce9dce91ceaace9ace97cea3-ce95ce9bce9bce97ce9dce99ce9ace97cea3-e280.pdf?fbclid=IwY2xjawOZmKJleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR7zMjF9OdJDcoHvk7DMv7BmsBqb0F0ogvBCC2PvUUuKCbMLtLWFneJSOOzuyw_aem_NvL-2sMc8sHlJYO2IxSBSw

Ο πλούτος και η ιδιαιτερότητα της Ελληνικής Γλώσσας

Η φιλόλογος, Ειρήνη Μαυροπούλου, καλεσμένη στην εκπομπή «Νωρίς - Νωρίς».

Χριστόφορος Χαραλαμπάκης: Γιατί να καμαρώνουμε για την Ελληνική - Κάθε δύο εβδομάδες χάνεται μία γλώσσα!*

Έναν χρόνο μετά την «ανέλπιστη καταξίωση» της εκλογής του στην έδρα της Γλωσσολογίας στην Ακαδημία Αθηνών, ο επιφανής Ακαδημαϊκός μιλά στην «Κ» για το μέλλον της γλώσσας στους καιρούς του τεχνολογικού καλπασμού, το «magnum opus» και φυσικά την γενέτειρά του απ’ όπου αντλεί δυνάμεις σε μέρες δύσκολες.

Σπουδές, διδακτορικά, έρευνες, δημοσιεύσεις, βιβλία, διαλέξεις, συνέδρια, διακρίσεις, βραβεύσεις, διδασκαλίες: Με μία πρόχειρη ανάγνωση στο βιογραφικό του, κομπλάρεις – «κριντζάρεις», κατά την νεανική αργκό, για την ανεπάρκειά σου. Στην όψη, παρ’ όλα αυτά, κάθε άλλο παρά θυμίζει κάποιον που «φλεξάρει», όπως συμβαίνει συχνά, όλη αυτή την γνώση – ή την εξουσία που ενίοτε την συνοδεύει. Αντιθέτως, μοιάζει με τον χαμογελαστό άγνωστο που θα σε χαιρετήσει στον δρόμο. 

Ο Χριστόφορος Χαραλαμπάκης είναι Γλωσσολόγος, Ακαδημαϊκός, με καταγωγή από την Ανατολή Ιεράπετρας, ένα ορεινό χωριό στις νότιες εσχατιές της ελληνικής επικράτειας. Οι ρίζες του, εκ πρώτης όψεως αθέατες, αποκαλύπτονται με τις πρώτες λέξεις του μέσα από την χαρακτηριστική κρητική προφορά του. 

Παιδί πολυμελούς οικογένειας, μεγάλωσε με άλλα επτά αδέλφια. Με αγάπη, θυσίες, αλλά και μία πολύτιμη ευκαιρία διαφυγής από αυτό που έμοιαζε αναπόδραστα προδιαγεγραμμένο για την πλειονότητα των συνομηλίκων του: Τον δρόμο του βιοπορισμού.

Σήμερα, ομότιμος Καθηγητής Γλωσσολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, επιστρέφει όταν μπορεί στις ρίζες του, έστω και νοερά, «αντλώντας δυνάμεις σε δύσκολους καιρούς».

Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, Ακαδημαϊκός Αντώνιος Κουνάδης: Δεν προέρχεται από τους Φοίνικες η ελληνική γραφή

Τέρμα η δήθεν Φοινικική προέλευση του Ελληνικού αλφαβήτου!

Μια συγκλονιστική ομιλία για την ελληνική γλώσσα και την αυθεντική ελληνική γραφή της (αλφάβητο) που δεν προέρχεται από τους Φοίνικες και τους ανύπαρκτους «Ινδοευρωπαίους», θεωρία που ζητά να αφαιρεθεί από τα σχολικά βιβλία, έκανε στην Ακαδημία Αθηνών ο απερχόμενος πλέον Πρόεδρός της, Ακαδημαϊκός Αντώνιος Κουνάδης στις 14 Ιανουαρίου 2019 μ.Χ., κλείνοντας την εκεί ετήσια θητεία του.

Το παρακάτω κείμενο της ομιλίας του, πρωτοδημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα της Εφημερίδας «Εστία».

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΡΑΠΤΗΣ

Ομιλία τοῦ τ. προέδρου τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν Ἀντωνίου Κουνάδη

εκφωνήθηκε στην Ακαδημία Αθηνών στις 14 Ἰανουαρίου 2019 .

ΥΨΙΣΤΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΑΓΑΘΟ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

«Η προβληθείσα τόν 18ο αἰῶνα ἄποψη, ὅτι ἡ Ἑλληνική γλῶσσα ἀνήκει στήν Ἰνδοευρωπαϊκή οἰκογένεια γλωσσῶν, καθώς καί ἡ ἄποψη ὅτι τό Ἑλληνικό ἀλφάβητο εἶναι Φοινικοσημιτικῆς προελεύσεως ἀπετέλεσαν ἀντικείμενα συνεχιζομένων μέχρι σήμερα ἐντόνων συζητήσεων καί ἀμφισβητήσεων. Δύο θέματα, τά ὁποῖα δέν πρέπει νά ἀφήνουν ἀδιάφορο κανένα Ἕλληνα, ἀφοῦ τό ὑψίστης σημασίας ἀγαθό τῆς πολιτισμικῆς μας κληρονομιᾶς, ἡ Ἑλληνική γλῶσσα, προφορική καί γραπτή, ἀρρήκτως συνδεδεμένη μέ τήν ταυτότητα, τήν συνέχεια, τήν ἐπιβίωση καί τήν προοπτική τοῦ Ἑλληνισμοῦ, εἶναι ὑπόθεση ὅλων μας.

"Σ΄ έφαγα!"

Του Ανδρέα Μοράτου 

"Σ΄ έφαγα!", λένε στις (νεανικές κυρίως) παρέες όταν θέλουν να πουν "σε (κατα)νίκησα", "σε κατατρόπωσα", "σε συνέτριψα". Η "κατάποση", το "φάγωμα", ισοδυναμεί με πλήρη επικράτηση, με ισοπέδωση του άλλου!

Την ίδια ιδέα, που είναι πολύ παλιά, θα τη βρούμε και σ' ένα τροπάριο του Εσπερινού της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού: "δι᾿ οὗ (διά του οποίου [Σταυρού]) κατεπόθη τοῦ θανάτου ἡ δύναμις" ( = "διά του οποίου [Σταυρού] κατατροπώθηκε με κατάποση η δύναμη του θανάτου"). (Το "κατεπόθη" είναι Παθητική Φωνή τού ρήματος "καταπίνω"). Η φράση αυτή είναι εμπνευσμένη από την Πρώτη Προς Κορινθίους Επιστολή τού απ. Παύλου: "κατεπόθη ὁ θάνατος εἰς νῖκος" ( = "κατανικήθηκε ο θάνατος με κατάποση") (Α΄ Κορ. 15:54). Θυμίζει επίσης μια φράση της Δευτέρας Προς Κορινθίους Επιστολής του ίδιου αποστόλου: "ἵνα καταποθῇ τὸ θνητὸν ὑπὸ τῆς ζωῆς" ( = "για να καταπιεί [και να συντρίψει έτσι] η ζωή τη θνητότητα") (Β΄ Κορ. 5:4).

Ανάλογη εικόνα (αυτή τη φορά αναφορικά με την αδηφάγο κοιλιά του Άδη) έχουμε στο αναστάσιμο απολυτίκιο τού τρίτου (γ΄) ήχου: "[ὁ Κύριος] ἐκ κοιλίας Ἅδου ἐρρύσατο ἠμᾶς" ( = [ο Κύριος] μάς έσωσε από την κοιλιά τού Άδη").

Υπόψιν, ότι το "καταπίνω" θα το βρούμε να χρησιμοποιείται στην Αγία Γραφή και για τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, π.χ.: "ἵνα τί [...] παρασιωπήσῃ ἐν τῷ καταπίνειν ἀσεβῆ τὸν δίκαιον;" ( = "για ποιο λόγο σιωπάς όταν καταπίνει ο ασεβής τον δίκαιο;") (Αββακούμ 1:13).

ΠΗΓΗ: https://www.facebook.com/share/p/1BYWpdUk6r/

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Η εξαφάνιση των φιλολόγων: Μια προφητεία για τον μελλοντικό άνθρωπο

Author - Αποστόλης Ζυμβραγάκης

Στην αρχαία Ελλάδα, η παιδεία θεωρούταν προϋπόθεση της ελευθερίας. Ένας άνθρωπος ήταν «πολίτης» επειδή μπορούσε να μιλήσει, να σκεφτεί, να επιχειρηματολογήσει, να σταθεί σε έναν δημόσιο διάλογο με αυτογνωσία και λόγο. Η φιλολογία — η ενασχόληση με τον λόγο, τη μνήμη, την παράδοση και το συναίσθημα που κρύβεται πίσω από τις λέξεις — δεν ήταν ένα επάγγελμα. Ήταν ένας τρόπος να είσαι άνθρωπος.

Κι όμως, στην Ελλάδα του 21ου αιώνα — χώρα που γέννησε τη ρητορική και τη γραμματεία — ένας φοιτητής μπορεί να εισαχθεί σε σχολή Φιλολογίας με βαθμό 8. Ενδεικτικό όχι μόνο της υποβάθμισης ενός πανεπιστημιακού τμήματος, αλλά ίσως προάγγελος μιας βαθύτερης πολιτισμικής κρίσης.

Η παρακμή της φιλολογίας δεν είναι τυχαία

Δεν ζούμε πια στην εποχή των βιβλίων. Ζούμε στην εποχή των δεδομένων. Ο Homo Sapiens αντικαθίσταται σταδιακά από τον Homo Algorithmicus· έναν οργανισμό που δεν χρειάζεται αφήγηση, αλλά ακριβή πρόβλεψη· που δεν ενδιαφέρεται για το «γιατί» του ανθρώπου, αλλά για το «πώς» της μηχανής.

Σε έναν τέτοιο κόσμο, η φιλολογία μοιάζει περιττή. Δεν προσφέρει δεξιότητες τεχνολογίας, δεν παράγει κώδικα, δεν οδηγεί σε οικονομική ανάπτυξη. Δεν καταγράφει, δεν μετρά. Μόνο ερμηνεύει. Και αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημά της.

Γιατί φοβόμαστε την ερμηνεία;

Η ερμηνεία απαιτεί χρόνο, αμφιβολία, ιστορική γνώση και ενσυναίσθηση. Είναι αργή, εύθραυστη και άβολη. Σε αντίθεση με τις “δεδομένες” αλήθειες του ψηφιακού κόσμου, η φιλολογία σου ψιθυρίζει:
«Μπορεί να κάνεις λάθος. Μπορεί να υπάρχουν κι άλλες οπτικές. Η γλώσσα είναι ρωγμή, όχι τοίχος».

Είναι και μερικοί που πάνε να κάνουν νέα γλώσσα… (Γ. Παϊσίου)

Αναρτήθηκε από τον/την antexoume στο Σεπτεμβρίου 12, 2013

.– Γέροντα, γιατί κατήργησαν τους τόνους από την γραμματική;

– Τώρα, όπως οι άνθρωποι δεν σηκώνουν τίποτε και τα πετούν όλα, έτσι και τα γράμματα δεν σηκώνουν τίποτε, ούτε οξείες ούτε περισπωμένες! Και όπως όλοι τρέχουν, δεν βάζουν ούτε τελεία!

Βλέπω μια γλώσσα που γράφουν μερικοί! Διάβαζα σε μία μετάφραση της Καινής Διαθήκης: «Από την Αίγυπτο κάλεσα τον γιο μου». Δεν ταιριάζει, βρε παιδί! Δεν ξεχωρίζει το ιερό από το ανίερο!Γράφουν έτσι, δήθεν για να είναι όλα ίδια, να υπάρχη ομοιομορφία στην γλώσσα. Ποιος,ακόμη και από το πιο τελευταίο χωριό, δεν θα καταλάβαινε, αν έγραφε «τον υιόν μου»; Άκουσα μια φορά στο Άγιον Όρος σε μια ανάγνωση: «Το ψωμί και το κρασί που κάνουν την Μεταλαβιά». Δεν ταιριάζει· πως να το κάνουμε; Ποιος δεν ξέρει τι θα πη «άρτος» και «οίνος»;

– Λένε, Γέροντα, ότι θα αντικαταστήσουν το ελληνικό αλφάβητο με το λατινικό.

– Άσ’ τα, δεν θα σταθούν αυτά· δεν θα σταθούν. Ευτυχώς που ο Θεός και από το στραβό και από το κακό βγάζει καλό, αλλιώς θα ήμασταν χαμένοι. Δεν χάθηκε η Παράδοση, η γλώσσα τότε που τα είχαν όλα σε χειρόγραφα και δεν υπήρχαν ούτε φωτοτυπικά ούτε τίποτε και θα χαθή τώρα που βγήκαν τόσα μέσα; Όχι, δεν πρόκειται να χαθή, ό,τι και να κάνουν οι άνθρωποι.

Βλέπετε και οι Ρώσοι πρόσφυγες πως κράτησαν τα έθιμά τους! Αυτό που τους βοήθησε ήταν που ήξεραν την ποντιακή γλώσσα. Κράτησαν έτσι την Παράδοση μέσα τους. Αλλά, παρ’ όλο που τους δόθηκε λίγη ελευθερία, έφυγαν από την Ρωσία, για να βρουν ελευθερία, γιατί και πάλι ήταν σαν ένα πουλάκι που το έβγαλαν από το κλουβί και το άφησαν μέσα στο δωμάτιο ελεύθερο. Δεν θα στενοχωριόταν και εκεί; Φαντασθήτε πως ήταν πριν οι καημένοι!

Είναι και μερικοί που πάνε να κάνουν μια νέα γλώσσα. Η ελληνική όμως γλώσσα έχει «γλώσσα» από τις πύρινες Γλώσσες της Πεντηκοστής! Το δόγμα της πίστεώς μας καμμιά γλώσσα δεν μπορεί να το αποδώση. Γι’ αυτό οικονόμησε ο Θεός και η Παλαιά Διαθήκη μεταφράσθηκε από τους Εβδομήκοντα στην ελληνική γλώσσα και το Ευαγγέλιο γράφτηκε στην ελληνική γλώσσα. Αν δεν ξέρη Αρχαία Ελληνικά κανείς και ασχολήται με το δόγμα, μπορεί να πλανηθή. Και εμείς καταργήσαμε τα Αρχαία από τα σχολεία!

Μετά από λίγο θα έρχωνται Γερμανοί να διδάσκουν Αρχαία στα δικά μας Πανεπιστήμια. Τότε θα καταλάβουν οι δικοί μας την αξία που έχουν τα Αρχαία Ελληνικά, αφού πρώτα γίνουν ρεζίλι, και θα πουν: «Για δες η Εκκλησία που κρατούσε τα Αρχαία»!

Πάνε να εξαφανίσουν ένα ορθόδοξο έθνος. Ξέρετε τι σημαίνει αυτό; Ένα ορθόδοξο έθνος σήμερα είναι μεγάλη υπόθεση! Παλιά είχαμε την φιλοσοφία. Η Αγία Αικατερίνη με βάση την φιλοσοφία αποστόμωσε τους φιλοσόφους. Οι φιλόσοφοι ετοίμασαν τον δρόμο για τον Χριστιανισμό. Το Ευαγγέλιο γράφτηκε στα ελληνικά και διαδόθηκε στον κόσμο. Μετά οι Έλληνες προχώρησαν να φωτίσουν και τους Σλαύους. Σε μερικούς δεν συμφέρει να υπάρχη η Ελλάδα. «Μας κάνει κακό, λένε. Πρέπει να την εξαφανίσουμε».

από το βιβλίο ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΛΟΓΟΙ Α’

ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ ”ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ” ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1999 εδώ

Ερατοσθένη Γ. Καψωμένου : Για την 9ης Φεβρουαρίου «Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας»

Του Ερατοσθένη Καψωμένου

Θέλω να ευχαριστήσω από καρδιάς τον εξαίρετο Συνάδελφο και Φίλο, Αναστάσιο Τάμη, Διευθυντή του Αυστραλιανού Ινστιτούτου Ελληνικών Ερευνών, που είχε την πρόνοια να μας ενημερώσει από τη μακρινή Αυστραλία ότι το Εκτελεστικό Συμβούλιο της UNESCO υιοθέτησε με ομοφωνία, στις 14 Απριλίου 2025, απόφαση με την οποία προτείνεται η ανακοίνωση της 9ης Φεβρουαρίου ως «Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας».

Η επίσημη ανακοίνωση θα γίνει κατά την 43η Γενική Διάσκεψη της UNESCO το Νοέμβριο 2025.

Συμμερίζομαι απόλυτα, στο σύνολο και στα καθέκαστα, τις θέσεις και τις προτάσεις των επιφανών Ελληνιστή Αναστασίου Τάμη στα κείμενα που απευθύνει, εν όψει της επίσημης ανακοίνωσης, προς την Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων (με κοινοποίηση στους γράφοντες) και τα οποία αποτελούν ένα γενικό Προσκλητήριο αφύπνισης προς το Πανελλήνιο.

Συνοψίζω το πνεύμα αυτών των υποδειγματικών κειμένων, με τα οποία καλούμαστε:

1. Πρώτα απ' όλα, να ανακτήσουμε την αυτοπεποίθησή μας, ξεπερνώντας το υποβολιμαίο σύνδρομο της ηττοπάθειας, και να πανηγυρίσουμε για τη δίκαιη αναγνώριση, που αποκαθιστά την ελληνική γλώσσα και πολιτισμό – αυτά τα δυο πάνε μαζί – στη διεθνή περιωπή που ιστορικά δικαιούνται, ως ένας από τους αρχαιότερους ζώντες πολιτισμούς, που η γλώσσα του δεν έπαψε να μιλάει από τον ίδιο λαό στον ίδιο γεωγραφικό χώρο επί τρεις και πλέον χιλιετίες · στη διάρκεια των – όπως βεβαιώνει ο ποιητής Οδυσσέας Ελύτης, στον ιστορικό λόγο που εκφώνησε στη Στοκχόλμη ενώπιον της επιτροπής που του απένειμε το βραβείο NOBEL. Λογοτεχνίας – δεν υπήρξε ούτε ένας αιώνας χωρίς ποιητική δημιουργία σε ελληνική γλώσσα.