Ἀφοὶ ΚΑΡΑΜΑΖΩΦ, Ντοστογιἐφσκι: ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΟΥ ΚΑΚΟΥ ΕΜΕΙΝΕ ΑΝΑΠΑΝΤΗΤΟ.

του Διαμαντής Κούτουλας 

Τελευταῖο βιβλίο τοῦ Ντοστογιἐφσκι εἶναι οἱ "ΑΔΕΛΦΟΙ ΚΑΡΑΜΑΖΩΦ" {1880}, τὸ ὁποῖο ὀλοκλἠρωσε λίγο πρὶν πεθάνει καὶ ἀναφέρεται στὸ κεντρικὸ ἐρώτημα τῆς ΘΕΟΔΙΚΙΑΣ:  "πῶς ἕνας  πανάγαθος καὶ παντοδύναμος θεὸς ἐπιτρἐπει τὸν  χωρίς νόημα ΠΟΝΟ ;"

ΥΠΟΘΕΣΗ.

ὁ ΦΙΟΝΤΟΡ Καραμἀζωφ ἕνας ἄθλιος τὺπος ἔχει τέσσερεις γυιούς, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ ἕνας, ὁ ΣΜΕΡΝΤΙΑΚΩΦ,  εἶναι νόθος ἀπὸ μιά διανοητικά καθυστερημένη γυναῖκα. Ἀπὸ τοὺς ἄλλους τρεῖς, ὁ ΝΤΜΙΤΡΙ εἷναι καθ’ὁμοἰωση τοῦ πατρός, ὁ ΙΒΑΝ διανοούμενος ὀρθολογιστὴς καὶ ἄθεος, ἑνῶ ὁ τρίτος, ὁ ΑΛΙΟΣΑ πιστὸς χριστιανός, ἑτοιμάζεται νά γίνει καλόγηρος, δίπλα στὸν μοναχό ΖΩΣΙΜΑ.

 Ὁ Φιόντορ ἁρνεῖται νὰ δώσει στὸν Ντμίτρι τά χρήματα τῆς μητρός του πού δικαιοῦται καὶ κυνηγᾶ τὴν ἴδια γυναῖκα ποὺ ἐπιθυμεῖ καὶ ὁ γυιός του, τὴν ΓΚΡΟΥΣΕΝΚΑ.

 Ἡ ἀπόπειρα συμφιλίωσης τῆς οἰκογἐνειας στὸ μοναστήρι τοῦ Ζωσιμᾶ ἀποτυγχάνει καὶ ὁ Ντμίτρι διακηρύσσει ΔΗΜΟΣΙΩΣ ὅτι ΘΑ ΣΚΟΤΩΣΕΙ ΤΟΝ ΑΘΛΙΟ ΠΑΤΕΡΑ ΤΟΥ . 

 Ἐν τῶ μεταξὺ ὁ ΙΒΑΝ διακηρύσσει τὶς ἰδέες του: 

ΔΕΝ ΥΠΆΡΧΕΙ ΘΕΟΣ στὸν κόσμο, ΔΙΟΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΟ ΠΑΡΑΛΟΓΟ ΚΑΚΟ καὶ διερωτᾶται "ΓΙΑ ΠΟΙΟ ΛΟΓΟ ΠΑΣΧΟΥΝ ΤΑ ΑΘΩΑ ΠΑΙΔΙΑ; ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΑΥΤΟ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ ΚΟΣΜΟΥ; "

{Τὸ παρἀδειγμα τοῦ ΙΒΑΝ εἶναι ἀνατριχιαστικό:  στρατιῶτες βασανίζουν ἕως θανάτου ἕνα 5χρονο παιδὶ μπροστὰ στὴν μητέρα του, ἡ ὁποία τελικὰ τρελαίνεται, γιὰ νὰ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΟΥΝ..

Καὶ διερωτᾶται ὁ Ἰβὰν Καραμἀζωφ: "ΠΩΣ ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ Ο ΘΕΟΣ ΤΕΤΟΙΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ;' }

Ἄρα συμπεραίνει ὁ ΙΒΑΝ, θεὸς δέν ὑπάρχει, ὁπότε ΠΑΣΑ ΗΘΙΚΗ ΕΙΝΑΙ ΣΥΜΒΑΤΙΚΗ.

Mark Rowlands – Η βάση του κακού στον κόσμο

Η κακία περνάει δύσκολες ώρες τον τελευταίο καιρό. Όχι επειδή δεν υπάρχουν αρκετά δείγματα κακίας -ακριβώς το αντίθετο συμβαίνει- αλλά επειδή πολλοί κατά τεκμήριο ευφυείς άνθρωποι αρνούνται να παραδεχτούν την ύπαρξή της.

Θεωρούν το «κακό» ένα ξεπερασμένο κατάλοιπο της μεσαιωνικής σκέψη μια υπερφυσική δύναμη που προέρχεται από τον Σατανά, οποίος δηλητηριάζει με κακία τις ψυχές των ανθρώπων για να τελέσει το διαβολικό του έργο. Επομένως, η τάση σήμερα είναι να βάζουμε το «κακό» μέσα σε εισαγωγικά.

Αυτό που που ονομάζουμε κακό ή κακία είναι είτε θέμα ιατρικής -αποτέλεσμα κάποιος ψυχικής ασθένειας- είτε θέμα κοινωνιολογίας -αποτέλεσμα κάποιας κοινωνικής ασθένειας. Αυτή η αντιμετώπιση έχει συνέπειες.

• Πρώτον, το «κακό» βρίσκεται στο περιθώριο της κοινωνίας, αφορά δηλαδή όσους έχουν ψυχολογικό ή κοινωνικό πρόβλημα.
• Δεύτερον, κανείς δεν είναι πραγματικά υπεύθυνος αν εμφανίζει τέτοια συμπτώματα. Αν κάποιος επιδίδεται σε «κακές» πράξεις δεν μπορούμε να του ζητήσουμε ευθύνες για όσα κάνει. Είναι είτε ψυχικά άρρωστος, είτε θύμα των περιστάσεων. Είναι δυσλειτουργικός από ιατρική άποψη, ή από κοινωνική, αλλά δεν  είναι κακός» από ηθική άποψη. Το κακό δεν είναι ποτέ αυτό που φαίνεται πως είναι. Είναι πάντα κάτι άλλο.

Θεωρώ αυτές τις απόψεις εντελώς λανθασμένες. Η σύγχρονη, και -υποτίθεται- φωτισμένη αντίληψη του κακού χάνει κάτι πολύ σημαντικό. Δεν υποστηρίζω προφανώς τη μεσαιωνική αντίληψη περί υπερφυσικών δυνάμεων. Ισχυρίζομαι, όμως, ότι δεν στέκει καμία από τις δύο βασικές υποθέσεις της σύγχρονης αντίληψης για το κακό – ότι είναι περιθωριακό και δεν έχει κανείς ευθύνη. Θα προτείνω αντίθετα μία υπόθεση που, φαινομενικά και μόνο, είναι πολύ απλή.

• Πρώτον, «κακό» σημαίνει «επιτέλεση απεχθών πράξεων».
• Δεύτερον, «κακοί» χαρακτηρίζονται οι άνθρωποι που επιτελούν τέτοιου είδους πράξεις εξαιτίας κάποιας ανεπάρκειας την οποία έχουν.