30/12/2025
Φωτό: SLpress.gr
ΣΤΟΪΛΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ
Το 1852 νεαροί απόφοιτοι της Σχολής του Βαρνάβα στο ακόμα οθωμανικό Μοναστήρι (Bitola, ή αρχαία Ηράκλεια Λυγκηστίς), στο οποίο κυριαρχούσαν πληθυσμιακά, πνευματικά και οικονομικά οι κυρίως βλαχόφωνοι Έλληνες, ίδρυσαν ένα είδος Λέσχης με το όνομα “Καζίνο”. Κύριος σκοπός αυτού του σωματείου – με την “ουδέτερη” ονομασία – ήταν «η αναζωπύρωσις του πατριωτικού αισθήματος των πολιτών και η κατά του ενός προστασία των Χριστιανών κατά πάσης βιοπραγίας εκ μέρους των Τούρκων.»
Σημειωτέον ότι στα μέσα του 19ου αιώνα και πολύ πριν την δημιουργία της “Βουλγαρικής Εξαρχίας” το 1870, οι Βούλγαροι δεν είχαν δείξει ακόμα εμπράκτως τις εθνικές διαθέσεις τους για την Μακεδονία, πόσο μάλλον να γίνεται λόγος για “μακεδονικό έθνος”. Οι Τούρκοι που γνώριζαν από την αρχή την ύπαρξη του “Καζίνο” δεν αντιδρούσαν για αρκετό διάστημα καθώς δεν υπήρχε κάποια “έμπρακτος έκφανσις” των πραγματικών στόχων των νεαρών Ελλήνων του Μοναστηρίου.
Μέχρι που ένα συνταραχτικό τυχαίο γεγονός προκάλεσε “αναβρασμό” στους Τούρκους και μεγάλη ανησυχία στους Χριστιανούς. Κάποιος “νέος Χριστιανός υπερασπιζόμενος την τιμή και την ζωή του σκότωσε έναν νέον Τούρκον”. Ο άτυχος δράστης συνελήφθη σχεδόν αμέσως και όπως αναμένονταν καταδικάστηκε σε θάνατο.
