Συνέχεια από Σάββατο 1η. Αυγούστου 2026
Η ήττα των ιδεών 2
Του Marcello Venziani
Η ήττα του Πλάτωνα
Η σιωπή των ιδεών στην παγκόσμια εποχή(συνέχεια)
Δεν είναι δύσκολο να παρατηρήσει κανείς ότι η τελευταία ψευδο-ιδέα που γέννησε η Δύση δεν προέρχεται από τα εδάφη της πολιτικής, αλλά από τον περιορισμό τους προς όφελος της οικονομίας και της τρομερής κινητήριας δυνάμεώς της, της Τεχνικής. Η πολιτική ως υποτελής περιφέρεια της αγοράς οδηγεί στη σιωπή των ιδεών και στην αποδοχή του οικονομικού φιλελευθερισμού ως ορίζοντα. Έπειτα υπάρχει ένας οικονομικός φιλελευθερισμός συνδυασμένος με τη διατήρηση ορισμένων αξιών, ηθών και συνηθειών, με περισσότερο αποφασιστισμό και λιγότερες ανασφάλειες, από τον οποίο προκύπτει η κεντροδεξιά· και ένας οικονομικός φιλελευθερισμός που διευρύνεται στο πεδίο των ηθών και περιορίζεται στο οικονομικό επίπεδο, από τον οποίο προκύπτει η κεντροαριστερά. Οι πρώτοι προσφέρουν περισσότερη προστασία στα ζητήματα της ασφάλειας, της δημόσιας τάξεως και των παραδεδομένων αξιών· οι δεύτεροι προσφέρουν περισσότερη προστασία στα οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα.
Κατά τα λοιπά, έχουν απομείνει οι φλούδες του παρελθόντος, τα άδεια κελύφη των ιδεών. Μερικές φορές είναι δοχεία εξουσίας ή κατοικίες φατριών, υπολειμματικές εστίες ομάδων· αλλά πλέον είναι απονεκρωμένες στο επίπεδο των ιδεών, τόσο ως προς το πάθος όσο και ως προς την επεξεργασία τους. Έτσι, από το παρελθόν απομένουν οι φλούδες, μερικές φορές μάλιστα αρκετά μεγάλες.
Οι φλούδες του κομμουνισμού, του νεοφασισμού, της χριστιανοδημοκρατίας, του σοσιαλισμού, της αναρχίας, της μοναρχίας, του εργατισμού και της σοσιαλδημοκρατίας, του συνδικαλισμού και του κοσμικού ή θρησκευτικού εθνικισμού, καθώς και του περιβαλλοντισμού —ο οποίος υπήρξε η προτελευταία ιδέα του εικοστού αιώνα και αποκρυσταλλώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1970.
Είναι καθησυχαστικό και πολεμικά αποτελεσματικό να κρατά κανείς τον αντίπαλο διαρκώς υπό κατηγορία, προσάπτοντάς του την καταγωγή του και τη βασανιστική προσπάθειά του να την απωθήσει: αν ξύσεις κάτω από το δέρμα των νεοφώτιστων —λέγει η επαναλαμβανόμενη κατηγορία— θα βρεις τον παλιό κομμουνιστή, τον παλιό θρησκόληπτο, τον παλιό φασίστα και ούτω καθεξής· όλοι αυτοί σήμερα συνοψίζονται στη μορφή του αντιαμερικανού.


















