Στρατηγός Μακρυγιάννης. Έργο του Karl_Krazeisen (1828).Στέλιος Κούκος
Ποιος θυμάται τον Μακρυγιάννη; Πολλοί! Όπως και εγώ! Πρόκειται για ένα καλό και ωραίο παλικάρι. Όχι βεβαίως, λόγω της δεδομένης ανδρείας του, αλλά γιατί είναι από τους ανθρώπους που θα ήθελες να κάνετε παρέα. Κατ’ αρχήν για να σου διηγείται αυτά που έζησε και ζούσε, «δυστυχήματα αναντίον της πατρίδος…», αλλά και να γεύεσαι και τις ατελείωτες και απόλυτες σιωπές του.Αυτά τα… ευτηχήματά του, τις μετέωρες στιγμές του ανάμεσα στις αναμνήσεις του και την σύγχρονη πραγματικότητα που θα ανάσαινε και θα σκεφτόταν: «και τι κάνουμε τώρα; Το Ρωμαίηκο λίγο πολύ το φτιάξαμε. Τι γίνεται με όλους αυτούς που μπλέξαμε. Πώς ξεμπερδεύουμε με δαύτους; Μοναρχικούς και αρχομανείς που ταλαιπωρούν την πατρίδα λόγω της ‘διοτέλειάς τους».
Και ας είναι πάλιν στιγμές αγωνίας, αλλά και ζωής και δράσης για το Ρωμαίηκο για τον αγράμματο ο οποίος μοιάζει να έγινε ο σοφός πατέρας του γένους. Αυτό έχει συνέχεια στο μυαλό του με την αγωνία του γονιού, για να μην ξεστρατίσει το παιδί του.
Μπορεί και, κάπου κάπου, να σκεφτόταν, πως θα έχει δίκαιο ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης ο οποίος αύριο μεθαύριο θα γράψει: «Από τότε που μεταλλάξαμεν τυράννους»! Και θα αναρωτιέται, πού βρήκε τέτοιο σθένος ένας σχεδόν κουρελής συγγραφέας να το γράψει αυτό; Τέτοιους ανθρώπους θα ήθελα να έχω σήμερα κοντά μου.
Εξ ου και το κλάμα που βγήκε με την σκέψη αυτή από τα σωθικά του και οι ποταμοί των δακρύων που έρευσαν από τα μάτια του. Όχι δεν ήταν από γεροντική συγκίνηση, αλλά από το κακό που έβλεπε να γίνεται μπροστά του. Άκου τι λέει ο Σκιαθίτης, αυτός ο γίγαντας των ελληνικών γραμμάτων που τον μετράν από εδώ και από εκεί για να δουν αν αξίζει. Είναι έτσι ή αλλιώς, αναρωτιούνται δήθεν τάχα; Το ίδιο δεν θα πάθω και εγώ μ’ αυτά που γράφω; Και πού να βγουν και τα «Οράματα και θάματα» τι έχει να γίνει;
Ο Μακρυγιάννης ήταν αγράμματος — έμαθε να γράφει μόνος του στα 33 του. Κι όμως, τα Απομνημονεύματά του θεωρούνται ένα από τα πιο σημαντικά κείμενα της νεοελληνικής γραμματείας.
«Αν τιμίως φέρθηκα, βάλτε βάση και εις τα γραφόμενά μου·
Με αφορμή την εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου, εγκαινιάζουμε μια σειρά 15 αναρτήσεων με αποσπάσματα από τα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη — έναν λόγο αυθεντικό, ανεπιτήδευτο και διαχρονικά επίκαιρο.
«Ἕνας Ἕλληνας - ὁ Μακρυγιάννης» είναι τίτλος ομιλίας του Γ. Σεφέρη, από τα ωραιότερα κείμενα που έγραψε ο μεγάλος μας ποιητής. Παραθέτουμε ένα μικρό απόσπασμα:








