Ιωάννης Μακρυγιάννης, Οράματα και Θάματα.

"[...] και με δάκρυα αμαρτωλού, πρώτα να σώσει, το έλεος του, την ματοκυλισμένη μου πατρίδα και θρησκεία και όσου τίμιους ανθρώπους, όποιας θρησκείας και αν είναι, όσοι φέρουν δοξολογίαν εις τον Θεόν και εις την βασιλείαν του, να σώσει αυτούς και μας όλους τους αμαρτωλούς από τους ανθρωποφάγους και τυράγνους όλης της ανθρωπότης,

 οπού σήκωσαν, οι ανθρωποφάγοι και οι τύραγνοι και οι οπαδοί τους, την δοξολογίαν από τον πλάστη του παντός και της βασιλείας του και την έδωσαν του πατέρα τους του διαβόλου και έγιναν παιδιά αυτεινού και καταβασανίζουν την ανθρωπότη, και χάσανε την δικιοσύνη, την θέληση της παντοδυναμίας του και της βασιλείας του, και τρώνε αυτείνοι και οι οπαδοί τους ζωντανούς ανθρώπους·

 και ανάβω την λαμπάδα μου και θεμιατίζω και κάνω την ταπεινή μου προσευκη· και σε αυτό κατηγόρια ήβρα || και βρίσκω από τους καλούς ανθρώπους· εγώ εξακολουθώ τον δρόμο μου, και ο Θεός να μου δώσει και αρετή και ηθική, ότ' είμαι ο χερότερός του απ' ούλο του το πλάσμα του· 

οι αμαρτίες μου είναι άβυσσος της θαλάσσης οπού 'καμα και κάνω ολοένα· έκοψα την συναστροφή μου από τον κόσμον, σπανίως βγαίνω, εργάζομαι εις τον κήπο μου και κάνω το χρέος μου και εις αυτό, εκείνο οπού δύνομαι.

Εις τ' άλλο το στορικόν ξηγώμαι τ' ς αγώνες· είχα και τούτα γραμμένα καμόσα, και τ' άλλα τα 'χω χωμένα, ότι οι κατάσκοποι πάντοτες με προσέχουν και με κατακρένουν εις τους ανωτέρους τους κατά την θέλησήν τους, διά να βρίσκουν τα νιτερέσια τους και την ευκή αυτεινών, και γύρευαν να μου κάμουν κατ' οίκον έρευνα· 

Ο Μακρυγιάννης δεν έδινε εξετάσεις. Έδινε… επανάσταση! Έγραφε ιστορία! Παρέδιδε ήθος!

Στρατηγός Μακρυγιάννης. Έργο του Karl_Krazeisen (1828).

Στέλιος Κούκος

Ποιος θυμάται τον Μακρυγιάννη; Πολλοί! Όπως και εγώ! Πρόκειται για ένα καλό και ωραίο παλικάρι. Όχι βεβαίως, λόγω της δεδομένης ανδρείας του, αλλά γιατί είναι από τους ανθρώπους που θα ήθελες να κάνετε παρέα. Κατ’ αρχήν για να σου διηγείται αυτά που έζησε και ζούσε, «δυστυχήματα αναντίον της πατρίδος…», αλλά και να γεύεσαι και τις ατελείωτες και απόλυτες σιωπές του.

Αυτά τα… ευτηχήματά του, τις μετέωρες στιγμές του ανάμεσα στις αναμνήσεις του και την σύγχρονη πραγματικότητα που θα ανάσαινε και θα σκεφτόταν: «και τι κάνουμε τώρα; Το Ρωμαίηκο λίγο πολύ το φτιάξαμε. Τι γίνεται με όλους αυτούς που μπλέξαμε. Πώς ξεμπερδεύουμε με δαύτους; Μοναρχικούς και αρχομανείς που ταλαιπωρούν την πατρίδα λόγω της ‘διοτέλειάς τους».

Και ας είναι πάλιν στιγμές αγωνίας, αλλά και ζωής και δράσης για το Ρωμαίηκο για τον αγράμματο ο οποίος μοιάζει να έγινε ο σοφός πατέρας του γένους. Αυτό έχει συνέχεια στο μυαλό του με την αγωνία του γονιού, για να μην ξεστρατίσει το παιδί του.

Μπορεί και, κάπου κάπου, να σκεφτόταν, πως θα έχει δίκαιο ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης ο οποίος αύριο μεθαύριο θα γράψει: «Από τότε που μεταλλάξαμεν τυράννους»! Και θα αναρωτιέται, πού βρήκε τέτοιο σθένος ένας σχεδόν κουρελής συγγραφέας να το γράψει αυτό; Τέτοιους ανθρώπους θα ήθελα να έχω σήμερα κοντά μου.

Εξ ου και το κλάμα που βγήκε με την σκέψη αυτή από τα σωθικά του και οι ποταμοί των δακρύων που έρευσαν από τα μάτια του. Όχι δεν ήταν από γεροντική συγκίνηση, αλλά από το κακό που έβλεπε να γίνεται μπροστά του. Άκου τι λέει ο Σκιαθίτης, αυτός ο γίγαντας των ελληνικών γραμμάτων που τον μετράν από εδώ και από εκεί για να δουν αν αξίζει. Είναι έτσι ή αλλιώς, αναρωτιούνται δήθεν τάχα; Το ίδιο δεν θα πάθω και εγώ μ’ αυτά που γράφω; Και πού να βγουν και τα «Οράματα και θάματα» τι έχει να γίνει;

📜«Ἕνας Ἕλληνας - ὁ Μακρυγιάννης»

~ Αγράμματος. Αγωνιστής. Συγγραφέας ~

Ο Μακρυγιάννης ήταν αγράμματος — έμαθε να γράφει μόνος του στα 33 του. Κι όμως, τα Απομνημονεύματά του θεωρούνται ένα από τα πιο σημαντικά κείμενα της νεοελληνικής γραμματείας.

«Αν τιμίως φέρθηκα, βάλτε βάση και εις τα γραφόμενά μου·
αν ατίμως φέρθηκα, μην πιστεύετε τίποτας.»

Λίγοι συγγραφείς — τότε και τώρα — έχουν την τόλμη να πουν αυτό στον αναγνώστη τους.
Με αφορμή την εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου, εγκαινιάζουμε μια σειρά 15 αναρτήσεων με αποσπάσματα από τα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη — έναν λόγο αυθεντικό, ανεπιτήδευτο και διαχρονικά επίκαιρο.

 

______________
«Ἕνας Ἕλληνας - ὁ Μακρυγιάννης» είναι τίτλος ομιλίας του Γ. Σεφέρη, από τα ωραιότερα κείμενα που έγραψε ο μεγάλος μας ποιητής. Παραθέτουμε ένα μικρό απόσπασμα:

Αχ, «και να ’ξερες γιατί το τζάκισες το χέρι σου»

*Θεόδωρος Παντούλας 

Καθημερινή 28.09.2035

Νομίζω ότι μπορούμε να συμφωνήσουμε πως ο Μακρυγιάννης, από τον καιρό της αργοπορημένης ανακάλυψής του και δώθε, τοποθετήθηκε σε περίοπτη θέση στο νεοελληνικό πάνθεον. Οι γραμματικοί ανακάλυψαν έναν προικισμένο… πεζογράφο και οι γραμματιζούμενοι (ξέρετε, αυτοί οι πάντοτε ευκολόπιστοι) τον ανέγνωσαν μετά μανίας, τον γύρεψαν στους αστικούς μπαξέδες (Ελευθερίου – Ανδριόπουλος) και αιτήθηκαν την επιστροφή του που το «στραβό» θα κάνει «ίσο» (Γκάτσος – Ξαρχάκος).

Μετά τον θρίαμβο του εγχώριου σοσιαλισμού (και τη δημοσίευση των Τετραδίων του) ήγγικεν όμως ο καιρός της απομάγευσης και της καταγγελίας του «μακρυγιαννισμού». Τέρμα η… λογοτεχνική κριτική. Εφεξής βορά του αδέκαστου επιστημονισμού, όχι τόσο τα γραφτά όσο ο ίδιος ο Μακρυγιάννης, που στο πρόσωπό του αναγνωρίστηκε όχι η καταπόνηση από τις άπονες εξουσίες που τον σακάτεψαν –κυριολεκτικά– αλλά το πέρασμα του ρωμιού «από την αγροτική οικονομία σε μια μικροεμπορευματική – τοκογλυφική»! Επιπλέον, ο αγράμματος «πατριδοφύλακας» κατά τας γραφάς του συρμού και του διασυρμού, εκτός από ημίτρελος θεούσος, εντέλει ήταν ένας δευτεροκλασάτος καπετάνιος, ένας παραδόπιστος καιροσκόπος, ένας μεμψίμοιρος καταφερτζής που γέλασε λ.χ. τον Σεφέρη, τον Λορεντζάτο και το πανελλήνιο, αλλά οι «μισομαθείς και άθρησκοι» που τον περίλαβαν τον έκαναν τσακωτό –grand succès– στις επιστημονικές τους ξόβεργες! (Οι υπόλοιποι θηρευτές εισέτι αρκούμαστε στα στοιχειώδη της κυνηγεσίας: «με τις ξόβεργες μπορεί να πιάνεις πουλιά, δεν πιάνεις ποτέ το κελαηδητό τους».)

Πέραν τούτων, ως Eλληνες και ως νεοελληνιστές, για πολλούς λόγους, θα χρωστάμε ες αεί χάριτες στον Γιάννη Βλαχογιάννη. Χάρη στους δικούς του κόπους μάθαμε στις αρχές του προηγούμενου αιώνα για τον Στρατηγό. Eκτοτε, τα «Απομνημονεύματά» του κυκλοφόρησαν σε διάφορες εκδόσεις με διάφορα προβλήματα. Το άλλο του εργόχειρο, η ημετέρα «φωτισμένη λογοκρισία» (Γ. Π. Σαββίδης) το πέρασε από τα σαράντα κύματα για να εκδοθεί με καθυστέρηση σαράντα ετών υπό τον διόλου ευφάνταστο τίτλο «Οράματα και θάματα», μόλις το 1983. Σήμερα έχουν περάσει περισσότερο από είκοσι χρόνια από την τελευταία του ανατύπωση κι ο εκδότης (ΜΙΕΤ), παρότι εξαντλημένο, δεν στέργει να το επανεκδώσει. Με άλλα λόγια, τα δύο αυτά βιβλία είναι δυσεύρετα ή και άβρετα στα βιβλιοπωλεία. Και αυτή η αδόκητος απουσία από τα ράφια (και τις κουβέντες μας) εκτιμώ πως είναι λαλέουσα. Πρωτίστως, μας λέει σταράτα ότι δεν υπάρχει κανένα αναγνωστικό ενδιαφέρον. Και δεν υπάρχει αναγνωστικό ενδιαφέρον διότι, κυρίως μετά το «Οράματα και θάματα», με όλα αυτά τα θεοτικά, ο Μακρυγιάννης έπαψε να είναι συμβατός με τις επιστημονικοφανείς και ιδεοληπτικές μπαγαποντιές κι έγινε ξεκάθαρα οχληρός γιατί μας θύμιζε ότι η ρίζα μας δεν κρατάει από τον τοκογλύφο του Διαφωτισμού (Βολταίρος), αλλά «απ’ το δέντρο του Θεού» (Γκάτσος).

204 χρόνια μετά...

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

Τη  δική μου Πατρίδα την νιώθω σαν διαβάζω τον λόγο του Κολοκοτρώνη στη Πνύκα,σαν ακούω τον Μακρυγιάννη στο Πόρο να λέει στουs στρατιώτεs για ποιό λόγο πολεμήσαμε(γι'αυτά τα αγάλματα),σαν διαβάζω για το μαρτύριο του Δασκαλογιάννη και του Κατσαντώνη που τους έαραν αργά και βασανιστικά, σαν ακούω τον Νικηταρά να απαντά στον Άγγλο αξιωματικό(που τον αντιμετωπίζει σαν επαίτη) έξω απο τον Αγιο Σπυρίδωνα στο Πειραιά ,τον Καραησκάκη-ετσι το έγραφε, ανορθόγραφα -να απευθύνεται στον Μαχμούτ Πασά και να του λέει...."ρώτησα τον μπούτσον μου και μου είπε να μη σε προσκυνήσω",

και σαν κοινωνώ τουs  άλλουs λαικούs ήρωεs του '21 που πέρασαν στην αφάνεια για να ντύνονται στο όνομα τους οδαλισκες του Μαμωνα που γλεντανε με ολυμπιακούς αγώνες και τσαντάκια "φέσια" των 380 ευρώ.

Τη  δική μου η Πατρίδα  την αντάμωσα στα ΟΧΙ του Μουστακλή,του Παναγούλη,του Λαμπράκη,της Αρσένη,του Μανδηλαρά,της Φλέμινγκ,του Καράγιωργα...

"Ψελλίσματα για τον Μακρυγιάννη"

Ι. Ν. Αγίων Πάντων Καλλιθέας - Δευτέρα, 14.11.2022
Συνάντηση του "Κρυφού Σχολειού" με ομιλητή τον π. Ευάγγελο Παπανικολάου με θέμα: "Ψελλίσματα για τον Μακρυγιάννη"

Είτε θάνατος είτε ελευθερία (απομνημονεύματα Στρ Μακρυγιάννη)

Ο Ηλίας Βενέζης παρουσιάζει και ο Μάνος Κατράκης διαβάζει, αποσπάσματα από τα απομνημονεύματα του Στρατηγού Μακρυγιάννη. Η μουσική επένδυση είναι από τον Νίκο Μαμαγκάκη. Από τον σπάνιο δίσκο 33 στρ: "1821 είτε θάνατος είτε ελευθερία" του 1971

Η ατεκμηρίωτη κριτική του Γ. Γιαννουλόπουλου στον Σεφέρη και στον Μακρυγιάννη

Του Σπύρου Κουτρούλη

Γυρνώντας από την δουλειά άκουσα στο Γ΄ Πρόγραμμα στην εκπομπή του Βασιλόπουλου τον μονόλογο του Γιώργου Γιαννουλόπουλου. Ο δημοσιογράφος δεν θεώρησε αναγκαίο να φιλοξενήσει τις αντίθετες απόψεις έγκυρων στοχαστών όπως ο Καγιαλής, ο Βαγενάς, ο Πιερής. Θα λέγαμε ότι το Γ’ Πρόγραμμα πήρε την σκυτάλη από άλλα μέσα που αναπαράγουν τις ίδιες ιδεοληψίες του εθνοαποδομισμού. Για παράδειγμα ο Γ. Γιαννουλόπουλος επανέλαβε ότι οι Σουλιώτες ήταν Αλβανοί και έγιναν Έλληνες κατά την επανάσταση. Βεβαίως δεν λαμβάνουν υπόψη ότι ο Μάρκος Μπότσαρης έφτιαξε ελληνο-αρβανίτικο λεξιλόγιο που κατά τον Τίτο Γιοχάλα μαρτυρά ότι η ελληνική γλώσσα είναι η μητρική του γλώσσα γιατί ακολουθεί την συντακτική της δομή, ούτε ότι οι Σέχος-Μπότσαρης-Τζαβέλλας απηύθυναν έκκληση για ελληνοαρβανιτική ένωση για ενότητα γιατί έχουν το ίδιο αίμα και όλοι κατάγονται από την γενιά του Αλέξανδρου, του Πύρρου, του Σκεντέρμπεη.

Στο έργο «Ο Μοντερνισμός και οι Δοκιμές του Σεφέρη» (εκδόσεις Πόλις, Αθήνα 2011), ο Γιώργος Γιαννουλόπουλος, αφού διαγράψει μια εκτενή διαδρομή στον μοντερνισμό με εύστοχες κατά κανόνα αναφορές όχι μόνο στον Έλιοτ και στο Ε.Πάουντ αλλά και στον Νίτσε και στον Κώστα Παπαϊωάννου, ασχολείται μόνο στο τέταρτο μέρος με το δοκιμιακό έργο του Σεφέρη. Μα ούτε με το σύνολο αυτού, αλλά με ένα μικρότερο μέρος, που σύμφωνα με την ερμηνεία τον Γ. Γιαννουλόπουλο, θεμελιώνει το συμπέρασμα του Γ. Σεφέρη για την διαχρονική πολιτιστική συνέχεια του ελληνισμού (όπως η διάλεξη του για τον Κ. Παλαμά). Βεβαίως αν ο μοναδικός ή κύριος στόχος του είναι να αποδείξει το ανυπόστατο ενός τέτοιου συμπεράσματος ή τις βλαβερές πολιτικές συνέπειες που αυτό προκαλεί, θα έπρεπε να επεκτείνει την κριτική του διάθεση κατά του Κ. Δημαρά, του Ν. Σβορώνου, του Γ. Θεοτοκά που σε ανάλογα συμπεράσματα με τον Σεφέρη κατέληξαν, ακόμη και κατά του Δ. Χατζή που είδε την αποκρυστάλλωση του νέου ελληνισμού, το διάστημα μετά το 1204, δηλαδή αρκετούς αιώνες νωρίτερα από την ίδρυση του ελληνικού κράτους, χάρις την συνδρομή της γλώσσας, της ορθοδοξίας και των κοινοτήτων. Βεβαίως δεν θα έπρεπε να εξαιρέσει ούτε τον σκηνοθέτη Θόδωρο Αγγελόπουλο που με την φωνή του Θ. Βέγγου μιλά σπαρακτικά, με σεφερικό τρόπο για την ιστορία χιλιάδων χρόνων του ελληνισμού («Ξέρεις κάτι; Η Ελλάδα πεθαίνει. Πεθαίνουμε σα λαός. Κάναμε τον κύκλο μας, δεν ξέρω πόσες χιλιάδες χρόνια, ανάμεσα σε σπασμένες πέτρες και αγάλματα. Και πεθαίνουμε…. Αλλά αν είναι να πεθάνει η Ελλάδα, να πεθάνει γρήγορα. Γιατί η αγωνία κρατάει πολύ και κάνει πολύ θόρυβο…»).

Απομνημονεύματα Γιάννη Μακρυγιάννη

ΠΗΓΗ:

Anxio Anxio Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Μακρυγιάννης: Η πατρίδα να μην κυβερνιέται με το “έτζι θέλω”

Επέτειος 3ης Σεπτεμβρίου 1843-Αποσπάσματα από τα «Απομνημονεύματα» * του Μακρυγιάννη

Είδα ότι η Κυβέρνησή µας έφυγε όλως-διόλου από την δικαιοσύνη. Τότε έπρεπε ο κάθε αγωνιστής να προσέχη δια την πατρίδα του και του-λόγου-του “να µην κυβερνιέται µε το “”έτζι-θέλω”””.

Αφού κατήχησα όλο το κράτος ” µε τις υπογραφές, έκρινα εύλογον να βάλω και πολιτικούς εις την πρωτεύουσα. Κανένας άλλος δεν ήταν να είχα ‘µπιστοσύνη -ο Μεταξάς, ότι έδειξε και χαραχτήρα εις την προεδρία του Μαυροκορδάτου. Τότε ορκιζόµαστε ότι να κάµωµεν Εθνική Συνέλεψη και Σύνταµα, να διοικιώµαστε τοιούτως. Κι’ αν ο Βασιλέας υπογράψη, να ήµαστε υπέρ του, αν δεν υπογράψη, να του είµαστε αναντίοι, ότι τότε θα µας σκοτώση….είπα θα δέσουµεν τον Βασιλέα µε νόµους. (…)

Η εξέγερση

Το βράδυ πάλε συνάζω ανθρώπους και βάνω το σκέδιον εις την ενέργειαν. Ο Θεός στράβωσε την εξουσίαν και την ενέκρωσε, από την δικαιοσύνη οπού είχε• κι’ ο Βασιλέας κι’ όλοι αυτείνοι κοιµάτον. Συνάζονταν άνθρωποι µε τ’ άρµατά τους κι’ έρχονταν εις το περιβόλι µου και εις το σπίτι µου και οι δραγάτες.(…)

Σηκώθηκα και πήγα εις τις εικόνες και κάνω την προσευκή µου και “λέγω• “”Κύριε, βλέπεις σε τι κατάστασιν έφτασα. Ο µόνος σωτήρας είναι ” η παντοδυναµία σου και η εσπλαχνία σου ‘σ εµάς οπού κιντυνεύοµεν και “εις την µατοκυλισµένη µας πατρίδα””.

Τότε η άπειρη εσπλαχνία του Θεού ” και η αγαθότης του µου ‘δωσε φώτισιν και θάρρος. Πιάνω και φκειάνω µίαν “σηµαία και γράφω• “”Εθνική Συνέλεψη, Σύνταµα””. Λέγω• “”Εις το όνοµα ” “του Θεού και της βασιλείας του σηκώνεται η σηµαία της πατρίδος!”” Και ” την είχα έτοιµη.

Γράφει τη διαθήκη του

Τελειώνοντας αυτό, έφκειασα την διαθήκη µου (ότι άλλαξα ιδέα το να καγούµεν όλοι• είπα µπορώ να βγω έξω να σκοτωθώ. Το-λοιπόν σκοτώνοµαι εγώ και µένουν αυτείνοι οι αδύνατοι. ‘Ολοι οι ‘Ελληνες δεν θα είναι θερία). Φκειάνω την διαθήκη µου κ’ έβαλα και κηδεµόνας τίµιους ανθρώπους. Τότε την διαθήκη την δίνω της γυναικός µου και της “λέγω• “”Πάρ’ το αυτό το χαρτί και βάλ’ το σε µίαν πέτρα από-κάτου να ” είναι σίγουρο, να-µην κάψουν το σπίτι και καγή• κι’ αν πάθω εγώ, να το “‘χετε εσείς και ν’ ακολουθήσετε καθώς γράφω””. Με φωνές και δαρµούς το ” πήρε η φαµελιά µου όλη και το έκρυψαν. Τότε ησύχασε η ψυχή µου και το σώµα µου έλαβε άλλη ψύχωσιν. ‘Οτι µ’ έτυπτε η συνείθησή µου δι’ αυτούς τους αδύνατους και µ’ αυτό µου φάνηκε ότι τους δίκιωσα. Τότε συγύρισα όλα µου τα όπλα, τα ‘βαλα εις την θέσιν τους. Κατέβηκα µε την σηµαία κάτου-εις το σπίτι και είδα τι άνθρωποι µείναν• και µέτρησα όλους εφτά και “τέσσερα παιδιά.

Αποφασισμένοι μπροστά στον κίνδυνο

Αυτή είναι η συγκλονιστική προσευχή του Μακρυγιάννη

Η προσευχή του ήρωα της Επανάστασης Στρατηγού Μακρυγιάννη

Πολλά είναι αυτά που μνημονεύονται ακόμη και σήμερα για τον Στρατηγό Μακρυγιάννη. Όμως, έχει μείνει στην ιστορία η συγκλονιστική προσευχή του.

Σημειώνω και ένα μέρος από την αμαρτωλή μου και απλή και αγράμματη προσευκή μου: 

Άγιος ο Θεός, άγιος ισχυρός, άγιος αθάνατος, ελέησον ημάς. Δόξα σε, Κύριε Χριστέ, σταύρε σταυρωμένε, λαμπρέ και αναστισμένε, τριπόστατε Θεέ, αγία Τριάδα, Θεοτόκο, αγία σώματα˙ δόξα, δόξα, δόξα της παντοδυναμίας σου και της βασιλείας σου, Κύριε, άπλωσε το λαμπρό σου και ευλογημένο σου χέρι και βγάλε μας μέσα από τον σκοτον τον βαθύ όπου είμαστε πεσμένοι και χαμένοι και πνιμένοι τόσες αιώνες, και φέρε μας εις το φώς σου τ’ αληθινό της βασιλείας σου, και βλόγα μας, τους αμαρτωλούς, και συχώρεσέ μας και καθάρισέ μας και ανάστησέ μας ως τον Λάζαρον, οπότε είναι η αγαθή σου θέληση˙

βλόγα την σημαίαν όπου μας λευτέρωσες από τους Τούρκους και διά της αγαθότης σου αφιέρωσε την του άγιου Γιώργη, βλόγα την σημαίαν όπου μας λευτέρωσες από τους τυράγνους και αφιέρωσέ την του άγιου Δημήτρη˙ και όποτε είναι η αγαθή σου θέληση, να λευτερώσεις και να στερεώσεις την πατρίδα, την θρησκεία, τους τίμιους ορθόδοξους χριστιανούς, γενικώς τους τίμιους ανθρώπους, τις χήρες και ορφανά και δυστυχισμένους τίμιους ανθρώπους, το σπίτι της αγαθής σου θέλησης, της καθέντρας σου, την σκλάβα σου, τα σκλαβόπουλά σου και όλους του σπιτιού, και μένα τον ανάξιον δούλο σου, όσοι από το πλάσμα σου φέρνουν δοξολογίαν εις την παντοδυναμίαν σου και εις την βασιλείαν σου και έχουν δικαιοσύνη εις την κοινωνίαν˙ σώσε,

Κύριε, όλους δώσε, Θεοτόκο, την υγείαν, όσοι παθόντες έρχονται εις την χάριν σου, Βαγγελίστρα μου δια να δοξαστεί ο πανάγαθος Θεός και η βασιλεία του, να πιστεύσουν οι τύραγνοι, οι άπιστοι και οι άδικοι, και να ιδούνε τί εστί Θεός παντουργός και η βασιλεία του, και μας τους αμαρτωλούς να μας βγάλεις από το σκότος το βαθύ όπου είμαστε τόσες αιώνες και να μας φέρεις εις το φώς το αληθινόν, και να μας προφυλάξεις από πάσαν κακόν και αστένεια, πάσα πικρόν και φαρμακερόν ζωΰφιον, πάσα έργα του διαβόλου, και από τους τυράγνους και αδίκους και οπαδούς τους και βρωμερισμένες τους δυνάμεις˙ νέκρωσέ τους χέρια, ποδάρια, να μην μπορούνε να κάνουν κακόν˙ στείλε τον πατέρα τους τον διάβολο, τον αφέντη τους, τον βασιλέα τους και αυτούς όλους τους αίτιους του κακού μαζί με τον αφέντη τους εις το πυρί εις το εξώτερον, προδότες της ηθικής και της αρετής, προδότες της δοξολογίας του Θεού και της βασιλείας του και γενικώς των τίμιων ανθρώπων.

Κύριε, σώσε μας και ένωσέ μας και μύρωσέ μας οπίσου, και κάμε μας μιαν ψυχή και ένα σώμα και δωσ’ μας ταπεινοσύνη, σωφροσύνην και αντρείαν και δύναμην πατρική. Ευλόγα και συχώρεσε και όσοι αγωνίστηκαν και όσοι αγωνίζονται αρχή και τέλος, θρησκευτικούς, πολιτικούς , στρατιωτικούς, περί της θρησκείας τους και πατρίδος, όποιας θρησκείας και αν είναι, και όσοι δίνουν τον όρκον τους περί αυτό και ορκίζονται ενώπιών σου και της βασιλείας σου να αγωνιστούν τιμίως δια το καλόν και ησυχίαν γενικώς της ανθρωπότης˙ σώσε, Κύριέ μου, όλους αυτούς τους αγαθούς ανθρώπους, και πεθαμένους και ζωντανούς.

Η συγκλονιστική προσευχή του αγωνιστή Μακρυγιάννη

Σημειώνω και ένα μέρος από την αμαρτωλή μου και απλή και αγράμματη προσευκή μου: Άγιος ο Θεός, άγιος ισχυρός, άγιος αθάνατος, ελέησον ημάς. Δόξα σε, Κύριε Χριστέ, σταύρε σταυρωμένε, λαμπρέ και αναστισμένε, τριπόστατε Θεέ, αγία Τριάδα, Θεοτόκο, αγία σώματα˙ δόξα, δόξα, δόξα της παντοδυναμίας σου και της βασιλείας σου, Κύριε, άπλωσε το λαμπρό σου και ευλογημένο σου χέρι και βγάλε μας μέσα από τον σκοτον τον βαθύ όπου είμαστε πεσμένοι και χαμένοι και πνιμένοι τόσες αιώνες, και φέρε μας εις το φώς σου τ’ αληθινό της βασιλείας σου, και βλόγα μας, τους αμαρτωλούς, και συχώρεσέ μας και καθάρισέ μας και ανάστησέ μας ως τον Λάζαρον, οπότε είναι η αγαθή σου θέληση˙

βλόγα την σημαίαν όπου μας λευτέρωσες από τους Τούρκους και διά της αγαθότης σου αφιέρωσε την του άγιου Γιώργη, βλόγα την σημαίαν όπου μας λευτέρωσες από τους τυράγνους και αφιέρωσέ την του άγιου Δημήτρη˙ και όποτε είναι η αγαθή σου θέληση, να λευτερώσεις και να στερεώσεις την πατρίδα, την θρησκεία, τους τίμιους ορθόδοξους χριστιανούς, γενικώς τους τίμιους ανθρώπους, τις χήρες και ορφανά και δυστυχισμένους τίμιους ανθρώπους, το σπίτι της αγαθής σου θέλησης, της καθέντρας σου, την σκλάβα σου, τα σκλαβόπουλά σου και όλους του σπιτιού, και μένα τον ανάξιον δούλο σου, όσοι από το πλάσμα σου φέρνουν δοξολογίαν εις την παντοδυναμίαν σου και εις την βασιλείαν σου και έχουν δικαιοσύνη εις την κοινωνίαν˙ σώσε,

Η μάχη των Μύλων: Ο Μακρυγιάννης σταματά τον Ιμπραΐμ (βίντεο)

Από την ομάδα των cognosco

Βρισκόμαστε στο έτος 1825. Τέσσερα χρόνια μετά την κήρυξη του ελληνικού αγώνα για ανεξαρτησία, ύστερα από μεγάλες νίκες και ποταμούς αίματος, η επανάσταση κινδυνεύει. Ενώ κάθε αντίσταση στην Πελοπόννησο καταρρέει κάτω από τα χτυπήματα του Αιγυπτιακού στρατού που οδηγεί ο Ιμπραΐμ πασάς, μια χούφτα Ελλήνων δίνει την ύστατη μάχη σε ένα μικρό χωριό της Αργολίδας…

Η απόβαση των Αιγυπτίων στην Πελοπόννησο αποτέλεσε τρομακτική απειλή για τους Έλληνες επαναστάτες, ήδη αποδυναμωμένους από τον εμφύλιο πόλεμο. Με διαδοχικές επιτυχίες στο Κρεμμύδι, το Μανιάκι, το Νιόκαστρο και την Τραμπάλα, ο τακτικός στρατός του Ιμπραΐμ, άριστα εξοπλισμένος και εκπαιδευμένος από Ευρωπαίους αξιωματικούς, φαινόταν ανίκητος, τουλάχιστον σε ανοικτές συγκρούσεις. Με την ταχεία κατάληψη της Τριπολιτσάς η ελληνική άμυνα θα παραλύσει, με τους οπλαρχηγούς να διασκορπίζονται για τα χωριά τους. Επόμενος στόχος των Αιγυπτίων είναι το Ναύπλιο, έδρα της Ελληνικής κυβέρνησης.

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΡΩΙΚΗ ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΜΥΛΩΝ:

Ο Ιωάννης Μακρυγιάννης περιγράφει την μάχη στους Μύλους 

Ο Στρατηγός Μακρυγιάννης γράφει για τον Οδυσσέα Ανδρούτσο και τον Γεώργιο Καραΐσκάκη.

από Ερανιστής

«Ἀφοῦ εἶδε ὁ Δυσσέας ὅλη αὐτείνη τὴν δύναμη ἀπάνου τους, τοὺς ἔστειλε ἄνθρωπο εἰς τὸ Πατρατζίκι καὶ τοὺς περικάλεσε νὰ βαρέσουνε κατὰ τὴν συνφωνίαν τοὺς κ᾿ ἔτζι νὰ μεραστῆ ἡ δύναμη τῶν Τούρκων. Τρόμαξαν λοιπὸν νὰ βαρέσουνε, χωρὶς ὄρεξη, τὴν Τρίτη της Λαμπρῆς. Ἀφοῦ ὅμως εἶδαν οἱ Τοῦρκοι αὐτείνη τὴν ἀδιαφορία ἐκείνων ῾στὸ Πατρατζίκι καὶ τὴν διχόνοιαν, λίγη προσοχὴ εἶχαν ἐκεῖ, κι᾿ ὁ πόλεμος πεισματώδης, νύχτα καὶ ἡμέρα πολεμοῦσαν εἰς Ἁγιαμαρίνα, κι᾿ ἀφανίστηκαν οἱ ἄνθρωποι ἀπὸ τὸν σκοτωμὸν τοῦ ντουφεκιοῦ καὶ γρανάτων, καὶ καταπληγώθηκαν καὶ γιατρὸν δὲν εἶχαν, καὶ ταίνιασαν ἀπὸ τὴν πείνα. Μισῆ χούφτα ἀραποσίτι παίρναν κ᾿ ἔτρωγαν δεκαφτὰ μερόνυχτα. Εἶχαν τὸν Ἄργειον Πάγον νὰ τοὺς προμηθεύη τ᾿ ἀναγκαῖα τοῦ πολέμου κι᾿ αὐτεῖνοι, οἱ ἀφεντάδες, κάθονταν εἰς τὰ καράβια κ᾿ ἔτρωγαν κ᾿ ἔπιναν, κ᾿ ἐκείνους ὁποῦ κιντύνευαν διὰ τὴν πατρίδα τοὺς προμήθευαν διχόνοιαν καὶ διαίρεσιν ἀναμεταξύ τους. Ἀφοῦ τ᾿ ἀσκέρια εἴδανε ὁποῦ λαβώνονταν οἱ ἄνθρωποι καὶ πέθαιναν ἀδίκως, καὶ νηστικοὶ καὶ διψασμένοι, ἀγανάχτησαν ἀναντίον τῶν ἀρχηγῶν τους, ὁποῦ τοὺς πῆγαν εἰς τὸ μακελλειὸ χωρὶς καμμίαν ἑτοιμασίαν, καὶ τοὺς βιάσανε εἴτε νὰ τοὺς πᾶνε φελοῦκες νὰ μπαρκαριστοῦν, εἴτε νὰ φύγουν μὲ γερούσι τῆς στεργιᾶς. Παραγγέλνει αὐτὸ ὁ Δυσσέος τ᾿ Ἀργειοπάγου, δὲν τοῦ ἀποκρίνονται τίποτας, ἀλλὰ φώναξε τοὺς καραβοκυραίους ὁ Ἄργειος Πάγος καὶ τοὺς λέγει νὰ μὴν πλησιάση κανένας μὲ φελούκα εἰς τ᾿ ὀρδὶ – καὶ ἂς χαθοῦνε ὅλοι. Εἶχαν πάθος μὲ τὸν Δυσσέα κι᾿ ἀποφάσιζαν οἱ καλοὶ πατριῶτες διὰ τὴν ἰδιαιτέρα τους διχόνοιαν μὲ ἕνα ἄτομο, νὰ χαθοῦνε τρεῖς χιλιάδες στράτεμα καὶ περίτου. Καὶ ἡ πατρὶς αὐτὸ τὸ στράτεμα μόνον εἶχε εἰς τὴν ἐξουσίαν της, ὅτι οἱ ἄλλοι γύρευαν βαθμοὺς καὶ ταξίματα καὶ κάθονταν ἄνεργοι. Καὶ σὰν χάνονταν αὐτεῖνοι, ποιοὶ θὰ πολεμοῦσαν τοὺς Τούρκους; Ἐκεῖνοι ὁποῦ πολεμοῦσαν ἐκεῖ πολέμησαν καὶ ὕστερα τὸν Δράμαλη εἰς Πελοπόννησο κ᾿ ἔξω εἰς τὴν Ρούμελη, τοὺς ζαϊρέδες ὁποῦ θὰ ῾μπαζαν οἱ Τοῦρκοι, τοὺς σκότωναν αὐτοὺς εἰς τὰ στενὰ καὶ δὲν πῆγαν οἱ ζαϊρέδες εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ χάθη ὁ Δράμαλης. Ἂν εἶχε ζαϊρέ, τί λόγο εἶχε νὰ χαθῆ; Οἱ φίλοι Ἀργειοπαγίτες, κιότεψαν ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξωμεν, μὲ τὸ φτάσιμον τοῦ Δράμαλη, καὶ θὰ ῾καναν δούλεψη τῶν Τούρκων ν᾿ ἀφήσουνε νὰ σκοτωθοῦνε οἱ κεφαλὲς καὶ νὰ χαθῆ τὸ στράτεμα ἐκεῖνο – καὶ θὰ ἦταν σίγουροι αὐτεῖνοι κι᾿ ἀσφαλισμένοι, σὰν ἀφεντάδες ὁποῦ ἦταν, κοντὰ εἰς τοὺς Τούρκους.

Στρατηγός Μακρυγιάννης: «Δὲν βλέπετε πού θέλουν νὰ κάμουν τὴν Ἑλλάδα παλιοψάθα;»

Ὁ λόγος τοῦ Στρατηγοῦ Μακρυγιάννη πάντα διαχρονικός. 

Ἀπὸ τότε φώναζε γιὰ τὸν ἐκ Δυσμῶν κίνδυνο τῶν φραγκολατίνων!

«Μὴν ἀφήσετε, Ἅγιοί μου αὐτὰ τὰ γκιντὶ πουλημένα κριγιάτα τῆς τυραγνίας νὰ μασκαρέψουν καὶ νὰ ἀφανίσουν τοὺς Ἕλληνες».

Τότε, ἐκεῖ ποὺ καθόμουν εἰς τὸ περιβόλι μου καὶ ἔτρωγα ψωμί, πονώντας ἀπὸ τὶς πληγές, ὅπου ἔλαβα εἰς τὸν ἀγώνα καὶ περισσότερο πονώντας διὰ τὶς μέσα πληγὲς ὅπου δέχομαι διὰ τὰ σημερινὰ δεινά τῆς Πατρίδος, ἦλθαν δύο ἐπιτήδειοι, ἄνθρωποι τῶν γραμμάτων, μισομαθεῖς καὶ ἄθρησκοι, καὶ μοῦ ξηγῶνται ἔτσι: «Πουλᾶς Ἑλλάδα, Μακρυγιάννη».

Ἐγώ, στὴν ἄθλιαν κατάστασίν μου, τοὺς λέγω:

 «Ἀδελφοί, μὲ ἀδικεῖτε. Ἑλλάδα δὲν πουλάω, νοικοκυραῖγοι μου. Τέτοιον ἀγαθὸν πολυτίμητον δὲν ἔχω εἰς τὴν πραμάτειάν μου. Μὰ καὶ νὰ τὸ 'χα, δὲν τὸ 'δινα κανενός. Κι’ ἂν πουλιέται Ἑλλάδα, δὲν ἀγοράζεται σήμερις, διότι κάνατε τὸν κόσμον ἐσεῖς λογιώτατοι, νὰ μὴν θέλει νὰ ἀγοράσει κάτι τέτοιο».

Ἔφυγαν αὐτοί. Κι’ ἔκατσα σὲ μίαν πέτραν μόνος καὶ ἔκλαιγα. Μισὸς ἄνθρωπος καταστάθηκα ἀπὸ τὸ ντουφέκι τοῦ Τούρκου, τσακίστηκα εἰς τὶς περιστάσεις τοῦ ἀγώνα καὶ...
κυνηγιέμαι καὶ σήμερον. Κυνηγιῶνται καὶ ἄλλοι ἀγωνιστὲς πολὺ καλύτεροί μου, διότι ἐγὼ εἶμαι ὁ τελευταῖος καὶ ὁ χειρότερος. Καὶ οἱ πιὸ καλύτεροι ὅλων ἀφανίστηκαν.

Αὐτοὶ ποὺ θυσίασαν ἀρετὴ καὶ πατριωτισμόν, γιὰ νὰ εἰπωθεῖ ἐλεύτερη ἡ Ἑλλάδα κι’ ἐχάθηκαν φαμελιὲς ὁλωσδιόλου, εἶπαν νὰ ζητήσουν ἕνα ἀποδειχτικὸν ποὺ νὰ λέγει ὅτι ἔτρεξαν κι’ αὐτοὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος καὶ Τοῦρκο δὲν ἄφηκαν ἀντουφέκιγο.

Πῆγε νὰ’ νεργήσει ἡ Κυβέρνηση καὶ βγῆκαν κάτι τσασίτες καὶ σπιγοῦνοι, ποὺ δουλεύουν μίσος καὶ ἰδιοτέλεια, καὶ εἶπαν «ὄχι». Καὶ εἶπαν καὶ βρισιὲς παλιὲς διὰ τοὺς ἀγωνιστές. Γιὰ νὰ μὴν πάρουν τὸ ἀποδειχτικόν, ἕνα χαρτὶ ποὺ δὲν κάνει τίποτες γρόσια.

Πατρίδα νὰ θυμᾶσαι ἐσὺ αὐτοὺς ὅπου, διὰ τὴν τιμὴν καὶ τὴν λευτερίαν σου, δὲν λογαρίασαν θάνατο καὶ βάσανα. Κι’ ἂν ἐσὺ τοὺς λησμονήσεις, θὰ τοὺς θυμηθοῦν οἱ πέτρες καὶ τὰ χώματα, ὅπου ἔχυσαν αἵματα καὶ δάκρυα.

Απομνημονεύματα Μακρυγιάννη 7 Διαβάζει Νίκος Μαμαγκάκης

GPITRAL1 Λογοτεχνία Literature Greek Audiobooks for free

Εκεί οπούφκιαχνα τις θέσες εις τους Μύλους (Κοντά στο Ναύπλιο) ήρθε ο Ντερνυς να με ιδή. Μου λέγει. «Τι κάνεις αυτού; Αυτές οι θέσεις είναι αδύνατες. Τι πόλεμον θα κάνετε με τον Μπραΐμη αυτού;» - Του λέγω, «είναι αδύνατες οι θέσεις κι' εμείς, όμως είναι δυνατός ο Θεός όπου μας προστατεύει. Και θα δείξωμεν την τύχη μας σ' αυτές τις θέσεις τις αδύνατες. Κι αν είμαστε ολίγοι εις το πλήθος του Μπραΐμη, παρηγοριόμαστε μ' ένα τρόπον, ότι η τύχη μας έχει τους Έλληνες πάντοτε ολίγους. Ότι αρχή και τέλος, παλαιόθεν και ως τώρα, όλα τα θεριά πολεμούν να μας φάνε και δεν μπορούνε. Τρώνε από μας και μένει και μαγιά. Και οι ολίγοι αποφασίζουν να πεθάνουν. Κι όταν κάνουν αυτήνη την απόφασιν, λίγες φορές χάνουν και πολλές κερδαίνουν.» 

Απομνημονεύματα Μακρυγιάννη 4 Διαβάζει ο Ευγένιος Σπαθάρης

GPITRAL1 Λογοτεχνία Literature Greek Audiobooks for free

Ξεκινώντας από την κρίση του Σεφέρη ότι « ο Μακρυγιάννης είναι ο πιο σημαντικός πεζογράφος της νέας ελληνικής λογοτεχνίας...», θεωρούμε ότι η ζωή και το έργο του Μακρυγιάννη αποτελούν ένα σπουδαίο, αποκαλυπτικό και συναρπαστικό, κομμάτι της ζωής του ελληνισμού στα εξήντα πρώτα χρόνια του περασμένου αιώνα. Τα απομνημονεύματά του αναπαριστούν, σαν μία ζωηρή νωπογραφία, τα ιστορικά γεγονότα του απελευθερωτικού αγώνα και των πρώτων χρόνων της πολιτικής διακυβέρνησης του ελεύθερου κράτους αλλά και μεταφέρουν τον αυθορμητισμό μιας πηγαίας λογοτεχνικότητας μέσα από ένα γραπτό λόγο έμφορτο από τη συγκίνηση μιας βιούμενης προφορικής μαρτυρίας. Ο Μακρυγιάννης είναι μία πολυσύνθετη προσωπικότητα: αρχίζει τη ζωή του ως πολεμιστής και την τελειώνει ως πολιτικός φιλόσοφος, ξεκινά ως αγράμματος και δημιουργεί ως λόγιος ένα μνημειακό γραπτό έργο, με αφετηρία την ατομική του ολοκλήρωση θέτει ως τελικό στόχο του την αναμόρφωση της συλλογικής συνείδησης των Ελλήνων, σύγχρονων και μεταγενέστερων. Ο σκοπός του ήταν, όπως τον διατυπώνει ο ίδιος : «... να γράψω τον βίον μου, όσα έπραξα εις την μικρή μου ηλικία και όσα εις την κοινωνία,... και όσα διά την πατρίδα μου... και όσα είδα και ξέρω οπούγιναν εις τον Αγώνα και σε όσα κατά δύναμη συμμέθεξα κ' εγώ κ' έκαμα το χρέος μου... Δεν έπρεπε να έμπω εις αυτό το έργον ένας αγγράμματος, να βαρύνω τους τίμιους αναγνώστες και μεγάλους άντρες και σοφούς της κοινωνίας και να τους βάλω σε βάρος, να τους κινώ την περιέργειά τους και να χάνουν τις πολύτιμες στιγμές εις αυτά. Αφού όμως έλαβα και εγώ ως άνθρωπος αυτείνη την αδυναμίαν, σας ζητώ συγνώμη εις το βάρος οπού θα σας δώσω. Αν είμαι τίμιος άνθρωπος, θέλω γράψη την αλήθεια... Ολοι οι αναγνώστες έχετε χρέος πρώτα να ερευνήσετε διά την διαγωγή μου, πώς φέρθηκα εις την κοινωνία και Αγώνα, και αν τιμίως φέρθηκα, βάλετε βάση και εις τα γραφόμενά μου· αν ατίμως φέρθηκα, μην πιστεύετε τίποτας.»...Για εκπαιδευτική χρήση...

Απομνημονεύματα Μακρυγιάννη 2 Διαβάζει ο Μάνος Κατράκης HD movie

GPITRAL1 Λογοτεχνία Literature Greek Audiobooks for free

Με την υπέροχη μουσική επένδυση του Νίκου Μαμαγκάκη ... Εισαγωγή και σχόλια του Ακαδημαϊκού Ηλία Βενέζη ... Ο Μάνος Κατράκης απαγγέλλει από τα Απομνημονεύματα του Στρατηγού Ιωάννου Μακρυγιάννη! Ο σπάνιος δίσκος 33 στρ: "1821 είτε θάνατος είτε ελευθερία" μοναδικό ηχητικό ντοκουμέντο ιστορικής αξίας... Επετειακός Δίσκος του 1971 που είχε διανείμει η Esso Pappas (σημερινή ΕΚΟ) για τα 150 χρόνια της Επανάστασης του 1821...Δεύτερο (προτελευταίο) μέρος... Σας το παρουσιάζουμε ως εργασία αναπλάσεως βίντεο....Για εκπαιδευτική χρήση...

Απομνημονεύματα Μακρυγιάννη 1 Διαβάζει ο Μάνος Κατράκης HD movie

GPITRAL1 Λογοτεχνία Literature Greek Audiobooks for free

Ο Μάνος Κατράκης απαγγέλλει από τα Απομνημονεύματα του Στρατηγού Ιωάννου Μακρυγιάννη! Από τον σπάνιο δίσκο 33 στρ: "1821 είτε θάνατος είτε ελευθερία" μοναδικό ηχητικό ντοκουμέντο ιστορικής αξίας... Με τη μουσική επένδυση του Νίκου Μαμαγκάκη... Εισαγωγή και σχόλια του Ακαδημαϊκού Ηλία Βενέζη ... Επετειακός Δίσκος του 1971 που είχε διανείμει η Esso Pappas (σημερινή ΕΚΟ) για τα 150 χρόνια της Επανάστασης του 1821...Πρώτο μέρος... Για εκπαιδευτική χρήση... Σας το παρουσιάζουμε ως εργασία αναπλάσεως βίντεο...

Τάσος Πολυμέρης, Μύθος Ομόρριζος: Καβάφης – Θεόφιλος – Μακρυγιάννης

Τάσος Πολυμέρης, Μύθος Ομόρριζος: Καβάφης – Θεόφιλος – Μακρυγιάννης

Το βιβλίο του Τάσου Πολυμέρη «Μύθος Ομόρριζος: Καβάφης – Θεόφιλος – Μακρυγιάννης» κυκλοφορεί από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις. Η αντιπαράθεση του Καβάφη στον Θεόφιλο και τον Μακρυγιάννη (αλλά και τον Βαμβακάρη) αποκαλύπτει κοινές σταθερές στο έργο ανθρώπων που αρδρεύουν από την νεώτερη ελληνική παράδοση, παρ’ ότι ανήκουν ο μεν στον λόγιο πολιτισμό, οι δε στον λαϊκό. Από το σημαντικό αυτό βιβλίο παραθέτουμε ένα μικρό απόσπασμα, ελπίζοντας να λάβει την αναγνώριση που του αξίζει.

Δημοσιεύεται στο Άρδην τ. 107-8 που κυκλοφορεί 

Το κείμενο αυτό, είναι μια ανοικτή πρόταση. Η συγγραφική του πορεία, ξεκίνησε από τη στιγμή που άρχισα να συσχετίζω τις λεζάντες που έγραφε στα έργα του ο Θεόφιλος, με το ύφος και τον τονισμό των ποιημάτων του Καβάφη. Προσπάθησα να αναδείξω τη συνάφεια μεταξύ δημιουργών όπως ο Θεόφιλος, ο Καβάφης και ο Μακρυγιάννης, με μοναδικό αναγνωριστικό –αρχικά– τον τόνο που «άκουγα» στη ροή του λόγου τους. Ίσως το γεγονός ότι δεν στηρίχτηκαν σε λογοτεχνικά ή καλλιτεχνικά δάνεια και κανενός είδους -ισμούς, συνήθως εισαγόμενους από τη Δύση (μοναδικές απ’ όσο γνωρίζω περιπτώσεις στον ελληνικό χώρο), να είναι ένας από τους λόγους που εξηγούν αυτή την υπόρρητη σύνδεση. Επίσης, προσπάθησα να καταδείξω –νύξεις έκανα μόνο– το πνευματικό και ευρύτερα πολιτισμικό πλαίσιο εντός του οποίου κινήθηκαν αυτοί οι δημιουργοί. Διότι βεβαίως, ουδείς δημιουργεί στο κενό. Πάντα υπάρχουν άξονες αναφοράς, είτε γίνεται συνειδητά, είτε –ακόμα πιο ενδιαφέρον– γίνεται ασύνειδα. Η παράδοξη εκ πρώτης όψεως σχέση τόσο διαφορετικών δημιουργών και ανθρώπων, με πορείες ζωής ασύμπτωτες, όπως την εντόπισα αρχικά, ήταν μεγάλη πρόκληση για να την αποφύγω. Οι επαληθεύσεις και οι επιβεβαιώσεις ήρθαν εκ των υστέρων και μου έδωσαν τη σιγουριά ότι δεν ήταν τυχαίες. Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον το πόσο μακριά μπορούν να φθάσουν αυτές οι «υπόγειες» σχέσεις, αυτές οι «συνάψεις», όταν συνδεθούν με τις πνευματικές δυνάμεις και αιτίες που δημιούργησαν τον ελληνικό πολιτισμό.