Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΚΥΛΛΑ ΣΤΗ ΧΑΡΥΒΔΗ

Του Δημήτρη Χονδροκούκη

Πώς το Χόλιγουντ και η θεσμική Εκπαίδευση ακρωτηριάζουν το έπος

Το έπος της Οδύσσειας έχει σήμερα μια θλιβερή τύχη, στενάχωρη για όποιον πραγματικά εκτιμά αυτό το κορυφαίο μνημείο της ανάπτυξης του ανθρώπινου πολιτισμού, το οποίο, όταν κατανοείται επιστημονικά στην ουσία του, μπορεί να προσφέρει και σήμερα και πάντα μια γνώση εξαιρετικής σημασίας για την ουσία της κοινωνίας και του ανθρώπου. Τόσο το Χόλιγουντ όσο και η σχολική και ακαδημαϊκή διδασκαλία ακρωτηριάζουν την Οδύσσεια από αυτό το χαρακτηριστικό της, βαφτίζοντας ως διαχρονικά τα στοιχεία εκείνα που είτε είναι δευτερεύοντα και μη ιδιάζοντα της Οδύσσειας είτε αποτελούν αναχρονιστικές προβολές κατηγοριών του σήμερα στην αρχαιότητα, κατασκευάζοντας έτσι μια ψευδή διαχρονικότητα.  

Από τη μία, το Χόλιγουντ κακοποιεί συστηματικά κάθε στοιχείο παράδοσης οποιουδήποτε πολιτισμού με ιστορικό βάθος και εξαφανίζει κάθε ίχνος της ιδιαίτερης λογικής ραχοκοκκαλιάς των μύθων. Όταν η Οδύσσεια μεταφέρεται στη μεγάλη οθόνη, η περιπέτεια συρρικνώνεται στα ελάχιστα δομικά στοιχεία της περιπέτειας: ο ήρωας αντιμετωπίζει τρομερούς κινδύνους και τέρατα, καταφέρνει να επιστρέψει στην Ιθάκη, φονεύει τους μνηστήρες, επανασυνδέεται με την οικογένειά του και ανακτά την εξουσία. Όμως, αυτά τα δομικά στοιχεία δεν αποτυπώνουν την ιδιαιτερότητα της Οδύσσειας· απλώς την καθιστούν πρόσφορη για εκμετάλλευση από τη βιομηχανία του θεάματος που έχει στερέψει από αξιοπρεπή σενάρια.

Η Οδύσσεια του Νόλαν δεν αναμένεται να πρωτοτυπήσει ως προς τα γενικά χαρακτηριστικά που αναφέρθηκαν. Η πλήρης αποστείρωση του σεναρίου από τα κεντρικά ζητήματα που δομούν το έπος αναμένεται να συνοδεύεται από μερικές πινελιές της τρέχουσας mainstream προπαγάνδας, δηλαδή στοιχεία ρατσιστικού αντιρατσισμού, σεξιστικού αντισεξισμού, μιλιταριστικού πασιφισμού και άλλα. (Συγκεκριμένα για τη νέα ταινία της Οδύσσειας θα γράψω στις επόμενες μέρες, μόλις η ταινία βγει στις αίθουσες, διότι οφείλουμε να είμαστε συγκεκριμένοι στην κριτική μας. Μπορεί το Χόλιγουντ να φαίνεται εύκολος στόχος και, συνεπώς, εύκολη και η κριτική του, όμως εδώ δεν πάμε για την «εύκολη» κριτική που ακούει κανείς από πτυχιούχους youtubers, αλλά για τη συστηματική κριτική που εξετάζει επιστημονικά τόσο το έπος όσο και τη βιομηχανία του θεάματος.)

Άγνοια και Μύθοι για τη Λευκή Πατριαρχία: Ένα Μάθημα από την Οδύσσεια

Πηγή: Ρομπέρτο ​​Νταμίκο

Η ηθοποιός Λουπίτα Νιόνγκο, η οποία υποδύεται την Ελένη στη νέα ταινία του Νόλαν για την Οδύσσεια —δεν θα σταθώ στο γεγονός ότι ο Όμηρος την αποκαλεί «λευκώλενο», ένα επίθετο που σήμερα θα προκαλούσε την οργή των πολιτικά ορθών αστυνομικών— υποστήριξε την κυρίαρχη ιδεολογία, απλώς για να δώσει στην ταινία μια πολιτική χροιά. Αποφάσισε να ισχυριστεί ότι ο Όμηρος έδωσε πολύ λίγο χώρο στις γυναίκες.
Τώρα, δεν με ενδιαφέρει πραγματικά να μπω στη διαμάχη. Αλλά η χρήση αυτής της δήλωσης, η οποία αποκαλύπτει μόνο την χονδροειδή και περήφανη άγνοια του συγγραφέα της —και κοινή σε έναν ολόκληρο πολιτισμικό χώρο που συγχέει τη μαχητικότητα με τη γνώση— μπορεί να είναι χρήσιμη στην κατάρριψη ορισμένων μύθων. Συγκεκριμένα, αυτόν μιας Δύσης αιώνια θύμα μιας cis-ετεροφυλόφιλης λευκής πατριαρχίας, καταπιεστικής εξ ορισμού και ανίκανης, σε όλες τις χιλιετίες ιστορίας της, να παράγει οτιδήποτε άλλο εκτός από την ανδρική κυριαρχία.

Μπορούμε να ξεκινήσουμε τονίζοντας ότι η Ιλιάδα και η Οδύσσεια διαδραματίζονται γύρω στον 12ο αιώνα π.Χ. και απεικονίζουν μια αρχαϊκή Ελλάδα. Τα κείμενα, στην τρέχουσα μορφή τους, συντέθηκαν τον 6ο αιώνα π.Χ., στην Αθήνα του τυράννου Πεισίστρατου. Επομένως, βρισκόμαστε σε μια περίοδο που δεν μπορεί ακριβώς να συγκριθεί με το κίνημα του 1968 και το κλίμα υπερηφάνειας που επικρατούσε. Είναι ένας κόσμος πολεμιστών, βασιλείων, δουλείας, ανθρωποθυσιών και εκδίκησης. Η τοποθέτηση σε ένα πλαίσιο δεν σημαίνει δικαιολόγηση: σημαίνει ότι δεν κρίνουμε το παρελθόν με τα εργαλεία του παρόντος, διαφορετικά δεν θα μπορέσουμε να το κατανοήσουμε.

Ωστόσο, κοιτάζοντας τα κείμενα, παρατηρούμε κάτι εκπληκτικό.
Σίγουρα, στην Ιλιάδα, η οποία μιλάει για τον πόλεμο, ο ανδρικός ρόλος είναι εξαιρετικά κυρίαρχος. Ο πόλεμος ήταν ανδρική υπόθεση στον αρχαίο κόσμο και οι γυναίκες εμφανίζονται ως λάφυρα, ως μέλλουσες μητέρες, ως χήρες. Ωστόσο, ακόμη και εκεί, οι γυναικείες μορφές έχουν βάθος και αυτονομία. Η Κασσάνδρα, η προφήτισσα που καταράστηκε από τον Απόλλωνα, της οποίας την προφητική κραυγή κανείς δεν πιστεύει: δεν είναι παθητικό θύμα, αλλά μια βασανισμένη συνείδηση ​​που βλέπει αυτό που δεν βλέπουν οι ήρωες. Η Εκάβη, η βασίλισσα της Τροίας, της οποίας η απελπισία για τον θάνατο του Πολύδωρου και του Έκτορα συγκαταλέγεται στις πιο οδυνηρές σελίδες της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Η Κλυταιμνήστρα, η οποία σκοτώνει η ίδια τον Αγαμέμνονα και την Κασσάνδρα, και η οποία στις Χοηφόρες του Αισχύλου γίνεται το αρχέτυπο της γυναίκας που επαναστατεί ενάντια στην ανδρική καταπίεση - δεν είναι ηρωίδα, αλλά ούτε καν σκιά. Είναι ένας χαρακτήρας, με επιθυμίες, δυσαρέσκειες και στρατηγικές.

Τι διάβασε η Λουπίτα στον Όμηρο: Η Ιθάκη ως κοινωνική κατασκευή

Πάνος Πικραμένος 

Ο Οδυσσέας δεν παλεύει να γυρίσει στην πατρίδα του. Παλεύει να απελευθερωθεί από τη νοσηρή προσκόλληση σε μια γεωγραφική ταυτότητα που του επέβαλε αυθαίρετα το πατριαρχικό σύστημα της κληρονομικής βασιλείας.

Ο Πολύφημος δεν είναι τέρας. Είναι μονοφθάλμιο υποκείμενο διαφορετικής οπτικής νευροποικιλότητας, το οποίο ο Οδυσσέας αντιμετωπίζει με συστημική προκατάληψη επειδή δεν τρέφεται σύμφωνα με την κυρίαρχη ελληνική διατροφική νόρμα. Η τύφλωσή του ήταν ρατσιστικό hate crime, όχι άθλος.

Η Κίρκη δεν μεταμορφώνει τους 

άντρες σε γουρούνια. Τους βοηθά να ανακαλύψουν την βαθύτερη  ζωική τους ταυτότητα αποδομώντας την ανθρωποκεντρική τους κανονικότητα. Νοσηλεύονται σε ασφαλή πολυειδικό χώρο, που ο ελληναράς Όμηρος ονομάζει υποτιμητικά  «χοιροστάσιο».

Η σχέση του Οδυσσέα με τους συντρόφους του δεν πρέπει να διαβαστεί ως σχέση αρχηγού και πληρώματος. Αυτό είναι μιλιταριστική ανάγνωση. Πρόκειται για μια queer κοινότητα επιβίωσης, όπου η ναυσιπλοΐα είναι απλώς πρόσχημα για την αποδόμηση της τοξικής ανδρικής μοναξιάς και την ανάδειξη της θηλυκότητας τους..

Οδύσσεια της Οδύσσειας

Roberto Luigi Pagani - 09/07/2026

Πηγή: Ρομπέρτο ​​Λουίτζι Παγκάνι

Θα με συγχωρήσετε που επιμένω σε αυτό το θέμα, αλλά ως Ιταλός, νιώθω βαθιά συνδεδεμένος με τα κλασικά έπη. Όπως νομίζω οι περισσότεροι από εσάς, νιώθω ότι είναι ένα σημαντικό μέρος της πολιτιστικής μου ιστορίας. Γι' αυτό μιλάω ανοιχτά.

Η Λουπίτα Νιόνγκο, η οποία υποδύεται την Ελένη της Σπάρτης στην Οδύσσεια του Νόλαν, δήλωσε σε μια συνέντευξη που δημοσιεύτηκε χθες ότι, αν μπορούσε να κάνει μια ερώτηση στον Όμηρο, θα τον ρωτούσε γιατί δεν έδωσε περισσότερο χώρο στις γυναίκες, προσθέτοντας ότι δεν είχε διαβάσει την Οδύσσεια πριν επιλεγεί για την ταινία.

Ένα από τα πράγματα που με προβληματίζουν περισσότερο στην προώθηση ορισμένων ταινιών είναι να βλέπω ηθοποιούς που φαίνεται να αισθάνονται την ανάγκη να μεταδώσουν ηθικά μαθήματα στους συγγραφείς που έγραψαν τα έργα στα οποία εργάζονται τώρα. Ειδικά επειδή όποιος γνωρίζει πραγματικά την Οδύσσεια γνωρίζει ότι η υποβάθμισή της στον χρόνο προβολής αυτού ή εκείνου του χαρακτήρα στην οθόνη αγνοεί τον ρόλο μερικών από τους πιο εξαιρετικούς γυναικείους χαρακτήρες σε όλη τη δυτική λογοτεχνία.

Η Αθηνά είναι η πραγματική σκηνοθέτης της δράσης: προστατεύει τον Οδυσσέα, καθοδηγεί τον Τηλέμαχο και παρεμβαίνει συνεχώς στα γεγονότα. Χωρίς αυτήν, η επιστροφή στην Ιθάκη απλά δεν θα συνέβαινε, όπως ακριβώς η εκδίκηση εναντίον των μνηστήρων δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς τη βοήθειά της. Και μετά υπάρχει η Πηνελόπη, μια από τις σπουδαιότερες γυναικείες μορφές που δημιουργήθηκαν ποτέ: είναι έξυπνη, πολιτικά επιδέξια, κρατάει το βασίλειο ενωμένο για είκοσι χρόνια, εξαπατά τους μνηστήρες με το περίφημο ιστό της, και όταν ο Οδυσσέας επιστρέφει, αυτή τον υποβάλλει στην τελική δοκιμασία πριν τον αναγνωρίσει.

Το πρόβλημα με μια συγκεκριμένη σύγχρονη προσέγγιση είναι ακριβώς αυτό: αντί να προσπαθεί κανείς να κατανοήσει ένα έργο στο ιστορικό και πολιτιστικό του πλαίσιο, κρίνεται με σύγχρονες ηθικές κατηγορίες, σαν ένα ποίημα που γράφτηκε πριν από σχεδόν τρεις χιλιάδες χρόνια να αντικατοπτρίζει τις αξίες του 21ου αιώνα. Μία από τις θεμελιώδεις αρχές της τέχνης του ιστορικού είναι η αποφυγή του αναχρονισμού: το παρελθόν δεν κατανοείται κρίνοντάς το με τα ηθικά πρότυπα του παρόντος, αλλά προσπαθώντας να κατανοήσει τις αξίες, τους θεσμούς και τη νοοτροπία της εποχής. Αυτό δεν σημαίνει αναστολή της ηθικής κρίσης ή έγκριση όλων όσων έχουν συμβεί, αλλά τουλάχιστον καταβολή πνευματικής προσπάθειας για να κατανοήσει το παρελθόν στο πλαίσιό του.

"Κατσαδιάζοντας" τον Όμηρο...

Του Θανάση Κ.

Δεν αμφισβητώ το δικαίωμα κανενός να δημιουργήσει τέχνη εμπνευσμένη από οτιδήποτε.
Το έκαναν οι αρχαίοι #τραγωδοί, παίρνοντας γνωστούς μύθους και αλλάζοντάς τους για να πουν τα δικά τους. Και πολλές φορές δημιούργησαν αριστουργήματα.
Το έκανε αργότερα ο #Σαίξπηρ. Το έκανε ο #Γκαίτε.
Το έκανε όλη η μεγάλη τέχνη.
Η μυθοπλασία είναι ελεύθερη.
Ελεύθερη όμως δεν σημαίνει υπεράνω κριτικής.

* Την τελευταία ταινία «Οδύσσεια» του Christopher #Nolan δεν την έχω δει.
Και γι' αυτό δεν πρόκειται να την κρίνω.
Θα κρίνω μόνο όσα είπε η πρωταγωνίστριά της, η κα. Lupita Nyong'o.
Η οποία, απόφοιτος του Yale παρακαλώ, δήλωσε ότι πριν πάρει τον ρόλο δεν είχε διαβάσει την #Οδύσσεια. Και αφού τελικά τη διάβασε, θεώρησε σκόπιμο να ..."εγκαλέσει" τον ίδιο τον #Όμηρο επειδή, όπως είπε, δεν αφιέρωσε αρκετό χώρο στις γυναίκες και δεν έδωσε τη «γυναικεία οπτική».

* Εδώ αρχίζει το πρόβλημα.
Γιατί κάποιοι έχουν αρχίσει να πιστεύουν ότι η προσωπική τους ιδεοληψία είναι ταυτόσημη με τη «γυναικεία οπτική» γενικότερα...
Δεν είναι.
Οι #γυναίκες δεν σκέφτονται όπως οι φανατικές #woke ακτιβίστριες.
Ευτυχώς.
Ούτε οι άνδρες όπως οι "αρχετυπικοί φαλλοκράτες" που έχουν στο μυαλουδάκι τους...
Ευτυχέστατα...

Αλλαγές στα τουρκικά σχολικά βιβλία

Αλλαγές στα τουρκικά σχολικά βιβλία - Οι Τούρκοι μαθητές δεν μαθαίνουν πλέον για «Βυζάντιο» και «Κεντρική Ασία»

Το «Βυζάντιο» γίνεται «Ανατολική Ρώμη», η «Κεντρική Ασία» «Τουρκιστάν», ενώ μπαίνει και η «Γαλάζια Πατρίδα»

Επιμέλεια Λία Βαλάτα – Τσιάμα

Ιστορικός – Ερευνήτρια

Σε εκτεταμένη αναθεώρηση της γλώσσας που χρησιμοποιείται στα σχολικά βιβλία προχωρά η Τουρκία, με αλλαγές που δεν περιορίζονται σε τεχνικές διορθώσεις, αλλά αγγίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές θα διδάσκονται την ιστορία, τη γεωγραφία, την ταυτότητα και τη θέση της χώρας στον κόσμο.

Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, στο πλαίσιο του νέου προγράμματος του Υπουργείου Παιδείας, μια σειρά από όρους που χρησιμοποιούνταν επί χρόνια στα σχολικά βιβλία αντικαθίστανται από νέες διατυπώσεις, με πιο έντονο εθνικό, ιστορικό και γεωπολιτικό φορτίο.

Η πιο χαρακτηριστική αλλαγή αφορά την αντικατάσταση του όρου «Orta Asya», δηλαδή «Κεντρική Ασία», από τον όρο «Türkistan», δηλαδή «Τουρκιστάν». Αντίστοιχα, ο όρος «Bizans», δηλαδή «Βυζάντιο», αντικαθίσταται από το «Doğu Roma», δηλαδή «Ανατολική Ρώμη». Οι αλλαγές αναφέρονται σε δημοσιεύματα των Haber61, T24, Yeni Şafak και άλλων τουρκικών μέσων, τα οποία επικαλούνται το νέο εκπαιδευτικό πλαίσιο και ρεπορτάζ του CNN Türk.

Από την «Κεντρική Ασία» στο «Τουρκιστάν»

Η αντικατάσταση της «Κεντρικής Ασίας» από το «Τουρκιστάν» είναι από τις πιο συμβολικές παρεμβάσεις του νέου προγράμματος.

«ΙΣΤΟΡΙΑ, ΟΙ ΦΑΣΙΣΤΕΣ ΚΑΙ Ο ΙΣΤΟΣ ΤΗΣ » Από Μαρτσέλο Βενετσιάνι

« Αλλά ποιο κίνητρο ωθεί τους φασίστες να καταστρέφουν αγάλματα, μνημεία και τοπωνύμια; Ας προσπαθήσουμε να σκάψουμε κάτω από την εικονομαχική μανία που κατακλύζει την ιστορία και τους μεγάλους του παρελθόντος.»

Η Πηνελόπη και οι Μνηστήρες (1912) Τζον Γουίλιαμ Γουότερχαους (1849-1917) λάδι σε καμβά, 188 x 130 εκ. Πινακοθήκη και Μουσεία Αμπερντίν – Αμπερντίν, Σκωτία

Αλλά ποιο κίνητρο ωθεί τους φασίστες να καταστρέφουν αγάλματα, μνημεία και τοπωνύμια; Ας προσπαθήσουμε να εμβαθύνουμε στην εικονομαχική οργή που εξαπολύεται ενάντια στην ιστορία και τους μεγάλους του παρελθόντος, ξεκινώντας με τις καλύτερες δικαιολογίες που έχω διαβάσει τις τελευταίες ημέρες.


Η μία, του Ezio Mauro στην La Repubblica, υποστηρίζει ότι « τα αγάλματα σταθεροποιούνται ενώ η ιστορία βρίσκεται σε κίνηση » και ως εκ τούτου η οργή ενάντια στα μνημεία είναι η πρακτική και συμβολική εφαρμογή του απαραίτητου ιστορικού αναθεωρητισμού. Η άλλη, του Adriano Sofri στην Il Foglio, υπερασπίζεται τα αγάλματα, αλλά με μια διπλή λογική που τα καθιστά κινούμενους στόχους: « Τα αγάλματα πεθαίνουν επίσης » και τελικά είναι απαραίτητα επειδή κάθε γενιά πρέπει να γκρεμίσει τοτέμ και τα ταμπού. Αν θέλετε, είναι η μεταφορά της τελετουργικής πατροκτονίας: πρέπει να σκοτώσεις τον πατέρα σου αν θέλεις να μεγαλώσεις. Για να παραφράσω τον Pavese, « Ένα άγαλμα είναι επίσης απαραίτητο για την ευχαρίστηση να το γκρεμίσεις ». Και μετά, αν, όπως είπε ο Μαρξ, οι κυρίαρχες ιδέες είναι οι ιδέες της άρχουσας τάξης, τα αγάλματα αντανακλούν και καθαγιάζουν επίσης την κυριαρχία. Οι νικητές και οι ηγεμόνες επιβάλλουν τις ιδέες και τα μνημεία τους.

Η έμμεση προϋπόθεση και των δύο θέσεων είναι ότι η παράδοση είναι άχρηστη και άνευ αξίας, ότι η συνέχεια είναι επιβλαβής, ότι τα σύμβολα ενός πολιτισμού πρέπει να αμφισβητούνται, να διαψεύδονται και να αλλάζουν· δεν υπάρχουν σταθερά σημεία, η ιστορία δεν δικαιώνει πλέον, όπως πίστευε ο Κρότσε, αλλά εκτελεί· μάλιστα, εκτελείται.

Οι Γερμανοί ετοιμάζονται να τουφεκίσουν την ιστορία των 200 στην Καισαριανή-Αριστομένης Συγγελάκης

Μια δυνατή συνέντευξή μου στον δημοσιογράφο Paris Karvounopoulos και το Militaire για την προσπάθεια του γερμανικού κράτους να οικειοποιηθεί ακόμα και τις φωτογραφίες των 200 κομμουνιστών πατριωτών της Καισαριανής και να στρεβλώσει την ιστορική μνήμη!

Η Γερμανία, με τη συνδρομή ελάχιστων και ολίγιστων "Ελλήνων" επιχειρεί, ξανά, να θέσει υπό τον έλεγχό της την ιστορία της Κατοχής και της Αντίστασης.

Θα τους το επιτρέψουμε;

Η διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών είναι η πιο αποστομωτική απάντηση στους επίδοξους πλαστογράφους της ιστορικής αλήθειας και στους εμπόρους της μνήμης!

Ακόμη και τις φωτογραφίες ντοκουμέντο των 200 πατριωτών που τουφεκίστηκαν στην Καισαριανή επιχειρεί να εκμεταλλευθεί η Γερμανία. 

ΩΜΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ: ΕΠΙΧΕΙΡΕΙ ΤΗ ΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΗΣ

ΤΩΝ ΟΦΕΙΛΩΝ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

https://esdoge.gr/

 Αθήνα, 26 Μαρτίου 2026

ΤΟ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙ ΝΑ ΠΑΡΑΧΑΡΑΞΕΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΜΑΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ! ΚΑΙ ΑΥΤΗ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΔΕΝ ΘΑ ΠΕΡΑΣΕΙ!

Για μία ακόμη φορά το γερμανικό κράτος αποδεικνύει ότι δεν έλαβε τα διδάγματα του παρελθόντος και συνεχίζει, κυνικά, να προκαλεί με τη συμπεριφορά του. Δεν διστάζει μάλιστα να βάλει στο στόχαστρό του ακόμη και τα φωτογραφικά ιστορικά ντοκουμέντα του τουφεκισμού των διακοσίων πατριωτών κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, που είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας και συγκλόνισαν όλους τους Έλληνες.

Πιο συγκεκριμένα, το ίδρυμα Friedrich Ebert στην Αθήνα οργανώνει εκδήλωση με θέμα «Η Καισαριανή και οι φωτογραφίες των 200: Από τις φωτογραφίες των θυτών σε εθνικό μνημείο». Η εκδήλωση θα λάβει χώρα, ως συνήθως στο «Goethe-Institut», με την παρουσία μάλιστα του Andreas Kindl, Πρέσβη της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στην Αθήνα, μην αφήνοντας καμία αμφιβολία για τη σημασία που αποδίδει το γερμανικό κράτος στη συγκεκριμένη πρωτοβουλία. Ίσως γι’ αυτό επιλέχθηκε η εκδήλωση να πραγματοποιηθεί την Πρωταπριλιά ώστε να είναι ελεύθεροι οι εισηγητές και ο εκπρόσωπος του γερμανικού κράτους να μιλήσουν …τη γλώσσα της αλήθειας!... 

Στην επιμελώς διαμορφωμένη ανακοίνωσή τους, οι οργανωτές θέτουν ερωτήματα απ’ όπου γίνονται φανεροί οι πραγματικοί στόχοι της εκδήλωσης: το γερμανικό κράτος ομολογεί, χωρίς αιδώ, ότι αναζητά «μία νέα προσέγγιση της γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα» (!!!) και ενδιαφέρεται για το εάν και κατά πόσο «θα επηρεάσει η ανακάλυψη τις τρέχουσες συζητήσεις για την κουλτούρα μνήμης στη χώρα» μας. Και, τέλος, οι οργανωτές δεν κρύβουν την αγωνία τους για το «τι σημαίνουν οι εικόνες για τις ελληνογερμανικές σχέσεις και την προσπάθεια διαμόρφωσης μιας κοινής κουλτούρας μνήμης» (!!!)

Στον τοίχο της Καισαριανής κάποιοι θέλουν να εκτελέσουν και την ιστορία μας. - Νίκος Παπαδάτος

Οι συγκλονιστικές φωτογραφίες της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή από τους Γερμανούς, ανήκουν πλέον στο ελληνικό κράτος και αποτελούν ένα επίσημο ιστορικό ντοκουμέντο. Παρόλα αυτά η προσπάθεια αναθεώρησης της ιστορίας ,δυστυχώς όχι μόνο από τους Γερμανούς που είναι οι θύτες αλλά και από κάποιους στο εσωτερικό της χώρας συνεχίζεται με επιμονή.

Ο κ. Νίκος Παπαδάτος , ιστορικός , διδάκτωρ Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης, μιλά για το ιστορικό γεγονός που αποτυπώνουν οι φωτογραφίες, επισημαίνοντας πρώτα απ’ όλα τις καλοδουλεμένες προσπάθειες των Γερμανών να μας πείσουν ότι «έχουμε κοινές μνήμες απέναντι στον ολοκληρωτισμό»! Αυτό δήλωσε πριν μερικές μέρες ο Γερμανός πρέσβης και ο κ. Παπαδάτος εξηγεί το παράδοξο της τοποθέτησης του και υπενθυμίζει σε όσους θέλουν να ξεχάσουμε ,ποια είναι η πραγματική ιστορία.

Ο κ. Παπαδάτος συγγραφέας σημαντικών βιβλίων για την ιστορική περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και όσων ακολούθησαν στην Ελλάδα, επισημαίνει τον κίνδυνο οι δόλιοι αναθεωρητές της ιστορίας μας να κατορθώσουν αν σβήσουν ή να ξαναγράψουν σημαντικά κεφάλαια της σύγχρονης ιστορίας μας.

Ο ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΑΘΑΝΑΤΟΣ!

Γιώργος Τασιόπουλος 

26 Αυγ 2025

Για όσους προβληματίζονται* για το τέλος του Σταυραετού,

 να τους ενημερώσουμε ότι παραμένει Αθάνατος!!!

Αυτοί οι μικροί ακόμη τον φοβούνται και θέλουν να αναθεωρήσουν την Μεγάλη Αλήθεια που μας δίδαξε ο Γρηγόρης Αυξεντίου, ότι "νικά όποιος είναι αποφασισμένος να πεθάνει".

Στόχος δεν είναι ο Αυξεντίου αλλά η ίδια η Πίστη στην Ελευθερία.

Να θυμίσουμε στους ουτιδανούς αναθεωρητές ότι δεν παραδόθηκε ο Αυξεντίου για να τον επιδεικνύουν ως έπαθλο της “επιτυχούς” στρατιωτικής επιχείρησης οι Βρετανοί αποικιοκράτες.

 Δεν το συνέλαβαν για να τον κρεμάσουν, να τον εκτελέσουν. 

Δεν τους έδωσε την ευκαιρία να τον εξευτελίσουν. Αποφάσισε να τους εξευτελίσει αυτός με το θάνατο του.

 Έδωσε μια μάχη διάρκειας δέκα ωρών! Και ούτε τότε, στην υστάτη, ενώ μπορούσε να παραδοθεί δεν το έκανε.

Γι' αυτό και εμείς μέχρι σήμερα,  πιστοί στον αγώνα για Ελευθερία, ακούμε ακόμη τις εκρήξεις που εκείνη την ημέρα συγκλόνιζαν τα βουνά του Μαχαιρά.

Τότε που εξευτέλιζε μιαν αυτοκρατορία και τον “πολιτισμό” της, που καταδέχτηκε, στον 20ο αιώνα, να περιχύσει βενζίνη στο κρησφύγετό του και να τον κάψει ζωντανό.

Είμαστε απ' τον αγώνα του συγκλονισμένοι και σήμερα ουτιδανοί της ρεαλιστικής σχολής, που τολμήσατε να αμφισβητήσετε την Θυσία του Αυξεντίου.

Ιστορικές αβλεψίες

Του Γιώργου Μαργαρίτη 

(Το παρόν σημείωμα προτάθηκε σε γνωστή εφημερίδα και απορρίφθηκε. Το αναρτώ λοιπόν στον παρόντα δημόσιο διάλογο)  

Η "προσαρμογή" της ιστορίας του τελευταίου παγκόσμιου πολέμου στην χώρα μας στην κατεύθυνση της βελτίωσης της εικόνας της γερμανικής κατοχής έχει κάποιο νόημα όταν προέρχεται από την Γερμανική Πρεσβεία ή άλλους γερμανικούς οργανισμούς που εύλογα επιζητούν την άμβλυνση των εντυπώσεων για την απάνθρωπη γερμανική κατοχική πολιτική. Αδυνατώ να κατανοήσω όμως τους λόγους για τους οποίους εγχώριοι ιστορικοί επιδίδονται πεισματικά στην ίδια αυτή προσπάθεια.  

Ανθολογώ επιλεκτικά από συνέντευξη  σε γνωστό ενημερωτικό ιστότοπο.

. 

«....οι Γερμανοί κατακτητές, ιδιαίτερα τον τελευταίο χρόνο της κατοχής, πήραν το «πάνω χέρι» της Αθήνας τα τάγματα των SS».

Την περίοδο αυτή «έχουμε την εκτόξευση των ομαδικών εκτελέσεων, του αριθμού των εκτελεσμένων, γιατί τα SS δεν εφάρμοζαν τις τακτικές των γερμανικών στρατοδικείων. Δηλαδή για να καταδικαστεί κάποιος σε θάνατο έπρεπε να περάσει από κάποιο γερμανικό στρατοδικείο που έδινε έστω κάποιες ελάχιστες εγγυήσεις, ότι κάποιος θα μπορούσε να υπερασπιστεί τον εαυτό του».

Xαρακτήρας και περιεχόμενο της Τουρκοκρατίας και της Επανάστασης του 1821

14/12/2025

ΑΞΕΛΟΣ ΛΟΥΚΑΣ

Ένα πολλαπλά συζητημένο και διαρκώς ανακύπτον ζήτημα, είναι αυτό για τον χαρακτήρα και το περιεχόμενο της τουρκικής κατάκτησης στα 400 χρόνια σκλαβιάς ως και του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα του 1821. Αξίζει, νομίζω, τον κόπο να το ξαναδούμε και κάτω από τις σημερινές συνθήκες της –τάχα μου– ελληνοτουρκικής φιλίας.

Δεν θα εκθέσω δικά μου ή άλλα επιχειρήματα, αλλά θα επιδιώξω να απαντήσω στο όλον ζήτημα με τις ξεχωριστής βαρύτητας και σημειολογίας απαντήσεις που έδωσαν ο πατέρας της Ελληνικής Ανεξαρτησίας Ρήγας Βελεστινλής και ο πιστός μαθητής του Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, αρχιστράτηγος του Αγώνα, όταν το ζήτημα τέθηκε με ουσιαστικούς όρους για πρώτη φορά. Ας δούμε την απάντηση που δίνει ο Ρήγας στο πρώτο ζήτημα, αυτό της Τουρκοκρατίας.

Όπως συστηματικά έχω αναφερθεί ο Ρήγας ήταν ένα παιδί του ενιαίου ιστορικού χώρου που καλύπτει τα Βαλκάνια και την Μικρά Ασία ως την Εγγύς Ανατολή και που είχε παραμείνει ως και την ύστερη οθωμανική περίοδο κοινός διοικητικά. Γι’ αυτόν, ως ουσιαστικό γνώστη της ιστορίας, αλλά και της πραγματικότητας του ιστορικού-γεωπολιτικού χώρου, το οθωμανικό καθεστώς ήταν η απεχθέστερη μορφή απολυταρχίας: «Ο λαός, απόγονος των Ελλήνων, όπου κατοικεί την Ρούμελην, την Μικράν Ασίαν τας Μεσογείους νήσους, την Βλαχομπογδανίαν, και όλοι όσοι στενάζουν υπό την δυσφορωτάτην τυραννίαν του Οθωμανικού βδελυρωτάτου δεσποτισμού… Οι συχνοί άδικοι φόνοι κατά των χριστιανών, όπου γίνονται την σήμερον εδώ, ήθελον ερημώσει εξ ολοκλήρου αυτήν την πόλιν…»

Ιστορικοί Αναθεωρητισμοί. Οι σταθμοί και το νόημα της κυπριακής Ιστορίας

Από την επανάσταση του 1955 στην κατάλυση του κυπριακού κράτους με «ειρηνικά» μέσα.

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

8 Δεκεμβρίου 2025

Τις τελευταίες δεκαετίες και ιδίως μετά το 1996, έχουν αναπτυχθεί στην Ελλάδα διάφορα ρεύματα «ιστορικού αναθεωρητισμού» της «αριστεράς» και του σημιτικού «εκσυγχρονισμού», στα οποία προστέθηκαν, ιδίως μετά το 2015, και διάφορα ρεύματα αναθεωρητισμού της δεξιάς και την άκρας δεξιάς, που, στο σύνολό τους, θέλουν με διάφορους τρόπους και από διαφορετικούς δρόμους, να διαστρεβλώσουν και να αντιστρέψουν ακόμα το νόημα της ελληνικής ιστορίας, ξεκινώντας τουλάχιστο από την Επανάσταση του 1821. O σκοπός του ιστορικού αυτού αναθεωρητισμού είναι να καταστήσει το νόημα της ελληνικής ιστορίας συμβατό με την παρακμή και κατάρρευση του ελλαδικού και κυπριακού κράτους και την αποικιοποίηση σε βάθος, την απορρόφηση Ελλάδας και Κύπρου, όχι από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, όπως στο παρελθόν, αλλά από τον ολοκληρωτισμό της ανερχόμενης «Αυτοκρατορίας του Χρήματος», μια πορεία που, τυχόν ολοκληρούμενη, μας οδηγεί και σε μια «Ελλάδα χωρίς Έλληνες» (Μίκης Θεοδωράκης) και σε μια «Κύπρο χωρίς Έλληνες».

Οι αναθεωρητισμοί αυτοί είναι η αντανάκλαση, στον χώρο των ιδεών και της ιστοριογραφίας, της ελληνικής παρακμής και με τη σειρά τους την προετοιμάζουν και τη διευκολύνουν.

Παρά τον φαινομενικά αντίθετο χαρακτήρα τους και τα «αριστερά» και τα δεξιά ρεύματα ιστορικού αναθεωρητισμού συγκλίνουν σε μια βασική παραδοχή: 

• την πολύ μεγάλη υποτίμηση της δυνατότητας του ελληνικού λαού να διαθέτει αυτόνομο, κάπως ανεξάρτητο και δημοκρατικό κράτος, 

• την υποτίμηση των ηγετικών μορφών του ελληνικού αγώνα για ανεξαρτησία (από τον Κολοκοτρώνη έως τον Μακάριο) και των τεράστιων λαϊκών κινημάτων που σφράγισαν την ιστορία μας, από το ΕΑΜ στην ΕΟΚΑ, 

• με ταυτόχρονο εξωραϊσμό των φορέων της ξένης εξάρτησης αντίστοιχα, από τον Μαυροκορδάτο μέχρι τη Χούντα και την ΕΟΚΑ Β’, τον Κληρίδη και τις δυνάμεις που υπέγραψαν τα αποικιακά Μνημόνια της Ελλάδας και της Κύπρου.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, Η ΜΑΡΊΑ ΡΕΠΟΥΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΝΕΟ ΕΓΧΕΙΡΗΜΑ ΤΟΥ ΑΛΈΞΗ ΤΣΙΠΡΑ

Του Ανδρέα Σταλίδη 

Στον κήπο υπάρχουν όλα τα φρούτα. Έτσι, υπήρχαν κάποιοι, εντός του ΣΥΡΙΖΑ που διαφωνούσαν και μάλιστα με λύσσα στο ξεπούλημα της Μακεδονίας. Όχι λίγοι.

Αντίστοιχα υπήρχαν όχι απλά κάποιοι, αλλά πολύ περισσότεροι εντός του ΣΥΡΙΖΑ που διαφωνούσαν με την Ρεπούση και το περιβόητο βιβλίο της Ιστορίας της Στ' Δημοτικού.

Μετά το τέλος εκείνου του τιτάνιου αγώνα που οργανώσαμε στο Αντίβαρο και πετύχαμε την απόσυρση του βιβλίου, εμφανίστηκαν και αυτές οι φωνές.

Γράφτηκε λοιπόν σε ένα άρθρο στην Αυγή η φράση ότι «Οι διανοητές συνέβαλαν στην νίκη του σκοταδισμού» θεωρώντας ότι παρόλο που η συγγραφέας, η συγγραφική ομάδα, και όλος αυτός ο εσμός ΑντωνοΛιάκηδων που ανέδειξε το βιβλίο, προερχόταν από τα σπλάχνα του Συνασπισμού, του ΣΥΡΙΖΑ, της «αριστεράς και της προόδου» κλπ, εν τούτοις ένα μεγάλο μέρος τους σιώπησε και αυτή η σιωπή συνέβαλε στην απόσυρση του βιβλίου.

Μία εμβληματική προσωπικότητα του ιδεολογικού αυτού ρεύματος, ο Άγγελος Ελεφάντης, απάντησε με δικό του άρθρο πάλι στην Αυγή λίγες ημέρες αργότερα. Τι είπε; Είπε ότι ναι, εσιώπησε συνειδητά, παρόλο που η κ. Ρεπούση του είχε στείλει εξ αρχής το εγχειρίδιο, το βιβλίο δασκάλου και το βιβλίο ασκήσεων, προκειμένου να λάβει δημοσίως θέση. Και εσιώπησε διότι δεν ήθελε η κακή γνώμη του για το βιβλίο να καταστεί υπό εκμετάλλευση από τους "ακραίους"! Και ολοκλήρωσε το άρθρο του ασκώντας την δυσμενή για το βιβλίο κριτική του, αφού πλέον είχε αποφασιστεί η απόσυρση. Το μόνο που δεν είπε ήταν «δε φτάνει που μας ντροπιάσατε, ζητήσατε και την στήριξη μας»!

Η ελληνική ταυτότητα μέσα από τον λόγο του Ιωάννη Βατάτζη

Του Ιωάννη Σαρρή από το ιστολόγιο Φιλαλήθεια 15/1/22

Η έννοια της εθνικής ταυτότητος απετέλεσε μάλλον ένα δυναμικό φαινόμενο μέσα στην υπερχιλιετή ιστορία του Βυζαντίου. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, τυγχάνει συχνά παρανοήσεων και ιδεολογικής αποχρώσεως στρεβλώσεων. Εν τούτοις, η κριτική εξέταση του τρόπου δια του οποίου εξελίχθηκε σε αυτό το διάστημα η περί έθνους αντίληψη οδηγεί σε πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα ιστορικής, εθνολογικής και κοινωνιολογικής φύσεως. Το ζήτημα χρήζει ιδιαίτερης προσοχής. 

    Το Βυζάντιο κληρονόμησε τον παγκοσμιοποιημένο κόσμο της ύστερης ρωμαϊκής περιόδου, όπου ετερόκλητα έθνη έπρεπε να υποτάσσονται σε μία υπέρτατη αρχή. Ειδικότερα στους πρώτους αιώνες, το βασικότερο κριτήριο για να γίνει κάποιος θεσμικώς και κοινωνικώς αποδεκτός, απολαμβάνοντας πλήρη πολιτικά δικαιώματα, ήταν η χριστιανική πίστη. Ο Λέων ΣΤ΄ απεκάλεσε τους Ρωμαίους «Έθνος Χριστιανών» [1]. Κατά την περίοδο της αραβικής παντοδυναμίας πολλοί εκτός συνόρων Χριστιανοί θεωρούσαν εαυτούς υπηκόους του Αυτοκράτορος, ενώ η αυτοκρατορική αρχή σε κάθε ευκαιρία αντιμετώπιζε την υπεράσπιση των όπου γης ομοθρήσκων ως φυσικό της καθήκον. Εξάλλου, ο Ηράκλειος πραγμάτωσε την πρώτη καταγεγραμμένη σταυροφορία, μισή χιλιετία πριν την σύνοδο της Κλερμόν και το περίφημο Deus vult. Επί Ηρακλείου (7ος αιών), ολοκληρώνεται και ο γλωσσολογικός εξελληνισμός των επισήμων εγγράφων της ανατολικής ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, μία διαδικασία που είχε ήδη ξεκινήσει από την εποχή του Ιουστινιανού, καθώς ο λαός δεν κατανοούσε τα λατινικά της παλατινής γραφειοκρατίας. Οι δυτικές πηγές, από κλασικών χρόνων έως και σήμερον, ουδέποτε έπαυσαν να αποκαλούν τον λαό του γεωγραφικού πυρήνος της βυζαντινής κοινοπολιτείας “Γραικούς” (Graeci), χαρακτηρισμό τον οποίο χρησιμοποίησαν ως αυτοπροσδιορισμό και ορισμένοι βυζαντινοί λόγιοι. 

   Μετά την απώλεια των εδαφών της Μέσης Ανατολής και των ιδιότροπων  λαών της (εν μέρει εξαιτίας των θεολογικών ερίδων), η Αυτοκρατορία κατέστη ομοιογενέστερη εθνολογικά και το ελληνικό στοιχείο επεβλήθη κατά κράτος (όπως διαπιστώνεται και στην έκβαση της Εικονομαχίας τον 9ο αιώνα). Μέχρι τότε ο όρος «Έλλην» σήμαινε τον ειδωλολάτρη, αλλά πλέον άρχισε να αποκτά πολιτισμική χροιά, την οποία διά της κλασικής παιδείας ενστερνίστηκαν υπερηφάνως οι βυζαντινοί λόγιοι. Ύστερα από την άλωση του 1204, συνειδητοποιήθηκαν και οι διαφορές με την φραγκική Δύση. Η πολιτισμική κοινοτική συνείδηση ενσωμάτωσε και φυλετικό χαρακτήρα, σφυρηλατήθηκε ένας εθνικισμός και μορφοποιήθηκε η ταυτότητα του Νεοέλληνος. Δυνάμεθα να παρατηρήσουμε ότι στην εννοιολογική εξέλιξη του όρου «Έλλην» ακολουθήθηκε αντίστροφη πορεία σε σχέση με την αρχαιότητα (που έως την κλασική Ελλάδα είχε φυλετικό χαρακτήρα, στην ελληνιστική εποχή πολιτισμικό και στην ρωμαϊκή θρησκευτικό). Τοιαύτη συναρπαστική εθνολογική παλιννόστησις καταμαρτυρεί την αδιάλειπτο συνέχεια του Ελληνικού Έθνους σε βάθος χιλιετιών.

Απεικόνιση του Ιωάννη Βατάτζη σε χειρόγραφο βυζαντινού κώδικα του 15ου αιώνος (Biblioteca Estense Universitaria, Modena). 

Η εννοιολογική μεταστροφή του όρου “Ἕλλην” είναι πρόδηλη στους λόγους των Βασιλέων της Νικαίας, συγκεκριμένα του Ιωάννου Γ΄ Δούκα Βατάτζη (1193-1254) και του υιού του Θεοδώρου Β΄ Βατάτζη Λασκάρεως (1222-1258). Το 1237 σε επιστολή του προς τον Βατάτζη, ο πάπας ζήτησε από «το γένος των Γραικών που ανέβλυζε σοφία» να αναγνωρίσει το παπικό πρωτείο του και απείλησε ευθέως ότι, εάν δεν τερματιζόταν η σύγκρουση με τους Λατίνους της κατεχομένης Κωνσταντινουπόλεως, θα διοργάνωνε σταυροφορία contra Graecos (στα πλαίσια μιας «ευρύτερης» σταυροφορίας για τους Αγίους Τόπους) [2].

ΝΤΡΟΠΗ ΣΑΣ, ΠΡΟΣΦΕΡΕΤΕ ΕΛΑΦΡΥΝΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΕΙΣΒΟΛΗ

Άριστος Μιχαηλίδης 

Η απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου, να εγκρίνει με ποσοστό 71% πρόταση του ευρωβουλευτή Μιχάλη Χατζηπαντέλα αφορά συγκεκριμένα την ανέγερση μνημείου στη μνήμη των θυμάτων και των αγνοουμένων της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο. Ειδικά των θυμάτων της εισβολής. Δεν διαχωρίζει και δεν κατονομάζει ειδικά τα θύματα της ελληνοκυπριακής κοινότητας.

Παρότι εξ αντικειμένου όταν ένα μνημείο αναφέρεται στην τουρκική εισβολή αυτομάτως παραπέμπει ότι είναι σε βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και των πολιτών της Ελληνοκυπρίων, όχι των πολιτών της που ταυτίστηκαν με τους εισβολείς και πολέμησαν δίπλα τους. Αλλά, τι να κάνουμε, αυτά είναι τα γεγονότα.

Η πλειονότητα των Ελληνοκυπρίων το είδαν αυτό με ανακούφιση. Ένιωσαν ότι επιτέλους έστω και μετά μισό αιώνα αναγνωρίζεται και σημειώνεται με συμβολικό μνημείο ότι στην Κύπρο ΥΠΗΡΞΕ εισβολή από την Τουρκία. Και μάλιστα ότι συνεχίζεται η κατοχή ως μια ανοικτή πληγή εντός ευρωπαϊκού εδάφους. Δεν είναι ένα μνημείο σε βάρος της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Αν θίγεται κάποιος με αυτό είναι η Τουρκία, η χώρα που πραγματοποίησε την εισβολή.

Όμως ούτε καν αυτό μπορούμε να το διαχειριστούμε με λίγη αυτοσυγκράτηση. Ελληνοκύπριοι στέλνουν επιστολές στην Ευρώπη και καταγγέλλουν αυτή την απόφαση. Η κορύφωση ήρθε από το ΑΚΕΛ με δηλώσεις του ίδιου του Στεφάνου, αλλά και από τον ευρωβουλευτή Γιώργο Γεωργίου, ο οποίος με επιστολή προς την Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα, της ζητά να αναγνωρίσει «την αναγκαιότητα ανέγερσης ενός κοινού μνημείου εντός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στη μνήμη των αγνοουμένων και των θυμάτων όλων των κοινοτήτων της Κύπρου για την περίοδο 1963-1974».

Η παιδαγωγική διάσταση του εορτασμού της 28ης Οκτωβρίου

Όταν το παρελθόν παιδεύει…Η παιδαγωγική διάσταση του εορτασμού της 28ης Οκτωβρίου

 (Π. δ.  31 Οκτ 2018)

 Του Αθανάσιου Γκότοβου* από την ιστοσελίδα huffingtonpost.gr

Θεωρητικά ο οπαδός ενός πρωτόγονου ωφελιμισμού θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι η διαπαιδαγώγηση της νέας γενιάς αφορά το παρόν ή το μέλλον και ότι γνώσεις γύρω από το παρελθόν και την εξέλιξή του είναι απώλεια πολύτιμου για άλλα πεδία μάθησης χρόνου. Δεν είναι, άλλωστε, λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι η παιδεία πρέπει να οδηγεί σε κάτι πρακτικό, σε χειροπιαστές δεξιότητες. Ότι πρέπει να έχει εφαρμογές στην καθημερινότητα, να είναι χρηστική και να λειτουργεί ως εργαλείο «επίλυσης προβλημάτων».

Δεν είναι, επίσης, δύσκολο να φανταστεί κανείς α-ιστορικούς (ή ανιστόρητους) ανθρώπους, πολίτες που ούτε γνωρίζουν, αλλά ούτε και ενδιαφέρονται ή επιθυμούν να μάθουν ποιο ήταν το παρελθόν, και που αισθάνονται πολύ άνετα με την κατάσταση αυτή. Τουλάχιστον τόσο άνετα, όσο και εκείνοι που δεν μπορούν να λύσουν εξισώσεις, επειδή δεν είναι μαθηματικοί ή δεν μπορούν να διαβάσουν Θουκυδίδη από το πρωτότυπο, διότι δεν είναι φιλόλογοι.

Έτσι και με την Ιστορία: η ενασχόληση με το παρελθόν, λένε, είναι ιδιαιτερότητα των ιστορικών και η γνώση του παρελθόντος είναι υποχρέωση των ειδικών.

Η σχέση της νέας γενιάς με την Ιστορία στην Ελλάδα – και όχι μόνον εδώ – είναι προβληματική και υπάρχουν λόγοι γι αυτή την εξέλιξη. Ένας από τους πιο βασικούς είναι η κατάσταση που επικρατεί με τη διδασκαλία του μαθήματος της Ιστορίας στο Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο. Για λόγους που δεν μπορούν να συζητηθούν εδώ, η Ιστορία στο σχολείο έγινε ένα αποτυχημένο μάθημα, χωρίς να φταίει η ίδια γι αυτό και μάλλον χωρίς η αποτυχία να βαρύνει πρωτίστως τους διδάσκοντες.

Το παρελθόν, έτσι όπως το προδιαγράφουν τα αναλυτικά προγράμματα και το εμφανίζουν στους μαθητές τα σχολικά εγχειρίδια, προκαλεί φόβους και ενεργοποιεί άμυνες. Αντί να δημιουργεί έλξη και έρωτα για την ιστορία, χαρά στην απόκτηση της ιστορικής γνώσης, εσωτερική ικανοποίηση και ευφορία από την αντικατάσταση του σκότους της άγνοιας για τα συμβάντα με το φως της ιστορικής γνώσης για τη δράση ατόμων, ομάδων και οργανισμών, προκαλεί τάσεις φυγής, περιχαράκωση στο παρόν, έλξη για τις εφαρμογές και τις επιστήμες των εφαρμογών, επιθυμία απαλλαγής από την ιστορική αφήγηση.

Πλησιάζει η εθνική επέτειος. Αυτά διδάσκονται σήμερα στα σχολεία …

Δημήτρης Σταματάκης

Πλησιάζει η εθνική επέτειος. Αυτά διδάσκονται σήμερα στα σχολεία …

Εξίστανται και απορούν κάμποσοι γιατί φωνάζουμε για τον ευνουχισμό και την αποβλάκωση των παιδιών μας εδώ και δεκαετίες. Έγκλημα εκ προμελέτης, ιδιαζόντως ειδεχθές και κατ' εξακολούθησιν διαπράττουν οι ανίεροι δράστες! Θαυμάστε τους...

- Η Ιταλία μας κήρυξε τον πόλεμο. Και εμείς πήγαμε και κρυφτήκαμε στο υπόγειο.

- Τρέξε στην τράπεζα να σηκώσεις τα χρήματα είπε ο πατέρας στην μαμά.

- Σήμερα θα γίνεις άντρας μου είπε ο πατέρας μου. Εγώ φοβήθηκα πολύ γιατί δεν ήθελα να γίνω άντρας.

Από το βιβλίο Γλώσσας της Ε΄ Δημοτικού α΄ τεύχος, σελ. 44-45 (Στο κείμενο – αφιέρωμα στον απελευθερωτικό αγώνα της 28ης Οκτωβρίου).

...........................................................................................................................................

Σε αντιπαράθεση μεταφέρω ένα ηρωικό γεγονός που διασώζει ὁ μεγάλος μας λογοτέχνης Στρατῆς Μυριβήλης και ἐκφώνησε στόν πανηγυρικό λόγο του στήν Ἀκαδημία Ἀθηνῶν, στίς 27 Ὀκτωβρίου τοῦ 1960. Μεταξύ τῶν ἄλλων σπουδαίων ἀνέφερε καί ἕνα συγκλονιστικό γεγονός, πού διαδραματίστηκε, ὄχι “στό διάσελο τῆς Ἱστορίας” (Βρεττάκος), στίς ἀετορράχες τῆς Πίνδου, ἀλλά στά μετόπισθεν, εκεί ὅπου ὁ ἀπόλεμος πληθυσμός τῆς πατρίδας μας συναγωνιζόταν τήν ἀνδρεία τῶν μαχητῶν.

«Εἶχε ὀργανωθῆ, κατά τή διάρκεια τοῦ ἀγῶνα ὑπηρεσία μεταγγίσεως αἵματος, ἀπ᾽ τόν Ἐρυθρό Σταυρό τῆς Ἑλλάδος. Εἶχα καί ἕναν φίλο γιατρό, σ᾽ αὐτή τήν ὑπηρεσία, λοιπόν πήγαινα κάπου-κάπου νά τόν δῶ καί νά τά ποῦμε. 

Ὁ κόσμος ἔκαμε οὐρά κάθε μέρα γιά νά δώση τό αἷμα του γιά τούς τραυματίες μας. ῏Ηταν ἐκεῖ νέοι, κοπέλλες, γυναῖκες, μαθητές, παιδιά πού περίμεναν τή σειρά τους. Μιά μέρα, λοιπόν, ὁ ἐπί τῆς αἱμοδοσίας φίλος μου γιατρός, εἶδε μέσα στήν σειρά τῶν αἱμοδοτῶν πού περίμεναν, νά στέκεται καί ἕνα γεροντάκι.

− Ἐσύ, παππούλη, τοῦ εἶπε ἐνοχλημένος, τί θέλεις ἐδῶ;

Ὁ γέρος ἀπάντησε δειλά:

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης για την αποικιοκρατία πέραν της Δύσης

Του Σπύρου Κουτρούλη 

Κορνήλιος Καστοριάδης: Η απάτη των αποδομιστών

"Η ιδεολογία και η απάτη των αποδομιστών στηρίζονται κατά μεγάλο μέρος στο "αίσθημα ενοχής" της Δύσης:

 πηγάζουν, για να το πω με συντομία, από ένα αθέμιτο μείγμα, όπου η κριτική του εργαλειακού και εργαλειοποιημένου ορθολογισμού (κριτική που έχει ήδη γίνει. εδώ και πολύν καιρό) συγχέεται ύπουλα με τη δυσφήμιση των ιδεών της αλήθειας, της αυτονομίας, της υπευθυνότητας. Ποντάρουν στο αίσθημα ενοχής της Δύσης σχετικά με την αποικιοκρατία, την εξόντωση των άλλων πολιτισμών, τα ολοκληρωτικά καθεστώτα, τη φαντασίωση της κυριαρχίας πάνω στη φύση, για να μεταπηδήσουν σε μια απατηλή και αυτοαντιφάσκουσα κριτική του ελληνοδυτικού προτάγματος της ατομικής και συλλογικής αυτονομίας, των πόθων για χειραφέτηση, των θεσμών μέσα στους οποίους οι πόθοι αυτοί ενσαρκώθηκαν, έστω με αποσπασματική και ατελή μορφή(το πιο περίεργο είναι ότι οι ίδιοι αυτοί σοφιστές δεν αμελούν από καιρού εις καιρούν να ποζάρουν ως υπερασπιστές του δικαίου, της δημοκρατίας, των δικαιωμάτων του ανθρώπου κ.λ.π.)".

Συζήτηση με τον Olivier Morel στις 18 Ιουνίου 1993 στο Radio Plurielle και στο La Republique internationale des lettres τον Ιούνιο του 1994, στο Κ.Καστοριάδης, Η άνοδος της ασημαντότητας, εκδόσεις Ύψιλον,μετάφραση Κ.Κουρεμένος, Αθήνα 2000, σελ.121.

Κ.Καστοριάδης: Ανάμεσα στο κενό της Δύσης και τον μύθο των Αράβων

"Από τη μια υπάρχει η τεράστια  μυθοποίηση των Αράβων από τους ίδιους τους Άραβες, οι οποίοι αυτοπαρουσιάζονται μονίμως ως τα αιώνια θύματα της Ιστορίας. Στην πραγματικότητα, αν υπήρξε ένα κατακτητικό έθνος, από τον 7ο ως τον 11ο αιώνα, ήταν ακριβώς οι Άραβες. Οι Άραβες δεν είναι αυτοφυές είδος των βουνοπλαγιών του Άτλαντα στο Μαρόκο, ζούσαν στην Αραβία. Στην Αίγυπτο δεν υπάρχε ούτε ένας Άραβας.

 Η σημερινή κατάσταση είναι αποτέλεσμα κατ' αρχάς της κατάκτησης και του λίγο-πολύ αναγκαστικού εξισλαμισμού των υποταγμένων πληθυσμών, στη συνέχεια του επί αιώνες εποικισμού των Αράβων όχι από τους Ευρωπαίους μα από τους Τούρκους, και τέλος του δυτικού ημιαποικισμού για μια συγκριτικά πολύ μικρότερη περίοδο.