
Του Γιώργου Τσουκαλά, Δικηγόρου
Επιδιώκει η Τουρκία την υπαγωγή της Ελλάδας στο εσωτερικό δίκαιο της; Καθώς το ερώτημα μπορεί εν πρώτοις να μοιάζει φύσει αδιανόητο, η απάντηση με όρους παραβολής, μπορεί να βρίσκεται σε ένα ευφάνταστο τουρκικό παραμύθι. Σύμφωνα με αυτό, κάποτε ο Ναστραδίν Χότζας πήγε στον γείτονά του ζητώντας του, να του δανείσει το μεγάλο του καζάνι για λίγες ημέρες. Σαν ο Χότζας επέστρεψε στον γείτονα το καζάνι, απίθωσε μέσα του, και ένα μικρότερο, λέγοντάς του, πως τάχα «το γέννησε». Λίγο καιρό αργότερα, ο Χότζας πήγε πάλι στον γείτονα και ξαναδανείστηκε το μεγάλο καζάνι. Καθώς ο καιρός περνούσε, ανήσυχος ο γείτονας, επειδή ο Χότζας δεν επέστρεφε το καζάνι, τον ρώτησε: « – Χότζα, πού είναι το καζάνι μου; Δεν γέννησε;». Τότε, ο Χότζας περίλυπος του απάντησε: « – Λυπάμαι πολύ φίλε μου, αλλά έχω άσχημα νέα, γιατί το καζάνι σου απεβίωσε!» Με έναν ανάλογο τρόπο, η Τουρκία μοιάζει να επιδιώκει το τέλος του διεθνούς δικαίου ως συστήματος κανόνων που εφαρμόζεται στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, και την αντικατάστασή του, με ένα τουρκογενές περιφερειακό σύστημα κανόνων δικαίου, που θα βασίζεται στην επιβολή του ισχυροτέρου.
Κατ’ αρχήν, οι σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας ρυθμίζονται ως διακρατικές σχέσεις από το δημόσιο διεθνές δίκαιο. Πως όμως προσλαμβάνει μια κυρίαρχη τάση της τουρκικής κουλτούρας το ισχύον διεθνές δίκαιο; Κατά μια διαδεδομένη τουρκική θεώρηση, το δημόσιο διεθνές δίκαιο είναι ένα ευρωκεντρικό δικαιϊκό σύστημα, ένα πλάσμα των ευρωπαϊκών κρατών του 17ου αιώνα, όπως αποκρυσταλλώθηκε μετά την Συνθήκη της Βεστφαλίας (1648) και όπως προηγουμένως διατυπώθηκε ως ιδέα από τον Ούγο Γρότιο (Hugo Grotius, 1583-1645).
