24 Μαΐου 2026

Γ. Τσουκαλάς: τι επιδιώκει η Τουρκία με την υπαγωγή της Ελλάδας στο εσωτερικό της δίκαιο;




Του Γιώργου Τσουκαλά, Δικηγόρου


Επιδιώκει η Τουρκία την υπαγωγή της Ελλάδας στο εσωτερικό δίκαιο της; Καθώς το ερώτημα μπορεί εν πρώτοις να μοιάζει φύσει αδιανόητο, η απάντηση με όρους παραβολής, μπορεί να βρίσκεται σε ένα ευφάνταστο τουρκικό παραμύθι. Σύμφωνα με αυτό, κάποτε ο Ναστραδίν Χότζας πήγε στον γείτονά του ζητώντας του, να του δανείσει το μεγάλο του καζάνι για λίγες ημέρες. Σαν ο Χότζας επέστρεψε στον γείτονα το καζάνι, απίθωσε μέσα του, και ένα μικρότερο, λέγοντάς του, πως τάχα «το γέννησε». Λίγο καιρό αργότερα, ο Χότζας πήγε πάλι στον γείτονα και ξαναδανείστηκε το μεγάλο καζάνι. Καθώς ο καιρός περνούσε, ανήσυχος ο γείτονας, επειδή ο Χότζας δεν επέστρεφε το καζάνι, τον ρώτησε: « – Χότζα, πού είναι το καζάνι μου; Δεν γέννησε;». Τότε, ο Χότζας περίλυπος του απάντησε: « – Λυπάμαι πολύ φίλε μου, αλλά έχω άσχημα νέα, γιατί το καζάνι σου απεβίωσε!» Με έναν ανάλογο τρόπο, η Τουρκία μοιάζει να επιδιώκει το τέλος του διεθνούς δικαίου ως συστήματος κανόνων που εφαρμόζεται στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, και την αντικατάστασή του, με ένα τουρκογενές περιφερειακό σύστημα κανόνων δικαίου, που θα βασίζεται στην επιβολή του ισχυροτέρου.

Κατ’ αρχήν, οι σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας ρυθμίζονται ως διακρατικές σχέσεις από το δημόσιο διεθνές δίκαιο. Πως όμως προσλαμβάνει μια κυρίαρχη τάση της τουρκικής κουλτούρας το ισχύον διεθνές δίκαιο; Κατά μια διαδεδομένη τουρκική θεώρηση, το δημόσιο διεθνές δίκαιο είναι ένα ευρωκεντρικό δικαιϊκό σύστημα, ένα πλάσμα των ευρωπαϊκών κρατών του 17ου αιώνα, όπως αποκρυσταλλώθηκε μετά την Συνθήκη της Βεστφαλίας (1648) και όπως προηγουμένως διατυπώθηκε ως ιδέα από τον Ούγο Γρότιο (Hugo Grotius, 1583-1645).


Η Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν αναγνώριζε την ύπαρξη αυτής της διεθνούς εννόμου τάξεως, μέχρι την Συνθήκη των Παρισίων (1856). Μέχρι τότε, η Οθωμανική Αυτοκρατορία διαπραγματεύονταν και σύναπτε συμφωνίες με τα ευρωπαϊκά κράτη, όμως όχι βάσει των κανόνων του δημοσίου διεθνούς δικαίου αλλά των δικών της νόμων και εθίμων εντός ενός δικού της κανονιστικού πλαισίου, του λεγόμενου «Σιγιάρ» (Siyar) που σχετίζονταν με την ισλαμική παράδοση, βάσει του οποίου καθορίζονταν η δεσμευτική φύση των συνθηκών ειρήνης (sulh) και η τήρηση των συμβάσεων (aman) που συνάπτονταν με ξένα, μη μουσουλμανικά κράτη.

Μπορεί η σύγχρονη Τουρκία να ιδρύθηκε μεν με την Συνθήκη της Λωζάννης (1923) ως κράτος, που αναγνωρίζει την διεθνή έννομο τάξη και ως εκ τούτου να υπάγεται στους σύγχρονους κανόνες του δημοσίου διεθνούς δικαίου, όμως προοδευτικά και ιδίως μετά την εισβολή στην Κύπρο (1974), έχει επανεμφανιστεί η παραδοσιακή τουρκική ιδέα πως οι Τούρκοι πρέπει να εφαρμόσουν την δική τους δικαιοταξία στον διεθνή περίγυρό τους, με τους δικούς τους φυσικά κανόνες.

Άλλωστε μια πολιτιστική και διεθνοπολιτική επιδίωξη της Τουρκίας είναι η απόσπαση της Ελλάδας από την Ευρώπη και η επαναφορά της στην τουρκική σφαίρα επιρροής, ερμηνεύοντας την νεώτερη Ελλάδα ως ένα κρατικό δημιούργημα της επιβολής της προηγούμενης ευρωπαϊκής τάξεως σε βάρος της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, παρά αντιστρόφως την σύγχρονη Ευρώπη ως γέννημα της αρχαίας Ελλάδας, κατά την νεώτερη ευρωπαϊκή θεώρηση.

Μπορεί κατά τον 21ο αιώνα η Τουρκία, ως διάδοχο κράτος της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, να αντικαταστήσει ξανά το διεθνές δίκαιο με ένα δικό της περιφερειακό σύστημα δικαίου στην γεωγραφία όπου βρίσκεται ο ελληνισμός; Δύναται η Τουρκία να εντάξει στην νέα «διεθνή» δικαιοταξία της, την επικράτεια της Ελλάδας, στην οποία θα ισχύει το εσωτερικό τουρκικό δίκαιο, μέσω ιδιογενών (sui generis) ρυθμίσεων, αντιστρέφοντας μια αλληλουχία διεθνών νομικών συνθηκών, ξεκινώντας από την Συνθήκη της Λωζάνης (1923) και πισωγυρίζοντας έως την ανατροπή του Πρωτοκόλλου του Λονδίνου (1830);

Ακόμη και αν η Τουρκία δεν καταργήσει τυπικά είτε την Συνθήκη της Λωζάννης όπως παλιότερα είχε εξαγγείλει με το «Όραμα 2023» είτε την ελληνική ανεξαρτησία όπως αναγνωρίζεται διεθνώς και ισχύει επί δύο αιώνες, μπορεί όμως σταδιακά να ετεροκαθορίσει την Ελλάδα, επί τω τέλει υπαγωγής, εν μέρει ή εν όλω, της ελληνικής επικράτειας στην τουρκική διοίκηση, μέσω μιας πρωτοποριακής επιβολής της κρατικής ισχύος της στην επικράτεια της Ελλάδας.

Όπως δήλωσε ο Πρόεδρος της Τουρκίας, κατά την επίσημη επίσκεψή του στην Αθήνα το 2017, δεν κατέχει μεν το διεθνές δίκαιο αλλά γνωρίζει το «πολιτικό δίκαιο», εννοώντας προφανώς την επιβολή του άδικου νόμου του ισχυροτέρου. Και τούτο, ούτως ώστε προοδευτικά το τουρκικό εσωτερικό δίκαιο να εφαρμόζεται ως ένα τουρκογενές οιονεί «διεθνές» δίκαιο, αρχικώς ατύπως και κατόπιν ρητώς, ως υπερισχύον του ελληνικού εθνικού δικαίου ή αλλων πηγών του, όπως το ευρωπαϊκό κοινοτικό δίκαιο ή το διεθνές δίκαιο, για ποικίλα ζητήματα.

Δαύτο το τουρκικό οιονεί «διεθνές δίκαιο», δηλαδή ένα τουρκογενές περιφερειακό σύστημα δικαίου στην περιοχή της Ελλάδας, της Κύπρου και περιμετρικώς της Ανατολίας, μπορεί αρχικά να συγκροτείται εν είδει «κανόνων» από απειλές και επιτακτικές αποφάσεις της τουρκικής διοίκησης για την βολική διάταξη των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων έναντι της Τουρκίας ή για τον περιορισμό του εύρους της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης και για την γενικότερη ρύθμιση των θαλασσίων ζωνών της Ελλάδας μέσω τουρκικών νόμων, που στο μέλλον μπορεί δυνητικά να φθάσουν μέχρι, φερ’ ειπείν και καθ’ υπόθεσιν, στην ρύθμιση του δικαιώματος της αγοραπωλησίας από Τούρκους πολίτες ακινήτων στις ελληνικές παραμεθόριες περιοχές, στον καθορισμό των πλόων των πλοίων της γραμμής στο Αιγαίο Πέλαγος ή ακόμη και στην ρύθμιση των τουρκικών επενδύσεων στην ελληνική επικράτεια, αλλά και σε θέματα ετεροδικίας, που εν γένει θα καταλύουν το ελληνικό αστικό δίκαιο, το διοικητικό δίκαιο ή ακόμη και το ποινικό δίκαιο της Ελλάδας.

Όλα αυτά μπορεί σήμερα να εκπλήσσουν και να μοιάζουν φανταστικά, πλην όμως η ίδια εξωπραγματική έκπληξη δεν κατέλαβε την ελληνική κοινωνία σαν θεσπίστηκε φερ’ ειπείν η Γαλάζια Πατρίδα; Μπορεί η Τουρκία να θελήσει ποτέ να προεκτείνει την βούληση για επιβολή με ρυθμίσεις της και σε άλλα ζητήματα της Ελλάδας, που αυτήν την φορά θα αγγίζουν τον πυρήνα της καθημερινής κοινωνικής ζωής των Ελλήνων; Δεδομένου πως ο εγνωσμένος τρόπος για να επιβάλλει η Τουρκία σταδιακά το εθνικό της δίκαιο στην Ελλάδα ως «διεθνούς» είναι η στρατιωτική ισχύς της, τούτο το ενδεχόμενο δεν μπορεί να αποκλειστεί.

Άλλωστε η ίδια η έννοια του κράτους σημαίνει από την φύση της, επιβολή και βία, άλογη κατίσχυση. Σε αυτήν την περίπτωση, αρχικά η Ελλάδα δεν θα καταργηθεί φανερά και με εντυπωσιακό τρόπο ως κράτος, αλλά σε ένα βάθος χρόνου, μέσω μιας διαδικασίας που κατ’ εξοχήν θα είναι λελογισμένως συμβιωτική και χαριστικώς ειρηνική προς τους απειλούμενους Έλληνες αλλά με μερικά περιστασιακά ξεσπάσματα βίας ή απειλής χρήσης της όποτε δει, η Τουρκία θα περιορίσει, ανεπαίσθητα για τις παροντικές γενιές των Ελλήνων, αλλά αισθητά κατά το μελλοντικό αποτέλεσμα, την ελληνική κυριαρχία, η οποία θα μπορεί ίσως να προβάλλεται ως ισχύουσα κατά το διεθνές δίκαιο έναντι άλλων κρατών αλλά πάντως όχι στον ίδιο βαθμό έναντι του τουρκικού κράτους και της εσωτερικής νομοθεσίας του.

Με ποιον γνώμονα και πυξίδα, πορεύεται η Τουρκία στην επιδίωξή της για την προοδευτική υπαγωγή της Ελλάδας στην υπό διαμόρφωση τουρκογενή «διεθνή» δικαιοταξία της, προκειμένου η μελλοντική ρύθμιση κρίσιμων ελληνικών ζητημάτων να γίνεται απευθείας από την τουρκική έννομο τάξη;

Ως γνωστόν, η Τουρκία έχει ήδη προβεί σε μια επιτυχημένη ιστορικά δοκιμή αυτής της πρωτότυπης διαδικασίας εφαρμογής του τουρκικού εθνικού δικαίου στην Ελλάδα ως οιονεί «διεθνούς», ήδη από τα τέλη του 20ου αιώνα αλλά και στις αρχές του 21ου αιώνα. Κατ’ αρχήν, η επιβολή του τουρκικού κράτους στο ελληνικό κράτος γίνεται απλώς με τον αρχαϊκό τρόπο κρατικής επιβολής, μέσω της απειλής άσκησης στρατιωτικής βίας στην ελληνική επικράτεια από μέρους του τουρκικού κράτους, εάν η Ελλάδα δεν εφαρμόσει τις τουρκικές αποφάσεις. Ασφαλώς πρόκειται για μια κατάφωρη παράβαση του διεθνούς δικαίου της χρήσης ένοπλης βίας από μέρους της Τουρκίας, όπως αποτυπώνεται στο άρθρο 2 παρ. 4 του Χάρτη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών συνιστώντας διεθνές εθιμικό δίκαιο, που όμως, όχι μόνο δεν έχει καταδικαστεί μήτε από το Συμβούλιο Ασφαλείας μήτε από την Γενική Συνέλευση του Ο.Η.Ε.

Μάλιστα, η Τουρκία κατ’ ουσίαν καθόρισε την ελληνική αιγιαλιτίδα ζώνη στο Αιγαίο Πέλαγος ως εύρους μόνον έξι (6) ναυτικών μιλίων, δυνάμει της ομόφωνης από 8η Ιουνίου 1995 Απόφασης της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, που συνιστά εσωτερικό δίκαιο της Τουρκίας, όπως εν συνεχεία αυτή καταχωρήθηκε στο Μητρώο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών με αριθμό Α/50/256, S/1995/505. Ασφαλώς, μπορεί η Ελλάδα αρχικώς να δυσανασχέτησε και να διαμαρτυρήθηκε αλλά τελικά μοιάζει να συμβιβάστηκε, και η από 8η Ιουνίου 1995 Απόφαση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης τηρείται ατύπως από μέρους των ελληνικών αρχών, καθώς η Ελλάδα απέχει έκτοτε από την άσκηση αυτού του δικαιώματος, παρά το γεγονός πως δεν έχει τέτοιο συμφέρον, και μάλιστα έχει επικυρώσει δια του Ν. 2321/1995 (Φ.Ε.Κ. Α’ 136/23.06.1995) την Σύμβαση του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Επιπλέον, η Ελλάδα μοιάζει να έχει ήδη εμμέσως πλην σαφώς αποδεχθεί πως το ζήτημα της επέκτασης των χωρικών υδάτων της στα δώδεκα (12) ναυτικά μίλια δεν συνιστά αποκλειστικό κυριαρχικό της δικαίωμα, κατά το διεθνές δίκαιο της θάλασσας φύσει αδιαπραγμάτευτο, αλλά αντικείμενο έγκρισης από την Τουρκία, όπως συνάγεται από τους ελληνοτουρκικούς γύρους συνομιλιών των αρχών του 21ου αιώνα, κατά τους οποίους επιδιώχθηκε η συγκατάθεση της Τουρκίας για μια περιορισμένη επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων, που τελικά δεν επιτεύχθηκε.

Επιπροσθέτως, στα τέλη του πρώτου τετάρτου του 21ου αιώνα, περιφρονώντας το ισχύον διεθνές δίκαιο, η Τουρκία προέβη επίσης στην διμερή ρύθμιση με την Λιβύη των ελληνικών θαλασσίων ζωνών, ως πράγματι τουρκικών, στο Κρητικό Πέλαγος, μέσω της υπογραφής στις 27 Νοεμβρίου 2019 στην Κωνσταντινούπολη, του λεγόμενου «Τουρκο-Λυβικού Μνημονίου» για την οριοθέτηση αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (Α.Ο.Ζ.), η κύρωση του οποίου εκκρεμεί ακόμη από την Λιβύη. Επικαλούμενη το «Τουρκο-Λυβικό Μνημόνιο», η Τουρκία επέβαλε αντίθετα προς τους κανόνες του δημοσίου διεθνούς δικαίου, την αναστολή της πόντισης υποβρυχίων καλωδίων ηλεκτρικής διασύνδεσης της Ελλάδας με την Κύπρο, αποστέλλοντας πέντε τουρκικά πολεμικά πλοία στα ανοιχτά της Κάσου (22-24 Ιουλίου 2024) για να παρεμποδίσουν τις ελληνικές έρευνες και εργασίες εκτός της ελληνικής αιγιαλιτικής ζώνης των έξι (6) ναυτικών μιλίων, δίχως η Ελλάδα να αντιδράσει, καθώς περιορίστηκε στην αποστολή μιας φρεγάτας για την παρακολούθηση της κατάστασης. Συν τοις άλλοις, η Τουρκία επιδιώκει μέσω απειλών χρήσης ένοπλης βίας τον ετεροκαθορισμό της διάταξης των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων, ώστε να μην θίγονται τα συμφέροντά της, στα ελληνικά νησιά του Αιγαίου Πελάγους, μέρος του οποίου συνάμα διεκδικεί ως δήθεν αδιευκρινίστου καθεστώτος, κατά την τουρκική θεωρία των γκρίζων ζωνών ειδικά μετά την Κρίση των Ιμίων στις 30-31 Ιανουαρίου 1996.

Προσέτι, η Τουρκία επικαλείται ανενεργές και παρωχημένες διατάξεις αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νήσων, όπως το άρθρο 13 της Συνθήκης της Λωζάννης (1923) για τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και το άρθρο 14 της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων (1947) για τα Δωδεκάνησα, αν και στην τελευταία δεν είναι καν συμβαλλόμενο μέρος. Μάλιστα, το 2026, η Τουρκία εξήγγειλε την ψήφιση ειδικής εσωτερικής νομοθεσίας, βάσει της οποίας όλες οι ελληνικές θαλάσσιες ζώνες στο Ανατολικό Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο θα χαρακτηρίζονται ως τουρκικές, και θα ρυθμίζονται λεπτομέρως βάσει κανόνων του εσωτερικού δικαίου της Τουρκίας.

Πλην όμως, το Αιγαίο Πέλαγος, όπως και το Κρητικό και το Καρπάθιο Πέλαγος, δεν είναι εσωτερικά ύδατα της Τουρκίας, ώστε να ρυθμίζονται από την εσωτερική τουρκική νομοθεσία αντί του διεθνούς δικαίου, όπως η Τουρκία επιδιώκει, μέσω της αντικατάστασης των κανόνων του διεθνούς δικαίου με μία σύγχρονη εκδοχή της ιδιογενούς οθωμανικής δικαιοταξίας του παρελθόντος. Ασφαλώς, η επιβολή μιας τέτοιας «διεθνούς» τάξεως στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, που θα ρυθμίζεται από το εσωτερικό δίκαιο της Τουρκίας, δεν θα υπαχθεί ποτέ ως διακρατική διαφορά στην δικαιοδοσία οιουδήποτε Διεθνούς Δικαστηρίου.

Εν κατακλείδι, η Τουρκία δεν ιεραρχεί ως πρωτεύον σύστημα κανόνων το δημόσιο διεθνές δίκαιο, το οποίο θυμάται ως ιστορική εξωτική επιβολή επ’ αυτής από την ανταγωνιστική Ευρώπη, αλλά θεωρεί ως κεφαλαιώδους σημασίας την στρατιωτική ισχύ των Τούρκων, την οποία εκλαμβάνει ως μέσον για την επιβολή των όποιων κανόνων μπορεί η ίδια η Τουρκία πρωτογενώς να πλάσει στην γεωγραφία όπου την ασκεί, προκειμένου να ρυθμίσει μέσω των δικών της νόμων μια περιφερειακή τουρκογενή δικαιοταξία, στην οποία επιδιώκει να υπάγει προοδευτικά και την Ελλάδα.


ΠΗΓΗ:https://www.anixneuseis.gr/%ce%b3-%cf%84%cf%83%ce%bf%cf%85%ce%ba%ce%b1%ce%bb%ce%ac%cf%82-%ce%b5%cf%80%ce%b9%ce%b4%ce%b9%cf%8e%ce%ba%ce%b5%ce%b9-%ce%b7-%cf%84%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%ba%ce%af%ce%b1-%ce%bd%ce%b1-%cf%85%cf%80%ce%ac/?fbclid=IwY2xjawR8-n5leHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR6COhYqXB-Ba6QjuyTtPosZxewh0wRNGVQQ1AIXfcj_qq0D9sMpEp-vtWDdzg_aem_18dXShSGrJR9xs3sMbtvSQ
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.