Γιατί η 24η Ιουλίου δεν πρέπει να γιορτάζεται ως ημέρα μετάβασης στην δημοκρατία

Δεξίωση για την 48η Επέτειο της Αποκατάστασης της Δημοκρατίας, στον κήπο του Προεδρικού Μεγάρου, Κυριακή 24 Ιουλίου 2022. (ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)

Βασίλης Κων/νου Φούσκας*

Γεννήθηκα τέσσερις ημέρες μετά την μετάβαση

στην δημοκρατία, στις 28 Ιουλίου 1974

Αλέξης Τσίπρας

Θα διατυπώσω μια σειρά παρατηρήσεων για το ΝΑΤΟ, την θέση της χώρας μας σ’ αυτό, το ρόλο του στην κατάσταση που βιώνει σήμερα η Κυπριακή Δημοκρατία αλλά και η Ελλάδα της μεταπολίτευσης. Το σύνολο αυτών των παρατηρήσεων συγκροτούν και τα διδάγατα που πρέπει να αφομοιώσουμε ως λαός για να βαδίσουμε με σιγουριά στο μέλλον επί τη βάση μιας νέας στρατηγικής κουλτούρας. Θα ξεκινήσω με κάποιες ιστορικές παρατηρήσεις, γιατί η πραγματικότητά μας είναι ιστορικά διαμορφωμένη και η ιστορία βαραίνει πάρα πολύ στο παρόν και, σε μερικές περιπτώσεις, αυτο-προτείνει στρατηγικές για το μέλλον.

Παρατήρηση πρώτη: Ο άνθρωπος που επινόησε το ΝΑΤΟ, που έβαλε τη σφραγίδα του σ’ αυτό, που επέμενε με νύχια και με δόντια να δημιουργηθεί, ήταν ένας δικηγόρος της Ουάσιγντον, Αγγλικής καταγωγής, πολύ γνώριμος λόγω του Κυπριακού ζητήματος, και αυτός δεν είναι άλλος από τον Ντην Άτσεσον. Η συμβολή του Άτσεσον, καθοριστικότατη, δεν ήταν η δημιουργία ενός Ψυχροπολεμικού οργανισμού ασφάλειας προκειμένου να προστατεύσει την Ευρώπη από μια Σοβιετική εισβολή. Τέτοια απειλή δεν υπήρχε. Η συμβολή του έγκειται στο ότι ο πρωταρχικός ρόλος του ΝΑΤΟ πρέπει να είναι η εμπέδωση διαρκούς ηγεμονίας επί της Ευρώπης, η εγκατάσταση και ο έλεγχος από τις ΗΠΑ πυρηνικών όπλων στην Ευρώπη, η ανοικοδόμηση της Ευρώπης και η δημιουργία πλούσιας αγοράς για τη διείσδυση Αμερικανικών πολυεθνικών. Αυτή ήταν η τεράστια συμβολή του Άτσεσον.

Παρατήρηση δεύτερη: Η ταυτόχρονη είσοδος της Τουρκίας και της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ το 1952 μετά την συμμετοχή τους στον πόλεμο της Κορέας δεν ήταν ισοβαρής. Το Γενικό Επιτελείο των ΗΠΑ προσδιόρισε την Τουρκία ως σύμμαχο με πολύ μεγαλύτερη γεωστρατηγική βαρύτητα. Η εκτίμηση ήταν ότι η Τουρκία μπορεί να επηρεάσει οικονομικές και στρατιωτικές εξελίξεις σε ευρύ θέατρο επιχειρήσεων ενάντια στην Σοβιετική Ένωση και τους εχθρούς του Ισραήλ, ενώ η Ελλάδα όχι. Έτσι, το ΝΑΤΟ φρόντισε να εξοπλίσει την Τουρκία κατά το μέγιστο δυνατόν, ενώ στην Ελλάδα φρόντισε να εξοπλίσει περισσότερο ένα εσωτερικό καθεστώς καταστολής με μεγάλη παρουσία μυστικών υπηρεσιών και δομές τύπου Γκλάντιο. Και αυτό λόγω της μεγάλης επιρροής της κομμουνιστικής ιδεολογίας μετά τον εμφύλιο.

Τον Απρίλη του 1949, εκπρόσωποι των δώδεκα κρατών υπέγραψαν στην Ουάσιγκτον την ίδρυση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, γνωστής με τα αρχικά ΝΑΤΟ…

Παρατήρηση τρίτη: Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο το ΝΑΤΟ διαμορφώνει και τις παράμετρες λύσης του Κυπριακού ζητήματος που ανοίγει το δημοψήφισμα για την ένωση και οι αγώνας της ΕΟΚΑ. Οι ΗΠΑ επιθυμούσαν πάντοτε την επίλυση του Κυπριακού σε κλειστές μυστικές συναντήσεις μεταξύ Αγγλίας, Ελλάδας και Τουρκίας. Το 1956, η νέα κυβέρνηση Κων/νου Καραμανλή, σε μυστικές συναντήσεις με την κυβέρνηση του Μεντερές, θέτει το πλαίσο ΝΑΤΟϊκής επίλυσης του Κυπριακού. Συγκεκριμένα, ο Καραμανλής παραχωρεί στρατιωτική βάση στην Τουρκία στην Κύπρο και έξοδο της Τ/Κ κοινότητας στη θάλασσα (συγκεκριμένα, έδινε τον Κορμακίτη). Η υπόλοιπη Κύπρος θα ενωνόταν με την Ελλάδα. Τουρκία και Ελλάδα είναι χώρες φίλιες μέσα στο ΝΑΤΟ, ο εχθρός είναι ο παγκόσμιος κομμουνισμός.

Παρατήρηση τέταρτη: η κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου συμφωνεί ουσιαστικά επί της αρχής με ότι είχε προσυπογράψει ο Κων/νος Καραμανλής και προσχωρεί στις μυστικές συναντήσεις αντιπροσωπειών στην Γενεύη υπό την προεδρία του γνωστού μας Ντην Άτσεσον, για την ΝΑΤΟποίηση της Κυπριακής Δημοκρατίας και τον εξοβελισμό του Προέδρου Μακαρίου. Φωνές αντίστασης εκείνη την περίοδο κατά του ΝΑΤΟ υπήρξαν, βέβαια, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, ο Ανδρέας Παπανδρέου και ο Ηλίας Ηλιού.

Παρατήρηση πέμπτη: η χούντα δεν επινόησε πολιτική για το κυπριακό. Δεν είχε εξάλλου τέτοιο βαθμό ευφυίας. Η χούντα εφήρμοζε πεπατημένες. Η πολιτική διχοτόμησης και ΝΑΤΟποίησης της Κυπριακής Δημοκρατίας είχε χαραχτεί από τους Κων/νο Καραμανλή και Ευάγγελο Αβέρωφ από το 1956 και μετά, και ολοκληρώνεται με αυτούς τους ίδιους την περίοδο του δεύτερου Αττίλα στην Κύπρο, όταν συγκυβερνούν με τη χούντα και αρνούνται να διαθέσουν Ελλαδικές δυνάμεις στην Κύπρο στηρίζοντας την ΕΛΔΥΚ και την Εθνοφρουρά που αμυνόταν εναντίον υπέρτερων Τουρκικών δυνάμεων. Αν το έπρατταν αυτό, θα είχαν πολλαπλά διαπραγματευτικά ατού στους δύο κύκλους συνομιλιών στην Γενεύη. Υπερίσχυσε η λογική του ΝΑΤΟ – συγκεκριμένα, ότι ΝΑΤΟϊκοί στρατοί δεν πολεμούν μεταξύ τους.

Παρατήρηση έκτη: η Τρίτη Ελληνική Δημοκρατία είναι «κυπρογεννημένη». Οποιαδήποτε μετάβαση σε οποιαδήποτε Τέταρτη Ελληνική Δημοκρατία, θα πρέπει να συμβαδίζει με την απελευθέρωση της Κυπριακής Δημοκρατίας και θα πρέπει να συνοδεύεται απο ένα μεγάλο συγνώμη προς τον κυπριακό λαό, στους πρόσφυγες, στις μάννες, στις οικογένειες των ΕΛΔΥκάριων, στο τάγμα επιστράτων του στρατηγού Αλευρομάγειρου και στο 211 τάγμα πεζικού της Εθνοφρουράς που κράτησαν την Λευκωσία παρά την άρνηση των Καραμανλή, Αβέρωφ και των χουντικών να βοηθήσουν.

Παρατήρηση έβδομη: Η καλύτερη απόδειξη ότι ο πρωταρχικός σκοπός του ΝΑΤΟ δεν ήταν η αντιμετώπιση της Σοβιετικής Ένωσης αλλά η εμπέδωση συνεχούς ηγεμονίας των ΗΠΑ πάνω στην Ευρώπη φαίνεται από το γεγονός των πολλαπλών διευρύνσεων του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς μετά το τέλος του κομμουνισμού και κατά παράβαση της διμερούς συμφωνίας Μπους-Γκορπατσώφ ότι ναι μεν η Ρωσία θα επιτρέψει την επανένωση της Γερμανίας αλλά το ΝΑΤΟ δεν θα επεκταθεί προς Ανατολάς. Το ΝΑΤΟ, ωστόσο, επεκτάθηκε με τελευταία προσπάθεια επέκτασης στην Ουκρανία, την οποία σταμάτησε η Ρωσία με πόλεμο.

Παρατήρηση όγδοη – και ερχόμαστε στο σήμερα: Όλες οι παραχωρήσεις των Ελλαδικών πολιτικών ελίτ προς την Τουρκία γίνονται για τους εξής λόγους: α) η καριέρα των πολιτικών μας β) αναγνώριση, εκ μέρους των πολιτικών μας, των πρωτείων της Τουρκίας μέσα στην συμμαχία και παραμερισμός του νομικού κριτηρίου στις διμερείς διαφορές διότι εδώ η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία υπερισχύουν γ) Είναι αδύνατη μια πολεμική αναμέτρηση με την Τουρκία διότι η Τουρκία είναι πιο ισχυρή και, στο κάτω-κάτω, χώρες του ΝΑΤΟ δεν πολεμούν μεταξύ τους. Γιαυτούς τους τρεις λόγους επικρατεί η ενδοτικότητα από τη δεκαετία του 1950 μέχρι σήμερα, και όποιος δεν είναι ενδοτικός είναι εθνικιστής – ταιριάζει αυτή η καραμέλα του εθνικισμού με την μόδα της εποχής μας, εποχή της νεο-φιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης.

Παρατήρηση ένατη: Είναι γνωστή η στροφή του Τραμπ προς ένα συμβιβασμό στο Ουκρανικό δίνοντας πλεονεκτήματα στην Ρωσία και αναγνωρίζοντας τα τετελεσμένα επί του εδάφους που επέβαλε ο Ρωσικός στρατός. Είναι επίσης γνωστή η διάθεση των ΗΠΑ για αναβάθμιση της Ευρώπης μέσα στο ΝΑΤΟ καθιστώντας την ικανή να διαχειριστεί μόνη της απειλές, και είναι εδώ που εμφανίζεται σε πλήρη αρμονία ο Γερμανο-Τουρκικός και Ιταλο-Τουρκικός άξονας συνεννόησης. Αυτοί οι δύο άξονες, ειδικά ο Γερμανο-Τουρκικός, έχει βαθειές ιστορικές και σύγχρονες οικονομικές βάσεις συνεργασίας. Στη μελέτη μου Τουρκικός ιμπεριαλισμός και αποτροπή (Επίκεντρο, 2022) αναλύω αυτές τις οικονομικές βάσεις.



Παρατήρηση δέκατη: Η παγκόσμια ηγεμονία των ΗΠΑ είναι σε υποχώρηση. Τα δημόσια οικονομικά της δεν πάνε καλά. Το χρέος της αγγίζει τα 40 τρις. Τα παθητικά των χρηματοπιστωτικών εταιρειών της που κυκλοφορούν στην αγορά ανέρχονται στα $250 τρις – εδώ διαδραματιζουν τεράστιο ρόλο οι σκιώδεις τράπεζες τις οποίες έχει αναλύσει τελευταία ο συνάδελφός μου, Κώστας Λαπαβίτσας. Ο ρόλος του δολλαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος φθίνει. Στην Ασία η κυκλοφορία του δολλαρίου έχει πέσει κατακόρυφα. Οι ΗΠΑ αδυνατούν να διαχειριστούν την κρίση τους μέσω των θεσμών που οι ίδιες οικοδόμησαν μεταπολεμικά – είτε αυτός ο θεσμός λέγεται ΝΑΤΟ είτε Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Βασικά, δεν έχουν χρήματα. Οπότε, αυτό που γίνεται είναι να αποδεσμεύονται από τις υποχρεώσεις τους και να δίνουν σε τοπικούς ηγεμόνες πεδίο, χώρο και ελευθερία δράσης για να εξυπηρετούν τα συμφέροντά τους. Αυτός είναι ο νέος ρόλος της Ευρώπης και της Γερμανίας, και αυτός είναι ο νέος αναβαθμισμένος ρόλος της Τουρκίας σε συνεργασία με την Ευρώπη. Οι ΗΠΑ έχουν αποφασίσει να επικεντρωθούν στο πρόβλημα που λέγεται Κίνα και παγκόσμιος Νότος και, βέβαια, Λατινική Αμερική. Αυτό είναι το πλαίσιο συζητήσεων στην Άγκυρα.

Παρατήρηση ενδέκατη – και τελευταία: τι να κάνουμε; Η απάντηση δεν ανήκει στη σφαίρα των εξοπλιστικών προγραμμάτων. Η απάντηση δεν ανήκει στη σφαίρα της αγοράς F-35, Ραφάλε και Μπελαρά. Δεν ανήκει εκεί. Η απάντηση ανήκει στην παραγωγή, το τονίζω, στην παραγωγή δικών μας, ισάξιων και υπέρτερων ακόμα οπλικών συστημάτων άμυνας ώστε να διασφαλίζουν την υποστήριξη της Θράκης, του Αιγαίου και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Εδώ είναι που χρειάζεται ένα συνολικό σχέδιο βιομηχανικής ανάπτυξης της χώρας, μια δυνατότητα που μας δίνει η ΕΕ. Βιομηχανική ανάπτυξη της χώρας και όλων των παράπλευρων επαγγελμάτων που θα πηγάζουν από αυτήν την αναπτυξη, θα κρατήσουν τους νέους στην χώρα, θα στηρίξουν τον οικογενειακό θεσμό βάζοντας τέλος στην υπογεννητικότητα και σειρά από άλλα ωφελήματα. Αλλά αυτά είναι ιδέες και δυνατότητες που δεν εκμεταλλευόμαστε. Γιατί δεν εκμεταλλευόμαστε? γιατί το Ελλαδικό μεταπολιτευτικό σύστημα κομμάτων, που χτίστηκε στις πλάτες του Κυπριακού λαού, έχει την έδρα του στον μεταπρατισμό, στην υποτέλεια, στην ενδοτικότητα, στην διαπλοκή, στην καριέρα και στον κοτσαμπασισμό.

«Γεννήθηκα τέσσερις μέρες μετά την πτώση της δικτατορίας στην Ελλάδα, στις 28 Ιουλίου του 1974», έγραψε με καμάρι ο Αλέξης Τσίπρας στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου του. Ουδείς από τους συμβούλους του, μεταξύ των οποίων υπάρχουν και κάποιοι αξιόλογοι ιστορικοί και πολιτικοί επιστήμονες, δεν του είπε τι γινόταν τότε, δεν του είπε ότι οι Τούρκοι έσφαζαν ακόμη μέσα στην Κυρήνεια, και ότι καμμία «πτώση» της δικτατορίας δεν συνέβει. Οι δικτάτορες απομακρύνθηκαν με τιμές αφότου εμπέδωσαν τον δεύτερο Αττίλα στην Κύπρο. Είναι ύβρις αυτό το διεφθαρμένο σύστημα κομμάτων να εορτάζει, σύσσωμο, την 24η Ιουλίου ως ημέρα «μετάβασης στην δημοκρατία». Οι ηγεσίες των κομμάτων της μεταπολίτευσης που γονάτισαν την χώρα από το χρέος, ενέδωσαν σε βασικά θέματα κυριαρχίας της χώρας και υπονόμευσαν οποιαδήποτε αναπτυξιακή της προοπτική φέρνοντας τον ολετήρα των μνημονίων, αυτές οι ηγεσίες δεν έχουν καμμία θέση στο κάδρο της νέας πολιτικής δημοκρατίας που χτίζει ο λαός σε νέα θεμέλια.

*Καθηγητής διεθνούς πολιτικής και οικονομίας στο Πανεπιστήμιο του Ανατολικού Λονδίνου. Το κείμενο στηρίζεται σε θέματα που έθιξε ο συγγραφέας στην ομιλία του στην εκδήλωση του κόμματος «Ελπίδα για την Δημοκρατία» που έγινε στην Αθήνα την 5η Ιουλίου 2026.

ΠΗΓΗ:https://www.anixneuseis.gr/%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CF%84%CE%AF-%CE%B7-24%CE%B7-%CE%B9%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%AF%CE%BF%CF%85-%CE%B4%CE%B5%CE%BD-%CF%80%CF%81%CE%AD%CF%80%CE%B5%CE%B9-%CE%BD%CE%B1-%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%81%CF%84%CE%AC/?fbclid=IwdGRjcAS4sHtjbGNrBLiuTmV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHktZj0rHIwHp_HIviWSTNQySCIMrrO0jxWDOPJyQQq20rNTnxsMbeKXFXGiD_aem_d4qtY0sAwPBS9d9XhsR61g
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com