TO ΒΑΡΟΣ ΤΗΣ ΚΑΡΕΚΛΑΣ

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

Σήμερα αγόρασα τσοχάκια, απ' αυτά που μπαίνουν κάτω από τα έπιπλα για να μην κάνουν θόρυβο.

Αναποδογυρίζοντας την παλιά καρέκλα που καθόταν η μαμά μου για να ράψει, παρατήρησα το ένα απ' τα τέσσερα πόδια πιο κοντό, πιο φθαρμένο - στη μεριά που το σώμα της στηριζόταν πιο πολύ. 

Είναι απίστευτο πώς αστραπιαία - τσάφ! - τέμνεται ο χρόνος στο πένθος, πόσο σχετικός γίνεται, πόσο διαστέλλεται, συστέλλεται, κάνει σπείρες και λακκάκια. 

Πέρασε σχεδόν ένας χρόνος από το θάνατό σου.

Σήμερα μόνο παρατήρησα τη φθαρμένη καρέκλα. 

Σήμερα έκλαψα - και πάλι - γοερά, σαν την πρώτη μέρα. 

Εκεί που πέφτει το βάρος της καρέκλας.

Εκεί στηρίχτηκα, πήρα βαθιά ανάσα σα δύτης έτοιμος να βουτήξει, κι έκλαψα. 

Είναι απίστευτο πώς βαραίνουν μέσα μας οι πεθαμένοι μας, πώς είναι σαν να μην έφυγαν ποτέ. 

"Με ξεπερνάει το τάδε"... θα την πεις αυτή τη φράση χίλιες φορές στη ζωή σου. 

Μόνο στον έρωτα και στο θάνατο θα καταλάβεις όμως τι σημαίνει στ' αλήθεια. 

Με ξεπερνάει που κοιτάω το πόδι της καρέκλας και σκέφτομαι "δεν πέθανε η μαμά μου, είναι εδώ, αφού η καρέκλα έμεινε πεισματικά αμετακίνητη, αφού δεν άλλαξε, πάει να πει πως η μαμά μου θα γυρίσει, θα καθίσει πάλι στην καρέκλα της και θ' αρχίσει να γαζώνει φόδρες μέσα στη νύχτα, με τη γνωστή της ιώβεια υπομονή".

Οι γυναίκες μεγαλώνουν μαθαίνοντας ότι το σώμα τους είναι η αξία τους. Ύστερα έρχεται μια στιγμή που καταλαβαίνουν ότι το σώμα δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα προσωρινό σπίτι του φόβου και της αγάπης.

Του Μάνου Λαμπράκη 

Τρεις μέρες αφού γέννησε την κόρη της, της είπαν ότι έχει καρκίνο. Ακόμα και αργότερα, όταν προσπαθούσε να μιλήσει γι’ αυτό, δυσκολευόταν να καταλάβει πώς χωρούν μέσα στην ίδια ζωή δύο τόσο αντίθετα πράγματα. Το μητρικό γάλα και ο φόβος. Το νεογέννητο σώμα του παιδιού της και το δικό της σώμα που ξαφνικά έμοιαζε να την προδίδει. Θυμόταν το δωμάτιο του νοσοκομείου να μυρίζει μωρό και αντισηπτικό μαζί. Μια γυναίκα δίπλα της θήλαζε. Εκείνη προσπαθούσε να καταλάβει αν θα ζήσει. Κανείς δεν προετοιμάζεται για μια τέτοια στιγμή. Γιατί ο άνθρωπος αντέχει σχεδόν τα πάντα εκτός από τον λάθος χρόνο.

Κοιτούσε τη Βικτώρια να κοιμάται και τρόμαζε. Όχι επειδή πονούσε. Ο πόνος είναι ζώο, τον συνηθίζεις. Τρόμαζε γιατί άρχισε ξαφνικά να μετρά τη ζωή σε μελλοντικές απουσίες. Θα προλάβει να τη δει να περπατά; Να μιλά; Να ερωτεύεται; Να θυμάται τη φωνή της; Υπήρχαν βράδια που την κρατούσε αγκαλιά και μύριζε τα μαλλιά της σαν να προσπαθούσε να αποθηκεύσει ολόκληρο τον κόσμο μέσα σε μία ανάσα. Κι εκεί, μέσα στη σιωπή του νοσοκομείου, κατάλαβε κάτι τρομακτικό: όταν γίνεσαι μάνα, δεν φοβάσαι πια τον θάνατο για σένα. Φοβάσαι το κενό που αφήνεις πίσω.

ΟΙ ΜΗΤΕΡΕΣ ΠΟΥ ΑΦΗΣΑΜΕ ΜΟΝΕΣ

Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη 

Κάποτε ένα παιδί δεν μεγάλωνε μόνο μέσα στην αγκαλιά μιας μάνας. Μεγάλωνε μέσα σε μια ολόκληρη κοινότητα σωμάτων, βλεμμάτων και φωνών. Υπήρχαν γιαγιάδες που νανούριζαν χωρίς να είναι «υπεύθυνες». Γείτονες που ήξεραν το όνομα του παιδιού πριν μάθει το ίδιο να το προφέρει. Θείοι, φίλοι, αυλές, μυρωδιές από κουζίνες, γυναίκες που κρατούσαν λίγο το παιδί για να μπορέσει η μάνα να ανασάνει.

Η μητρότητα τότε δεν ήταν ατομικό επίτευγμα. Ήταν μια μορφή συλλογικής φροντίδας. Το παιδί ανήκε κάπως σε όλους. Ήταν εκεί οι "κοινωνικοί γονείς" και τα 'κοινωνικά αδέλφια" του, όπως λέει ο Murray Bookchin. Και γι’ αυτό η μάνα δεν ήταν μόνη απέναντι στην εξάντληση, στον φόβο, στην αγρύπνια.

Σήμερα ζητάμε συχνά από μία μόνο γυναίκα να γίνει τα πάντα.

Μάνα. Σύντροφος. Εργαζόμενη. Ψυχολόγος. Παιδαγωγός.

Διαρκώς διαθέσιμη. Διαρκώς τρυφερή. Διαρκώς λειτουργική. Σταθερός απορροφητήρας των συναισθηματικών κραδασμών ενός ολόκληρου συστήματος. Ένα αμορτισέρ για ένα ολόκληρο σύστημα οδύνης. Σαν να μετατρέψαμε τη μητρότητα από κοινό βίωμα σε ατομική υποχρέωση/απαίτηση υψηλής απόδοσης.

Τώρα που ξεμακραίνει η μέρα...

Του Βασίλη Λαμπόγλου 

Τώρα που ξεμακραίνει η μέρα...

3 χιλιοστά ...

Πόσο μπορεί να απέχει η ζωή απο τον θάνατο?

Η επιβίωση απο τη μνήμη?

Το χάδι απο την Απώλεια¨?

Η Μάνα από το σπλάχνο τηs?

3 χιλιοστά...

Μόλιs τόσο το υπολόγισε ο -ανώνυμοs 

σ'εμάs-γλύπτηs και όρισε την άσμιχτη απόσταση μεταξύ τηs ''φεύγουσαs'' Μητέραs και του ''νηπενθούs'' βρέφουs.

Η ''ομιλούσα'' περιγραφή του αγαπημένου  Kostas Paschalidis (αφιέρωμα στην Αρχαία Αθήνα -LIFO)  συγκινεί...  

''Η καθιστή Φιλονόη -στα δεξιά-  δέχεται την επίσκεψη της παραμάνας, που της φέρνει το μωρό να την καλημερίσει. 

Μια σκηνή που θα μπορούσε να συμβαίνει στις μέρες μας, μια Κυριακή πρωί ή ένα απόγευμα δροσερό του καλοκαιριού. 

Όμως δεν είναι έτσι. 

Και τα σημάδια του θανάτου είναι φανερά με μια προσεκτική ανάγνωση. 

Οι δυο γυναίκες της στήλης δεν απευθύνουν το βλέμμα η μία στην άλλη. 

Στην πραγματικότητα δεν συνομιλούν, αλλά κοιτούν το βρέφος ανάμεσά τους. 

Αυτό με τη σειρά του απλώνει τα χεράκια του να αγγίξει τη Φιλονόη, που δεν ανταποκρίνεται. 

"Πίσω από τους Τρεις Ιεράρχες"

Γράφει ο Γιώργος Ηλ. Τσιτσιμπής

Είναι αποδεκτό πως τίποτα δεν δημιουργείται εν κενώ. Πίσω από κάποιο γεγονός υπάρχει ένα υπόβαθρο και πίσω απ’ αυτό μια αιτία.

Στην ανατροφή των παιδιών το βασικότερο υπόβαθρο είναι το οικογενειακό περιβάλλον με βασικό πυλώνα την μητέρα. Όσο και αν «εκσυγχρονίζεται» ο θεσμός της οικογένειας, ο ρόλος της μάνας παραμένει καίριος συνεπικουρούμενος από την πατρική ισότιμη φροντίδα. Η μάνα είναι αυτή που εμψυχώνει, προστατεύει, εμπνέει, περιθάλπει, υποδεικνύει, κοινωνικοποιεί. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι έχει αναγνωρισθεί ο ρόλος της, με εξαιρετικά αφιερώματα, στην ποίηση και την λογοτεχνία. Για δε τις επιστήμες της παιδαγωγικής και της ψυχολογίας είναι «παραβίαση ανοιχτών θυρών» το να μιλήσει κάποιος για την σχέση μητέρας – παιδιού.

Αυτή η σχέση αποτυπώνεται ευδιάκριτα ανάμεσα στους Τρεις Ιεράρχες και τις μητέρες τους, την Εμμέλεια, την Νόννα και την Ανθούσα.

Ας τις γνωρίσουμε συνοπτικά, δανειζόμενοι τα στοιχεία από ομιλία της πρεσβυτέρας Δήμητρας Μανώλη, από τα γειτονικά μας Τρίκαλα.

Εμμέλεια

Μητέρα Μ. Βασιλείου, από την Καισάρεια. Πλούσια, ευκατάστατη, με σπουδαία κοινωνική θέση και μόρφωση. Κόρη μάρτυρος, μάνα του πόνου, «βλαστός αγιοτάτης ρίζας» μας λέει ο γιος της Βασίλειος.

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΔΕΣΜΟΣ ΜΑΝΑΣ - ΠΑΙΔΙΟΥ

PsychologyNow.gr - Η Ψυχολογία είναι ο Κόσμος μας

Αυτή είναι η πρώτη εικόνα μαγνητικού τομογράφου που δείχνει το δεσμό μεταξύ μητέρας και παιδιού. Η εικόνα δείχνει την νευροεπιστήμονα Rebecca Saxe να φιλάει τον δύο μηνών γιο της.

Ο εγκέφαλος του παιδιού φαίνεται περισσότερο λείος και πιο σκούρος. Αυτό συμβαίνει επειδή έχει πολύ λιγότερη λευκή ουσία, η οποία αποτελείται από μυελίνη και είναι λιπώδης ιστός που λειτουργεί ως μόνωση για τους νευρώνες που μεταδίδουν μηνύματα μέσα στον εγκέφαλο.

Το φιλί προκαλεί μια χημική αντίδραση στον εγκέφαλο που μεταξύ άλλων περιλαμβάνει μια «έκρηξη» της ωκυτοκίνης. Η ωκυτοκίνη είναι μία ορμόνη που αναφέρεται συχνά ως η «ορμόνη της αγάπης» διότι προκαλεί συναισθήματα στοργής και συναισθηματικού δεσμού.

Το φιλί ενεργοποιεί το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου, απελευθερώνοντας την ορμόνη ντοπαμίνη που μας κάνει να αισθανόμαστε ευφορία. Επίσης, απελευθερώνει βασοπρεσίνη η οποία συνδέει συναισθηματικά τις μητέρες με τα μωρά τους, αλλά και τους ερωτικούς συντρόφους μεταξύ τους. Τέλος, απελευθερώνει σεροτονίνη, η οποία βοηθά στη ρύθμιση της διάθεσής μας.

Πεθαίνουν οι μανάδες;

Όταν μιλάει η αγάπη δεν την διακόπτουμε ποτέ...

Ήμουν πολύ μικρός. Όλη μέρα γύριζα στους δρόμους. Έπαιζα, έτρεχα, φίλευα, μάλωνα, χτυπούσα και γιατρευόμουν, μέρα και νύχτα, θάλασσες και βροχές, χειμώνες και καλοκαίρια, ζωή δίχως βερεσέδια. Γεμάτη η μνήμη, σε πληρότητα η καρδιά. Ένα απόγευμα, κάπου έπεσα και χτύπησα. Γύρισα σπίτι μες τα αίματα. Πλύθηκα και ξάπλωσα στο σαλόνι. Κουρασμένος και λαβωμένος, δεν άργησε να με πάρει ο ύπνος. Όταν μετα από ώρα άνοιξα τα μάτια μου, είχε σκοτεινιάσει. Αυτή η θλίψη του δειλινού, ακόμη με λαβώνει. Τότε ακούω την Μάνα, να μιλάει στα αδέλφια μου, «κάνετε ησυχία, ο μικρός δεν είναι καλά, κοιμάται…», σε λίγο ένα χέρι χάιδεψε το μέτωπο μου, και έσυρε μια ζεστή κουβέρτα στο κορμί μου. Έκανα ότι δεν κατάλαβα τίποτα.

Όταν μιλάει η αγάπη, ποτέ δεν την διακόπτουμε. Είναι ιεροσυλία. Έκλεισα τα μάτια και ξύπνησα το πρωί θεραπευμένος. Αυτός είναι ο ορισμός της Μάνας. Μια εμπειρία τρυφερότητας. Μια σχέση απόλυτης αποδοχής. Ένα χάδι σε πληγωμένο κορμί, μια ζεστή κουβέρτα μες στο χειμώνα της ζωής όταν σπαρταράς για αγάπη. Και η αλήθεια είναι ότι από μικρός είχα την κακή συνήθεια να ξεσκεπάζομαι τα βράδια….και κάνει τόσο κρύο.

Ἡ μάνα: ἐλπίδα καὶ θεμέλιο τοῦ Γένους!

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιὸς

Δάσκαλος-Κιλκὶς

Ἀπ’ οὖλα τὰ λαλούμενα καλοχτυπᾶ ἡ καμπάνα

Κι ἀπ’ οὖλα τὰ γλυκύτερα, γλυκύτερ’ εἶν’ ἡ μάνα

(δημοτικὸ)

. Στὴν ἀρχὴ τῶν ἀπομνημονευμάτων του, ὁ στρατηγὸς Μακρυγιάννης, διηγεῖται τὸ πῶς σώθηκε ὁ ἴδιος καὶ ἡ φαμελιά του ἀπὸ τοὺς Τούρκους τοῦ Ἀλήπασα. «Γκιζεροῦσαν δεκαοχτὼ ἡμέρες εἰς τὰ δάση κι ἔτρωγαν ἀγριοβέλανα καὶ ἐγὼ βύζαινα», γράφει. Θέλησαν νὰ περάσουν ἕνα γεφύρι ποὺ τὸ «φύλαγαν οἱ Τοῦρκοι» καὶ γιὰ νὰ μὴν κλάψει ὁ νεογέννητος Μακρυγιάννης καὶ «χαθοῦνε ὅλοι», τὸν ἄφησαν στὸ δάσος. «Τότε μετανογάει ἡ μητέρα μου καὶ τοὺς λέει: «Ἡ ἁμαρτία τοῦ βρέφους θὰ μᾶς χάση», τοὺς εἶπε «περνᾶτε ἐσεῖς καὶ σύρτε εἰς τὸ τάδε μέρος καὶ σταθῆτε… τὸ παίρνω κι ἂν ἔχω τύχη καὶ δὲν κλάψη, διαβαίνουμε». Νίκησε τὸ ἀνίκητο μητρικὸ ἔνστικτο. Καί, γράφει ὁ πολύπαθος ἀγωνιστής, «ἡ μητέρα μου καὶ ὁ Θεὸς μᾶς ἔσωσε» (ἔκδ. «Ζαχαρόπουλος», σελ. 178).

. Ἡ ὡραιότατα ἀσύντακτη τελευταία φράση τοῦ ἥρωα ἐξηγεῖ ὅτι, τὶς πρῶτες καταβολὲς τῆς στερέμνιας πίστης καὶ θεοσεβείας του τὶς ὀφείλει στὴν μάνα του ἀλλὰ καὶ ἑρμηνεύει περίτεχνα τὸ πῶς διασώθηκε τὸ Γένος μας, σὲ τοῦτο τὸ ἁλίκτυπο, γαλάζιο ἀκρωτήρι τῆς Μεσογείου, στὸ διάβα τῶν αἰώνων. Οἱ μάνες καὶ ὁ Χριστὸς «μᾶς ἔσωσε». Γιατί «ἀπὸ τὴ γῆ βγαίνει νερὸ κι ἀπ’ τὴν ἐλιὰ τὸ λάδι,/ κι ἀπὸ τὴ μάνα τὴν καλὴ βγαίνει τὸ παλληκάρι», πιστοποιεῖ καὶ ὁ ἄφθαστος καὶ ἄφθιτος δημοτικός μας στίχος. Σὲ κανενὸς ἄλλου λαοῦ τὴν δημοτικὴ ποίηση δὲν ἔχει ἡ Μάνα τὴν ἐξαιρετικὴ θέση ποὺ τῆς δίνει τὸ ἑλληνικὸ δημοτικὸ τραγούδι.