Η ΚΛΟΠΗ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Από τον Roberto Pecchioli - 09/08/2026

Πηγή: EreticaMente

Κάποιος αποφασίζει ότι οι άντρες πρέπει να ξυρίζουν τα μαλλιά τους στα πλάγια, και όλοι τρέχουν στον κουρέα, ή μάλλον, στον κομμωτή. Οι ίδιοι άνθρωποι επιλέγουν μια καλλονή που απαιτεί τατουάζ στο σώμα τους, και οι μάζες κάνουν τατουάζ με χαρά, αδειάζοντας και τα πορτοφόλια τους. Άλλοι αποφασίζουν ότι οι γυναίκες και τα κορίτσια πρέπει να επιδεικνύουν τα οπίσθιά τους στην παραλία, και σαν δια μαγείας, εμφανίζεται η μαζική επίδειξη οπισθίων, πολύ χρήσιμη στους κατασκευαστές για την κατασκευή ακριβών μαγιό από λίγα μόνο εκατοστά υφάσματος. Μήπως η μοναξιά των ατομικιστικών ατόμων χωρίς κληρονόμους σε αρρωσταίνει; Αγοράστε ένα, ή δύο, ή περισσότερα σκυλιά, και γίνετε πελάτες σούπερ μάρκετ που ειδικεύονται στην ευημερία των παρένθετων παιδιών σας.

Επιδεικνύουμε ποιοι είμαστε, εκθέτουμε κάθε στιγμή της ζωής μας στο βραστό καζάνι των νέων μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ξεχνώντας κάθε ιδιωτικότητα, σβήνοντας τη σεμνότητα των πράξεων και των συναισθημάτων, εκθέτοντας ανέμελα πτυχές της ζωής που πάντα παρέμεναν κρυμμένες. Το αποκαλούν διαφάνεια, και ποιος ξέρει γιατί είναι υποχρέωση, ακόμη και αξία. Η λίστα θα μπορούσε να συνεχιστεί, δικαιολογημένη με νέες και κενές λέξεις: ένταξη, ανθεκτικότητα, βιωσιμότητα. Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι άνθρωποι -δεν είμαστε πλέον λαός- τα πιστεύουν όλα, συμπεριφερόμενοι ακριβώς όπως θέλουν αυτοί που βρίσκονται στην εξουσία. Πώς ήταν δυνατόν να εξαρτηθούν οι μάζες σε σημείο να χάσουν κάθε συνείδηση, ανεξάρτητη σκέψη και κριτική σκέψη;

Η απάντηση είναι περίπλοκη, αλλά η κοινωνία της απεριόριστης φύσης, ο πιο βάναυσος υλισμός, ο ατομικισμός και η αδιαφορία για τους άλλους, για τη λογική, για την προσωπική κρίση, είναι οι καρποί μιας νέας ανθρωπολογίας.

Ένας άνθρωπος χωρίς ιδιότητες βασιλεύει αδιαμφισβήτητα από μια βιαστική κυριαρχία που στοχεύει στην κατανάλωση, στο παρόν χωρίς αύριο, αδιάφορος για τα πάντα. Αν δεν είσαι στο τραπέζι, λέει μια διπλωματική παροιμία, είσαι στο μενού. Αλλά η πλειοψηφία δεν το γνωρίζει αυτό και σε κάθε περίπτωση δεν νοιάζεται, ενδιαφέρεται μόνο για το άμεσο, τις αμφίβολες απολαύσεις της κατανάλωσης, ένα ενιαίο, ετεροκατευθυνόμενο έργο ζωής.

«ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΥ» από Τοντ Χάγιεν

Εμπιστευόμαστε τη ζωή μας στην επιστήμη, αλλά αυτή δεν μπορεί καν να προβλέψει τον καιρό. Ένα ταξίδι μέσα από ψευδαισθήσεις ελέγχου και παλιά δελτία καιρού.

 

 ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΥ

Τοντ Χάγιεν

«Πίστεψε στην επιστήμη. Τελεία και παύλα».

Αυτό είναι το μότο του σύγχρονου κόσμου, όπου η λατρεία της επιστήμης έχει αντικαταστήσει σχεδόν κάθε άλλη μορφή πνευματικής ή διανοητικής εξουσίας. Αλλά τι συμβαίνει όταν η ίδια η επιστήμη, που αυτοαποκαλείται παντοδύναμη, σκοντάφτει στην πρόβλεψη κάτι τόσο φαινομενικά απλού όσο... ο καιρός; Σε αυτό το άρθρο, ο Τοντ Χάγιεν μας οδηγεί σε μια διαυγή και προκλητική σκέψη σχετικά με τη σχέση μας με την επιστήμη: γιατί είμαστε τόσο πρόθυμοι να της παραδώσουμε τα κλειδιά της ζωής μας - ακόμα και όταν οι αποτυχίες της είναι καθημερινές, εμφανείς και συστηματικές; Από την αποτυχία να θεραπεύσει τον καρκίνο μέχρι την αποτυχία να σταματήσει απλούς ιούς, ο Χάγιεν αμφισβητεί την τυφλή πίστη στην επιστήμη, ξεκινώντας από μια παιδική ανάμνηση: την απογοήτευση και τη γοητεία ενός παιδιού που ανακαλύπτει ότι η «πρόβλεψη του καιρού» είναι πιο δύσκολη από ό,τι θέλουμε να παραδεχτούμε. Ίσως η αληθινή πρόβλεψη, σήμερα, είναι αυτή της αυξανόμενης ανάγκης για κριτική σκέψη. (fdb)


Και υποτίθεται ότι πρέπει να πιστεύουμε στην επιστήμη χωρίς αμφιβολία. Πρέπει να εμπιστευόμαστε τη ζωή μας στα χέρια της παντοδύναμης επιστήμης, όταν αυτή δεν μπορεί καν να προβλέψει τον καιρό με καμία πραγματική πιθανότητα;

Ούτε μπορεί να θεραπεύσει τον καρκίνο, ο οποίος στον σημερινό κόσμο της εξαιρετικά πολύπλοκης επιστημονικής επίγνωσης μοιάζει με έναν μάλλον απλό βιολογικό μηχανισμό.

Ούτε μπορεί να καταπολεμήσει μερικούς από τους απλούστερους μικροοργανισμούς που επιτίθενται στο ανθρώπινο σώμα (ή έτσι λένε). Τι άλλο δεν μπορεί να κάνει η επιστήμη; Και τι άλλο δεν έχει καταλάβει ακόμα; Έχετε όλη μέρα (ή όλη εβδομάδα) να το ακούσετε; Εγώ όχι.

Ας επιστρέψουμε στον καιρό.

Όταν ήμουν δέκα χρονών, με γοήτευε ο καιρός. Την προηγούμενη χρονιά, η οικογένειά μου είχε επιστρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες, αφού είχε ζήσει στο Πουέρτο Ρίκο για τέσσερα χρόνια. Το κλίμα σε αυτό το τροπικό νησί ήταν μάλλον μουντό, οπότε ήμουν ενθουσιασμένος που ζούσα κάπου με ευμετάβλητο καιρό.

Ήμουν τόσο ενθουσιασμένος που έβλεπα χιόνι μετά από τέσσερα χρόνια στέρησης που δεν μπορούσα να δω καθαρά. Παρακολούθησα την πρόγνωση του καιρού με την ίδια προσοχή που ο μπαμπάς Γουόρμπακς παρακολουθούσε τα γραφήματα του χρηματιστηρίου. Σύντομα ανακάλυψα, ωστόσο, ότι ο πιο αξιόπιστος τρόπος για να «προβλέψεις» τον καιρό ήταν να τον ανακοινώσεις όπως ακριβώς συνέβαινε. Ξέρω ότι αυτό δεν είναι «πρόβλεψη», αλλά τουλάχιστον ήταν αρκετά ακριβές.

Σήμερα, μετά από 60 χρόνια τεχνολογικής προόδου, δεν μπορούμε ακόμη να προβλέψουμε τον καιρό με καμία ακρίβεια. Στην πραγματικότητα, νομίζω ότι η κατάσταση είναι χειρότερη από ό,τι ήταν τη δεκαετία του 1960. Νομίζω ότι βασιζόμαστε υπερβολικά στην τεχνολογία, τους αλγόριθμους και τους υπολογιστές που τρέχουν πιο γρήγορα από το φως. Αν όλη αυτή η τεχνολογία και η επιστημονική δημοσιότητα λένε ότι θα βρέξει, τότε, Θεέ μου, θα βρέξει, ακόμα κι αν δεν βρέξει.

Σήμερα το πρωί ξύπνησα με μια πρόγνωση για μηδενική βροχή, αλλά αντίθετα έβρεχε. Είναι αστείο πώς, όταν συμβαίνει, προσαρμόζουν την πρόγνωση. Χθες το βράδυ, ώρες πριν από τη βροχή, έλεγε «μηδενική πιθανότητα βροχόπτωσης». Σήμερα το πρωί, ενώ βρέχει, έλεγε «95% πιθανότητα βροχής» (δεν είμαι σίγουρος τι σημαίνει η πιθανότητα 5%, ίσως απλώς για να καλύψουν τις πλάτες τους). Φαίνεται ότι η μετεωρολογική υπηρεσία έχει καταλήξει στο ίδιο συμπέρασμα στο οποίο κατέληξα κι εγώ όταν ήμουν δέκα χρονών: είναι πιο ακριβές να «προβλέπει κανείς τον καιρό» όταν συμβαίνει.

Όταν ήμουν στο λύκειο (επίσης πριν από αρκετές εκατοντάδες χρόνια), διάβασα ένα βιβλίο για τη Θεωρία του Χάους. (1) Ήταν πιθανώς ένα από τα πρώτα βιβλία για το θέμα, καθώς ήταν πολύ δημοφιλές στους επιστημονικούς κύκλους. (Τώρα μπορείτε να δείτε πόσο σπασίκλας ήμουν. Το να είσαι αντιδημοφιλής και μη ελκυστικός στα 17 έχει τα πλεονεκτήματά του.)


Συντακτικό σημείωμα


Η ανάπτυξη της Θεωρίας του Χάους αποδίδεται στον Έντουαρντ Λόρεντζ, ο οποίος ανακάλυψε τις αρχές της ενώ εργαζόταν στην πρόγνωση καιρού το 1961. Αριθμοί. Αυτό το βιβλίο μου άνοιξε τα μάτια σε πολλά πράγματα και συχνά αναρωτιέμαι γιατί η μετεωρολογία συνέχισε να αποτελεί επιστημονική προσπάθεια αφότου ο Δρ. Λόρεντζ διέψευσε την αλήθεια, ουσιαστικά δηλώνοντας ότι ο καιρός είναι απρόβλεπτος (όπως πάντα θα ήταν). Είναι ο ίδιος άνθρωπος που εφηύρε το Φαινόμενο της Πεταλούδας, υποθέτοντας ότι το φτερούγισμα των φτερών μιας πεταλούδας στην Κίνα θα μπορούσε να επηρεάσει τον καιρό στο Ντε Μόιν. (Όπως όλοι οι καλοί επιστήμονες θα έπρεπε να γνωρίζουν, έχουν διεξάγει πειράματα πάνω σε αυτή τη θεωρία;)

Το Ημερολόγιο του Γέρου ΑγρότηΕίναι αυτό απλώς ένα ακόμη άρθρο που επικρίνει την επιστήμη; Όχι, δεν νομίζω, αν και φαίνεται ότι έχω δεχτεί μια σειρά από προσβολές κατά της επιστήμης τους τελευταίους δύο μήνες. Δεν είναι η επιστήμη που μου δημιουργεί πρόβλημα, αλλά η εμμονή μας με αυτήν και η εξάρτησή μας από αυτήν. Και με αυτή την εμμονή έρχεται η απόρριψη οποιασδήποτε άλλης «αξιολόγησης της φύσης» - όπως η κοινή λογική, η διαίσθηση και, στην περίπτωση της πρόγνωσης καιρού, οι μαλλιαρές κάμπιες και τα αμφίβολα γόνατα.


Αναρωτιέμαι επίσης πόσο «ενημερωμένη κοινή λογική και διαίσθηση» χάνονται λόγω αυτής της 100% εξάρτησης από την τεχνολογία για να μας λέει πράγματα για τη φύση. Δεν αστειευόμουν όταν είπα, «Αν οι υπολογιστές λένε ότι θα βρέξει, τότε, Θεέ μου, θα βρέξει καταρρακτωδώς!»

Φυσικά, δεν έχω καμία απόδειξη ότι κάποιος μετεωρολόγος το έχει πει ποτέ αυτό, αλλά αναρωτιέμαι πόσοι άνθρωποι βασίζονται τόσο πολύ στις μετεωρολογικές προβλέψεις που δεν το προσέχουν καν όταν αυτό που προβλέπουν δεν συμβαίνει. «Η πρόγνωση έλεγε βροχή σήμερα, οπότε ακυρώσαμε το πικνίκ » , απαντά ο φίλος σας. «Έβρεχε;» Και εσείς απαντάτε, «Δεν ξέρω, εσείς;»


Στα μέσα της δεκαετίας του 1960, όταν περνούσα τη «φάση του καιρού», αναρωτιόμουν αν οι θεοί της επιστήμης, επιφορτισμένοι με την πρόβλεψη του καιρού για την επόμενη μέρα ή την επόμενη εβδομάδα, εξέταζαν όντως γραφήματα, μοντέλα, θερμοκρασίες, βαρομετρικές πιέσεις και σχηματισμούς νεφών και στη συνέχεια «έβγαζαν ένα συμπέρασμα» με βάση αντικειμενικές πληροφορίες. Τα συμπεράσματα, ωστόσο, ήταν πιο υποκειμενικά, προϊόν ανθρώπινης ανάλυσης.

Όπως έκαναν κάποτε οι γιατροί όταν κατέστρωναν ένα σχέδιο θεραπείας για τους ασθενείς τους. Κανένας υπολογιστής δεν τους «έλεγε» τι να κάνουν. Κανένας υπολογιστής δεν «προέβλεπε» τον καιρό. Οι άνθρωποι το έκαναν αυτό. Ναι, άνθρωποι με επιστημονική γνώση που τους έκανε πιο πιθανό να προβλέψουν σωστά. Αλλά παρόλα αυτά, άνθρωποι.

Αυτή είναι μια σημαντική παράμετρος. Η χρήση της τεχνολογίας για την επεξεργασία πληροφοριών δεν είναι κακό πράγμα, αρκεί να αποτελεί απλώς μια «βοήθεια». Η απόφαση ή το συμπέρασμα εξακολουθεί να ανήκει στον άνθρωπο, ο οποίος εξετάζει τις πληροφορίες που παρέχει η τεχνολογία και καταλήγει στα δικά του συμπεράσματα. Αναρωτιέμαι αν αυτό το φαινόμενο έχει εξαφανιστεί ή τουλάχιστον εξαφανίζεται.

Φυσικά, υπάρχουν και οι μαλλιαρές κάμπιες. Αυτός ο τρόπος πρόβλεψης του καιρού έχει επίσης επιστημονική βάση. Δεν είμαι σίγουρος πώς καταφέρνει το Αγροτικό Ημερολόγιο να κάνει τις προβλέψεις του, αλλά από την άλλη πλευρά, πιθανότατα βασίζεται περισσότερο στη φύση παρά στους υπολογιστές.

Πρέπει να πω ότι με εκπλήσσει λίγο το γεγονός ότι η πρόγνωση καιρού δεν είναι η απλούστερη επιστημονική διαδικασία στις μέρες μας, δεδομένου ότι μεγάλο μέρος του καιρού είναι ούτως ή άλλως τεχνητό. Έτσι, ίσως να νομίζετε ότι είναι εξίσου εύκολο να μας πείτε τι θα συμβεί στην ατμόσφαιρα όσο και να μας πείτε τι θα φάμε αύριο, αν ο σεφ έχει μια συνταγή να ακολουθήσει. «Σκεφτόμαστε να σας μαγειρέψουμε μια ωραία χιονοθύελλα αύριο! Εσείς τι λέτε;!» Φυσικά, η μετεωρολογική μηχανική πιθανότατα προορίζεται για μεγάλα γεγονότα, όπως εκατομμύρια στρέμματα δασικής πυρκαγιάς ή μεγάλος αριθμός σπιτιών που πλημμυρίζουν, αφήνοντας τους κατοίκους τους άστεγους. Δεν θα θέλαμε να σπαταλήσουμε πολύτιμους και ακριβούς πόρους δημιουργώντας ωραίο καιρό για τον αγώνα μπέιζμπολ του Jimmy's Little League. Απολύτως όχι.

Και φυσικά, αυτά τα σημαντικά γεγονότα που απαιτούν χειραγώγηση του καιρού δεν είναι κάτι που θα ήθελαν να προβλέψουν, για να ενημερώσουν τους πάντες για τις δυνατότητές τους. Επιπλέον, αυτό θα κατέστρεφε το στοιχείο του αιφνιδιασμού, το οποίο είναι αρκετά σημαντικό, νομίζω.

Μην μου λέτε λοιπόν πόσο σπουδαία είναι η επιστήμη μέχρι να μπορέσει να χειριστεί μερικά από αυτά τα πραγματικά απλά πράγματα, όπως την πρόβλεψη του καιρού, τη θεραπεία του καρκίνου ή το να κάνει τα σκυλιά να ζήσουν μέχρι τα 80. Ας λύσει πρώτα η επιστήμη μερικά από τα πραγματικά σημαντικά πράγματα. Τότε, και μόνο τότε, μπορώ να αρχίσω να τη βλέπω τόσο υπέροχη όσο φαίνεται να πιστεύουν όλοι τώρα.

Τοντ Χάγιεν

«ΠΡΟΒΛΕΨΤΕ ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ» - Inchiostronero

ΠΗΓΗ:
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Η ήττα των ιδεών 1 Του Marcello Venziani

Η ήττα των ιδεών 1

Του Marcello Venziani

Πρόλογος

Το λυκόφως των ιδεών

Η ήττα του Πλάτωνα
Η σιωπή των ιδεών στην παγκόσμια εποχή

Ο αφηρημένος φύλακας
Ο διανοούμενος συνεργός του Μηδενός

Τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και το κενό
Η ρητορική στη θέση των ιδεών

Να ζεις αντί να σκέπτεσαι
Η αισθητική ζωή στη θέση των ιδεών

Η πυρά της ουτοπίας
Η ιδεολογία στη θέση των ιδεών

Η αγορά ως μέτρο όλων των πραγμάτων
Το χρήμα στη θέση των ιδεών

Οι ιδέες δύουν στη Δύση
Παγκόσμια, αλλά χωρίς κοσμοθεωρία

Διασχίζοντας την έρημο
Να κατανοήσουμε τον κόσμο προτού τον μεταβάλουμε

Υστερόγραφο για τη σημερινή κατάσταση της χώρας μας

Μια ορισμένη ιδέα περί Ιταλίας

Βιβλιογραφικές αναφορές

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Το λυκόφως των ιδεών

Οι ιδέες δεν χρησιμεύουν πλέον ούτε στην πολιτική και στην κοινωνία ούτε στον πολιτισμό και στην επικοινωνία. Από τις ιδέες επιβιώνουν μόνο τα είδωλά τους. Γινόμαστε μάρτυρες, ίσως χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, ενός λυκόφωτος ανάλογου με εκείνο που συνόδευσε το τέλος του αρχαίου κόσμου και έμεινε γνωστό με την έκφραση «το λυκόφως των θεών». Οι ιδέες δύουν, όπως συνέβη και με τους θεούς: πρώτα περιορίζονται σε εικόνες και φετίχ, έπειτα περιθωριοποιούνται και απονεκρώνονται προοδευτικά, εκτοπίζονται από τον δημόσιο αλλά και από τον ιδιωτικό βίο. Οι ιδέες ήταν, κατά βάθος, οι θεοί της εποχής μας, οι ανώτερες οντότητες που καθοδηγούσαν και ενέπνεαν την πορεία των λαών και των ατόμων, μολονότι διαπλέκονταν με τις ανάγκες και τα συμφέροντα· έδιναν μορφή στον πολιτισμό, προσφέροντάς του ένα πλέγμα νοημάτων, συμβόλων και κοινά αποδεκτών αρχών, οι οποίες εμψυχώνουν μια παράδοση.

Στη θέση των ιδεών θριαμβεύουν ο καθαρός βιταλισμός, η απόλυτη κυριαρχία της αγοράς και της ωφελιμιστικής λογικής, η σαγήνη της διαφήμισης ή των άλλων μορφών ρητορικής της εποχής μας. Και μερικές φορές αντιστέκονται τα παλαιά τοξικά κατάλοιπα της ιδεολογίας και της ουτοπίας, ολοένα πιο κουρασμένα και ασθμαίνοντα. Είναι η ήττα του Πλάτωνα, η παραίτηση από κάθε υπερβατικότητα, από κάθε αρχή οργανώσεως και προσανατολισμού της προσωπικής και συλλογικής ζωής, η εξαφάνιση μιας κοσμοθεωρίας και η νίκη μιας ζωής συναισθηματικής, περιστασιακής, δεμένης με τα ένστικτα και τις στιγμές.

Οι ιδέες οδηγήθηκαν στη δύση τους από δύο παράγοντες: από εκείνους που τις θεωρούν άχρηστες για τον κόσμο, αν όχι και επιβλαβείς, και από εκείνους που τις αντιπαρέθεσαν προς τον κόσμο, καθιστώντας τες έτσι ανεφάρμοστες, με τρόπο εμπαθή ή καταστροφολογικό. Στους πρώτους μπορεί κανείς να διακρίνει τον οικονομικό φιλελευθερισμό των κυνικών, οι οποίοι σήμερα βρίσκονται κυρίως στη Δεξιά· στους δεύτερους εμφανίζεται ο ουτοπισμός των Ιακωβίνων, οι οποίοι βρίσκονται κυρίως στην Αριστερά. Ο Alain de Benoist υποστηρίζει ότι η Δεξιά έχει το κακό ελάττωμα να είναι ουσιαστικά αντιδραστική: αδιαφορεί για τις ιδέες, περιφρονεί το έργο της σκέψης και δεν κινητοποιείται παρά μόνο υπό την επίδραση του ενθουσιασμού και της αγανάκτησης. Παραλλήλως, θα μπορούσε να παρατηρηθεί ότι το κακό ελάττωμα της Αριστεράς είναι η υποταγή των ιδεών στις ανάγκες, στις ορμές και στις οικονομικές σχέσεις, καθώς και σε μια ηθικιστική αντίληψη που καταπνίγει τη σκέψη, εξυμνώντας την πρωτοκαθεδρία της διορθωτικής δράσης.

Η μόνη ιδέα που παραμένει ακόμη όρθια στη Δύση, μολονότι έχει ηλικία μεγαλύτερη των δύο αιώνων, και η οποία συνοψίζει τις ηθικές προσδοκίες προς μια οικουμενική συνείδηση, συμπυκνώνεται στην έκφραση «δικαιώματα του ανθρώπου». Αυτή η ιδέα ή, ακριβέστερα, ιδεολογία, η οποία προέρχεται από τον 18ο αιώνα, συσπειρώνει ό,τι απομένει από την ουτοπία, τα διάσπαρτα θραύσματα του ανθρωπισμού και του ειρηνισμού, τη χειραφέτηση των λαών και της γυναίκας.

Η Επανάσταση Ενάντια στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Πηγή: EreticaMente

Δεν είμαι υποστηρικτής της ψευδοθρησκείας της οικολογίας. Δεν σκοπεύω να σώσω τον πλανήτη αγοράζοντας ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο, ούτε να εξιλεωθώ για τις αμαρτίες του βιομηχανικού πολιτισμού με μια μπαταρία λιθίου. Ωστόσο, χαιρετίζω την αυξανόμενη εξέγερση στις Ηνωμένες Πολιτείες - το κέντρο και την κινητήρια δύναμη της Αυτοκρατορίας - ενάντια στα κέντρα δεδομένων υψηλής τεχνολογίας, τα οποία τώρα είναι σε μεγάλο βαθμό αφιερωμένα στην τεχνητή νοημοσύνη. Ούτε είμαι ένας λαχανιασμένος, όψιμος Λουδίτης, αφελώς πεπεισμένος ότι θα μπορούσε να εμποδίσει την τεράστια πρόοδο της τεχνολογίας καταστρέφοντας ή σαμποτάροντας μηχανήματα, όπως ο θρυλικός Νεντ Λουντ στην αυγή της Βιομηχανικής Επανάστασης. Η καινοτομία προχωρά από μόνη της, και οτιδήποτε μπορεί να επιτευχθεί τεχνικά, κάποιος θα το κάνει (Νόμος του Γκαμπόρ). Ακόμα περισσότερο στην εποχή της ανάπτυξης του απόλυτου καπιταλισμού, απαλλαγμένος από κάθε περιορισμό, όριο ή δεσμό. Πράγματι, ηγέτες των Big Tech όπως ο Πίτερ Θιλ του Παλαντίρ (οι «πέτρες που βλέπουν») εργάζονται για να αποεδαφοποιήσουν τις εταιρείες τους, να τις απομακρύνουν από ό,τι έχει απομείνει από την κρατική εξουσία, καθιστώντας τες ξένες προς τη δημόσια σφαίρα και τον διάλογο της κοινωνίας των πολιτών.

Ανήκω στην ομάδα εκείνων που βλέπουν την καινοτομία με ανησυχία, μια στάση που ονομάζεται τεχνο-αρνητικότητα. Ο όρος είναι πρόσφατος. Η ιδιοσυγκρασία που περιγράφει είναι τόσο παλιά όσο και η πρώτη μηχανή που αφαίρεσε την εργασία από τα ανθρώπινα χέρια. Δεν είναι μόνο η δυσφορία που δημιουργείται από την τεχνητή νοημοσύνη, τους αλγόριθμους και τα κέντρα δεδομένων. Μια πολιτικά φορτισμένη γλώσσα εξαπλώνεται, μετατρέποντας το ρεπερτόριο δράσεων στις ΗΠΑ. Η τεχνο-αρνητικότητα ξεκινά σε ατομικό επίπεδο, αλλά συνεχίζεται με νομικές εκστρατείες κατά των κέντρων δεδομένων και συμμετοχή των πολιτών ενάντια στην υπερβολική δύναμη των γιγάντων της τεχνολογίας. Δεν ξέρω αν είναι απαραίτητο να τραβήξουμε το φρένο έκτακτης ανάγκης ή να εκτροχιάσουμε το τρένο της Τεχνητής Νοημοσύνης. Αυτό που σίγουρα χρειάζεται είναι η επίγνωση του τι συμβαίνει, το οποίο σε μεγάλο βαθμό αποσιωπάται από το mainstream.

ΘΕΡΙΝΟ ΗΛΙΟΣΤΑΣΙΟ

Του Κώστα Χατζηαντωνίου 

Η μεγαλύτερη ημέρα. Η απειροελάχιστη στιγμή που ο ήλιος σταματά και όλα είναι δυνατά. Μια αιωρούμενη στιγμή όπου το φως θριαμβεύει πριν αρχίσει πάλι να ελαττώνεται. Υπενθύμιση πως οτιδήποτε μεγαλώνει έρχεται η στιγμή που αρχίζει να μειώνεται και οτιδήποτε μειώνεται αναπόφευκτα θα αρχίσει πάλι να αυξάνεται. Ένας νόμος των εποχών, αλλά και ο αμετάβλητος νόμος της ζωής. Η κυκλική πραγματικότητα ενός «κοσμικού όλου» που δεν διαχωρίζει τον άνθρωπο από το περιβάλλον, αλλά γιορτάζει τη σύνδεση με τη ζωτική δύναμη ενός σύμπαντος που είναι πολύπλευρο και ενιαίο. Η νύχτα δεν είναι ποτέ ολοκληρωτική, το φως ποτέ οριστικό. Όλα πεθαίνουν, όλα ξαναγεννιούνται. 

Το ηλιοστάσιο είναι κάτι περισσότερο από ένα αστρονομικό γεγονός. Είναι μια κοσμική ανάσα. Και δεν είναι καθόλου τυχαία η γιορτή που ακολουθεί σε τρεις ημέρες, οι φωτιές του Άη Γιάννη. Πάνω από την φωτιά κάποτε οι άνθρωποι δεν αναζητούσαν μόνο την υπόσχεση της συγκομιδής, τη γονιμότητα του δεσμού τους, την προστασία της ζωής τους. Η φωτιά καθαρίζει. Η φωτιά προετοιμάζει. Η φωτιά καθαγιάζει.

Ο εορτασμός του τροχού των εποχών τι σημαίνει σήμερα; Σημαίνει πως δεν είμαστε ξεριζωμένοι, ακολουθούμε το ίδιο ιερό μονοπάτι με εκείνους που ήταν εδώ πριν από εμάς. Γιορτές, τελετουργίες και σύμβολα πέρα από κάθε δογματικό ζυγό αλλά με την ανησυχία για αρμονία και κατανόηση αυτού που διαφεύγει από το βλέμμα. 

Γιατί ο κοινός εχθρός των Αριστερών και του καπιταλισμού είναι η έννοια των ορίων και πώς η υπέρβασή τους οδηγεί στη διάλυση των κοινωνιών

Συνέχεια από Τρίτη 19 Μαίου 2026

Ο ΚΡΙΣΙΜΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΣΤΗ ΜΕΤΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΑΤΖΕΝΤΑ

Η ψευτο-πανδημία ως εφαρμογή κοινωνικής μηχανικής

Rivarol: Η «υγειονομική κρίση» του 2020-2022 ήταν μια στιγμή καθαρής κοινωνικής μηχανικής. Ποια μαθήματα πήρατε εσείς από αυτό το επεισόδιο;

L. Cerise: Το κύριο συμπέρασμά μου ήταν ότι το αναλυτικό μου πλαίσιο ήταν σωστό και μου επέτρεψε σε γενικές γραμμές να προβλέψω τα κοινωνικά φαινόμενα. Μεταξύ 2020 και 2022, έγινε μια προσπάθεια ενσωμάτωσης ολόκληρης της ανθρωπότητας σε ένα πλήρως αυτοματοποιημένο σύστημα, χρησιμοποιώντας ένα στρατηγικό σχέδιο: το πρόσχημα μιας ασήμαντης επιδημίας. Έμαθα επίσης ότι πρέπει να παραμένουμε μετριόφρονες και σεμνοί, γιατί είναι σχεδόν αδύνατο να προσδιορίσουμε γιατί κάποιοι το πίστεψαν, ενώ άλλοι όχι.

Το πρόβλημα της χρήσης ψηφιακών τεχνολογιών

Rivarol: Οι απόψεις του Klaus Schwab έχουν συζητηθεί ευρέως στις τάξεις των «αντιφρονούντων». Πιστεύετε ότι η ουτοπία της «Μεγάλης Επανεκκίνησης» (Great Reset) εξακολουθεί να επιδιώκεται από τους υποστηρικτές της παγκοσμιοποίησης;

L. Cerise: Η Μεγάλη Επανεκκίνηση συνεχίζεται επειδή οι υποστηρικτές της παγκοσμιοποίησης αποτελούν την πλειοψηφία. Δεν είναι απλώς ενεργές μειονότητες, λομπίστες και υπερπλούσιοι ολιγάρχες, αλλά επίσης όλοι οι χρήστες των νέων τεχνολογιών, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται εγώ και εσείς.
Διότι πολλοί από εμάς χρησιμοποιούμε ψηφιακές τεχνολογίες και ως εκ τούτου πολλοί από εμάς συμβάλλουμε στην ύπαρξή τους και τους επιτρέπουμε να επιτύχουν ένα ορισμένο βαθμό επιτυχίας στην καθημερινότητά μας.
Έτσι, είμαστε συνένοχοι με εκείνους που τις σχεδιάζουν και τις εφαρμόζουν, αφού τις χρησιμοποιούμε και εμείς, αντί να τις απορρίπτουμε. Όπως γράφει ο Klaus Schwab στο βιβλίο του για την Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση: «κινούμαστε προς μια αυξανόμενη συγχώνευση του βιολογικού και του ψηφιακού». Αυτή η συγχώνευση έχει ήδη ξεκινήσει.
Ποιος μπορεί να ζήσει σήμερα χωρίς υπολογιστή ή έξυπνο κινητό; Οι ίδιοι οι «αντιφρονούντες» είναι τεχνολογικά πολύ καταρτισμένοι και περνούν τον χρόνο τους στο διαδίκτυο, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων. Ωστόσο, μερικοί άνθρωποι που πιστεύουν ότι είναι κάτι το ξεχωριστό, προσβάλλονται και γίνονται επιθετικοί, όταν τους υπενθυμίζεται ότι όλοι συμμετέχουμε στη Μεγάλη Επανεκκίνηση.

Γιατί ο κοινός εχθρός των Αριστερών και του καπιταλισμού είναι η έννοια των ορίων και πώς η υπέρβασή τους οδηγεί στη διάλυση των κοινωνιών

Ο ΚΡΙΣΙΜΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΣΤΗ ΜΕΤΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΑΤΖΕΝΤΑ

Απόδοση από τα γαλλικά – επιμέλεια & σχόλια:Χρυσούλα Μπουκουβάλα

Μια πολύ διαφωτιστική συνέντευξη του Γάλλου φιλόσοφου, επιστημολόγου, γλωσσολόγου και συγγραφέα Lucien Cerise στη γαλλική πατριωτική εφημερίδα Rivarol με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου του Comprendre l’ingénierie sociale (Κατανόηση της Κοινωνικής Μηχανικής). Το βιβλίο εξηγεί πώς οι κοινωνίες χειραγωγούνται μέσω της κοινωνικής μηχανικής, δηλαδή με ποιους ύπουλους τρόπους εξαναγκάζονται να υποκύψουν σε πράγματα που διαφορετικά θα απέρριπταν ασυζητητί και πώς μπορεί να καταπέσει η συγκεκριμένη τεχνική ελέγχου που επινόησαν οι ελίτ της εξουσίας, ώστε να λειτουργεί ως όπλο ενάντια στα συμφέροντα των λαών.

Rivarol: Τον Σεπτέμβριο του 2025 κυκλοφόρησε το πραγματικά συναρπαστικό βιβλίο σας πάνω στο περίπλοκο θέμα της κατανόησης της κοινωνικής μηχανικής. Θα μπορούσατε να μας εξηγήσετε αυτή την έννοια προκειμένου να αντιληφθούμε τον τρόπο λειτουργίας της κοινωνίας μας;

Το εξώφυλλο του βιβλίου Comprendre l’ingénierie sociale.Μικρό ιστορικό της κοινωνικής μηχανικής

Lucien Cerise: Η έννοια της κοινωνικής μηχανικής εμφανίστηκε τον 19ο αιώνα στα γραπτά διαφόρων συγγραφέων που ανήκαν στην Ουτοπιστική Σχολή σκέψης. Το καθοριστικό χαρακτηριστικό αυτού του κινήματος το οποίο συγκέντρωσε διανοούμενους και πολιτικούς, ήταν η μηχανική και μηχανιστική του προσέγγιση στα κοινωνικά φαινόμενα. Υποστήριζε ότι ήταν εφικτό να χειρίζεται μια κοινωνία σαν μηχανή.

Αυτή η ιδέα ώθησε την εμφάνιση της διαχείρισης (management), ή επιστημονικής διαχείρισης της εργασίας, ή, αν θέλετε, του Tεϊλορισμού (Τaylorism), που πήρε το όνομά του από τον Frederick Taylor. 1

Λίγο αργότερα, στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα, ο Karl Popper (φιλόσοφος της επιστήμης και επινοητής της έννοιας της Ανοιχτής Κοινωνίας) και ο Otto Neurath (επίσης φιλόσοφος της επιστήμης, κοινωνιολόγος και πολιτικός οικονομολόγος, εφευρέτης της μεθόδου του Ισοτύπου / Isotype – ακρωνύμιο των λέξεων International System of Typographic Picture Education, ενός εικονογραφικού συστήματος απεικόνισης των τεχνολογικών, ιστορικών και βιολογικών διασυνδέσεων) συζήτησαν επίσης την «κοινωνική τεχνολογία», ή αλλιώς «κοινωνιοτεχνική».

Στη συνέχεια, στα τέλη του 20ού αιώνα, επαγγελματικοί και στρατιωτικοί κύκλοι που ειδικεύονταν σε ζητήματα κινδύνων και ασφαλείας, υιοθέτησαν πλέον την έννοια της κοινωνικής μηχανικής προκειμένου να ορίσουν μία μέθοδο πειρατείας, ανατροπής και παράκαμψης των συστημάτων ασφαλείας. Έτσι, η κοινωνική μηχανική, ως τεχνική επηρεασμού των κοινωνικών δεσμών, συνθέτει δύο τρόπους κοινωνικής λειτουργίας: την ουτοπία και την πονηριά (εξαπάτηση, πανουργία):

1. Η Ουτοπική Σχολή Σκέψης ονειρεύεται μια απόλυτα διαφανή, ορθολογική, μηχανική και επιστημονική λειτουργία της κοινωνίας.

Τεχνολογικός πόλεμος διά αντιπροσώπων: Πώς στο μέλλον οι άνθρωποι θα στέλνουν ρομπότ να πολεμήσουν στη θέση τους

Ο Θεοφάνης Τάσης μιλάει στο «Βήμα» και στο Διονύση Σκλήρη για τον εκδημοκρατισμό και την παιχνιδοποίηση του πολέμου.

 Πώς η δυτική «δυσανεξία στο αίμα» οδηγεί στον «τεχνολογικό πόλεμο διά αντιπροσώπων». Ο σύγχρονος «υπερπόλεμος χαμηλής έντασης» για κόμβους και δίκτυα και ο αυτοπεριορισμός.

Πώς αξιολογεί τις τεχνολογικές εξελίξεις στους πολέμους σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή ένας φιλόσοφος;

 Ο Θεοφάνης Τάσης, καθηγητής Φιλοσοφίας της Πληροφορίας στο Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας του Ιονίου Πανεπιστημίου και συγγραφέας του βιβλίου Ψηφιακός Ανθρωπισμός: Τεχνητή Νοημοσύνη και Τέχνη του Βίου (Αρμός, 2025), μιλά για τον εκδημοκρατισμό του πολέμου, αλλά και την «παιχνιδοποίησή του». Αναλύει τη σημασία που έχει η δυτική «δυσανεξία στο αίμα» για την εξέλιξη του πολέμου σε «τεχνολογικό πόλεμο διά αντιπροσώπων». 

Περιγράφει τους σύγχρονους «υπερπόλεμους χαμηλής έντασης» για κόμβους και δίκτυα και θεωρεί ένα μεταδυτικό μέλλον ως σύνθεση ανθρωπισμού και αυτοπεριορισμού.

Εκδημοκρατίζει η τεχνολογία τους πολέμους;

Διονύσιος Σκλήρης: Στις πολεμικές συγκρούσεις κατά το 2026 διαπιστώνουμε αξιοσημείωτες εξελίξεις. Στο θέατρο πολέμου της Ουκρανίας βλέπουμε μια εκτεταμένη χρήση μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων- drones, αλλά πλέον και μη επανδρωμένων επίγειων οχημάτων, που καθιστούν παρωχημένα τα παραδοσιακά μέσα, όπως τα τεθωρακισμένα, και σε ορισμένες αποστολές αντικαθιστούν τους ανθρώπους. Στη Μέση Ανατολή λαμβάνει χώρα ένας ασύμμετρος πόλεμος, που από τη μεριά των ΗΠΑ τελείται με αεροναυτικές επιθέσεις με εκτεταμένη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και από τη μεριά του Ιράν με ασύμμετρο τρόπο με χρήση βαλλιστικών πυραύλων και drones. Πολλοί λένε ότι μειώνεται η αξία και των αεροπλανοφόρων, όπως πιο πριν των τεθωρακισμένων. Πώς κρίνετε αυτές τις εξελίξεις στον τρόπο διεξαγωγής του πολέμου;   

«Προέβλεψε ο Κάφκα τον σύγχρονο πολίτη;» Από Inchiostronero Συντακτικό Επιτελείο

Ένας συγγραφέας του εικοστού αιώνα συνεχίζει να περιγράφει με ανησυχητική ακρίβεια την κατάσταση του σύγχρονου πολίτη.

«Προέβλεψε ο Κάφκα τον σύγχρονο πολίτη;»

Ακατανόητες διαδικασίες, αόρατες δυνάμεις και εκτεταμένη ενοχή: γιατί σήμερα ζούμε ολοένα και περισσότερο μέσα σε ένα καφκικό μυθιστόρημα.

Inchiostronero Συντακτικό Επιτελείο

Ο Φραντς Κάφκα δεν είναι ένας «δύσκολος» συγγραφέας. Είναι ένας απαραίτητος συγγραφέας. Οι ιστορίες του δεν αφορούν έντομα, δικαστήρια ή κάστρα: αφορούν έναν άνθρωπο που αντιμετωπίζει μια δύναμη που δεν μπορεί πλέον να καταλάβει. Στην εποχή μας των ψηφιακών γραφειοκρατιών, των αδιαφανών αποφάσεων και των απρόσωπων ευθυνών, ο Κάφκα φαίνεται να περιγράφει προφητικά την κατάσταση του σύγχρονου πολίτη. Όχι λογοτεχνική προφητεία, αλλά πολιτική σαφήνεια.


Ινσίπτ

Ένα συνηθισμένο πρωινό, χωρίς να έχει κάνει κάτι το ιδιαίτερο, ένας άντρας ξυπνάει και ανακαλύπτει ότι κάποιος έχει αποφασίσει κάτι για αυτόν.
Δεν ξέρει ποιος.
Δεν ξέρει γιατί.
Δεν ξέρει τι έκανε.
Ξέρει μόνο ότι από εκείνη τη στιγμή και μετά η ζωή του δεν του ανήκει πια.
Έτσι ξεκινά η δίκη .
Όχι με έγκλημα, όχι με κατηγορία, όχι με ποινή. Ξεκινά με μια διοικητική υπόθεση . Δύο άντρες μπαίνουν στο δωμάτιο του Γιόζεφ Κ., τον ενημερώνουν ότι συλλαμβάνεται και μετά παραμένουν εκεί, ήρεμοι, σχεδόν ευγενικοί. Κανείς δεν τον παίρνει μακριά. Κανείς δεν τον ανακρίνει πραγματικά. Κανείς δεν του εξηγεί τίποτα.
Είναι μια σύλληψη χωρίς ποινή φυλάκισης. Μια ενοχή χωρίς έγκλημα. Μια απρόσωπη δίκη.

Πώς (να συνεχίσουμε να) σκεφτόμαστε στην ψηφιακή εποχή!

Η ΕΠΑΝΑΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

Πώς (να συνεχίσουμε να) σκεφτόμαστε στην ψηφιακή εποχή.

Του Frank Schirrmacher. (Payback, 2009).

Κεφάλαιο 1.

Όσον αφορά εμένα, οφείλω να παραδεχθώ ότι δεν είμαι πλέον στο ύψος τών διανοητικών απαιτήσεων τής εποχής μας. Διαχειρίζομαι την κίνηση τών δεδομένων, τα SMS τα e-mail, τα tweet, τους ιστοχώρους τών πληροφοριών, τις κλήσεις του κινητού και τους συνδέσμους των νέων όπως κάνει ένας ελεγκτής εναέριας κυκλοφορίας. Προσπαθώ πάντοτε να αποφύγω μία σύγκρουση και έχω πάντοτε την ανησυχία ότι έχω ξεχάσει κάτι σημαντικό. Χωρίς την Google θα ήμουν χαμένος: δεν θα μπορούσα πλέον να βρώ έναν τεχνίτη ή να κάνω οποιαδήποτε έρευνα.

Εάν αύριο έχανα την πρόσβαση στο Internet ή σε έναν υπολογιστή, δεν θα αισθανόμουν μόνον ασύνδετος με έναν μεταδότη, αλλά θα αντιλαμβανόμουν το τραγικό τέλος μιας κοινωνικής σχέσης.

Την ημέρα τού χρίσματος, όταν δέχθηκα σαν δώρο τον υπολογιστή παιχνίδι Logicus τής Kosmos, εισήλθα με χαρά στο κυνήγι τών εξοπλισμών με εκείνη που ήταν τότε η πιο προχωρημένη τεχνολογία. Όταν αγόρασα τον πρώτο μου υπολογιστή Amstrad γνώριζα ήδη τον νόμο τού Moore σύμφωνα με τον οποίο η ταχύτης τού επεξεργαστή διπλασιάζει κάθε δύο χρόνια.

Όπως και οι άλλοι καταλαβαίνω πολύ λίγο τις οδηγίες χρήσεως, αλλά στο τέλος κατόρθωνα πάντοτε να χρησιμοποιώ τα μηχανήματα μετά από σύντομο χρονικό διάστημα προσαρμογής. Δεν καταπιέστηκα ποτέ από τα κομπιούτερ. Στέλνω sms σε μεγάλες ποσότητες, έχω λογαριασμό twitter αχρησιμοποίητο και ακολουθούμενο από λίγα πρόσωπα (τα οποία εξάλλου δεν γνωρίζω), και γνωρίζω που να βρώ στο διαδίκτυο τις απαντήσεις στις ερωτήσεις μου.

Θέλω να πώ δεν είμαι ο “amish” τής εποχής τού διαδικτύου, ούτε ένας ερημίτης τής τεχνολογίας. Λέω όλα αυτά μόνον για να εισάγω, ήδη από την επόμενη παράγραφο στην υποψία ότι έχασα απλώς την ικανότητα μου στην μάθηση!

Χίλιοι Φειδίες θα συνεχίσουν τον αγώνα του

Του Αλέκου Μιχαηλίδη 

📌 Ένα μαζικό και ανεξέλεγκτο ριάλιτι σόου διεκδικεί δεκαπέντε λεπτά δημοσιότητας και την ψήφο των Κυπρίων πολιτών

Το 1968, στο πλαίσιο έκθεσής του στη Νέα Υόρκη, ο πρωτοπόρος της «pop art» Άντι Γουόρχολ προφήτεψε, με πεντέξι μόνο λέξεις, το μέλλον. Στο μυαλό του μπορεί να είχε κάτι θετικό ή/και τη φιλοσοφία του ότι όλοι μπορούν να είναι «σταρ», αλλά η ατάκα «στο μέλλον ο καθένας θα είναι παγκοσμίως διάσημος για δεκαπέντε λεπτά» αντικατοπτρίζει τελικά το χάος και το τίποτα ενός διαδικτύου που προσπαθεί να αντικαταστήσει την πραγματικότητα.

Στην Κύπρο, που είναι πιο καθυστερημένη από άλλες κοινωνίες ή πολιτείες, μπορεί να έχει καταργηθεί το όριο τεχνολογίας-πραγματικότητας ή διαδικτύου-πραγματικότητας. Τουλάχιστον αυτό μπορεί να συμπεράνει κανείς από την προεκλογική περίοδο που διανύουμε. Τα κόμματα τρέχουν και αντιγράφουν τον Φειδία Παναγιώτου και μια παράφωνη κουστωδία ενοχλεί την καθημερινότητα μας. Καταπίνει, μάλιστα, τις τελευταίες σοβαρές φωνές που μπορεί να υπάρχουν σε αυτό το χάος της κυπριακής πολιτικής σκηνής.

Κομματάρχες, βουλευτές, υποψήφιοι εμφανίζονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για μερικά δευτερόλεπτα και χωρίς να προτείνουν κάτι ουσιαστικό, έχοντας πείσει τους εαυτούς τους ότι ο «φειδιασμός» είναι το μέλλον και πως θα τους ψηφίσει ο κόσμος επειδή κάνουν βιντεάκια όπου και όποτε τους καπνίσει.

Η ΥΠΟΚΡΙΣΙΑ ΤΗΣ ΣΙΛΙΚΟΝ ΒΑΛΕΪ: ΠΟΥΛΑΝ ΕΘΙΣΜΟ, ΑΓΟΡΑΖΟΥΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ.

από την Ilaria Bifarini

Πηγή: Ιλάρια Μπιφαρίνι

Υπάρχει ένα κραυγαλέο ηθικό παράδοξο πίσω από την αφήγηση των ψηφιακών γκουρού. Οι δημιουργοί των αλγορίθμων που έχουν αποικίσει την προσοχή μας εφαρμόζουν κανόνες στα σπίτια τους που ο υπόλοιπος κόσμος θα θεωρούσε «μεσαιωνικούς». Σχολεία χωρίς οθόνες, όρια στη χρήση του διαδικτύου και απόλυτη προστασία των γνωστικών διαδικασιών των παιδιών τους.

Είναι η υποκρισία της εξουσίας: συσκευάζουν προϊόντα σχεδιασμένα να δημιουργήσουν παγκόσμιο ΕΘΙΣΜΟ ΣΤΗΝ ΝΤΟΠΑΜΙΝΗ, ενώ οι ίδιοι μένουν μακριά.
Ενώ μας πουλάνε το παραμύθι της παγκόσμιας σύνδεσης, στην πραγματικότητα ανοίγουν το δρόμο για μια νέα ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΙΣΟΤΗΤΑ
. Από τη μία πλευρά είναι η Ελίτ των Δασκάλων της Προσοχής, που φυλάνε ζηλότυπα τις εγκεφαλικές τους συνδέσεις και την ικανότητά τους για σύνθετη ανάλυση. Γνωρίζουν ότι η σιωπή, η αποσύνδεση και η βαθιά προσοχή είναι η αληθινή δύναμη του νου.

Η επίτευξη της αθανασίας μέσω της ψηφιακής τεχνολογίας

Συνέντευξη που παραχώρησε ο Θεοφάνης Τάσης για το "Βήμα" στο Διονύση Σκλήρη 

Η επίτευξη της αθανασίας μέσω της ψηφιακής τεχνολογίας αποτελεί ένα νέο όραμα που βρίσκεται σε ανταγωνισμό με αυτά των παραδοσιακών θρησκειών. 

Ο Θεοφάνης Τάσης, καθηγητής Φιλοσοφίας της Πληροφορίας στο Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας του Ιονίου Πανεπιστημίου και συγγραφέας του βιβλίου Ψηφιακός Ανθρωπισμός: Τεχνητή Νοημοσύνη και Τέχνη του Βίου (Αρμός, 2025), εξηγεί στο «Βήμα» πώς στον μετανθρωπισμό η διάκριση λογισμικού και υλισμικού αντικαθιστά την παλαιότερη μεταξύ ψυχής και σώματος.

Αναπτύσσει την προσωπική του φιλοσοφία για το αλληλένδετο της ψυχικής και της σωματικής διάστασης του ανθρώπου και για μια έννοια μέτρου αντλημένη από την ελληνική σοφία, η οποία θα μας επιτρέψει να βάλουμε όρια ως έναν τρόπο να είμαστε πραγματικά ελεύθεροι.

•Ποια είναι η φιλοσοφική ανθρωπολογία που προϋποτίθεται στα οράματα για ψηφιακή αθανασία;

Ο τεχνολογικός μετανθρωπισμός, ο οποίος πρεσβεύει τη δημιουργία μιας τεχνητής υπερνοημοσύνης ως αποστολή του ανθρώπινου είδους θεωρεί ότι η μεταφόρτωση της συνείδησης είναι ένα στάδιο για την επίτευξή της. Δεν ανήκουν όλοι όσοι υποστηρίζουν τη μεταφόρτωση σε αυτό το είδος μετανθρωπισμού, ωστόσο η μεταφόρτωση της συνείδησης εμφανίζεται κυρίως σε αυτό το ρεύμα σκέψης. Προσωπικά, το αντιλαμβάνομαι κυρίως ως ένα εγχείρημα επίτευξης αθανασίας που δεν περνά μέσα από τις παραδοσιακές θρησκείες, αλλά είναι επιτεύξιμη μέσω της τεχνικής. Η εναλλακτική επίτευξη αθανασίας μέσω της τεχνικής είναι με την ανθρώπινη αναβάθμιση.

«Ο ΓΚΥΝΤΕΡ ΑΝΤΕΡΣ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΧΩΡΙΣ ΑΝΘΡΩΠΟ» Από Πίτερ Ρεγκατσόνι

Ξεχασμένος από τους περισσότερους, ο Γκίντερ Άντερς μας μιλάει από το μέλλον στο οποίο έχουμε ήδη φτάσει.

Ο Γκίντερ Άντερς και ο κόσμος χωρίς τον άνθρωπο

Γκίντερ Άντερς, η τεχνολογία και η μοίρα της εγκαταλελειμμένης ανθρωπότητας

από τον Πιέτρο Ρεγκατσόνι

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

(επιμέλεια από τη συντακτική ομάδα του Inchiostronero)


Σε μια εποχή που η τεχνολογία έχει απελευθερωθεί από κάθε ηθική καθοδήγηση και η ανθρωπότητα δεν είναι πλέον ο πρωταγωνιστής της ιστορίας, η φωνή του Γκίντερ Άντερς ακούγεται πιο επίκαιρη από ποτέ. Φιλόσοφος, εξόριστος και ριζοσπαστικός στοχαστής, ο Άντερς έχει ασχοληθεί με το θέμα της τεχνολογίας ως αυτόνομης δύναμης και της ανθρώπινης υπόστασης ως «ξεπερασμένης» -ή, όπως το θέτει ο ίδιος, απαρχαιωμένης .

Αυτό το δοκίμιο του Pietro Regazzoni παρουσιάζει με σαφήνεια και συγκινητικό τρόπο τη μορφή και τη σκέψη του Anders, ανασυνθέτοντας τη βιογραφική και θεωρητική του πορεία με αυστηρό και προσιτό τρόπο. Σε ένα τοπίο που κυριαρχείται από συχνά συμβατικές αφηγήσεις, η επαναφορά ενός συγγραφέα όπως ο Anders -ακόμα ελάχιστα γνωστός στην Ιταλία- στο προσκήνιο αποτελεί μια πολιτιστική και πολιτική χειρονομία.

Όποιος δεν έχει διαβάσει ποτέ τον Άντερς θα βρει αυτό το κείμενο ως ένα εξαιρετικό σημείο εκκίνησης. Για να βοηθηθεί η κατανόηση, στο τέλος του δοκιμίου θα βρείτε μερικές σύντομες επεξηγηματικές σημειώσεις σχετικά με βασικές έννοιες της σκέψης του.

ΔΟΚΙΜΙΟ

Η φωνή του Γκίντερ Άντερς (Μπρέσλαου 1902 – Βιέννη 1992), αν και σήμερα παραμένει ακατανόητα άγνωστη, ήταν αναμφίβολα μια από τις πιο αντιπροσωπευτικές του περασμένου αιώνα.
Αφού αποφοίτησε από τη φιλοσοφία το 1923, υπό την καθοδήγηση του Έντμουντ Χούσερλ , έγινε μαθητής του σημαντικότερου φιλοσόφου του εικοστού αιώνα: του Μάρτιν Χάιντεγκερ. Μετά την αποφοίτησή του το 1925, άρχισε να παρακολουθεί τα σεμινάριά του για την Κριτική του Καθαρού Λόγου του Καντ, που πραγματοποιούνταν στην πόλη Μάρμπουργκ. Ο γάμος του με τη Χάνα Άρεντ , μια άλλη μαθήτρια και ερωμένη του δασκάλου του, δεν είναι αμελητέος στη βιογραφία του .

Γεώργιος Αποστολάκης, Ψηφιακός «πολιτικός θάνατος»: όταν η εξουσία πατά ένα κουμπί και σε εξαφανίζει

Ψηφιακή τεχνολογία και ελευθερία προσώπου 

Η είδηση που ήρθε στο φως από την Εφημερίδα των Συντακτών (Διάβασε ΕΔΩ: https://www.efsyn.gr/kosmos/eyropi/507929_timoroyn-tin-eisigitria-toy-oie-poy-mila-gia-genoktonia-stin-palaistini-tis) δ

Δεν είναι απλώς ένα ακόμη επεισόδιο διεθνούς πολιτικής αντιπαράθεσης. Είναι κάτι βαθύτερο, πιο ανησυχητικό και, κυρίως, προφητικό για το μέλλον που έρχεται.

Μια εισηγήτρια του Ο.Η.Ε., επειδή τόλμησε να μιλήσει για γενοκτονία στην Παλαιστίνη, βρέθηκε αντιμέτωπη όχι με πολιτική διαφωνία, αλλά με εξόντωση της ίδιας της δυνατότητάς της να ζει και να λειτουργεί. Με εκτελεστικό διάταγμα του Donald Trump, της επιβλήθηκε μια τιμωρία που ξεπερνά τα όρια της διπλωματίας ή της πολιτικής πίεσης.

Της επιβλήθηκε αυτό που εύστοχα χαρακτηρίστηκε: «πολιτικός θάνατος».

Τι σημαίνει «πολιτικός θάνατος» στη νέα εποχή

Δεν πρόκειται για φυλάκιση. Δεν πρόκειται για εξορία. Πρόκειται για κάτι πιο ύπουλο και πιο απόλυτο. Απαγορεύεται σε οποιονδήποτε να της παρέχει χρήματα, αγαθά ή υπηρεσίες. Κατασχέθηκε το διαμέρισμά της. Δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει πιστωτική κάρτα πουθενά στον κόσμο. Αναγκάζεται να ζει με μετρητά ή δανειζόμενη.

Με μία απόφαση, ένας άνθρωπος διαγράφηκε από το παγκόσμιο οικονομικό και ψηφιακό σύστημα.

Δεν την σκότωσαν. Την έκαναν να μην μπορεί να υπάρξει.

Η νέα μορφή εξουσίας: δεν σε φυλακίζει, σε «απενεργοποιεί»

Δ. Σκουτέρης - Γεωοικονομία και τεχνολογικός καταμερισμός εργασίας - Το κλειδί των πολέμων

Ο πολιτικός επιστήμονας - αναλυτής Δημήτρης Σκουτέρης, μιλώντας στο Ράδιο 98.4, επισημαίνει πως πίσω από τον πόλεμο ΗΠΑ – Ισραήλ κατά του Ιράν, κρύβεται η γεωοικονομία και ο νέος καταμερισμός παγκόσμια της εργασίας και της οικονομίας που επιβάλουν οι τεχνολογίες αιχμής και χρειάζονται μεγάλα ενεργειακά κέντρα.

Αυτοί που χάνουν είναι οι καταναλωτές, επισημαίνει επίσης αλλά είναι κι εκείνοι που καθορίζουν το παιγνίδι της εξουσίας δια της ψήφου τους.

Ο Δημήτρης Σκουτέρης δηλώνει παράλληλα οργισμένος με την εικόνα του πολιτικού συστήματος με την υπόθεση Μακάριου Λαζαρίδη, την παρακμή του συστήματος και προτείνει κάποια πρόσωπα επιτέλους να κλειστούν στο χρονοντούλαπο καθώς η στάση τους προσβάλει τον Ελληνικό λαό.

TESCREAL, η ανησυχητική ιδεολογία των τεχνοκρατών – Roberto Pecchioli

Ενώ από κάτω παίζουμε με αριστερά και δεξιά, μεταξύ της Αντίφα και του Αντικομμουνιστικού Παρατηρητηρίου· ενώ η συζήτηση επικεντρώνεται σε ασήμαντα ζητήματα που ανυψώνονται σε θεμελιώδη ζητήματα, από πάνω, εν μέσω ανέμων πολέμου και μυστικών εργαστηρίων, ενεργούν, σκέφτονται και αλλάζουν αμετάκλητα τον κόσμο και την ανθρώπινη φυλή.

Η νέα δυστοπία, άγνωστη ακόμη στη συντριπτική πλειοψηφία, είναι ο γαλαξίας TESCREAL, μια ανησυχητική αντιανθρώπινη ιδεολογία. Αν και υπάρχουν αγώνες και διαφωνίες μέσα στον Θόλο - σκεφτείτε άτομα τόσο διαφορετικά όσο ο Peter Thiel ή ο Alex Karp, οι ιδιοκτήτες του Palantir, και ο Bill Gates, ή οι γίγαντες της τεχνητής νοημοσύνης - οι ηγέτες της υψηλής τεχνολογίας προφανώς βαδίζουν διαιρεμένοι, χτυπώντας μαζί.

Έχουμε κατά καιρούς αναφέρει τον επιταχυνσιασμό, μια τεχνολογική πανκ ουτοπία τόσο στη «δεξιά» όσο και στην «αριστερή» εκδοχή της. Εν τω μεταξύ, μια ανησυχητική, εντελώς νέα πρακτική φιλοσοφία προχωρά ραγδαία, στα μισά του δρόμου μεταξύ ιδεολογίας και δυστοπίας. Το ακρωνύμιό της είναι TESCREAL, τα αρχικά των λέξεων μετανθρωπισμός, εξωτροπιανισμός, κοσμισμός, ορθολογισμός, αποτελεσματικός αλτρουισμός και μακροπρόθεσμος ορίζοντας.

Είναι το όραμα και η συγκεκριμένη εφαρμογή -τυπική των τελευταίων γενεών τεχνο-ιδιοφυών της Σίλικον Βάλεϊ και γκουρού της Τεχνητής Νοημοσύνης- ενός κόσμου χωρίς ανθρώπους, στον οποίο οι μηχανές θα κληρονομήσουν τη Γη ως νέες «ζωντανές» οντότητες που θα νικήσουν τη γήρανση και τον θάνατο. Δεν πρόκειται για αυταπάτες ή υπερβολικές ουτοπίες, αλλά για τη σύντηξη διαφόρων ελιτίστικων προτάσεων που απειλούν να κατακλύσουν το ανθρώπινο είδος και ολόκληρο τον κόσμο.

TESCREAL, η ανησυχητική ιδεολογία των τεχνοκρατών – Roberto Pecchioli

Τρίτη 3 Μαρτίου 2026

Ενώ από κάτω παίζουμε με αριστερά και δεξιά, μεταξύ της Αντίφα και του Αντικομμουνιστικού Παρατηρητηρίου· ενώ η συζήτηση επικεντρώνεται σε ασήμαντα ζητήματα που ανυψώνονται σε θεμελιώδη ζητήματα, από πάνω, εν μέσω ανέμων πολέμου και μυστικών εργαστηρίων, ενεργούν, σκέφτονται και αλλάζουν αμετάκλητα τον κόσμο και την ανθρώπινη φυλή. Η νέα δυστοπία, άγνωστη ακόμη στη συντριπτική πλειοψηφία, είναι ο γαλαξίας TESCREAL, μια ανησυχητική αντιανθρώπινη ιδεολογία. Αν και υπάρχουν αγώνες και διαφωνίες μέσα στον Θόλο - σκεφτείτε άτομα τόσο διαφορετικά όσο ο Peter Thiel ή ο Alex Karp, οι ιδιοκτήτες του Palantir, και ο Bill Gates, ή οι γίγαντες της τεχνητής νοημοσύνης - οι ηγέτες της υψηλής τεχνολογίας προφανώς βαδίζουν διαιρεμένοι, χτυπώντας μαζί.

Έχουμε κατά καιρούς αναφέρει τον επιταχυνσιασμό, μια τεχνολογική πανκ ουτοπία τόσο στη «δεξιά» όσο και στην «αριστερή» εκδοχή της. Εν τω μεταξύ, μια ανησυχητική, εντελώς νέα πρακτική φιλοσοφία προχωρά ραγδαία, στα μισά του δρόμου μεταξύ ιδεολογίας και δυστοπίας. Το ακρωνύμιό της είναι TESCREAL, τα αρχικά των λέξεων μετανθρωπισμός, εξωτροπιανισμός, κοσμισμός, ορθολογισμός, αποτελεσματικός αλτρουισμός και μακροπρόθεσμος ορίζοντας. Είναι το όραμα και η συγκεκριμένη εφαρμογή -τυπική των τελευταίων γενεών τεχνο-ιδιοφυών της Σίλικον Βάλεϊ και γκουρού της Τεχνητής Νοημοσύνης- ενός κόσμου χωρίς ανθρώπους, στον οποίο οι μηχανές θα κληρονομήσουν τη Γη ως νέες «ζωντανές» οντότητες που θα νικήσουν τη γήρανση και τον θάνατο. Δεν πρόκειται για αυταπάτες ή υπερβολικές ουτοπίες, αλλά για τη σύντηξη διαφόρων ελιτίστικων προτάσεων που απειλούν να κατακλύσουν το ανθρώπινο είδος και ολόκληρο τον κόσμο.

Σουηδικό πείραμα για επιστροφή στο χαρτί

Η Σουηδία αποφάσισε να περιορίσει τη χρήση οθονών στα σχολεία, με το σκεπτικό ότι η μάθηση αποδίδει καλύτερα με το παραδοσιακό βιβλίο και το μολύβι. Είναι έτσι; Παιδαγωγοί μιλούν στην «Κ»

«Είναι σημαντικό οι μαθητές να εργάζονται με στυλό και χαρτί», δήλωσε πρόσφατα η υπουργός Σχολείων της Σουηδίας Λότα Eντχολμ, σημειώνοντας ότι η επιστροφή στο χαρτί στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα, που δείχνουν ότι οι αναλογικές μέθοδοι δημιουργούν «καλύτερες συνθήκες για την ανάπτυξη βασικών δεξιοτήτων όπως η ανάγνωση και η γραφή, σε σύγκριση με τα ψηφιακά εργαλεία». [GETTY IMAGES]

Απόστολος Λακασάς04.03.2025 •

Τα εκπαιδευτικά συστήματα των σκανδιναβικών χωρών που –μέσω των μαθητών– εντυπωσίασαν τις τελευταίες δεκαετίες για τις επιδόσεις τους στον διεθνή διαγωνισμό PISA του ΟΟΣΑ και για την ετοιμότητά τους να δοκιμάσουν νέες τεχνικές διδασκαλίας, κάνουν ένα ακόμη εντυπωσιακό βήμα: επιστρέφουν στο χαρτί και το μολύβι. Ο λόγος είναι οι κίνδυνοι για τους μαθητές από την υπερβολική χρήση των ψηφιακών μέσων, όπως έχουν εντοπιστεί από εκπαιδευτικούς, παιδιάτρους και νευροεπιστήμονες.

Πρόσφατα η υπουργός Σχολείων της Σουηδίας, Λότα Eντχολμ, ανέφερε ότι η επιστροφή στο χαρτί στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα που δείχνουν ότι οι αναλογικές μέθοδοι (γραφή με το χέρι, ανάγνωση από έντυπα βιβλία) δημιουργούν, όπως τόνισε, «καλύτερες συνθήκες για την ανάπτυξη βασικών δεξιοτήτων, όπως η ανάγνωση και η γραφή, σε σύγκριση με τα ψηφιακά εργαλεία. Γι’ αυτό είναι σημαντικό οι μαθητές να εργάζονται με στιλό και χαρτί και, όχι λιγότερο σημαντικό, να έχουν πρόσβαση σε σχολικά βιβλία και στελεχωμένες σχολικές βιβλιοθήκες». Την ίδια στιγμή στη Φινλανδία, όπου μέχρι πρόσφατα πολλά σχολεία έδιναν δωρεάν φορητούς υπολογιστές στους μαθητές από την ηλικία των 11 ετών, γονείς και δάσκαλοι εκφράζουν όλο και περισσότερο την ανησυχία τους για τον αντίκτυπο που έχει η έκθεση των παιδιών σε οθόνες. Στη χώρα, οι έφηβοι κατά μέσον όρο βρίσκονται μπροστά από μια οθόνη έως και έξι ώρες την ημέρα.

Η κατάργηση του ανθρώπου

Lorenzo Borrè - 03/02/2026

Πηγή: Μπαρμπαντίγιο

Στα τέλη Ιανουαρίου, οι εκδοτικοί οίκοι Adelphi διένειμαν στα ιταλικά βιβλιοπωλεία, στο πλαίσιο της σειράς «i tascabili», το «Η Κατάργηση του Ανθρώπου», ένα σύντομο δοκίμιο του Clives Staples Lewis, το οποίο συγκεντρώνει τα πρακτικά μιας σειράς διαλέξεων – τριών για την ακρίβεια – που έδωσε το 1943 ο Βορειοϊρλανδός συγγραφέας, περισσότερο γνωστός ως ο συγγραφέας των «Χρονικών της Νάρνια» και «Οι Επιστολές με την Ταινία» .

Οι σκέψεις του δοκιμίου, αν και χρονολογούνται πάνω από ογδόντα χρόνια πριν, είναι απολύτως επίκαιρες σήμερα, καθώς είναι άρρηκτα σχετικές με την τρέχουσα επικαιρότητα (η σχολική εκπαίδευση και ο ιδεολογικός προσανατολισμός των εκπαιδευτικών είναι τα θέματα που ενέπνευσαν την πρώτη διάλεξη), αναπτύσσοντας μια ανάλυση που ολοκληρώνεται στην τρίτη διάλεξη, όπου ο συγγραφέας από τον κύκλο των Inklings ασχολείται με αυτό που υπήρξε το kulturarkampf των τελευταίων είκοσι ετών (με αυστηρά πεζό v, προφανώς): την αντίσταση του Ανθρώπου στον Νόμο της Τεχνολογίας.

Ο CS Lewis υπογραμμίζει τη γραμμική και προοδευτική σύνδεση μεταξύ μιας σχολαστικής διδασκαλίας που βασίζεται στην απογοήτευση από τον κόσμο και της εποχής των νέων Τιτάνων, στην οποία η θέληση για δύναμη της τεχνολογίας επιχειρεί να συσκοτίσει το Ιερό κηρύττοντας στις μάζες τις άπειρες δυνατότητες του Μεταανθρώπου.

Μια θέληση για δύναμη της Τεχνολογίας που ο φίλος και σύντροφός του , Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν, στη συνέχεια αποτύπωσε αποτελεσματικά στο όραμά του για τα καμίνια της Άνγκμπαντ.