από Μανώλης Γ. Βαρδής
-30 Δεκεμβρίου 2025Πολλά θα μπορούσε να πει κανείς. Οπωσδήποτε, λόγω του ασφυκτικού κλίματος της έκπτωσης των αξιών της Πολιτικής, ο λαός θέλει να δει πως ήταν, κάποτε, οι κυβερνήτες αυτού του δύσμοιρου τόπου. Οι συγκρίσεις είναι δυσανάλογες. Ο Καποδίστριας θυσίασε την ζωή του, την ώρα που υπερασπιζόταν μία βιώσιμη και ανεξάρτητη Ελλάδα, όχι μία Ελλάδα έξω από την εποχή της. Αυτό θα πρέπει να το έχουμε υπόψη μας. Όπως θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας το γεγονός πως ο (δυτικός) συνταγματισμός των ετών προ του Καποδίστρια είχε διαποτίσει ακόμα και τις αγροτικές μάζες (That constitutional government had a meaning for the common people was revealed to President Capodistrias when a Peloponnesian peasant defined the constitution as "an agreement which prescribes our duties to you and your duties to us¨, Ν. Κaltchas, Introduction to the Constitutional History of Modern Greece, AMS Press, New York, 1965, σ. 40).
Άρα, με τη θέληση της ή όχι η νέο-ελληνική κοινωνία είχε εισέλθει στον αστερισμό της Δύσης. Αυτό ήταν το πλαίσιο δράσης του Κυβερνήτη. Σε αυτά τα όρια, και με το πνεύμα της εποχής, η λύση του Καποδίστρια ήταν η λύση ενός αυταρχικού-συγκεντρωτικού Κράτους, κατά το πρότυπο της Ρωσικής κρατικής πολιτικής. Αυτό δεν θα πρέπει να μας ξενίζει. Εάν μάλιστα θέλει κάποιος να είναι περισσότερο τολμητίας, θα διαπιστώσει ότι σε ανάλογες συνθήκες κατάρρευσης και επαναστατικού πολέμου, μετά την Γερμανική Κατοχή, ίδιες ιδέες κρατικού συγκεντρωτισμού επικράτησαν (με αριστερό αλλά και με δεξιό πρόσημο). Αυτό είναι για τους συντηρητικούς κάτι το ιστορικά “τραγικό”. Αναφέρομαι στους συντηρητικούς, διότι αυτοί είναι που-και με αφορμή την ταινία του Σμαραγδή-συγκινούνται με τον Καποδίστρια. Μάλιστα, οι ίδιοι θα πουν ότι- ακόμα κι αν η ταινία δεν είναι τέλεια, καλύτερο είναι να βλέπει κανείς τέτοιες προσωπικότητες από τίποτα «θολο-κουλτουριάρικα» σενάρια (sic!).

















ΚΑΡΥΚΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ
