Ο αντικομφορμιστικός-απελευθερωμένος κοσμοπολιτισμός διακατέχεται από τη σθεναρή φιλοδοξία να γίνει η παγκόσμια ηθική, την οποία θα υιοθετήσουν όλοι οι άνθρωποι.

Του Γιώργου Κρανιδιώτη

Η θαυμάσια (και από τεχνικής άποψης) ταινία του Κριστιάν Μουντζίου δείχνει πώς η κυρίαρχη ιδεολογία των δυτικών κοινωνιών, ενώ υποτίθεται κηρύσσει την ανεκτικότητα, τον σεβασμό της διαφορετικότητας και τη συμπερίληψη, στην πραγματικότητα, έχει προαποφασίσει ποια διαφορετικότητα θα ανεχθεί και ποια θα απορρίψει και θα διώξει. 

Με άλλα λόγια: δεν έχουν όλοι οι «μη-κανονικοί» την ίδια μεταχείριση, εντός της γραφειοκρατικής, πραγμοποιημένης, «φιλελεύθερης» κοινωνίας, ούτε υφίσταται αληθής ανεξιθρησκία.

[Η ταινία μού θύμισε μια παράγραφο από άρθρο μου που είχα δημοσιεύσει στο Περιοδικό Άνθρωπος (2023, 9: 38-52) για τη σκέψη του Αμερικανού φιλοσόφου Tristram Engelhardt. Παραθέτω το κείμενο, για όποια -ον έχει την όρεξη να το διαβάσει:

Φιλελεύθερος και αντικομφορμιστικός κοσμοπολιτισμός*

Ο φιλελεύθερος ηθικός κοσμοπολιτισμός παρέχει ένα modus vivendi με ηθική ισχύ, αλλά χωρίς περιεχόμενο, για έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από πληθώρα ηθικών οραμάτων. Εξασφαλίζει δε έναν χώρο όπου τα μέλη εκάστης ηθικής κοινότητας (π.χ. οι χριστιανοί) ζουν όπως επιθυμούν, συμβιώνουν ειρηνικά με τις άλλες κοινότητες και επιδιώκουν τους σκοπούς τους χωρίς προσφυγή στη βία (π.χ. οι χριστιανοί αγωνίζονται για τη σωτηρία τους). 

Το αδηφάγο τέρας του νεοφιλελευθερισμού που μας λέει, "μαζί τά φάγαμε" - Διονύσης Δρόσος

Η σύνθετη λέξη ακούγεται ευχάριστα…Περιλαμβάνει το νέο και την ελευθερία…Στην πραγματικότητα δεν εννοεί τίποτα από τα δύο…

Είναι μια παλαιά «ιδεολογία» που τελικά αποδείχτηκε με το πέρασμα των χρόνων και τις διαρκείς καταστροφές που προκάλεσε μια ιδεοληψία , ένα επιχειρηματικό σχέδιο από το οποίο ελάχιστοι πλούτιζαν και εκατομμύρια των εκατομμυρίων υπέφεραν . Σ’ όλον τον πλανήτη, όπου κι όποτε εφαρμόστηκε ,τα αποτελέσματα ήταν δραματικά για τους πολλούς.

 
Είναι ο νεο-φιλελευθερισμός…
Τον ζήσαμε και τον ξαναζούμε στην Ελλάδα…
Πως και γιατί ο νεοφιλελευθερισμός κατορθώνει να «σβήνει» από τη μνήμη των ανθρώπων τα όσα προκαλεί και να επανέρχεται;

ΑΚΎΡΩΣΗ, ΑΦΑΙΡΕΣΗ

από τον Andrea Zhok - 20 Αυγούστου 2026

Πηγή: Άντρεα Ζοκ

Χθες, το YouTube αφαίρεσε το κανάλι του Σέρβου σκηνοθέτη Εμίρ Κουστουρίτσα (30.000 συνδρομητές, 10 εκατομμύρια προβολές).

Το κανάλι μπλοκαρίστηκε χωρίς ανακοινώσεις, προειδοποιήσεις, ειδοποιήσεις ή οποιαδήποτε προφανή δικαιολογία.

Φυσικά, όλοι γνωρίζουν ότι ο λόγος για την αφαίρεση είναι η πολιτισμικά φιλορωσική στάση του Κουστουρίτσα.

Ένα κλικ από μια ιδιωτική εταιρεία τηλεπικοινωνιών και ένας διάσημος διεθνής σκηνοθέτης μπορεί να εξαφανιστεί από το κοινό.
Έτσι, όταν κάποιος σας λέει ότι το σύστημα μπορεί να αλλάξει απ' έξω, ότι το κράτος και οι θεσμοί είναι άχρηστα διακοσμητικά στοιχεία, υπενθυμίστε του ότι χωρίς θεσμική, νομική και δημόσια προστασία - σε έναν κόσμο σχέσεων που διαμεσολαβούνται από τις τηλεπικοινωνίες και την τεχνολογία - ο καθένας από εμάς είναι απλώς ένας προσωρινά ελεύθερος σκλάβος.

Δεν υπάρχει χειρότερος σκλάβος από κάποιον που δεν μπορεί να δει τις αλυσίδες του ή το κλουβί από το οποίο θα έπρεπε να απελευθερωθεί.

(Από την Ιταλία, κείμενο ανώνυμου συντάκτη)

Υπάρχει ένας αρκετά γνωστός μύθος: ο διευθυντής μιας μεγάλης εταιρείας, αδυνατώντας να παρακολουθήσει μια συναυλία με την Ημιτελή Συμφωνία του Σούμπερτ, δωρίζει τα εισιτήρια στον διευθυντή ανθρώπινου δυναμικού της εταιρείας, ο οποίος δεν είναι εξοικειωμένος με την Grand Musique , ελπίζοντας ότι ο Σούμπερτ θα του ανοίξει τους ορίζοντές του. Την επόμενη μέρα, ο διευθυντής τον ρωτάει πώς πήγε η συναυλία και εκείνος απαντά ότι θα λάβει μια αναφορά, η οποία, στην ώρα της, φτάνει το μεσημέρι, χωρισμένη σε σημεία:

1. Για σημαντικά χρονικά διαστήματα τα τέσσερα όμποε δεν κάνουν τίποτα: ο αριθμός τους θα μπορούσε να μειωθεί και το έργο τους να κατανεμηθεί στην υπόλοιπη ορχήστρα, εξαλείφοντας τις αιχμές στη χρήση.

2. Τα δώδεκα βιολιά παίζουν την ίδια νότα: ο αριθμός των βιολονιστών θα μπορούσε επομένως να μειωθεί επωφελώς.

3. Τα χάλκινα πνευστά επαναλαμβάνουν ήχους που έχουν ήδη παιχτεί από τις χορδές, κάτι που φαίνεται άσκοπα περιττό.

4. Συμπερασματικά: αν ο Σούμπερτ είχε λάβει υπόψη αυτές τις παρατηρήσεις και είχε βελτιστοποιήσει τον χρόνο και τους πόρους, θα είχε μειώσει τη διάρκεια της συμφωνίας κατά τουλάχιστον 25% και, ως εκ τούτου, θα είχε χρόνο να την ολοκληρώσει πριν πεθάνει.

Οι ΗΠΑ του Trump εναντίον ολόκληρου του πλανήτη

5 Αυγούστου 2026

από Βασίλης Βιλιάρδος

Ποιοι είναι οι στόχοι της υπερδύναμης που πολεμάει σήμερα εναντίον της Ρωσίας, μέσω του ΝΑΤΟ και της Ουκρανίας, καθώς επίσης εναντίον του Ιράν μαζί με το Ισραήλ, με την Κίνα στον ορίζοντα; 

Πριν από όλα, ο έλεγχος των τιμών του πετρελαίου και της πληρωμής του σε δολάρια – ενώ αμέσως μετά η αναβίωση της τεχνολογικής τους κυριαρχίας, ο έλεγχος των διεθνών μεταφορικών και ενεργειακών διαδρόμων στη στεριά και στη θάλασσα, η αποκατάσταση της οικονομικής τους κυριαρχίας με το δολάριο και η διατήρηση του μονοπωλίου του χρηματοπιστωτικού συστήματος του χρέους.

 Θα τα καταφέρουν, όταν η οικονομία τους έχει τόσα προβλήματα, ενώ ο μόνος δείκτης οικονομικής υγείας τους είναι ο χρηματιστηριακός; 

Από τον οποίο όμως θησαυρίζει μόνο το 1% του πληθυσμού τους; 

Μπορεί να αποφευχθεί τελικά ένα χρηματιστηριακό κραχ που καθυστερεί ήδη για τόσα πολλά χρόνια; Μία παγκόσμια κρίση, πολύ χειρότερη από αυτήν του 2008, αφού οι πάντες στη Δύση είναι πια υπερχρεωμένοι; 

Κανένας δεν μπορεί να απαντήσει υπεύθυνα για όλα αυτά ή να «μετρήσει» το μέγεθος των συνεπειών τους – ούτε φυσικά να προβλέψει ποια σπίθα θα ήταν ικανή για να ξεκινήσει μία πυρκαγιά, η οποία όμως θα κατέστρεφε σίγουρα τα πάντα στο πέρασμα της.

Ανάλυση

Τα τελευταία χρόνια, μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007/8, βιώνουμε έναν υπερπληθωρισμό άνευ προηγουμένου – ο οποίος όμως δεν αφορά τόσο τις τιμές των προϊόντων και υπηρεσιών που αυξήθηκαν για πρώτη φορά μετά την πανδημία, όσο τα πάγια περιουσιακά στοιχεία, όπως οι μετοχές και τα ακίνητα.

Γιατί συνέβη; Προφανώς επειδή όλο και περισσότερα χρήματα οδηγούνται στο 1% του πληθυσμού, ενώ τα εισοδήματα του 99% παραμένουν σχεδόν στάσιμα – όπως φαίνεται στο γράφημα που αφορά μεν τις ΗΠΑ, αλλά κάτι ανάλογο συμβαίνει σε ολόκληρη τη Δύση.

Screenshot

Αυτό το 1% του πληθυσμού, δεν καταναλώνει πολύ περισσότερα αγαθά και υπηρεσίες από το μέσο άτομο – οπότε λογικά δεν επηρεάζει τη ζήτηση και τις τιμές τους, ενώ κατευθύνει τον πλούτο του στις χρηματιστηριακές και λοιπές αγορές. Έτσι έχει δημιουργηθεί στη Δύση μία φούσκα τεραστίων διαστάσεων, η οποία όμως δεν είναι εύκολο να σπάσει, όπως οι υπόλοιπες στο παρελθόν – αφού κατευθύνεται από το 1% που αφενός μεν την ελέγχει, αφετέρου δεν έχει άλλη ανάλογη λύση για την τοποθέτηση των χρημάτων του.

Σε σχέση τώρα με τις τιμές, με τον πληθωρισμό δηλαδή που αφορά τον κανονικό κόσμο, αυξήθηκε έντονα μετά το ξέσπασμα του πολέμου της Ουκρανίας, λόγω της ανόδου των τιμών των καυσίμων – ενώ είχε προηγηθεί το πρόβλημα των δικτύων διανομής που προκάλεσε η πανδημία. Εδώ επρόκειτο ξεκάθαρα για έναν πληθωρισμό προσφοράς (ανάλυση) – ο οποίος συνήθως δεν έχει διαρκή επακόλουθα, αλλά «εφάπαξ».

Ακριβώς για το λόγο αυτό, ήταν λάθος η προσπάθεια καταπολέμησης του μέσω της αύξησης των βασικών επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες – επειδή τον τροφοδότησε, αντί να τον ανασχέσει.

Ακολούθησε όμως ένας ακόμη πόλεμος εναντίον του Ιράν – ο οποίος προκάλεσε μία δεύτερη κρίση που είναι μεν σοβαρή, αλλά όχι όσο η Μεγάλη Ύφεση του 1929 ή αυτή του 2008. Η βασική αιτία έχει να κάνει απόλυτα με το γεγονός ότι, σε αντίθεση με τη Μεγάλη Ύφεση, σήμερα έχουμε ένα άλλο κέντρο παγκόσμιας ανάπτυξης, εκτός από τις καπιταλιστικές οικονομίες: την Κίνα.

Η Παγκόσμια Διαρθρωτική Κρίση του Κεφαλαίου

από τον Τζον Μπέλαμι Φόστερ

• Τόμος 78, Τεύχος 03 (Ιούλιος-Αύγουστος 2026) Monthly Review 

«Το είδωλο του μονοπωλίου» του Paul Krafft, από το βιβλίο του WS Harris, Κεφάλαιο και Εργασία (1907).

Πιστεύω ότι δεν μας έχει δοθεί να μιλάμε με όρους μελλοντικών αιώνων... δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο. Η πρόκληση είναι να σώσουμε τις συνθήκες ζωής σε αυτόν τον πλανήτη, να σώσουμε το ανθρώπινο είδος, να αλλάξουμε την πορεία της ιστορίας, να αλλάξουμε τον κόσμο.

— Ούγκο Τσάβες 1

Η έννοια της «παγκόσμιας δομικής κρίσης του κεφαλαίου» που ορίζει την εποχή μας εισήχθη για πρώτη φορά από τον István Mészáros στην τρίτη έκδοση του βιβλίου του «Marx's Theory of Alienation» το 1971, και στη διάλεξή του στη μνήμη του Isaac Deutscher με τίτλο «Η αναγκαιότητα του κοινωνικού ελέγχου» την ίδια χρονιά. 2 Το 1995 στο βιβλίο του «Πέρα από το Κεφάλαιο », ο Mészáros διέκρινε την αναδυόμενη, εποχική δομική κρίση του κεφαλαίου από τις κυκλικές και συγκυριακές κρίσεις που αποτελούν « τον φυσικό τρόπο ύπαρξης του κεφαλαίου». Η σημερινή δομική κρίση, εξήγησε, έχει τέσσερα χαρακτηριστικά που τη διακρίνουν ιστορικά, εστιάζοντας εδώ κυρίως στις οικονομικές της διαστάσεις:Ο χαρακτήρας του είναι καθολικός , αντί να περιορίζεται σε έναν συγκεκριμένο τομέα (για παράδειγμα, οικονομικό ή εμπορικό, ή να επηρεάζει αυτόν ή εκείνον τον συγκεκριμένο κλάδο παραγωγής, ή να εφαρμόζεται σε αυτόν και όχι σε εκείνον τον τύπο εργασίας, με το συγκεκριμένο εύρος δεξιοτήτων και βαθμών παραγωγικότητας, και ούτω καθεξής).
Το πεδίο εφαρμογής του είναι πραγματικά παγκόσμιο (με την πιο απειλητικά κυριολεκτική έννοια του όρου), αντί να περιορίζεται σε ένα συγκεκριμένο σύνολο χωρών (όπως όλες οι μεγάλες κρίσεις στο παρελθόν).

Η χρονική του κλίμακα είναι εκτεταμένη, συνεχής —αν θέλετε: μόνιμη— και όχι περιορισμένη και κυκλική , όπως συνέβη να είναι όλες οι προηγούμενες κρίσεις του κεφαλαίου.
Ο τρόπος εκδίπλωσής του θα μπορούσε να ονομαστεί έρπουσα —σε αντίθεση με τις πιο θεαματικές και δραματικές εκρήξεις και καταρρεύσεις του παρελθόντος— προσθέτοντας παράλληλα την προϋπόθεση ότι ακόμη και οι πιο σφοδροί και βίαιοι σπασμοί δεν μπορούν να αποκλειστούν όσον αφορά το μέλλον: δηλαδή, όταν ο πολύπλοκος μηχανισμός που τώρα ασχολείται ενεργά με τη «διαχείριση κρίσεων» και με την λίγο-πολύ προσωρινή «εκτόπιση» των αυξανόμενων αντιφάσεων εξαντληθεί. 3

Αναβίωση του Αμερικανικού Ιμπεριαλισμού

Από τον Κώστα Βασιλίτσα

 

«Κάθε δολάριο είναι πιτσιλισμένο με λάσπη από τις «κερδοφόρες» πολεμικές προμήθειες... κάθε δολάριο είναι καλυμμένο με αίμα».

Ο Κώστας Λαπαβίτσας είναι καθηγητής οικονομικών στη Σχολή Ανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών (SOAS) του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Είναι ο συγγραφέας των βιβλίων Profiting Without Producing: How Finance Exploits Us All (Verso, 2013) και The State of Capitalism: Economy, Society and Hegemony (Verso, 2023).

Εδώ και περισσότερο από μια δεκαετία συσσωρεύονται στοιχεία που αποδεικνύουν ότι ο κόσμος έχει εισέλθει σε μια περίοδο βαθιάς γεωπολιτικής αναταραχής. Ο πόλεμος μεγάλης κλίμακας έχει γίνει μόνιμο χαρακτηριστικό της γεωπολιτικής, όπως εκδηλώνεται στις μάχες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας από τον Φεβρουάριο του 2022 - με την άμεση και έμμεση εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους - και στην καταστροφή της Μέσης Ανατολής και την καταστροφή της παλαιστινιακής κοινωνίας και του λαού από το Ισραήλ. Παράλληλα με την ανοιχτή βία, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ασκήσει εκτεταμένο οικονομικό καταναγκασμό, συμπεριλαμβανομένων μαζικών εμπορικών κυρώσεων στη Ρωσία, παγώματος των αποθεματικών της κεντρικής της τράπεζας και χρήσης μηχανισμών διατραπεζικών πληρωμών για την απομόνωση της ρωσικής και άλλων οικονομιών από τα παγκόσμια νομισματικά και χρηματοπιστωτικά συστήματα.

Η δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ έφερε μια έντονη κλιμάκωση. Μέσα στον πρώτο χρόνο του, ο Τραμπ ξεκίνησε μια εκτεταμένη εκστρατεία δασμών εναντίον των σημαντικότερων εμπορικών εταίρων των ΗΠΑ, διακήρυξε τη δική του εκδοχή του Δόγματος Μονρόε για το δυτικό ημισφαίριο, απείλησε με την προσάρτηση της Γροιλανδίας, απήγαγε στρατιωτικά τον πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο της Βενεζουέλας μετά την επιβολή ναυτικού αποκλεισμού και σφίγγει τον κλοιό στην Κούβα. Πάνω απ 'όλα, ο Τραμπ, μαζί με το Ισραήλ, ξεκίνησε έναν απρόκλητο πόλεμο καταστροφής εναντίον του Ιράν με βαθιές οικονομικές και πολιτικές επιπτώσεις.

Το μοτίβο είναι πλέον σαφές: Ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός είναι αυτή τη στιγμή η πιο επιθετική γεωπολιτική δύναμη, ανοιχτά καταπιεστική, και αναπτύσσει στρατιωτικά και οικονομικά εργαλεία με μειωμένη αυτοσυγκράτηση. Τι συνδέει την αναβίωσή του με την τρέχουσα κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας; Πώς συνδέεται η γεωπολιτική αναταραχή με την καπιταλιστική αναπαραγωγή σε μια εποχή που η παραγωγική συσσώρευση έχει επιβραδυνθεί σε μια συρρίκνωση στον ιστορικό πυρήνα του παγκόσμιου καπιταλισμού, ενώ το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο συνεχίζει να επεκτείνεται και να τροφοδοτεί την κερδοσκοπία;

Η εμφανής αναταραχή της παγκόσμιας τάξης έχει διάφορα ονόματα μεταξύ των επικριτών του καπιταλισμού. Σημαντικότερη μεταξύ αυτών είναι η «πολυκρίση», η οποία παρουσιάζει τις ταυτόχρονες οικονομικές, χρηματοπιστωτικές, οικολογικές και γεωπολιτικές έκτακτες ανάγκες της εποχής μας ως μια ενδεχόμενη συσσώρευση κλυδωνισμών.1 Αλλά ο όρος αποτυπώνει τη συνύπαρξη και όχι την αιτιώδη συνάφεια . Δεν προσφέρει καμία ιεραρχία μεταξύ μηχανισμών και καμία εξήγηση των δομικών σχέσεων μεταξύ παραγωγής, χρηματοπιστωτικού τομέα και κρατικής εξουσίας που από κοινού δημιουργούν κλιμακούμενες γεωπολιτικές εντάσεις.

Ανομία και αποσύνθεση

Francesco Petrone

Πηγή: Φραντσέσκο Πετρόνε

Όταν η λεγόμενη διαβολική δράση είναι πιο κοντά από ό,τι θα μπορούσε κανείς να φανταστεί.

Για τον Ferdinand Tönnies, κάθε κοινότητα βασίζεται σε κοινά συναισθήματα, συνήθειες, μνήμη και εμπιστοσύνη. Είναι το χωριό, η οικογένεια, το παραδοσιακό έθνος. Το αντίθετο της κοινωνίας, η οποία αντ' αυτού βασίζεται σε συμβόλαια, υπολογισμούς και ατομικό συμφέρον.


Για τον Émile Durkheim, η αληθινή κόλλα είναι η ιερή κοινοπολιτεία.

Ο Max Weber, ωστόσο, απηχεί τον Tönnies και λέει ότι η κοινότητα προκύπτει από το αίσθημα του ανήκειν. Μπορεί να είναι εθνικότητα, γλώσσα ή θρησκεία.

Για τον Benedetto Croce, ένα έθνος δεν είναι συμβόλαιο. Είναι κοινή μνήμη, κοινός πόνος, κοινά σύμβολα. Αν τα χάσεις, γίνεσαι μια συγκυριαρχία.

Ο Robert Putnam λέει ότι οι κοινωνίες λειτουργούν όταν υπάρχει εμπιστοσύνη και αμοιβαιότητα. Αυτή η εμπιστοσύνη ονομάζεται «κοινωνικό κεφάλαιο».

Η έννοια είναι ίδια για όλους: μια κοινωνία που χάνει κοινά συναισθήματα γίνεται απλώς μια αγορά. Αντίθετα, η κοινωνία τείνει να αποσυντίθεται λόγω υπερβολικού ατομικισμού, επειδή η κόλλα που την κρατούσε ενωμένη έχει χαθεί. Αυτό συμβαίνει επειδή κάθε αξία γίνεται μια γνώμη που πρέπει να αμφισβητηθεί. Αν η ηθική δεν είναι πλέον κοινή, ούτε καν η πνευματικότητα, και το αίσθημα της κοινότητας έχει καταρρεύσει, αυτό σημαίνει ότι ένας «διαβολικός» παράγοντας έχει επικρατήσει. Η λέξη «διάβολος» προέρχεται από την ελληνική λέξη «διάβολος», που σημαίνει αυτός που διαιρεί, που σπέρνει τη διχόνοια. «Δια-βάλω» σημαίνει να ρίχνεις ανάμεσα, να ρίχνεις στη μέση. Αρχικά, λοιπόν, η λέξη «διαβολικός» δεν ήταν απλώς «δαιμονική» και δεν είχε μεταφυσική χροιά. Ήταν «αυτό που διασπά, που διαιρεί αυτό που κάποτε ήταν ενωμένο».

Κλόουν

Αναδημοσιεύουμε το κείμενο του Andrea Zhok - 03/08/2026 - καθώς οι παρατηρήσεις του όπως είναι αντιληπτό ισχύουν και στην Ελλάδα. 

Άλλωστε ο πολυδιαφημισμένος εκσυγχρονισμός δεν είναι παρά η παγκοσμιοποίηση, ο νεοφιλελευθερισμός, ο εξαμερικανισμός.

Πηγή: Άντρεα Ζοκ

Λίγα πράγματα είναι πιο αφόρητα από τους φιλοαμερικανούς ατλαντιστές, δια βίου υποστηρικτές των αρετών της αγοράς, που παρουσιάζονται ως υπερασπιστές της ιταλικής ταυτότητας.

Η ιταλική ταυτότητα δεν έχει διαλυθεί από τα τζαμιά αλλά από τα McDonald's, τις αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, το Χόλιγουντ και μια πλημμύρα αμερικανικών πολιτιστικών σκουπιδιών που έχουν εισβάλει σε κάθε νευραλγικό κέντρο του πολιτισμού μας.
Η ιταλική κουλτούρα έχει σφαγιαστεί από εκείνους που προώθησαν την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, κεφαλαίου και εργασίας στο όνομα των χαρών της παγκοσμιοποίησης και των τραπεζικών λογαριασμών.

Ο ιταλικός καθολικισμός δεν στριμώχτηκε από το Ισλάμ, αλλά μάλλον στριμώχτηκε ο ίδιος αποδεχόμενος κάθε είδους ποπ συμβιβασμό και ελπίζοντας να κερδίσει, μέσω του μάρκετινγκ, ένα κομμάτι της «θρησκευτικής αγοράς».

Η ιταλική ταυτότητα έχει κατεδαφιστεί από εκείνους που τη φαντάζονταν όχι ως μια ζωντανή παράδοση που έπρεπε να καλλιεργηθεί, αλλά ως μια «μάρκα» που έπρεπε να πουληθεί, την ετικέτα «Made in Italy», ένα ξεπούλημα από εκφυλισμένα εγγόνια της κληρονομιάς και της φήμης που είχαν κερδίσει οι πρόγονοί τους.
Η ιταλική ταυτότητα έχει απογυμνωθεί από συνθήματα όπως τα «τρία Είναι» του Μπερλουσκόνι (Αγγλικά, Διαδίκτυο, Επιχειρήσεις), ακολουθούμενα από ακόμη χειρότερους μιμητές (Ρέντσι, Τζελμίνι), οι οποίοι δεν μπόρεσαν ποτέ να φανταστούν τη χώρα ως κάτι άλλο εκτός από μια αποικία των ΗΠΑ.

Η ιταλική ενότητα έχει διαβρωθεί από την ιδιωτικοποίηση των δημόσιων επιχειρήσεων, από τον νεοφιλελεύθερο ανταγωνισμό σε νοσοκομεία, σχολεία και πανεπιστήμια - οι θεσμοί σήμερα επικεντρώνονται όλο και λιγότερο στην εξυπηρέτηση του πολίτη και όλο και περισσότερο σε διαγωνισμούς για υπουργικά βραβεία.

Η επικράτηση του ανταγωνισμού έναντι της συνεργασίας, τόσο μεταξύ όσο και εντός των θεσμών, έχει μετατοπίσει τεράστιους πόρους από την «εξυπηρέτηση των πολιτών» στο «να είναι ελκυστικός», από το «να τα πάει καλά» στο «να φαίνεται κουλ».

Απάντηση στην Δόμνα Μιχαηλίδου. Η πυρηνική οικογένεια πρέπει να είναι πενταμελής. Η ώρα της κοινωνιολογίας.

Δρ Ηλίας Φιλιππίδης

Πανεπιστημιακός κοινωνιολογίας, νομικός, συγγραφέας. 

Η ιατρική επιστήμη είναι επιστήμη σκοπού. Δηλαδή έχει ως αποστολή την προστασία της υγείας των έμβιων όντων και κυρίως του ανθρώπου. Με αυτή την έννοια δεν περιορίζεται στην διάγνωση των παθογόνων καταστάσεων, αλλά καταλήγει σε συγκεκριμένες συστάσεις (π.χ. φαρμακολογικές) για την αντιμετώπισή τους και την αποκατάσταση της υγείας των έμβιων όντων. Η ζωή υπάρχει μέσω της υγείας.

Κατ’ αντίστοιχο τρόπο η κοινωνιολογία ιδρύθηκε ως επιστήμη, για να φροντίζει τις συλλογικές υποστάσεις του ανθρώπου που είναι οι ανθρώπινες κοινωνίες. Το έργο της κοινωνιολογίας είναι πολύ δυσκολότερο από αυτό της ιατρικής, διότι:

α. για την ιατρική επιστήμη, μπορεί οι ασθένειες να είναι διάφορες, αλλά η βιολογική δομή του ανθρώπου είναι δεδομένη, επομένως δεδομένη είναι και η κατάσταση της υγείας του. Αντιθέτως στις ανθρώπινες κοινωνίες δεν υπάρχει η έννοια της πρότυπης συλλογικής υγείας και γι΄ αυτό οι κοινωνίες μπορούν να διαφέρουν όχι μόνο ως προς τα προβλήματά τους, αλλά και ως προς τις λύσεις που μπορούν να βρίσκουν ακόμη και για τα ίδια προβλήματα.

β. στις ανθρώπινες κοινωνίες η έννοια της ορθότητας δεν έχει πάντα αντικειμενικό  και λογικό χαρακτήρα, αλλά επηρεάζεται έντονα από τις διάφορες ιδεολογίες.

Δύο είναι οι ισχυρότερες ιδεολογικές προτάσεις της εποχής μας: ο οικονομικός φιλευθερισμός και η woke agenda. 

To κοινό τους σημείο είναι, ότι επενδύουν στον ατομοκεντρισμό και ότι αποβλέπουν στην διάλυση κάθε έννοιας και θεσμού συλλογικής ταυτότητας, με ιστορικές ρίζες. Επομένως οι μεγάλοι τους εχθροί είναι οι έννοιες του έθνους και της οικογένειας.

Η ήττα των ιδεών 1 Του Marcello Venziani

Η ήττα των ιδεών 1

Του Marcello Venziani

Πρόλογος

Το λυκόφως των ιδεών

Η ήττα του Πλάτωνα
Η σιωπή των ιδεών στην παγκόσμια εποχή

Ο αφηρημένος φύλακας
Ο διανοούμενος συνεργός του Μηδενός

Τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και το κενό
Η ρητορική στη θέση των ιδεών

Να ζεις αντί να σκέπτεσαι
Η αισθητική ζωή στη θέση των ιδεών

Η πυρά της ουτοπίας
Η ιδεολογία στη θέση των ιδεών

Η αγορά ως μέτρο όλων των πραγμάτων
Το χρήμα στη θέση των ιδεών

Οι ιδέες δύουν στη Δύση
Παγκόσμια, αλλά χωρίς κοσμοθεωρία

Διασχίζοντας την έρημο
Να κατανοήσουμε τον κόσμο προτού τον μεταβάλουμε

Υστερόγραφο για τη σημερινή κατάσταση της χώρας μας

Μια ορισμένη ιδέα περί Ιταλίας

Βιβλιογραφικές αναφορές

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Το λυκόφως των ιδεών

Οι ιδέες δεν χρησιμεύουν πλέον ούτε στην πολιτική και στην κοινωνία ούτε στον πολιτισμό και στην επικοινωνία. Από τις ιδέες επιβιώνουν μόνο τα είδωλά τους. Γινόμαστε μάρτυρες, ίσως χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, ενός λυκόφωτος ανάλογου με εκείνο που συνόδευσε το τέλος του αρχαίου κόσμου και έμεινε γνωστό με την έκφραση «το λυκόφως των θεών». Οι ιδέες δύουν, όπως συνέβη και με τους θεούς: πρώτα περιορίζονται σε εικόνες και φετίχ, έπειτα περιθωριοποιούνται και απονεκρώνονται προοδευτικά, εκτοπίζονται από τον δημόσιο αλλά και από τον ιδιωτικό βίο. Οι ιδέες ήταν, κατά βάθος, οι θεοί της εποχής μας, οι ανώτερες οντότητες που καθοδηγούσαν και ενέπνεαν την πορεία των λαών και των ατόμων, μολονότι διαπλέκονταν με τις ανάγκες και τα συμφέροντα· έδιναν μορφή στον πολιτισμό, προσφέροντάς του ένα πλέγμα νοημάτων, συμβόλων και κοινά αποδεκτών αρχών, οι οποίες εμψυχώνουν μια παράδοση.

Στη θέση των ιδεών θριαμβεύουν ο καθαρός βιταλισμός, η απόλυτη κυριαρχία της αγοράς και της ωφελιμιστικής λογικής, η σαγήνη της διαφήμισης ή των άλλων μορφών ρητορικής της εποχής μας. Και μερικές φορές αντιστέκονται τα παλαιά τοξικά κατάλοιπα της ιδεολογίας και της ουτοπίας, ολοένα πιο κουρασμένα και ασθμαίνοντα. Είναι η ήττα του Πλάτωνα, η παραίτηση από κάθε υπερβατικότητα, από κάθε αρχή οργανώσεως και προσανατολισμού της προσωπικής και συλλογικής ζωής, η εξαφάνιση μιας κοσμοθεωρίας και η νίκη μιας ζωής συναισθηματικής, περιστασιακής, δεμένης με τα ένστικτα και τις στιγμές.

Οι ιδέες οδηγήθηκαν στη δύση τους από δύο παράγοντες: από εκείνους που τις θεωρούν άχρηστες για τον κόσμο, αν όχι και επιβλαβείς, και από εκείνους που τις αντιπαρέθεσαν προς τον κόσμο, καθιστώντας τες έτσι ανεφάρμοστες, με τρόπο εμπαθή ή καταστροφολογικό. Στους πρώτους μπορεί κανείς να διακρίνει τον οικονομικό φιλελευθερισμό των κυνικών, οι οποίοι σήμερα βρίσκονται κυρίως στη Δεξιά· στους δεύτερους εμφανίζεται ο ουτοπισμός των Ιακωβίνων, οι οποίοι βρίσκονται κυρίως στην Αριστερά. Ο Alain de Benoist υποστηρίζει ότι η Δεξιά έχει το κακό ελάττωμα να είναι ουσιαστικά αντιδραστική: αδιαφορεί για τις ιδέες, περιφρονεί το έργο της σκέψης και δεν κινητοποιείται παρά μόνο υπό την επίδραση του ενθουσιασμού και της αγανάκτησης. Παραλλήλως, θα μπορούσε να παρατηρηθεί ότι το κακό ελάττωμα της Αριστεράς είναι η υποταγή των ιδεών στις ανάγκες, στις ορμές και στις οικονομικές σχέσεις, καθώς και σε μια ηθικιστική αντίληψη που καταπνίγει τη σκέψη, εξυμνώντας την πρωτοκαθεδρία της διορθωτικής δράσης.

Η μόνη ιδέα που παραμένει ακόμη όρθια στη Δύση, μολονότι έχει ηλικία μεγαλύτερη των δύο αιώνων, και η οποία συνοψίζει τις ηθικές προσδοκίες προς μια οικουμενική συνείδηση, συμπυκνώνεται στην έκφραση «δικαιώματα του ανθρώπου». Αυτή η ιδέα ή, ακριβέστερα, ιδεολογία, η οποία προέρχεται από τον 18ο αιώνα, συσπειρώνει ό,τι απομένει από την ουτοπία, τα διάσπαρτα θραύσματα του ανθρωπισμού και του ειρηνισμού, τη χειραφέτηση των λαών και της γυναίκας.

ΘΕΣΕΙΣ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ ΣΥΝΘΕΣΕΙΣ

Του Γιώργου Λεχουρίτη 

Ο Χομπς θεωρούσε τους ανθρώπους ως ανταγωνιστικά όντα που αναζητούν δύναμη που απαιτούν ισχυρή εξουσία για να διατηρήσουν την τάξη. 

Ο Λοκ τόνισε τη λογική και τη συνεργασία, ενώ ο Ρουσσώ υποστήριξε ότι η κοινωνία διαφθείρει μια αρχικά ελεύθερη και συμπονετική ανθρωπότητα. 

Ο Μαρξ κατανόησε την ανθρώπινη φύση ως κοινωνικά και ιστορικά παραγόμενη μέσω εργασίας και υλικών συνθηκών. 

Ο Φρόιντ άλλαξε την προσοχή στις ασυνείδητες επιθυμίες και επιθετικότητα, ενώ ο Κροπότκιν τόνισε  ότι η συνεργασία και η αμοιβαία αλληλό- βοήθεια έχουν βαθιές εξελικτικές ρίζες. 

O Timothy Leary, Αμερικανός ψυχολόγος,  στο «Άναψε, Συντονίσου, Αφέσου», εστιάζει την προσοχή μας στα ακόλουθα: «Σε μια κοινωνία που εκτιμά τη συμμόρφωση και την υπακοή, το άτομο που τολμά να σκέφτεται μόνο του συχνά εξοστρακίζεται και γελοιοποιείται. Αυτοί οι αντικομφορμιστές, αυτοί οι απόκληροι, είναι οι πραγματικοί πρωτοπόροι της κοινωνίας, αυτοί που μας ωθούν να αμφισβητούμε τις υποθέσεις μας και να διευρύνουμε τους ορίζοντές μας. Είναι αυτοί που δεν φοβούνται να είναι διαφορετικοί, να είναι ο εαυτός τους.

Αν νιώθετε σαν ξένος, σαν να μην ταιριάζετε με το πλήθος, αυτό είναι καλό. Σημαίνει ότι έχεις τη δυνατότητα να κάνεις μια πραγματική διαφορά στον κόσμο. Μη φοβάσαι να είσαι ο εαυτός σου, να ακολουθήσεις το δικό σου μονοπάτι. Ο κόσμος χρειάζεται τη μοναδική σου προοπτική».

Και ο  Ernest Miller Hemingway τον συμπληρώνει αναφέροντας: 

«Αυτός ο κόσμος τσακίζει τους ανθρώπους και στο μέρος που τσακίζονται εμφανίζεται ένα ράγισμα. Κι όσοι αρνούνται να τσακιστούν, αυτούς ο κόσμος τους σκοτώνει. Σκοτώνει χωρίς να λογαριάζει τους πολύ γενναίους, τους πολύ δυνατούς και τους πολύ ρομαντικούς. Αν δεν είστε από αυτούς θα σας σκοτώσει επίσης. Όμως τότε θα αφήσει τον χρόνο να κάνει την δουλειά του». 

Από την άλλη ο  Paulo Freire, Βραζιλιάνος εκπαιδευτικός και κριτικός παιδαγωγός, υποστήριξε ότι η εκπαίδευση πρέπει να δίνει δύναμη στους καταπιεσμένους ανθρώπους να αναπτύξουν κριτική συνείδηση και να αμφισβητούν συστήματα κυριαρχίας αντί να απομνημονεύουν παθητικά πληροφορίες.

Αναφέρει με νόημα: «Η Εκπαίδευση είτε λειτουργεί ως ένα εργαλείο το οποίο χρησιμοποιείται για να ενσωματώνεται η νεότερη γενιά στην λογική του παρόντος συστήματος και συνεπώς να διευκολύνει τον κονφορμισμό, είτε αποτελεί μια πρακτική ελευθερίας, που σημαίνει ότι βρίσκει τρόπους και μέσα ώστε οι καταπιεσμένοι άντρες και οι γυναίκες δημιουργικά και κριτικά να αντιμετωπίζουν την πραγματικότητα και να ανακαλύπτουν το πώς να συμμετέχουν στον μετασχηματισμό του κόσμου τους». 

Χριστιανισμός - κομμουνισμος - νεοφιλελευθερισμος - φασισμός (Τζήμερος ο ειλικρινής)

Βρίσκω πολύ ενδιαφέρον αυτό το ποστ του Θάνου Τζήμερου στο οποίο κατακεραυνώνει τον Πάπα Λέοντα εξαιτίας της αλληλέγγυας στάσης του απέναντι στους μετανάστες και της συνέπειάς του στο «ξένος ἤμην καὶ συνηγάγετέ με» (Μτθ. 25:35) του ιδρυτή της θρησκείας του. Μου δίνει το πάτημα να εκθέσω κάποιους προβληματισμούς που διερευνώ επί αρκετά χρόνια.

Εδώ ο Τζήμερος, μέσα στον νεοφιλελεύθερο κυνισμό και παροξυσμό που τον χαρακτηρίζουν, κατά τη γνώμη μου είναι πολύ τίμιος ως προς τις ιδέες του. Εκφράζει με αποκαλυπτική ειλικρίνεια όσα πιστεύει ο μέσος ακροδεξιός ξενοφοβικός ρατσιστής και εθνικιστής, αλλά λίγοι τολμούν να ψελλίσουν.

Ο χριστιανισμός, πράγματι, στον πυρήνα της διδασκαλίας του, στο μεδούλι του, στο απόσταγμα της ουσίας του, και ανεξάρτητα από τις πολυάριθμες ιστορικές στρεβλώσεις του, βρίσκεται στον αντίποδα του φυλετικού εθνικισμού. Το χάσμα είναι αγεφύρωτο -και όταν κάποιοι προσπαθούν να ταυτίσουν αυτά τα δύο, δεν μπορεί παρά να δημιουργούν μια Χίμαιρα. 

Και όντως, πώς συμβιβάζονται τα «ἐξ ἑνὸς αἵματος πάντες ἐσμέν», τα «οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος οὐδὲ Ἕλλην» και ο ριζοσπαστικός τρόπος που ορίζει ο Ιησούς την έννοια της οικογένειας και της κοινότητας (Μτθ. 12: 46-50) με τη λατρεία που αποδίδουν οι εθνικιστές στην «καθαρότητα του αίματος», στους συγγενικούς δεσμούς, στη χθόνια εντοπιότητα; 

Προτιμώ την ειλικρίνεια του Τζήμερου και του κάθε Τζήμερου από κάτι υποκριτές δεξιούς/ακροδεξιούς πολιτικάντηδες που κάνουν τεράστια σταυροκοπήματα και ασπασμούς εικόνων on camera ομνύοντας στο "πατρίς-θρησκεία-οικογένεια", την ίδια ώρα που οι ιδέες και οι πολιτικές τους στρέφονται με σφοδρότητα ενάντια στους μετανάστες και τις μετανάστριες, τους πρόσφυγες, τους φτωχούς, τους αδύναμους, τους περιθωριοποιημένους, τα τρανς άτομα, όσες και όσους δεν χωράνε στο πατριαρχικά δομημένο, εθνοφυλετικά συγκροτημένο και ιδεολογικά πειθαρχημένο έθνος-κράτος.

Ο δημοσιονομικός νομαδισμός και η μετεγκατάσταση διαταράσσουν την ισορροπία του συστήματος.

από Fabrizio Pezzani - 15/03/2026

Πηγή: Φαμπρίτσιο Πετσάνι

Το νεοφιλελεύθερο μοντέλο, τα χρηματοοικονομικά και η μεγιστοποίηση του κέρδους που έχουν εδραιωθεί ως η υπέρτατη τάξη έχουν καταλήξει να υπονομεύουν την ισορροπία των δημοκρατιών με τη δημιουργία χωρών χωρίς πλούτο και πλούτου χωρίς χώρες, με αποσταθεροποιητικές συνέπειες. διαδικασίες και την αναδιανομή του εισοδήματος. Η κατάσταση υψηλού χρέους των δυτικών δημοκρατιών σήμερα, που αναζητούν τρομερά μια χαμένη ταυτότητα, επηρεάζει τρομερά την ισορροπία του συστήματος, θέτοντας σε κίνδυνο την ολοένα και πιο απειλητική ισορροπία του.

Σήμερα, ο φιλισμός και η χρηματοπιστωτική παγκοσμιοποίηση έχουν καταλήξει να εντοπίζουν τις παραγωγικές δραστηριότητες εκεί που το κόστος είναι το χαμηλότερο, όχι προς το συμφέρον των εθνών αλλά των ιδιωτών των εταιρειών ελεύθερων, από τις παρατηρήσεις στη σταθερότητα της δημοκρατίας. σε αυτές τις χώρες. Η δόμηση των παραγωγικών διαδικασιών έχει διαχωρίσει το κεφάλαιο από την εργασία, αλλά και το κεφάλαιο από τα μεμονωμένα κράτη, επειδή η μετεγκατάσταση της εργασίας επιτρέπει επίσης τη μετεγκατάσταση των φόρων και τον νομαδισμό τους σε αναζήτηση καλύτερων συνθηκών. Έτσι, ο πλούτος συσσωρεύεται σε περιοχές πέρα ​​​​​​από τον δημοσιονομικό έλεγχο, σε φορολογικούς παραδείσους που φαίνονται ανέγγιχτοι επειδή το κεφάλαιο αυτό ανήκει στα κέντρα εξουσίας. Τα μειωμένα έσοδα όχι μόνο έχουν αντίκτυπο στους λιγότερους διαθέσιμους πόρους για τη μείωση του δημόσιου χρέους, το οποίο επίσης έχει ως συνάρτηση των συνεχώς μεταβαλλόμενων επιτοκίων, και για τη μείωση των αυξημένων κοινωνικών συγκρούσεων, αλλά και στη συνέχεια. αναζήτηση πιο βολικών τοποθεσιών παραγωγής, καθιστώντας έτσι την εργασία όμηρο του κεφαλαίου.

Η χρηματοοικονομική εργαλειοποίηση, η οπορτουνιστική ακαδημαϊκή νομιμοποίηση της χάρης στα προγράμματα Νόμπελ, που απονεμήθηκαν η απελευθέρωση των χρηματιστηρίων και η έλλειψη ελέγχου των χρηματοοικονομικών πράξεων, ιδίως των εξωχρηματιστηριακών συναλλαγών (OTC), οι οποίες είναι πράξεις εκτός των χρηματιστηρίων και δεν είναι ποσοτικοποιήσιμες, έχουν συστηματικά ευνοήσει τη φοροδιαφυγή και τη συγκέντρωση των ροών πλούτου στους τόπους που ευνοούν τον πολλαπλασιασμό τους εκτός των απαραίτητων ελέγχων.

Νεοσυντηρητισμός και η κρίση του δυτικού οικουμενισμού

Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου 2026

Tiberio Graziani

Πηγή: The Slingshot

Φιλολογική γενεαλογία, ευρωπαϊκές περιφέρειες και προσαρμογές της ηγεμονίας των ΗΠΑ

Αυτό το άρθρο επιχειρεί μια γενεαλογική και φιλολογική ανασύνθεση του νεοσυντηρητισμού ως προσαρμοστικής μορφής της Δυτικής ηγεμονίας κατά τη διάρκεια μιας κρίσης του φιλελεύθερου-δημοκρατικού οικουμενισμού. Αντί να ερμηνεύεται ως μια απλή ενδεχόμενη ιδεολογία ή μια αντιδραστική οπισθοδρόμηση, ο νεοσυντηρητισμός αναλύεται εδώ ως ένας τρόπος αναδιοργάνωσης της εξουσίας όταν η ικανότητα της Δύσης να παράγει συναίνεση μέσω οικουμενιστικών αξιών μειώνεται προοδευτικά. Αναλύοντας την αμερικανική του προέλευση, τον μετασχηματισμό του σε κυβερνητικό δόγμα και τις επακόλουθες διαλογικές αναδιατυπώσεις του, το δοκίμιο ανασυνθέτει την ακολουθία που οδηγεί από τον αποφασιστικό οικουμενισμό της εποχής Μπους στις προσπάθειες μιας φιλελεύθερης-διεθνιστικής αποκατάστασης και, τέλος, στην εμφάνιση μορφών μετα-οικουμενιστικής ηγεμονίας. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στη δομή κέντρου-περιφέρειας εντός της Δύσης υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, καταδεικνύοντας πώς ο ευρωπαϊκός νεοσυντηρητισμός δεν είναι μια αυτόνομη παράδοση, αλλά ένα διαλογικό και στρατηγικό παρακλάδι, νομιμοποιημένο μέσω διατλαντικών δικτύων και επιλεκτικών πολιτισμικών αναφορών. Αυτό το άρθρο υποστηρίζει ότι η παρακμή της ευρωπαϊκής αυτονομίας δεν πρέπει να νοείται ως έλλειψη πολιτικής πρωτοβουλίας, αλλά μάλλον ως η προοδευτική διοχέτευσή της μέσα σε έναν ολοένα και πιο περιορισμένο πολιτικά νόμιμο χώρο λόγου. Συμπερασματικά, η κρίση της Δύσης ερμηνεύεται όχι ως κρίση αξιών καθαυτών, αλλά ως κρίση της σημασιολογικής τους δύναμης: όταν ο οικουμενισμός χάνει την ενσωματωτική του ικανότητα, η ηγεμονία τείνει να αναδιοργανωθεί μέσω ηθικών, στρατηγικών και μηχανισμών λήψης αποφάσεων που περιορίζουν τον χώρο για εσωτερικό πολιτικό πλουραλισμό.

ΤΟ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ "ΣΚΙΩΔΕΣ" ΠΑΡΑΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΩΣ ΑΙΤΊΑ ΝΕΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΕΩΝ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ 2025 νο1:

Post2Post 

Αν μοιάζει με πάπια, κράζει σαν πάπια και λειτουργεί σαν πάπια, τότε είναι πάπια — λέει η παροιμία. Τι γίνεται όμως με ένα ίδρυμα που μοιάζει με τράπεζα και λειτουργεί σαν τράπεζα; Συχνά όμως δεν είναι τράπεζα — είναι σκιώδης τράπεζα.

Η σκιώδης τραπεζική, στην πραγματικότητα, συμβολίζει μια από τις πολλές αποτυχίες του χρηματοπιστωτικού συστήματος που οδήγησαν στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση. Ο όρος «σκιώδης τράπεζα» επινοήθηκε από τον οικονομολόγο Paul McCulley σε μια ομιλία του 2007 στο ετήσιο οικονομικό συμπόσιο που φιλοξενήθηκε από την Federal Reserve Bank του Κάνσας Σίτι στο Jackson Hole του Ουαϊόμινγκ

Από τότε  δεν έγινε τίποτα για να καταργηθεί ο όρος. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποίησε πριν την έναρξη της κρίσης του 22 στην Ουκρανία για «τρωτότητες» μεταξύ των λεγόμενων μη τραπεζικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, λέγοντας ότι η παγκόσμια χρηματοπιστωτική σταθερότητα μπορεί να εξαρτάται από την ανθεκτικότητά των σκιωδών παρατραπεζών των funds! 

Υβρίδιο νεο-φιλελέ & κοτζαμπασιδισμού η “κυβέρνηση των αρίστων”!

28/12/2025

ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αλέξανδρος Μπελτές

ΛΥΓΕΡΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ

Μπορεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη να έχει βουλιάξει στον βούρκο κραυγαλέων σκανδάλων, αλλά –σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις– παραμένει πρώτο κόμμα, έστω κι αν με το ζόρι υπερβαίνει το 20%. Η κυρίαρχη εξήγηση για το γεγονός ότι δεν έχει καταρρεύσει, όπως θα είχε συμβεί με μία άλλη κυβέρνηση, είναι ότι δεν υπάρχει –με πολιτικούς όρους– αξιωματική αντιπολίτευση, δηλαδή ένα κόμμα που να πείθει ότι αποτελεί αξιόπιστη εναλλακτική κυβερνητική λύση.

Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει συρρικνωθεί εκλογικά σε βαθμό σχεδόν διάλυσης. Πολλοί στον χώρο αυτό έχουν εναποθέσει όλες τις ελπίδες τους για πολιτική επιβίωση στον Τσίπρα. Το δε ΠΑΣΟΚ δείχνει ανίκανο να ξεκολλήσει από το 12-13%, παρότι οι πολιτικές συνθήκες είναι ιδανικές, λόγω της μεγάλης πολιτικής φθοράς του Μητσοτάκη. Ούτως εχόντων των πραγμάτων, δεν είναι περίεργο που για πρώτη φορά από τη Μεταπολίτευση, η κοινωνία δηλώνει την επιθυμία της να δημιουργηθούν νέα κόμματα – προφανώς θεωρεί πως υφίστανται πολιτικά κενά.

Το πως θα εξελιχθούν από εδώ και πέρα τα πολιτικά μας πράγματα θα το δείξει ο χρόνος. Σήμερα, θα εστιάσω στο πολιτικό φαινόμενο “Κυριάκος Μητσοτάκης“, επειδή θεωρώ πως αυτό είναι απαραίτητο υπόβαθρο για να ανιχνευθούν οι επόμενες κινήσεις του. Ο Κυριάκος δεν είναι ένας ακόμα τυπικός αρχηγός της ΝΔ και πρωθυπουργός. Επί των ημερών του συνετελέσθη η ιδεολογική-πολιτική μετάλλαξη της ΝΔ, η οποία πιθανότατα θα οδηγήσει στον οριστικό διαχωρισμό της μεταμοντέρνας νεοφιλελεύθερης εκδοχής (ευστόχως αποκαλείται “ακραίο κέντρο”) από τη λαϊκή Δεξιά, όπως έχει συμβεί και σ’ όλη σχεδόν τη Δύση.

Τεχνητή Νοημοσύνη & το Ψέμα του Νεοφιλελευθερισμού

Πώς δημιουργήθηκε μια αριστοκρατία τεχνητής νοημοσύνης

Post2Post 

Ο νεοφιλελευθερισμός είναι μια πολιτική και κοινωνικοοικονομική φιλοσοφία που δίνει έμφαση στις ελεύθερες αγορές, την απορρύθμιση και την ιδιωτικοποίηση. Εμφανίστηκε ως απάντηση στις αντιληπτές αδυναμίες της κεϋνσιανής οικονομικής θεωρίας στα τέλη του 20ού αιώνα. Η βασική ιδέα του νεοφιλελευθερισμού είναι ότι οι ελεύθερες αγορές, μαζί με την ελάχιστη κρατική παρέμβαση, τη δημοσιονομική λιτότητα και τη μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, αποτελούν το πιο αποτελεσματικό μέσο για την επίτευξη οικονομικών ευκαιριών, ευημερίας και ατομικών ελευθεριών.

Αυτό περιλαμβάνει το διεθνές ελεύθερο εμπόριο με λίγα εμπόδια και έμφαση στην ατομική ευθύνη και την αυτοδυναμία, συχνά εις βάρος της συλλογικής δράσης και των δικτύων-δομών κοινωνικής ασφάλειας.

Εν μέσω της δημοσιότητας γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ), μπορεί να φαίνεται σαν μια πρόσφατη τεχνολογική ανακάλυψη. Ωστόσο, η προέλευση αυτού που τώρα ονομάζουμε «ΤΝ» χρονολογείται από το 1950-1956, όταν ο Άλαν Τούρινγκ δημοσίευσε το βιβλίο «Μηχανήματα Υπολογιστών και Νοημοσύνη», το οποίο εισήγαγε ένα τεστ για τη μηχανική νοημοσύνη γνωστό ως «Το Παιχνίδι της Μίμησης». Και το 1956, ο καθηγητής του Ντάρτμουθ, Τζον ΜακΚάρθι, διοργάνωσε ένα εργαστήριο με θέμα την «τεχνητή νοημοσύνη», επινοώντας τον όρο για να προσελκύσει περισσότερη προσοχή και χρηματοδότηση για την υπάρχουσα έρευνά του.

ΑΠΟ ΤΟ BRETTON WOODS I ΣΤΟ BRETTON WOODS III ΚΑΙ ΣΤΟ BRΕTTON DIGITAL I. ΚΑΙ ΚΑΤΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΕΛΕΓΧΩΝ ΛΙΜΑΝΙΩΝ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΛΗΞΗ ΤΟΥΣ (reloaded)

Post2Post 

Από τα λίγα που πρέπει να ξέρεις για να μπορείς να παρακολουθήσεις τα τεκταινόμενα του νέου πολύπλοκου πολυ-πολικού κόσμου που αναδεικνύεται μετά την ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ της προηγούμενης νεοφιλελέ παγκοσμιοποίησης (και όχι μια παραλλαγή της, όπως θέλει να πιστεύει ακόμα η "Αυγή" ή μια υποχωρησούλα της, όπως ακόμα πιστεύουν οι Τσακαλώτος/Δραγασάκης..), σημειώνω εδώ μερικά βασικά:

🔸Το Brendon Woods I σηματοδότησε την εποχή από το τέλος του Β Παγκόσμιου Πολέμου μέχρι το 71. Εκεί, στο χωριό Bretton Woods των ΗΠΑ συμφωνήθηκε το 47 από τα κράτη το πως θα παράγεται το χρήμα σε σχέση με τον χρυσό. Αυτός, μέχρι  τότε, είχε μαζευτεί σχεδόν όλος στις ΗΠΑ, ακόμα και από το τέλος του Α Πολέμου, για να ανοικοδομηθεί η κατεστραμμένη Ευρώπη. Έτσι η λογική επέβαλε την χρήση του δολαρίου ως παγκόσμιου μέσου συναλλαγών, αρκεί αυτό να είναι συνδεδεμένο με τον χρυσό. 1 ουγκιά=30 δολάρια.

 Και έτσι πορευτήκαμε μέσα στον Ψυχρό Πόλεμο, με μια ΗΠΑ να ορίζει την διανομή του και με μία ζώνη ρουβλιου που δεν είχε και πολλές σχέσεις με τα δυτικά παρε-δωσε.

🔸Το 71, και χωρίς καμία συνεννόηση με άλλους, ο Νίξον για να ξεπεράσει τα οικονομικά προβλήματα των ΗΠΑ μετά την ήττα τους στο Βιετνάμ,  ανακοίνωσε την αποσύνδεση του δολαρίου από τον χρυσό. Για λίγο είπε, για να ξεπεραστούν τα οικονομικά προβλήματα του πολέμου και της ήττας τους στο Βιετνάμ. Μετά την πετρελαϊκή κρίση του 74, το "για λίγο" ξεχάστηκε και άρχισαν να παράγονται ΟΛΑ τα νομίσματα όπως και το δολλαριο: σε σχέση με κάποια δημόσια η ιδιωτικά δάνεια. Ο χρυσός αχρηστεύτηκε. Δάνεια ιδιωτικά, κρατικά και, δυστυχώς, και διατραπεζικά  έγινε το νέο χρυσάφι. Και μετά  ακολούθησε το νεοφιλελέ "ελα να δεις"!

Η κρίση της νεωτερικότητας και ο Χρόνος – Η ώρα Μηδέν

Ο χρόνος διαλύεται

μέσα στη στιγμή

το ελάχιστο γίνεται

ο μέγιστος τύραννος.

Βασανίζει ανθισμένες πληγές

γεμάτες χαμόγελα και υποσχέσεις

για κάτι άλλο, αυτό το άλλο

είναι που ζούμε κάθε στιγμή

νομίζοντας ότι ζούμε το άλλο.

Όμως το άλλο δεν υπάρχει.

Είμαστε εμείς η Μοίρα μας

που μας λοξοκοιτάζει.

Σφίγγα που ξέχασε το αίνιγμα

δεν έχουμε τίποτα να λύσουμε.

(Ο χρόνος διαλύεται – Μίκης Θεοδωράκης)

του Δημήτρη. Ναπ. Γιαννατου

Η κρίση της νεωτερικότητας, του σύγχρονου κόσμου, με τη μορφή του εγωκεντρικής και εργαλειακής εκτροπής του δυτικού Διαφωτισμού, θα αναζητήσει το αναζητούμενο μετα-νεωτερικό πρότυπο ανθρώπου στον «κανένα», στο πολιτισμικό περιβάλλον ενός απόλυτου μηδενισμού και σχετικισμού αξιών. Τέτοιου που όμως μας λέει ο Π.Κονδύλης, ταιριάζει στην κατανάλωση και στο κέρδος της μαζικής δημοκρατίας, ως ένας «χαρούμενος μηδενισμός». Ο σχετικισμός των αξιών και των προτύπων ταιριάζει κατ’αναλογίαν με την ποικιλία των εμπορευμάτων για κάθε γούστο, ανάγκη ή επιθυμία.

Έτσι κι αλλιώς, συχνά, ο άνθρωπος επιζητά το μηδέν, ως ξεκαθάρισμα, ως παύση ή ως αφετηρία: «θέλω να μηδενίσω», «θέλω να ξεκινήσω από το μηδέν», «δεν θέλω να σκέφτομαι τίποτα», «τα μηδενίζω όλα και ξεκινώ απ’την αρχή», κ.α, Ο τερματικός «σταθμός» μιας προσωπικής διαδρομής αποτελεί σημείο τερματισμού αλλά και ένα σχετικό σημείο μιας νέας αρχής.

Το μηδέν – τουλάχιστον σε ένα πρώτο επίπεδο – ενυπάρχει, δηλαδή, στο ίδιο το «γενετικό» υλικό του ανθρώπινου πολιτισμού, στις ιδιότητες του ανθρώπινου μυαλού και της ψυχής,. Είναι αλήθεια ότι το μηδέν, απωθεί αλλά και έλκει, καθώς ο άνθρωπος πάντα προσπαθούσε να κατανοήσει τα όρια του και τη δυνατότητά του να αλλάζει. Όλοι λίγο πολύ, έχουμε περάσει από κάποιο ουσιαστικό ή συμβολικό σημείο μηδέν. Σημείο προσωπικών αλλαγών και κρίσεων, αναστοχασμού, σωματικού ή ψυχικού τραύματος, κ.α. Ο ίδιος ο ανθρώπινος πολιτισμός ως σύστημα, το οποίο εμπεριέχει φάσεις και κύκλους ζωής, περνά από περιόδους ανόδου και καθόδου, στις οποίες το σημείο μηδέν εμφανίζεται ή συμβολίζεται ως κρίση, αλλά και συνδετικός κρίκος.

Και έτσι, η ιδιότητα αυτή στη σύγχρονη εποχή της κρίσης, αξιοποιείται και εξιδανικεύει ότι προστίθεται στο Μηδέν (ας θυμηθούμε εδώ την έννοια του επαυξημένου, υβριδικού «ανθρώπου»), το οποίο στο πλαίσιο του απεριόριστου γραμμικού μέλλοντος, αποκτά αυτόνομη ουσία: Ο+5=5, Ο+10=10, κλπ. Το Μηδέν, γίνεται γόνιμο «έδαφος», για να καρπίσουν τα πάντα, αριθμοί, ιδεολογίες, εμπορεύματα και ανθρωπολογικές μεταλλάξεις. Το Μηδέν, από τη φύση του, μπορεί να γίνει «τα πάντα και τίποτα» (Θ.Ζιάκας). Το μηδέν γίνεται το «γενικό συμβολικό ισοδύναμο» της νέας δομής που ψάχνει ο μελλοντικός κόσμος, μιας δομής απεριόριστης Προόδου και επέκτασης «χωρίς όρια και σύνορα».