από Βασίλειος Χρ. Μπούτος
-8 Ιανουαρίου 2026Όπως κατά κόρον σημειώνεται αυτές τις ημέρες, η αμερικανική επέμβαση στην Βενεζουέλα σηματοδοτεί την αναβίωση του Δόγματος Μονρόε, ως δόγματος εθνικής ασφαλείας των ΗΠΑ, το οποίο και εισήχθη, ως πυλώνας της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, το μακρινό 1823 και κατά το οποίο ουσιαστικά ολόκληρη η αμερικανική ήπειρος -οφείλει να- αποτελεί προνομιακό πεδίο των ΗΠΑ, σε βαθμό, ώστε οποιαδήποτε προσπάθεια επέμβασης ή ανάμειξης στα πολιτικά πράγματα αυτής εκ μέρους άλλου -κατ’ αρχάς ευρωπαϊκού- κράτους να μπορεί να εκληφθεί ως επιθετική εναντίον των ΗΠΑ ενέργεια.
Κατά τις τελευταίες δεκαετίες δε, την πλέον εμβληματική περίπτωση εφαρμογής του Δόγματος Μονρόε αποτελεί η περίφημη «Κρίση των Πυραύλων» στην Κούβα του Φιντέλ Κάστρο (1962), η οποία και έφερε την ανθρωπότητα μιάν ανάσα πριν από τον πυρηνικό όλεθρο, για να εκτονωθεί εν τέλει -με την απόσυρση των εγκατεστημένων στην Κούβα επίμαχων σοβιετικών πυραύλων- χάρις και στην σύνεση και την σοφία που επέδειξαν οι ηγέτες των ΗΠΑ και της ΕΣΣΔ, Τζον Κένεντι και Νικίτα Χρουστσόφ, αντιστοίχως -σημειουμένου, πάντως, ότι και οι Αμερικανοί ανέλαβαν την παράλληλη δέσμευση ότι ουδέποτε θα εισβάλουν στο νησιωτικό κράτος της Καραϊβικής (όσο και ότι θα αποσύρουν τους δικούς τους πυραύλους από την Τουρκία).
Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί, ότι την ανάγκη διακήρυξης του ως άνω δόγματος ασφαλείας επέβαλε η -μετά την ήττα του Ναπολέοντος- παλινόρθωση της Μοναρχίας στην Ευρώπη, η υπό τον Μέττερνιχ σύμπηξη της Ιεράς Συμμαχίας και, τελικώς, ο φόβος εγκατάστασης, εκ μέρους των Ευρωπαίων, μοναρχικών καθεστώτων επί των άρτι τότε ανεξαρτητοποιηθέντων -κυρίως από την Ισπανία- νέων κρατών της Νοτίου Αμερικής.
Κατά τις τελευταίες δεκαετίες δε, την πλέον εμβληματική περίπτωση εφαρμογής του Δόγματος Μονρόε αποτελεί η περίφημη «Κρίση των Πυραύλων» στην Κούβα του Φιντέλ Κάστρο (1962), η οποία και έφερε την ανθρωπότητα μιάν ανάσα πριν από τον πυρηνικό όλεθρο, για να εκτονωθεί εν τέλει -με την απόσυρση των εγκατεστημένων στην Κούβα επίμαχων σοβιετικών πυραύλων- χάρις και στην σύνεση και την σοφία που επέδειξαν οι ηγέτες των ΗΠΑ και της ΕΣΣΔ, Τζον Κένεντι και Νικίτα Χρουστσόφ, αντιστοίχως -σημειουμένου, πάντως, ότι και οι Αμερικανοί ανέλαβαν την παράλληλη δέσμευση ότι ουδέποτε θα εισβάλουν στο νησιωτικό κράτος της Καραϊβικής (όσο και ότι θα αποσύρουν τους δικούς τους πυραύλους από την Τουρκία).
Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί, ότι την ανάγκη διακήρυξης του ως άνω δόγματος ασφαλείας επέβαλε η -μετά την ήττα του Ναπολέοντος- παλινόρθωση της Μοναρχίας στην Ευρώπη, η υπό τον Μέττερνιχ σύμπηξη της Ιεράς Συμμαχίας και, τελικώς, ο φόβος εγκατάστασης, εκ μέρους των Ευρωπαίων, μοναρχικών καθεστώτων επί των άρτι τότε ανεξαρτητοποιηθέντων -κυρίως από την Ισπανία- νέων κρατών της Νοτίου Αμερικής.
